Þrír miðjuflokkar hafa tekið til sín alla fylgisaukninguna frá kosningum

Píratar, Samfylkingin og Viðreisn hafa samanlagt bætt við sig miklu fylgi frá því að kosið var síðast á Íslandi. Aðrir stjórnarandstöðuflokkar tapa fylgi og stjórnarflokkarnir gætu ekki myndað ríkisstjórn ef kosið yrði í dag.

ÞKG, Sunna og Logi
Auglýsing

Nú stytt­ist í að rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur leggi fram sitt fyrsta alvöru fjár­laga­frum­varp sem er að fullu mótað af áherslum henn­ar. Í fyrra var það lagt 14. sept­em­ber og þáver­andi rík­is­stjórn náði að sitja í rétt rúman sól­ar­hring eftir þann gjörn­ing þar til að hún sprakk vegna upp­reist æru-­máls­ins og boðað var til kosn­inga. Þær fóru fram 28. októ­ber 2017.

Miklar svipt­ingar hafa orðið á fylgi stjórn­mála­flokka sem sæti eiga á Alþingi frá því að þær fóru fram. Nú mæl­ast stjórn­ar­and­stöðu­flokk­arn­ir, sam­kvæmt nýj­ustu könnun Gallup, með mun meira fylgi en stjórn­ar­flokk­arnir og frjáls­lyndir miðju­flokkar bæta mestu fylgi við sig. Þrír slíkir hafa aukið fylgi sitt 11,9 pró­sentu­stig á tæpum tíu mán­uð­um, eða um 40 pró­sent.

Á sama tíma hefur fylgi hinna fimm flokk­anna sem sitja á þingi dal­að, þó mis­mun­andi mik­ið. Mesta fylgið hafa Vinstri græn mis­st, en þriðj­ungur þess hefur horfið frá því í fyrra­haust.

Auglýsing

And­staðan gæti myndað stjórn en rík­is­stjórnin ekki

Stjórn­ar­and­staðan mælist nú með 53,9 pró­sent fylgi en stjórn­ar­flokk­arnir með 44,5 pró­sent. Um 1,6 pró­sent myndu kjósa aðra flokka en þá sem eiga sæti á þingi í dag.

Það er mik­ill við­snún­ingur frá því sem var í síð­ustu kosn­ing­um, þegar stjórn­ar­flokk­arnir fengu 52,9 pró­sent fylgi og 35 þing­menn en stjórn­ar­and­staðan 28. Ef kosið yrði í dag myndi stjórn­ar­and­staðan lík­ast til fá 34-35 þing­menn en stjórn­ar­flokk­arnir þrír 28-29, sem myndi ekki duga til að mynda meiri­hluta­stjórn.Katrín Jakobsdóttir myndi ekki geta myndað ríkisstjórn á borð við þá sem hún leiðir ef kosið yrði í dag. MYND: Bára Huld Beck

Rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur væri því kol­fallin ef kosið yrði í dag. Auk þess nýtur hún nú stuðn­ings undir helm­ings þjóð­ar­inn­ar, en 49,7 pró­sent lands­manna sögð­ust styðja hana í síð­ustu könnun Gallup.

Þrír and­stöðu­flokkar styrkja sig mik­ið...

Þeir stjórn­ar­and­stöðu­flokkar sem hafa styrkt stöðu sína mest sam­kvæmt mæl­ingum eru Pírat­ar, sem myndu bæta við sig 4,7 pró­sentu­stigum og fá 13,9 pró­sent, og Sam­fylk­ing­in, sem myndi bæta við sig 4,6 pró­sentu­stigum og fá 16,7 pró­sent. Píratar myndu fara úr því að vera þriðji minnsti flokk­ur­inn á þingi í að vera þriðji stærsti og Sam­fylk­ingin yrði sá næst stærsti. Hafa verður þó þann fyr­ir­vara að báðir þessir flokk­ar, og sér­stak­lega Pírat­ar, hafa haft til­hneig­ingu til, í kosn­ingum und­an­far­inna ára, að fá minna upp úr kjör­köss­unum en þeir mæl­ast með í könn­un­um. Sam­fylk­ingin fékk til að mynda þremur pró­sentu­stigum minna í kosn­ing­unum í októ­ber 2017 en flokk­ur­inn hafði mælst með í könnun sem var birt dag­inn áður.

Þriðji flokk­ur­inn á þingi sem er með frjáls­lyndar og alþjóð­legar áhersl­ur, Við­reisn, hefur líka bætt við sig og mælist nú með 8,7 pró­sent fylgi. Það er tveimur pró­sentu­stigum meira en flokk­ur­inn fékk í kosn­ing­unum í fyrra­vor. Frjáls­lyndu miðju­flokk­arnir þrír eru því með 39,3 pró­sent fylgi í dag sam­kvæmt nýj­ustu mæl­ing­um, eða 11,3 pró­sentu­stigum meira en þeir fengu upp úr kjör­köss­unum í októ­ber 2017.

...En tveir tapa fylgi

Aðrir stjórn­ar­and­stöðu­flokk­ar, Flokkur fólks­ins og Mið­flokk­ur­inn, hafa tapað fylgi frá því í kosn­ing­un­um. Báðir eru þjóð­ern­is­legir flokkar með óskýra stefnu­skrá sem hverf­ist að miklu leyti um skoð­anir leið­toga þeirra og risa­stór kosn­inga­lof­orð.Miðflokki Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar gekk vel í síðustu kosningum og Bjarna Benediktssyni tókst að halda Sjálfstæðisflokki í ríkisstjórn. Mynd: Birgir Þór Harðarson

Mið­flokk­ur­inn, sem var stofn­aður skömmu fyrir síð­ustu kosn­ingar og náði besta árangri sem nokkur flokkur hefur náð í fyrstu fram­boðstil­raun til Alþing­is, myndi fara úr 10,9 pró­sent fylgi í 8,6 pró­sent. Flokkur fólks­ins myndi tapa 0,9 pró­sentu­stigum og fá sex pró­sent ef kosið yrði í dag. Þessir tveir flokkar yrðu minnstir af þeim átta sem eiga sæti á þingi.

Tveir stjórn­ar­flokkar standa næstum í stað...

Þá standa eftir stjórn­ar­flokk­arnir þrír. Hlut­skipti þeirra það sem af er kjör­tíma­bili hefur verið nokkuð ólíkt. Fylgi Sjálf­stæð­is­flokks­ins hefur nán­ast staðið í stað. Hann myndi fá 24,6 pró­sent atkvæða ef kosið yrði nú í stað þeirra 25,3 pró­senta sem hann fékk fyrir tæpum tíu mán­uðum síð­an. Sú breyt­ing er vel innan skekkju­marka og flokk­ur­inn yrði áfram sem áður stærsti flokkur lands­ins. Núver­andi fylgi myndi þó þýða næst verstu nið­ur­stöðu kosn­inga í sögu flokks­ins.

Fram­sókn­ar­flokk­ur­inn myndi tapa 1,5 pró­sentu­stigi af fylgi sínu og fá 9,2 pró­sent. Það yrði lang­versta nið­ur­staða hans nokkru sinni og lág­marks­metið frá því í fyrra því lík­ast til bætt. Þessir tveir flokk­ar, Sjálf­stæð­is­flokkur og Fram­sókn­ar­flokk­ur, hafa þó oftar en ekki náð að fá meira fylgi í kosn­ingum en kann­anir hafa bent til. Þarna er enda um tvo elstu flokka lands­ins að ræða sem hafa oft­ast nær stjórnað land­inu, saman eða í sitt­hvoru lagi. Flokks­menn þeirra kunna því betur en flestir aðrir að ná árangri í kosn­ing­um.

...En Vinstri græn tapa þriðj­ungi fylgis

Vinstri græn eru sá flokkur sem tapað hefur mestu fylgi frá kosn­ing­um, en rúm­lega þriðj­ungur þess hefur þurrkast út frá því í októ­ber í fyrra. Flokk­ur­inn fékk 16,9 pró­sent fylgi í kosn­ing­unum 2017 sem þýddi að hann var næst stærsti flokkur lands­ins og gat farið fram á for­sæt­is­ráðu­neytið í rík­is­stjórn­inni sem á end­anum var mynd­uð.

Ef kosið yrði í dag myndu Vinstri græn fá 10,7 pró­sent fylgi, sem er lægsta fylgi sem flokk­ur­inn hefur mælst með frá því í árs­lok 2015, og þar af leið­andi fjórði stærsti flokkur lands­ins.

Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Seldu losunarheimildir til að borga laun fyrir marsmánuð
Skiptastjórar WOW air eru meðal annars búnir að selja skrifstofubúnað og reiðhjólaleigu WOW air til að auka endurheimtir í búið. Félagið hafði selt margar verðmætar eignir, t.d. afgreiðslutíma á flugvelli og losunarheimildir, fyrir gjaldþrot.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Molar
Molar
Molar – Opnar Costco annað vöruhús á Íslandi?
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar