Hörð gagnrýni á sölu á hlut í Arion banka í bókun minnihluta

Fjármálaeftirlitið, fjármála- og efnahagsráðherra og forsætisráðherra eru gagnrýnd í bókun minnihluta efnahags- og viðskiptanefndar vegna sölu á hlut í Arion banka til vogunarsjóða.

Arion banki verður að meirihluta í eigu þriggja vogunarsjóða og Goldman Sachs ef allir nýta sér kauprétt.
Arion banki verður að meirihluta í eigu þriggja vogunarsjóða og Goldman Sachs ef allir nýta sér kauprétt.
Auglýsing

Minni­hluti efna­hags- og við­skipta­nefndar telur að Fjár­mála­eft­ir­litið þurfi að skýra betur rök­stuðn­ing sinn fyrir því að eng­inn nýrra hlut­hafa Arion banka, sem eru að mestu banda­rískir vog­un­ar­sjóð­ir, fari með virkan eign­ar­hlut í bank­an­um. Það mat eft­ir­lits­ins kom fram í svar­bréfi þess til fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra sem sent var 31. mars síð­ast­lið­inn.

Enn fremur telur minni hlut­inn að spurn­ingum í tengslum við tíma­línu sölu­ferl­is­ins sé enn ósvar­að, varð­andi það að til­boð um kaupin hafi verið sam­þykkt 13. febr­úar sl. en ekki upp­lýst um þau fyrr en 19. mars sl.“. Þetta kemur fram í bókun sem minni­hlut­inn gerði á fundi nefnd­ar­innar 13. júní síð­ast­lið­inn.

 

Auglýsing

Fjórir kaupa hluti í Arion banka af sjálfum sér

Í mars var til­kynnt að fjórir aðil­ar, vog­un­ar­sjóð­irnir Taconic Capi­tal, Och-Ziff Capi­tal Mana­gement, Attestor Capi­tal og fjár­fest­inga­bank­inn Gold­man Sachs hefðu keypt sam­tals 29,18 pró­­sent hlut í Arion banka af Kaup­­þingi á 48,8 millj­­arða króna. Verðið sem greitt var fyrir er um 0,8 krónur á hverja krónu af bók­­færðu eigin fé Arion banka.

Þegar samið var um stöð­u­­leika­fram­lög setti íslenska ríkið inn ákvæði þess efnis að það gæti gengið inn í við­­skipti með hluti í Arion banka ef gengið yrði lægra en 0,8 af bók­­færðu eigin fé bank­ans. Í því sam­komu­lagi var líka samið um að Kaup­­­­þing þurfi að selja hlut sinn í Arion banka fyrir árs­­­­lok 2018. Ef það myndi ekki tak­­­ast myndi rík­­­­is­­­­sjóður leysa bank­ann til sín.

Í við­­skipt­unum felst því að eig­endur ⅔ hluta Kaup­­þings voru að kaupa stóran hluta í Arion banka á eins lágu verði og mög­u­­legt var fyrir þá án þess að virkja ákvæði sem gerði íslenska rík­­inu kleift að ganga inn í kaup­in.

Til við­­bótar á þessi hópur kaup­rétt á 21,9 pró­­sent hlut í Arion banka til við­­bót­­ar. Nýti þeir hann, en lík­­­legt er að þeir geri það síðar á þessu ári, verða vog­un­­ar­­sjóð­irnir þrír og Gold­man Sachs beinir eig­endur að meiri­hluta í Arion banka.

Til að telj­ast virkur eig­andi í fjár­mála­fyr­ir­tæki þarf að eiga yfir tíu pró­sent hlut. Tveir kaup­end­anna, Taconic og Attestor, halda sem stendur á 9,99 pró­­sent hlut. Þeir hafa þó báðir óskað eftir því við Fjár­mála­eft­ir­litið að farið sé með þá sem virka aðila.

Þessir fjórir aðilar keyptu hlut­inn í Arion banka af Kaup­­þingi ehf. eiga líka sam­tals 66,31 pró­­sent hlut í Kaup­­þingi. Langstærsti ein­staki eig­andi Kaup­­þings eru sjóðir í stýr­ingu Taconic Capi­tal með 38,64 pró­­sent eign­­ar­hlut.  Næst stærsti eig­and­inn er lúx­em­borgískt félag tengd Och-Ziff Capi­tal Mana­gement Group með 14,21 pró­­sent eign­­ar­hlut. Þriðji stærsti hóp­­ur­inn eru sjóðir í stýr­ingu hjá Attestor Capi­tal, sem eiga 8,63 pró­­sent hlut. Fjár­­­fest­inga­­bank­inn Gold­man Sachs og sjóður í stýr­ingu hans eru síðan skráðir fyrir 4,83 pró­­sent hlut. Því er ljóst að sjóð­irnir voru að selja sjálfum sér hluti í Arion banka. Og beinn og óbeinn hlutur þeirra í bank­anum er sam­an­lagt mun hærri en sá hlutur sem keyptur var.

Einn eig­andi í rusl­flokki

Einn hinna nýja eig­enda í Arion, Och-Ziff, glímir við mikil vand­ræði og fjár­festar hafa verið að flýja með mikið fjár­magn úr stýr­ingu hjá sjóðnum á und­an­förnu. Láns­hæf­is­­mats­­fyr­ir­tæki hafa stað­­fest brest­ina hjá því. Dag­inn eftir að til­­kynnt var um kaup þess á hlut í Arion banka, þá var láns­hæf­is­ein­kunn fyr­ir­tæk­is­ins færð niður í rusl­­flokk af Stand­­ard & Poor´s.

Hinn 29. sept­­em­ber í fyrra var fyr­ir­tækið sektað um 213 millj­­ónir Banda­­ríkja­dala, eða um 25 millj­­arða króna, eftir að upp komst um stór­­felld lög­­brot fyr­ir­tæk­is­ins í Afr­íku. Fyr­ir­tækið mút­­aði emb­ætt­is­­mönnum til að hagn­­ast sem mest á stöð­u­­tökum sín­um, meðal ann­­ars í Líb­­íu, Níger og Kongó. Það var dóms­­mála­ráðu­­neyti Banda­­ríkj­anna sem lagði sekt­ina á fyr­ir­tækið og sagði ákvörð­un­ina marka tíma­­mót. Banda­ríska alrík­­is­lög­reglan FBI er enn að rann­saka hluta þess­­ara glæpa, og ýmsar hliðar þeirra, ef marka má það sem fram kemur í yfir­­lýs­ing­unni frá því í sept­­em­ber.

Minni­hlut­inn bókar

Lilja Alfreðs­dótt­ir, vara­for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, er einn þeirra þing­manna minni­hluta efna­hags- og við­skipta­nefndar sem setti fram bók­un­ina. Aðrir sem það gerðu voru Andrés Ingi Jóns­son, Oddný G. Harð­ar­dótt­ir, Rósa Björk Brynj­ólfs­dóttir og Smári McCarthy.

Lilja Alfreðsdóttir er einn þeirra þingmanna minnihlutans sem stendur að bókuninni. MYND: Birgir Þór HarðarsonLilja segir að rök­stuðn­ingur Fjár­mála­eft­ir­lits­ins fyrir því að eng­inn hinna nýju hlut­hafa í Arion banka fari með virkan eign­ar­hlut sé ein­fald­lega ekki nógu sterk­ur. „Ef horft er í gegnum eign­ar­haldið þá eru þeir líka hlut­hafar í Kaup­þingi, sem er líka eig­andi í bank­an­um.“

Hún segir að Fjár­mála­eft­ir­litið hafi upp­lýst efna­hags- og við­skipta­nefnd um að bæði Taconic Capi­tal og Attestor Capi­tal hafi þegar óskað eftir því að farið sé með þá sem virka eig­end­ur. „Það sem ég er að gera athuga­semd við er að þeir voru til­búnir til að segja á sínum tíma, og gefa út mat, sem ég er tor­tryggin á. mér finnst þeir ekki hafa rök­stutt það nægi­lega vel.“

Gagn­rýna ráð­herra

Í bókun minni­hlut­ans er líka gagn­rýnt að Bene­dikt Jóhann­es­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, og Bjarni Bene­dikts­son for­sæt­is­ráð­herra hafi fagnað því opin­ber­lega að seldir hefðu verið hlutir í Arion banka til ofan­greindra aðila. Í bók­un­inni segir að það hafi þeir gert án þess að gera sér „grein fyrir því hverjir hinir nýju eig­endur væru eða hvort það kæmi betur út fyrir rík­is­sjóð að ganga inn í kaupin eða ekki. Það er afar gagn­rýni­vert að mati minni hluta nefnd­ar­inn­ar, einkum nú þegar mjög brýnt er að gagn­sæi ríki í tengslum við sölu­ferlið á Arion banka hf. til að auka traust og til­trú á íslensku fjár­mála­kerfi og fjár­mála­mark­aði.

Minni hlut­inn gagn­rýnir enn fremur að hafa ekki fengið full­nægj­andi gögn varð­andi stað­fest mat fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra á því hvort kaup­verðið á hlutum í Arion banka hf. væri undir eða yfir því marki sem þyrfti til að virkja for­kaups­rétt íslenska rík­is­ins.“

Borgarstjóri: Óvissu eytt um borgarlínu og framkvæmdir hefjast 2020
Skrifað hefur verið undir viljayfirlýsingu og samkomulag sem á að tryggja fjármögnun borgarlínu.
Kjarninn 21. september 2018
Breytingar hafa leitt til verulega bætts árangurs peningastefnunnar
Aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands segir að þær breytingar sem gerðar hafa verið á framkvæmd peningastefnunnar hafi skilað miklum árangri.
Kjarninn 21. september 2018
Steinunn Þorvaldsdóttir
Afleitur handavandi
Kjarninn 21. september 2018
WOW air greiðir hærri vexti en önnur flugfélög
Bloomberg segir að vextirnir sem WOW air borgar vegna skuldabréfaútgáfu sinnar séu hærri en vextir í útboðum annarra evrópskra flugfélaga sem farið hafa fram á síðustu árum.
Kjarninn 21. september 2018
Birkir Hólm Guðnason
Birkir Hólm Guðnason nýr forstjóri Samskipa
Pálmar Óli Magnússon lætur af störfum sem forstjóri Samskipa og Birkir Hólm Guðnason tekur við.
Kjarninn 21. september 2018
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra.
Ráðherra skipar stýri­hóp um mótun nýsköp­un­ar­stefnu fyrir Ísland
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir hefur skipað stýrihóp um mótun heildstæðrar nýsköpunarstefnu fyrir Ísland. Stefnan skal liggja fyrir ekki síðar en 1. maí næstkomandi.
Kjarninn 21. september 2018
Vilja þyrlupall á Heimaey
Fimm þingmenn hafa nú lagt fram þingsályktunartillögu þar sem samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra er falið að gera ráðstafanir til að hanna og staðsetja þyrlupall á Heimaey til að auka enn frekar öryggi í sjúkra- og neyðarflugi til Vestmannaeyja.
Kjarninn 21. september 2018
Helmingur landsmanna sækir fréttir af vefsíðum fréttamiðla
Samkvæmt nýrri könnun MMR sækja einungis 4 prósent Íslendinga helst fréttir í dagblöð en 9 prósent af samfélagsmiðlum.
Kjarninn 21. september 2018
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar