Niðurstaða komin í plastbarkamálið í Svíþjóð

Paolo Macchiarini verður ekki ákærður fyrir manndráp af gáleysi. Fyrsti sjúklingurinn sem hann framkvæmdi plastbarkaaðgerð á Karolinska-sjúkrahúsinu var á vegum íslenskra heilbrigðisyfirvalda.

Paolo Macchiarini
Paolo Macchiarini
Auglýsing

Paolo Macchiarini, ítalski skurðlæknirinn sem græddi plastbarka í þrjá einstaklinga á Karolinska-sjúkrahúsinu, verður ekki ákærður fyrir manndráp af gáleysi. Þetta eru niðurstöður sænskra dómstóla sem birtar voru í gærmorgun. Maccharini var sá eini sem hafði stöðu sakbornings í þessu umdeilda máli. Rannsóknin tók eingöngu til þeirra aðgerða sem framkvæmdar voru á Karolinska-sjúkrahúsinu. Fyrsti sjúklingurinn til að undirgangast slíka aðgerð var Eretríumaðurinn Andemariam Beyene sem var á vegum íslenskra heilbrigðisyfirvalda og var sendur af þeim tilraunaaðgerðina. Áður hafði Macciharini gert aðgerðir með barka úr látnum gjöfum sem allar mistókust.

Saksóknarar komust að þeirri niðurstöðu að ekki væru nægar sannanir til að krefjast sakfellingar Macchiarini á dauða BeyeneMacciharini hafi þó sýnt mikla vanrækslu, eins og Anders Tordai, saksóknari orðaði það. Macciharini græddi einnig plastbarka á árunum 2011-2013 í tvo aðra einstaklinga, Bandaríkjamann og konu frá Tyrklandi en allar aðrar ákærur verða látnar niður falla og rannsóknir á málunum sömuleiðis. Dómsniðurstöður ná ekki til vísindalegra þátta í þessu máli.

Tilraunaaðgerðir á fólki 

Andemariam Beyene var greindur með illkynja æxli í hálsi og eftir að meinið hafði tekið sig upp var talið að engin hefðbundin meðferð myndi gagnast honum og hann því sendur í plastbarkaígræðsluna til að lengja líf hans. Anemariam Beyene voru gefnar vonir um að geta lifað í átta ár með plastbarkann en hann lifði tæp þrjú ár. Innan við ári eftir tilraunaaðgerðina var búið að setja stoðnet í plastbarka hans til að öndunarvegurinn félli ekki saman þar sem aðgerðin mistókst. Sú aðgerð var gerð í Svíþjóð og var Macciharini viðstaddur hana. Beyene var illa haldinn og leið kvalir síðasta árið, eftir því sem eiginkona hans hefur lýst í þætti Bosse Lindquists í sænska sjónvarpinu.

Auglýsing

Aðgerðin á Beyene var tilraunaaðgerð og ekkert sem lá fyrir um að hún myndi heppnast. Þessi nýstárlega aðgerð byggðist á meðhöndlun plastbarka sem var baðaður í stofnfrumum sem einangraðar höfðu verið úr sjúklingnum í um 36 klst. og átti þetta að leiða til myndunar öndunarfæravefs í barkanum. Þar með átti barkinn að vera sveigjanlegur,og því sem næst eðlilegur.  Hann ætti jafnframt að starfa eðlilega. 

Kostnaðurinn við aðgerðina hefur ekki fengist uppgefinn en Tryggingastofnun  ríkisins segir að aðgerðin sjálf hafi ekki verið greidd af þeim. Eins og fram kom í grein í Kjarnanum hafði Maccharini ekki staðfest tilskilin leyfi, hvorki til að nota plastbarkann né að gera aðgerðina og hann hafði heldur ekki gert þær tilraunir á dýrum sem hann fullyrti að hann hefði gert áður en hann gerði aðgerð á lifandi einstaklingi. 

„Við Íslendingar verðum að skoða vel okkar eigin aðkomu að þessu máli“

„Við verðum að hafa í huga að hér er um að ræða mjög alvarlegt mál sem felur í sér grun um óboðlega og lífshættulega læknismeðferð, rannsóknir á fólki þar sem ekki var gætt tilhlýðilegrar varúðar og jafnframt ásakanir um misferli eða jafnvel svik í rannsóknum sem hafa hugsanlega haft alvarlegar afleiðingar og jafnvel leitt til þess að fjöldi manns hefur látist. Þetta mál teygir anga sína til fjölmargra landa og er mjög flókið,“ segir Ástríður Stefánsdóttir, læknir og dósent í hagnýtri siðfræði.

Vísindasiðfræðilegur þáttur þessara aðgerða hefur verið harðlega gagnrýndur en rannsókn hefur staðið yfir hér á landi á vegum Landspítala og Háskóla Íslands og er Páll Hreinsson hæstaréttardómari formaður nefndarinnar sem vinnur að henni. Í grein í hinu virta læknisfræðitímariti Lancet voru jákvæðar niðurstöður aðgerðarinnar á fyrsta sjúklingnum, Beyene, sem fékk ígræddan plastparka kynntar en greinin var svokölluð „Proof of concept“-grein sem þýðir að niðurstöðurnar ráða miklu um hvort um framhald verður að ræða  eða ekki. Frekari aðgerðir Macciharini byggðu á meintum jákvæðum niðurstöðum sem kynntar voru í Lancet-greininni. Tveir íslenskir læknar eru meðhöfundar greinarinnar og hafa þeir hafa báðir óskað eftir að nöfn þeirra verði fjarlægð af greininni en ekki fengið það samþykkt.

Vilhjálmur Árnason, prófessor í heimspeki við HÍ, sagði í viðtali við Kjarnanní fyrra að Íslendingar þurfi að ræða þær siðferðilegu spurningar sem þessi tilraunameðferð veki. Vilhjálmur sagði jafnframt: „Sú umræða þarf bæði að snúast um breytni heilbrigðisstarfsmanna og þau kerfi eða ferli sem við búum yfir til að hafa eftirlit með meðferð og rannsóknum. Þetta þarf að gera óháð því hverjar niðurstöður rannsóknarmálsins um ábyrgð einstakra starfmanna eða stofnana verða. Þetta er hörmulegt mál þar sem virðist hafa verið brotið gegn grundvallaratriðum í vísindasiðferði.“ 

Rannsóknarnefndin á vegum Landspítala og Háskóla Íslands mun senda frá sér skýrslu um þetta mál á næstu vikum.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigríður Ólafsdóttir
Draumastarf og búseta – hvernig fer það saman?
Kjarninn 23. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd: Í aðdraganda kosninganna er blóðmeraiðnaðurinn svarti blettur búfjáreldis – Hluti II
Kjarninn 23. september 2021
Segist hafa reynt að komast að því hvað konan vildi í gegnum tengilið – „Við náðum aldrei að ræða við hana“
Fyrrverandi formaður KSÍ segir að sambandið hafi frétt af meintu kynferðisbroti landsliðsmanna í gegnum samfélagsmiðla. Formleg ábending hafi aldrei borist.
Kjarninn 23. september 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, og Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra og formaður Vinstri grænna.
Fleiri kjósendur Sjálfstæðisflokks vilja Katrínu sem forsætisráðherra en Bjarna
Alls segjast 45,2 prósent kjósenda Sjálfstæðisflokksins að þeir vilji fá formann Vinstri grænna til að leiða þá ríkisstjórn sem mynduð verður eftir kosningar.
Kjarninn 23. september 2021
Hugarvilla að Ísland sé miðja heimsins
Þau Baldur, Kristrún og Gylfi spjölluðu um Evrópustefnu stjórnvalda í hlaðvarpsþættinum Völundarhús utanríkismála.
Kjarninn 23. september 2021
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands – Þáttur 4: Byggir Evrópustefna íslenskra stjórnvalda á áfallastjórnun?
Kjarninn 23. september 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Kosningarnar núna snúast um loftslagsmál
Kjarninn 23. september 2021
Við mölunina eru notuð tæki sem eru búin hnífum eða löngum plastþráðum sem snúast hratt og sjálfvirkt. Afköstin skulu vera, að því er fram kemur í svari MAST við fyrirspurn Kjarnans, nægilega mikil til að tryggja að öll dýrin séu deydd samstundis.
Mölun karlkyns hænuunga „er hryllileg iðja“
Á Íslandi er heimilt að beita tveimur aðferðum við aflífun hænuunga; gösun og mölun. Báðum aðferðum er beitt á tugþúsundir unga á ári. „Allir karlkyns ungar sem fæðast í eggjaiðnaði eru drepnir eftir að þeir klekjast út,“ segir formaður Samtaka grænkera.
Kjarninn 23. september 2021
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar