Verið að „skrúfa saman“ ríkisstjórn þar sem veikur meirihluti er talinn styrkleiki

Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, hefur fengið formlegt stjórnarmyndunarumboð frá forsetanum. Hún segir þetta ekki vera tímann til að leysa úr öllum heimsins ágreiningsmálum heldur að ná saman um stóru línurnar og breytt vinnubrögð.

Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, er með stjórnarmyndunarumboðið og er líklegust til að verða næsti forsætisráðherra þjóðarinnar.
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna, er með stjórnarmyndunarumboðið og er líklegust til að verða næsti forsætisráðherra þjóðarinnar.
Auglýsing

Fjórir flokkar hafa komið sér saman um myndun rík­is­stjórnar á Íslandi. Flokk­arnir eru Vinstri græn, Sam­fylk­ing, Fram­sókn­ar­flokkur og Pírat­ar. Katrín Jak­obs­dótt­ir, for­maður Vinstri grænna, verður næsti for­sæt­is­ráð­herra ef flokk­arnir fjórir ná að klára við­ræður sínar með jákvæðri nið­ur­stöðu. Hún fékk í dag stjórn­ar­mynd­un­ar­um­boð hjá for­seta Íslands og því geta form­legar við­ræður haf­ist.

Katrín sagði við það til­efni að form­legar við­ræður muni hefj­ast á morgun og lögð verði áhersla á að vinna hratt. Línur ættu að skýr­ast á næstu dög­um.  „Það liggur fyrir skuld­bind­ing af allra hálfu um að reyna að skrúfa saman rík­is­stjórn þess­ara flokka.“

Óform­legar við­ræður hafa staðið yfir nán­ast frá því að úrslit kosn­ing­anna lágu fyrir um síð­ustu helgi. Kraftur kom í þær í gær þegar fundað var fram eftir kvöldi. For­menn og annað for­ystu­fólk úr flokk­unum hitt­ist síðan í Alþing­is­hús­inu í morgun og fund­uðu fram yfir hádeg­ið. Þaðan var skila­boðum komið til Guðna Th. Jóhann­es­son­ar, for­seta Íslands, að allir fjórir flokk­arnir væru til­búnir í að láta reyna á myndun rík­is­stjórn­ar.

Auglýsing

Veik­leik­inn tal­inn styrk­leiki

Tak­ist að mynda þá rík­is­stjórn verður hún með minnsta mögu­lega meiri­hluta á þingi, 32 þing­menn gegn 31. Hún verður líka með minni­hluta atkvæða á bak við sig. Vinstri græn, Sam­fylk­ing, Fram­sókn og Píratar hafa sam­tals 95.874 atkvæði á bak við sig. Hinir fjórir flokk­arnir sem yrðu í stjórn­ar­and­stöðu fengu 97.502.

Í þeim við­ræðum sem staðið hefur verið lögð áhersla á, sér­stak­lega af hálfu Vinstri grænna, að það sé fremur styrk­leiki en veik­leiki að meiri­hlut­inn sé svona lít­ill. Það geri það að verkum að flokk­arnir fjórir þurfi að vanda sig mjög vel. Ekk­ert svig­rúm verði fyrir fyr­ir­greiðslu eða fúsk og sterkt traust þurfi að mynd­ast milli þeirra sem að stjórn­ina komi strax frá byrj­un.

Þess vegna hafi tek­ist að sann­færa hina flokk­anna um að það væri fólgin áhætta í því að taka inn fimmta flokk­inn. Þá yrði sam­setn­ingin flókn­ari og meiri væru­kærð gæti fylgt stærri meiri­hluta.

Þá er það mark­mið í sjálfu sér hjá stórum hluta þeirra sem að við­ræð­unum koma að halda Sjálf­stæð­is­flokkn­um, þeim flokki sem stýrt hefur Íslandi í þrjú af hverjum fjórum árum frá stofnun hans, frá völd­um.

Fínni blæ­brigðin lögð til hliðar

Mál­efna­lega hefur gengið vel að ná saman um þá hluti sem flokk­arnir eru sam­mála um. Þ.e. útgjalda­aukn­ingu í heil­brigð­is­mál, stór­sókn í mennta­málum og mikla inn­spýt­ingu í fjár­fest­ingu í innviðum á borð við vega­kerf­ið. Katrín ítrek­aði þetta á Bessa­stöðum í dag. Þar sagði hún að áherslur sínar yrðu á að ráð­ast í upp­bygg­ingu í þessum þremur mála­flokk­um. Auk þess vill hún að jafn­rétt­is­mál og loft­lags­mál verði sett í önd­vegi. Katrín lagði enn fremur áherslu á að rík­is­stjórn­in, verði hún að veru­leika, legði sig fram við að skapa aukna sam­stöðu um mál og beitti sér fyrir breyttum vinnu­brögðum á Alþingi.

Katrín sagði að nú væri ekki tím­inn í íslensku sam­fé­lagi til að leysa úr öllum heims­ins ágrein­ings­mál­um. Allir flokk­arnir gerðu sér grein fyrir því að þeir þyrftu að leggja ein­hver sinna stefnu­mála til hliðar til að hægt yrði að ná sam­an.

Fyrir liggur að flokk­arnir eru ósam­mála þegar kemur að mörgum fínni blæ­brigðum stjórn­mál­anna. Þannig er Sam­fylk­ingin til að mynda með þá yfir­lýstu stefnu að ganga í Evr­ópu­sam­bandið á meðan að bæði Vinstri græn og Fram­sókn eru alfarið á móti því. Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn er með það á stefnu­skrá sinni að banna verð­trygg­ingu hús­næð­is­lána og að hús­næð­islið­ur­inn verði fjar­lægður úr vísi­tölu neyslu­verðs. Eng­inn hinna flokk­anna er með það á stefnu­skrá sinni.

Vinstri græn voru með það á stefnu­skrá sinni í aðdrag­anda kosn­inga að leggja á eigna­skatta og hátekju­skatt á þá sem hafa 25 millj­ónir króna og yfir í árs­tekjur auk þess sem flokk­ur­inn hefur talað fyrir því að lagður verði á auð­legð­ar­skattur á þá sem mest eiga. Við­mæl­endur Kjarn­ans segja að Vinstri græn séu til­búin að draga veru­lega úr þessum kröfum ef aðrar leiðir skili þeim mark­miðum að auka tekjur rík­is­sjóðs til fjár­fest­inga í þeim málum sem vænt­an­leg rík­is­stjórn hefur þegar náð saman um.

Þá virð­ist nokkuð breið sam­staða milli flokka að falla frá fyr­ir­hug­aðri hækkun á virð­is­auka­skatti á ferða­þjón­ustu og horfa þess í stað á að leggja á komu­gjöld.

Mik­il­vægt verður fyrir Fram­sókn­ar­flokk­inn að ná því í gegn að reynt verði að grípa inn í það ferli sem þegar er hafið hvað varðar Arion banka með þeim hætti að ríkið geti nýtt sér for­kaups­rétt til að eign­ast meiri­hluta í bank­an­um. Í kjöl­farið vill flokk­ur­inn end­ur­skipu­leggja fjár­mála­kerf­ið. Engin sér­stök and­staða er hjá hinum þremur flokk­unum við þessi áform þótt blæ­brigða­munur sé á áherslum hvað þetta mál­efni varð­ar.

Yrði konu­stjórn á móti kar­lægri and­stöðu

Náist að klára myndun rík­is­stjórn­ar­innar þá mun meiri­hlut­inn verða skip­aður 16 konum og 16 körl­um. Katrín Jak­obs­dóttir verður nær örugg­lega for­sæt­is­ráð­herra og aðrir for­menn eða ígildi for­manns, Sig­urður Ingi Jóhanns­son, Logi Ein­ars­son og Þór­hildur Sunna Ævars­dótt­ir, myndu sitja í stjórn­inni. Þá má telja nær öruggt að Lilja Alfreðs­dótt­ir, vara­for­maður Fram­sókn­ar­flokks­ins, muni taka sæti í rík­is­stjórn­inni en óljós­ara er hverjir úr hinum flokk­unum myndu gera það. Ráðu­neyt­is­skipt­ing hefur þegar verið reifuð á óform­legum fundum flokk­anna en ekk­ert liggur end­an­lega fyrir í þeim mál­um. Engum dylst þó að Lilja Alfreðs­dóttir hefur mik­inn áhuga á að verða fjár­mála­ráð­herra. Þá hafa Píratar þá stefnu að ráð­herrar eigi ekki að sitja á þingi. Því má búast við að ef saman næst muni þeir þing­menn Pírata sem setj­ast í rík­is­stjórn segja af sér þing­mennsku og vara­menn þeirra taka við stöðum þeirra.

Í stjórn­ar­and­stöðu yrðu fjórir flokk­ar: Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn, Mið­flokk­ur­inn, Flokkur fólks­ins og Við­reisn. Af þeim 31 þing­manni sem yrði í and­stöðu yrðu átta konur og 23 karl­ar. Við­reisn væri eini flokk­ur­inn í stjórn­ar­and­stöðu sem væri með jafnt kynja­hlut­fall.



Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Freyr Eyjólfsson
Neysla og úrgangur eykst á heimsvísu – Ákall um nýjar, grænar lausnir
Kjarninn 20. febrúar 2020
Ísold Uggadóttir og Auður Jónsdóttir
Himinhrópandi mistök í máli Maní
Kjarninn 20. febrúar 2020
Haraldur Johanessen var enn ríkislögreglustjóri þegar samkomulagið var gert. Hann lét af störfum skömmu síðar
Samkomulag ríkislögreglustjóra hækkaði laun yfirmanna um 48 prósent
Þeir yfirmenn hjá ríkislögreglustjóra sem skrifuðu undir samkomulag við embættið í fyrra hækkuðu samtals grunnlaun sín um 314 þúsund krónur á mánuði og sameiginlegar lífeyrisgreiðslur um 309 milljónir.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Samninganefnd starfsgreinasambandsins.
Starfsgreinasambandið nær samkomulagi við ríkið um nýjan kjarasamning
Starfsgreinasambandið og ríkið náðu í gær saman um útlínur á nýjum kjarasamningi á fundi hjá ríkissáttarsemjara.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling fordæmir Dag fyrir að vilja ekki eiga samtal við sig
Efling segir borgarstjórann í Reykjavík tala niður kjara- og réttlætisbaráttu félagsins. Framsetning hans á tilboðum Reykjavíkurborgar um launahækkanir til félagsmanna Eflingar sé í þeim „tilgangi að fegra mögur tilboð borgarinnar.“
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Verkföll hjá BSRB hefjast að óbreyttu í byrjun mars
Verkföllin munu hafa mikil áhrif á almannaþjónustuna enda munu þau ná til starfsfólks í heilbrigðisþjónustunni, þar með talið á Landspítalanum, og í skólum, leikskólum og á frístundaheimilum.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Hillur verslana eru í dag fullar af fersku brauði.
Uppþot vegna brauðsins stormur í vatnsglasi
„Hvenær verður næst brauð viðvörun?“ „Brauð er búið í borginni, líka hvíta brauðið. Fólk ætlar greinilega að leyfa sér þessar síðustu klukkustundir á jörðu.“ Þeir voru margir brandararnir sem fuku í sprengilægðinni í síðustu viku.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Traust almennings á dómstólum
Auður Jónsdóttir rithöfundur hitti gamalreyndan lögmann, Ragnar Aðalsteinsson, til að ræða hið svokallaða Landsréttarmál en það vekur upp áleitnar spurningar.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar