Ríkasta eitt prósentið tók til sín 82 prósent af nýjum auð í fyrra

42 ríkustu einstaklingar heims eiga nú jafn mikið og þeir 3,7 milljarðar mannkyns sem eiga minnst. Níu af hverjum tíu í hópi hinna ofurríku eru karlar og ríkasta eitt prósentið á nú meira en allir hinir til samans.

Nánast allir sem teljast ofurríkir eru karlmenn..
Nánast allir sem teljast ofurríkir eru karlmenn..
Auglýsing

Alls fór 82 prósent af öllum auð sem varð til í heiminum á árinu 2017 til ríkasta eitt prósent íbúa hans. Sá helmingur mannkyns sem á minnst fékk ekkert af viðbótarauð sem varð til á síðasta ári í sinn hlut. Nýjar tölur frá Credit Suisse sýna að 42 ríkustu einstaklingar heims eiga nú jafn mikið og þeir 3,7 milljarðar manna sem eiga minnst. Ríkasta prósent heimsins á meira en hin 99 prósent hans til samans. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu Oxfam um misskiptingu auðs, sem gerð var opinber í gær.

Í skýrslunni kemur fram að milljarðamæringum hafi aldrei fjölgað jafn mikið og í fyrra, þegar einn nýr slíkur varð til á tveggja daga fresti. Samtals voru þeir sem áttu einn milljarð dali eða meira 2.043 um síðustu áramót.

Alls jókst auður milljarðamæringa um 762 milljarða dala á árinu 2017, eða um 78.486 milljarða íslenskra króna. Þessi viðbótarauður einn saman myndi duga til að binda sjö sinnum endi á fátækt í heiminum, samkvæmt mati Oxfam.

Í skýrslunni segir enn fremur að hættuleg og illa borguð störf fjöldans greiði fyrir yfirgengilegan auð hinna fáu. Konur séu í verstu störfunum og að nánast allir hinna ofurríku séu karlmenn, eða níu af hverjum tíu.

Auglýsing
Oxfam segir að ríkisstjórnir þurfi að skapa jafnari samfélög með því að forgangsraða velferð venjulegra launamanna og smærri matvælaframleiðenda í stað þess að forgansraða í þágu hinna ríku og valdamiklu.

Auður hinna efnameiri vex mun hraðar en hinna

Í skýrslunni segir að á tímabilinu 2006 til 2015 hafi auður venjulegs launafólks aukist um tvö prósent á ári á meðan að auður milljarðamæringa í heiminum aukist um 13 prósent á ári, eða sex sinnum hraðar en auður launafólksins.

Þar er tekið dæmi af ríkasta manni Nígeríu, sem þénar nægilega háar vaxtagreiðslur af eignum sínum á ári til að leysa um tvær milljónir samlanda sinna úr fátækt. Í Indónesíu eiga fjórir ríkustu menn landsins meira en þær 100 milljónir íbúa þess sem eiga minnst. Þrír ríkustu menn Bandaríkjanna eiga meiri auð en sá helmingur þjóðarinnar sem á minnst, um 160 milljónir manns. Í Brasilíu myndi einstaklingur sem þénar lágmarkslaun þurfa að vinna í 19 ár til að þéna það sem einstaklingur sem tilheyrir 0,1 prósent ríkasta hluta landsins þénar á einum mánuði.

Ríku verða ríkari á Íslandi

Kjarninn greindi frá því í nóvember að misskipting auðs hafi haldið áfram að aukast á Íslandi á árinu 2016. Í lok þess árs áttu þær rúmlega 20 þúsund fjölskyldur sem tilheyra þeim tíu prósentum þjóðarinnar sem eiga mest eigið fé – eignir þegar skuldir hafa verið dregnar frá – 2.062 milljarða króna í hreinni eign. Alls átti þessi hópur 62 prósent af öllu eigin fé í landinu. Eigið fé hans jókst um 185 milljarða króna á árinu 2016. Eigið fé hinna 90 prósent landsmanna jókst á sama tíma um 209 milljarða króna. Það þýðir að tæplega helmingur þeirrar hreinu eignar sem varð til á á árinu 2016 fór til tíu prósent efnamestu framteljendanna.

Björgólfur Thor Björgólfsson er eini Íslendingurinn sem kemst á lista Forbes yfir milljarðamæringa heimsins í dölum talið. Á síðasta lista tímaritsins sat hann í 1.116 sæti yfir ríkustu menn heims með eignir upp á 1,8 milljarð dala, eða 186 milljarða króna.Frá árinu 2010 og til loka árs 2016 tvöfaldaðist eigið fé Íslendinga. Í lok árs 2010 var það 1.565 milljarðar króna en var 3.343 milljarðar króna í lok árs 2016. Ef horft er einungis í krónutölur þá má sjá að eignir efstu tíundar þjóðarinnar hafi aukist úr 1.350 milljörðum króna í 2.062 milljarða króna á tímabilinu, eða um 712 milljarða króna. Því fór 40 prósent af öllum krónum sem urðu til í nýju eigin fé frá lokum árs 2010 og fram til loka árs 2016 til þeirra tíu prósent fjölskyldna sem eiga mest á hverjum tíma fyrir sig.

Vanmetinn auður

Virði eigna þessa hóps er reyndar vanmetinn. Þessi hópur á nefnilega nær öll verðbréf landsins í eigu einstaklinga, eða 86 prósent slíkra. Í tölum Hagstofunnar er þær fjármálalegu eignir sem teljast til hlutabréf í innlendum og erlendum hlutafélögum á nafnvirði, eignarskattsfrjáls verðbréf, stofnsjóðseign og önnur verðbréf og kröfur. Og í tölunum eru þau metin á nafnverði, ekki markaðsvirði, sem er mun hærra. Alls á tíu prósent ríkasti hluti landsmanna verðbréf, m.a. hlutabréf í innlendum og erlendum hlutafélögum eða skuldabréf, sem metin eru á 383,4 milljarða króna á nafnvirði. Hin 90 prósent þjóðarinnar eiga verðbréf sem metin eru á 62,2 milljarða króna að nafnvirði. Þessi skipting hefur haldist að mestu eins á undanförnum árum. Í lok árs 2010 átti efsta tíund landsmanna líka 86 prósent allra verðbréfa.

Virði verðbréfa í eigu Íslendinga hækkað um 23 milljarða króna að nafnvirði á árinu 2016. Þar af hækkuðu bréf ríkustu tíu prósent þjóðarinnar um 21,8 milljarða króna. Því fór um 95 prósent af allri virðisaukningu verðbréfa til ríkustu tíundar Íslendinga á árinu 2016.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinar Frímannsson
Hver er stefna stjórnmálaflokkanna í umhverfismálum?
Kjarninn 16. september 2021
Halldóra Mogensen, þingflokksformaður Pírata, í forystusætinu á RÚV í gærkvöldi.
Boðuð útgjaldaaukning Pírata er ekki fullfjármögnuð
Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Halldóru Mogensen um að kosningaloforð Pírata séu fullfjármögnuð með nýjum tekjuöflunarleiðum.
Kjarninn 16. september 2021
Jón Steindór Valdimarsson
Drifkraftur nýrra lausna í loftslagsmálum
Kjarninn 16. september 2021
Mikil skekkja er í útreikningum Pírata á helstu tekjuöflunarleiðinni sem flokkurinn sá fyrir að fjármagna kosningaloforð sín með.
Tugmilljarða skekkja í útreikningum Pírata á helstu tekjuöflunaraðgerð þeirra
Þingmaður Pírata segir að flokkurinn sé að endurskoða útreikninga sína á áhrifum 3,75 prósentustiga hækkunar efsta þreps tekjuskattskerfisins, eftir að bent var á að þar skeikaði tugmilljörðum.
Kjarninn 16. september 2021
Jóhann S. Bogason
Vesalings Færeyingarnir
Kjarninn 16. september 2021
Kolefnisgjald leggst meðal annars á bensín og dísil olíu.
Meirihluti stjórnmálaflokka vill hækka kolefnisgjald
Passa verður að kolefnisgjald leggist ekki þyngst á þau sem minnst hafa á milli handanna að mati þeirra flokka sem vilja hækka kolefnisgjald. Útblástur frá vegasamgöngum er helsta uppspretta losunar sem er á beinni ábyrgð Íslands.
Kjarninn 16. september 2021
Liðin tíð að Bandaríkin veiti Íslandi aðstoð „vegna góðvildar“
Íslendingar þurfa tromp á hendi til að vekja áhuga Bandaríkjanna til að styðja landið diplómatísk í alþjóðasamfélaginu og veita viðskiptalegar eða efnahagslegar ívilnanir, að því er fram kemur í þættinum Völundarhús utanríkismála Íslands.
Kjarninn 16. september 2021
Völunarhús utanríksmála Íslands
Völunarhús utanríksmála Íslands
Völundarhús utanríkismála Íslands – Þáttur 3: Áhugi Bandaríkjanna á Íslandi
Kjarninn 16. september 2021
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar