Niðurstaða komin í plastbarkamálið í Svíþjóð

Paolo Macchiarini verður ekki ákærður fyrir manndráp af gáleysi. Fyrsti sjúklingurinn sem hann framkvæmdi plastbarkaaðgerð á Karolinska-sjúkrahúsinu var á vegum íslenskra heilbrigðisyfirvalda.

Paolo Macchiarini
Paolo Macchiarini
Auglýsing

Paolo Macchi­ar­ini, ítalski skurð­lækn­ir­inn sem græddi plast­barka í þrjá ein­stak­linga á Karol­inska-­sjúkra­hús­inu, verður ekki ákærður fyrir mann­dráp af gáleysi. Þetta eru nið­ur­stöður sænskra dóm­stóla sem birtar voru í gær­morg­un. Macchar­ini var sá eini sem hafði stöðu sak­born­ings í þessu umdeilda máli. Rann­sóknin tók ein­göngu til þeirra aðgerða sem fram­kvæmdar voru á Karol­inska-­sjúkra­hús­inu. Fyrsti sjúk­ling­ur­inn til að und­ir­gang­ast slíka aðgerð var Eretr­íu­mað­ur­inn Andemariam Beyene sem var á vegum íslenskra heil­brigð­is­yf­ir­valda og var sendur af þeim til­rauna­að­gerð­ina. Áður hafði Macci­har­ini gert aðgerðir með barka úr látnum gjöfum sem allar mistók­ust.

Sak­sókn­arar komust að þeirri nið­ur­stöðu að ekki væru nægar sann­anir til að krefj­ast sak­fell­ingar Macchi­ar­ini á dauða BeyeneMacci­har­ini hafi þó sýnt mikla van­rækslu, eins og And­ers Tor­dai, sak­sókn­ari orð­aði það. Macci­har­ini græddi einnig plast­barka á árunum 2011-2013 í tvo aðra ein­stak­linga, Banda­ríkja­mann og konu frá Tyrk­landi en allar aðrar ákærur verða látnar niður falla og rann­sóknir á mál­unum sömu­leið­is. Dóms­nið­ur­stöður ná ekki til vís­inda­legra þátta í þessu máli.

Til­rauna­að­gerðir á fólki 

Andemariam Beyene var greindur með ill­kynja æxli í hálsi og eftir að meinið hafði tekið sig upp var talið að engin hefð­bundin með­ferð myndi gagn­ast honum og hann því sendur í plast­barka­ígræðsl­una til að lengja líf hans. Anemariam Beyene voru gefnar vonir um að geta lifað í átta ár með plast­bark­ann en hann lifði tæp þrjú ár. Innan við ári eftir til­rauna­að­gerð­ina var búið að setja stoð­net í plast­barka hans til að önd­un­ar­veg­ur­inn félli ekki saman þar sem aðgerðin mistókst. Sú aðgerð var gerð í Sví­þjóð og var Macci­har­ini við­staddur hana. Beyene var illa hald­inn og leið kvalir síð­asta árið, eftir því sem eig­in­kona hans hefur lýst í þætti Bosse Lindquists í sænska sjón­varp­inu.

Auglýsing

Aðgerðin á Beyene var til­rauna­að­gerð og ekk­ert sem lá fyrir um að hún myndi heppn­ast. Þessi nýstár­lega aðgerð byggð­ist á með­höndlun plast­barka sem var bað­aður í stofn­frumum sem ein­angr­aðar höfðu verið úr sjúk­lingnum í um 36 klst. og átti þetta að leiða til mynd­unar önd­un­ar­færa­vefs í bark­an­um. Þar með átti bark­inn að vera sveigj­an­leg­ur,og því sem næst eðli­leg­ur.  Hann ætti jafn­framt að starfa eðli­lega. 

Kostn­að­ur­inn við aðgerð­ina hefur ekki feng­ist upp­gef­inn en Trygg­inga­stofnun  rík­is­ins segir að aðgerðin sjálf hafi ekki verið greidd af þeim. Eins og fram kom í grein í Kjarn­anum hafði Macchar­ini ekki stað­fest til­skilin leyfi, hvorki til að nota plast­bark­ann né að gera aðgerð­ina og hann hafði heldur ekki gert þær til­raunir á dýrum sem hann full­yrti að hann hefði gert áður en hann gerði aðgerð á lif­andi ein­stak­lingi. 

„Við Íslend­ingar verðum að skoða vel okkar eigin aðkomu að þessu máli“

„Við verðum að hafa í huga að hér er um að ræða mjög alvar­legt mál sem felur í sér grun um óboð­lega og lífs­hættu­lega lækn­is­með­ferð, rann­sóknir á fólki þar sem ekki var gætt til­hlýði­legrar var­úðar og jafn­framt ásak­anir um mis­ferli eða jafn­vel svik í rann­sóknum sem hafa hugs­an­lega haft alvar­legar afleið­ingar og jafn­vel leitt til þess að fjöldi manns hefur lát­ist. Þetta mál teygir anga sína til fjöl­margra landa og er mjög flók­ið,“ segir Ástríður Stef­áns­dótt­ir, læknir og dós­ent í hag­nýtri sið­fræði.

Vís­indasið­fræði­legur þáttur þess­ara aðgerða hefur verið harð­lega gagn­rýndur en rann­sókn hefur staðið yfir hér á landi á vegum Land­spít­ala og Háskóla Íslands og er Páll Hreins­son hæsta­rétt­ar­dóm­ari for­maður nefnd­ar­innar sem vinnur að henni. Í grein í hinu virta lækn­is­fræði­tíma­riti Lancet voru jákvæðar nið­ur­stöður aðgerð­ar­innar á fyrsta sjúk­lingn­um, Beyene, sem fékk ígrædd­an plast­parka kynntar en greinin var svokölluð „Proof of concept“-grein sem þýðir að nið­ur­stöð­urnar ráða miklu um hvort um fram­hald verður að ræða  eða ekki. Frek­ari aðgerð­ir Macci­har­ini byggðu á meintum jákvæðum nið­ur­stöðum sem kynntar voru í Lancet-­grein­inni. Tveir íslenskir læknar eru með­höf­undar grein­ar­innar og hafa þeir hafa báðir óskað eftir að nöfn þeirra verði fjar­lægð af ­grein­inn­i en ekki fengið það sam­þykkt.

Vil­hjálmur Árna­son, pró­fessor í heim­speki við HÍ, sagði í við­tali við Kjarn­anní fyrra að Íslend­ingar þurfi að ræða þær sið­ferði­legu spurn­ingar sem þessi til­rauna­með­ferð veki. Vil­hjálmur sagði jafn­framt: „Sú umræða þarf bæði að snú­ast um breytni heil­brigð­is­starfs­manna og þau kerfi eða ferli sem við búum yfir til að hafa eft­ir­lit með með­ferð og rann­sókn­um. Þetta þarf að gera óháð því hverjar nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar­máls­ins um ábyrgð ein­stakra starf­manna eða stofn­ana verða. Þetta er hörmu­legt mál þar sem virð­ist hafa verið brotið gegn grund­vall­ar­at­riðum í vís­indasið­ferð­i.“ 

Rann­sókn­ar­nefndin á vegum Land­spít­ala og Háskóla Íslands mun senda frá sér skýrslu um þetta mál á næstu vik­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dauði geisladisksins, tilkoma Spotify og upprisa vínylplötunnar
Áætlað er að Spotify hafi haft um 700 milljónir króna í tekjur af íslenskum notendum á árinu 2019, og að 90 prósent allra tekna vegna sölu á tónlist hafi verið vegna streymisveitna. Sala á vínylplötum hefur þó líka tekið kipp, og átjánfaldast á fáum árum.
Kjarninn 2. mars 2021
Halldór Gunnarsson
Samtök eldri borgara ráðalaus eða hvað?
Kjarninn 2. mars 2021
Helga Vala Helgadóttir formaður velferðarnefndar.
Neitar að hafa brotið trúnað og segir „kostulegt“ að ráðuneytið geri athugasemdir
Helga Vala Helgadóttir telur sig ekki hafa brotið trúnað með því að ræða um efnisatriði sem komu fram á lokuðum nefndarfundi í sjónvarpsviðtali. Hún segir stöðu hjúkrunarheimila of alvarlega fyrir „pólitíska leiki.“
Kjarninn 2. mars 2021
Áréttar að það sé „salur til rannsóknar en ekki ráðherra“
Símtöl dómsmálaráðherra til lögreglustjóra höfuðborgarsvæðisins voru rædd í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag. Áslaug sagði símtölin ekki skráningarskyld þar sem hún hefði hringt til að afla sér upplýsinga en ekki í formlegum erindagjörðum.
Kjarninn 2. mars 2021
Helga Vala Helgadóttir þingmaður Samfylkingar og formaður velferðarnefndar Alþingis.
Heilbrigðisráðuneytið gerir „alvarlegar athugasemdir“ við orð Helgu Völu
Heilbrigðisráðuneytið telur að málflutningur formanns velferðarnefndar í frétt RÚV um Sjúkratryggingar Íslands í gærkvöldi hafi verið ógætilegur og að trúnaðar um það sem fram fór á lokuðum nefndarfundi hafi ekki verið gætt.
Kjarninn 2. mars 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra segir nauðsynlegt að ræða áhrif launabreytinga á verðbólgu
Hvaðan kemur verðbólgan?
Verðbólga hér á landi mælist nú í rúmum fjórum prósentum og hefur ekki verið jafnmikil í rúm sjö ár. Hvað veldur þessari miklu hækkun?
Kjarninn 2. mars 2021
Hreinn Loftsson, lögmaður og annar aðstoðarmaður dómsmálaráðherra.
Segir það vekja furðu hvernig stjórnmálamenn og fjölmiðlar „hamast á dómsmálaráðherra“
Hreinn Loftsson segir dómsmálaráðherra ekki hafa gert neitt rangt þegar hún hringdi í lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu á aðfangadag vegna Ásmundarsalsmálsins. Fjölmiðlar hafi ekki virt helgifrið og heimtað svör frá ráðherranum.
Kjarninn 2. mars 2021
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Sósíalistaflokkurinn hefur aldrei mælst stærri í könnunum Gallup
Stjórnarflokkarnir hafa saman tapað fylgi á kjörtímabilinu en eru við það að geta endurnýjað samstarfið, samkvæmt könnunum, standi vilji þeirra til þess. Þrír stjórnarandstöðuflokkar hafa styrkt stöðu sína á kjörtímabilinu en tveir veikst.
Kjarninn 2. mars 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar