Ríkasta eitt prósentið tók til sín 82 prósent af nýjum auð í fyrra

42 ríkustu einstaklingar heims eiga nú jafn mikið og þeir 3,7 milljarðar mannkyns sem eiga minnst. Níu af hverjum tíu í hópi hinna ofurríku eru karlar og ríkasta eitt prósentið á nú meira en allir hinir til samans.

Nánast allir sem teljast ofurríkir eru karlmenn..
Nánast allir sem teljast ofurríkir eru karlmenn..
Auglýsing

Alls fór 82 pró­sent af öllum auð sem varð til í heim­inum á árinu 2017 til rík­asta eitt pró­sent íbúa hans. Sá helm­ingur mann­kyns sem á minnst fékk ekk­ert af við­bót­ar­auð sem varð til á síð­asta ári í sinn hlut. Nýjar tölur frá Credit Suisse sýna að 42 rík­ustu ein­stak­lingar heims eiga nú jafn mikið og þeir 3,7 millj­arðar manna sem eiga minnst. Rík­asta pró­sent heims­ins á meira en hin 99 pró­sent hans til sam­ans. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Oxfam um mis­skipt­ingu auðs, sem gerð var opin­ber í gær.

Í skýrsl­unni kemur fram að millj­arða­mær­ingum hafi aldrei fjölgað jafn mikið og í fyrra, þegar einn nýr slíkur varð til á tveggja daga fresti. Sam­tals voru þeir sem áttu einn millj­arð dali eða meira 2.043 um síð­ustu ára­mót.

Alls jókst auður millj­arða­mær­inga um 762 millj­arða dala á árinu 2017, eða um 78.486 millj­arða íslenskra króna. Þessi við­bót­a­r­auður einn saman myndi duga til að binda sjö sinnum endi á fátækt í heim­in­um, sam­kvæmt mati Oxfam.

Í skýrsl­unni segir enn fremur að hættu­leg og illa borguð störf fjöld­ans greiði fyrir yfir­gengi­legan auð hinna fáu. Konur séu í verstu stör­f­unum og að nán­ast allir hinna ofur­ríku séu karl­menn, eða níu af hverjum tíu.

Auglýsing
Oxfam segir að rík­is­stjórnir þurfi að skapa jafn­ari sam­fé­lög með því að for­gangs­raða vel­ferð venju­legra launa­manna og smærri mat­væla­fram­leið­enda í stað þess að for­g­ans­raða í þágu hinna ríku og valda­miklu.

Auður hinna efna­meiri vex mun hraðar en hinna

Í skýrsl­unni segir að á tíma­bil­inu 2006 til 2015 hafi auður venju­legs launa­fólks auk­ist um tvö pró­sent á ári á meðan að auður millj­arða­mær­inga í heim­inum auk­ist um 13 pró­sent á ári, eða sex sinnum hraðar en auður launa­fólks­ins.

Þar er tekið dæmi af rík­asta manni Níger­íu, sem þénar nægi­lega háar vaxta­greiðslur af eignum sínum á ári til að leysa um tvær millj­ónir sam­landa sinna úr fátækt. Í Indónesíu eiga fjórir rík­ustu menn lands­ins meira en þær 100 millj­ónir íbúa þess sem eiga minnst. Þrír rík­ustu menn Banda­ríkj­anna eiga meiri auð en sá helm­ingur þjóð­ar­innar sem á minnst, um 160 millj­ónir manns. Í Bras­ilíu myndi ein­stak­lingur sem þénar lág­marks­laun þurfa að vinna í 19 ár til að þéna það sem ein­stak­lingur sem til­heyrir 0,1 pró­sent rík­asta hluta lands­ins þénar á einum mán­uði.

Ríku verða rík­ari á Íslandi

Kjarn­inn greindi frá því í nóv­em­ber að mis­skipt­ing auðs hafi haldið áfram að aukast á Íslandi á árinu 2016. Í lok þess árs áttu þær rúm­lega 20 þús­und fjöl­skyldur sem til­heyra þeim tíu pró­sentum þjóð­ar­innar sem eiga mest eigið fé – eignir þegar skuldir hafa verið dregnar frá – 2.062 millj­arða króna í hreinni eign. Alls átti þessi hópur 62 pró­sent af öllu eigin fé í land­inu. Eigið fé hans jókst um 185 millj­arða króna á árinu 2016. Eigið fé hinna 90 pró­sent lands­manna jókst á sama tíma um 209 millj­arða króna. Það þýðir að tæp­lega helm­ingur þeirrar hreinu eignar sem varð til á á árinu 2016 fór til tíu pró­sent efna­mestu fram­telj­end­anna.

Björgólfur Thor Björgólfsson er eini Íslendingurinn sem kemst á lista Forbes yfir milljarðamæringa heimsins í dölum talið. Á síðasta lista tímaritsins sat hann í 1.116 sæti yfir ríkustu menn heims með eignir upp á 1,8 milljarð dala, eða 186 milljarða króna.Frá árinu 2010 og til loka árs 2016 tvö­fald­að­ist eigið fé Íslend­inga. Í lok árs 2010 var það 1.565 millj­arðar króna en var 3.343 millj­arðar króna í lok árs 2016. Ef horft er ein­ungis í krónu­tölur þá má sjá að eignir efstu tíundar þjóð­ar­innar hafi auk­ist úr 1.350 millj­örðum króna í 2.062 millj­arða króna á tíma­bil­inu, eða um 712 millj­arða króna. Því fór 40 pró­sent af öllum krónum sem urðu til í nýju eigin fé frá lokum árs 2010 og fram til loka árs 2016 til þeirra tíu pró­sent fjöl­skyldna sem eiga mest á hverjum tíma fyrir sig.

Van­met­inn auður

Virði eigna þessa hóps er reyndar van­met­inn. Þessi hópur á nefni­lega nær öll verð­bréf lands­ins í eigu ein­stak­linga, eða 86 pró­sent slíkra. Í tölum Hag­stof­unnar er þær fjár­mála­legu eignir sem telj­ast til hluta­bréf í inn­lendum og erlendum hluta­fé­lögum á nafn­virði, eign­ar­skatts­frjáls verð­bréf, stofn­sjóðs­eign og önnur verð­bréf og kröf­ur. Og í töl­unum eru þau metin á nafn­verði, ekki mark­aðsvirði, sem er mun hærra. Alls á tíu pró­sent rík­asti hluti lands­manna verð­bréf, m.a. hluta­bréf í inn­lendum og erlendum hluta­fé­lögum eða skulda­bréf, sem metin eru á 383,4 millj­arða króna á nafn­virði. Hin 90 pró­sent þjóð­ar­innar eiga verð­bréf sem metin eru á 62,2 millj­arða króna að nafn­virði. Þessi skipt­ing hefur hald­ist að mestu eins á und­an­förnum árum. Í lok árs 2010 átti efsta tíund lands­manna líka 86 pró­sent allra verð­bréfa.

Virði verð­bréfa í eigu Íslend­inga hækkað um 23 millj­arða króna að nafn­virði á árinu 2016. Þar af hækk­uðu bréf rík­ustu tíu pró­sent þjóð­ar­innar um 21,8 millj­arða króna. Því fór um 95 pró­sent af allri virð­is­aukn­ingu verð­bréfa til rík­ustu tíundar Íslend­inga á árinu 2016.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rannsóknir eru þegar hafnar á virkni og öryggi bóluefnis AstraZeneca fyrir börn og segir Jóhanna það mikið fagnaðarefni.
Ef börn verði ekki bólusett gæti faraldur brotist út á meðal þeirra
Þegar faraldur fær að ganga óáreittur um ákveðna næma hópa fara sjaldgæfir atburðir að eiga sér stað. „Sjaldgæfir alvarlegir atburðir sem við viljum ekki sjá,“ segir Jóhanna Jakobsdóttir líftölfræðingur.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Samherji Holding hefur enn ekki skilað ársreikningi fyrir árið 2019
Hálfu ári eftir að lögboðinn frestur til að skila inn ársreikningum rann út þá hefur félagið sem heldur utan um erlenda starfsemi Samherja, meðal annars allt sem snýr að Namibíuumsvifum þess, ekki skilað inn sínum fyrir árið 2019.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Langflest hagsmunagæslusamtök landsins, sem reyna að hafa áhrif á hvernig löggjöf og aðrar ákvarðanir innan stjórnmála og stjórnsýslu þróast, eru til heimilis í Hús atvinnulífsins við Borgartún 35.
Búið að skrá 27 hagsmunaverði og birta vefsvæði með upplýsingum um þá
Tilkynningum á hagsmunaverði sem reyna að hafa áhrif á stjórnmál og stjórnsýslu í starfi sínu, og áttu samkvæmt lögum að berast um áramót, hefur rignt inn síðustu daga eftir að forsætisráðuneytið sendi ítrekun.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Ásthildur Lóa Þórsdóttir, formaður Hagsmunasamtaka heimilanna, er ein þeirra sem skráð voru sem hagsmunaverðir á vegum samtakanna.
Hagsmunasamtök heimilanna þau einu sem hafa tilkynnt hagsmunaverði
Ekkert stóru hagsmunasamtakanna í landinu hefur tilkynnt starfsmenn sína sem vinna við að hafa áhrif á ákvarðanir stjórnvalda sem hagsmunaverði, þrátt fyrir að lög sem krefjist þess hafi tekið gildi fyrir tveimur mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Þorsteinn Vilhjálmsson
Sprautur, siður og réttur
Kjarninn 26. febrúar 2021
Símon Sigvaldason
Dómsmálaráðherra gerir tillögu um að skipa Símon Sigvaldason í Landsrétt
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir vill að Símon Sigvaldason verði skipaður í eina lausa stöðu við Landsrétt. Það þýðir að Jón Finnbjörnsson, sem er í leyfi og sótti um endurskipun, fær hana ekki.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum.
Býst við að Viaplay hækki verðið þegar íþróttapakkinn stækkar
Magnús Ragnarsson framkvæmdastjóri hjá Símanum býst við því að Viaplay hækki verðið á áskriftum sínum þegar íþróttapakkinn þeirra stækkar. „Annað væri bara skaðleg undirverðlagning,“ sagði Magnús í nýjum þætti af Tæknivarpinu.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Sambærilegum smáhýsum hefur þegar verið komið upp í Gufunesi.
Smáhýsi fyrir heimilislausa í Laugardalnum þokast nær
Áform um smáhýsi fyrir heimilislausa á borgarlandi milli Suðurlandsbrautar og Fjölskyldu- og húsdýragarðsins hafa verið samþykkt í skipulags- og samgönguráði. Íþróttafélög, fasteignafélagið Reitir og fleiri lögðust gegn þessari staðsetningu smáhýsanna.
Kjarninn 26. febrúar 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar