Miklar eignir almennings í hlutabréfum

Frá hruni, fyrir tæpum áratug, hafa eignir almennings í fyrirtækjum vaxið hratt og gefið mikið af sér í ríkissjóð.

Fjármálaráðuneytið
Auglýsing

Á und­an­förnum tæpu tíu árum, frá hruni fjár­mála­kerf­is­ins, setn­ingu neyð­ar­laga og fjár­magns­hafta, á haust og vetr­ar­mán­uðum 2008, hafa miklar breyt­ingar átt sér stað í hag­kerf­inu og hefur staða rík­is­sjóðs kúvenst að mörgu leyti.

Eitt af því sem hefur breyst mikið sterk­ari efna­hagur dótt­ur­fé­laga í eigu rík­is­ins. Almenn­ingur á nú mikil verð­mæti í hlutafé í fyr­ir­tækjum sem hafa styrkst stöðu sína veru­lega.

Stærsta fyr­ir­tækið sé horft til eig­in­fjár­stöðu er Lands­bank­inn, sem ríkið á ríf­lega 98 pró­sent hlut í. Um mitt þetta ár nam eigið fé bank­ans 232,1 millj­arði króna.

Auglýsing

Íslands­banki er með eigið fé upp á rúm­lega 180 millj­arða króna en ríkið á bank­ann að fullu.

Bank­arnir hafa frá þeir voru stofn­að­ir, á grunni inn­lendra eigna hinna föllnu banka, Lands­banka Íslands og Glitn­is, greitt meira en 160 millj­arða í arð til rík­is­ins. Á árunum 2013 til 2018 greiddi Lands­bank­inn 131,7 millj­arða króna í arð til eig­enda.

Verð­mætasta hluta­fjár­eign íslenska rík­is­ins er vafa­lítið Lands­virkj­un, sem ríkið á að öllu leyti. Eig­in­fjár­staða þess hefur styrkst veru­lega á und­an­förnum árum en fyr­ir­tækið hefur ein­blínt á nið­ur­greiðslu skulda og styrk­ingu á efna­hag fyr­ir­tæk­is­ins, meðal ann­ars með hag­felldum breyt­ingum á orku­sölu­sam­ing­um.

Landsvirkjun er ein verðmætasta eign ríkisins.

Mallar gull inn í fram­tíð­ina

En hver ætli sé réttur verð­miði á Lands­virkj­un? Það er erfitt að segja, en orku­fyr­ir­tæki eru í alþjóð­legu sam­hengi oft með háa marg­fald­ara á virði rekstr­ar­ins, ekki síst vegna þess að þau búa við stöð­ug­leika og mikið fram­tíð­ar­virði.

Lands­virkjun virð­ist nú á góðri leið með að kom­ast í stöðu - sé horft einn til tvo ára­tugi fram í tím­ann - til að greiða íslenska rík­inu jafn­vel tugi millj­arða á ári í arð.

Stjórn­völd hafa stefnt að upp­setn­ingu þjóð­ar­sjóðs sem tæki við þessu arði af orku­auð­lind­unum en þeirri vinnu hefur ekki lokið form­lega enn­þá.

Um mitt þetta ár nam eigið fé þess rúm­lega tveimur millj­örðum Banda­ríkja­dala, eða sem nemur 220 millj­örðum króna.

Mikil verð­mæti í flug­rekstr­inum

Þá hefur efna­hagur Isa­via, sem rekur flug­velli lands­ins, þar á meðal Kefla­vík­ur­flug­völl, einnig styrkst veru­lega á und­an­förnum árum, sam­hliða vext­inum í ferða­þjón­ustu. Ríkið á félagið að fullu.

Sé litið til eig­in­fjár­stöðu þess, með til­liti til óráð­stafaðs eig­in­fjár, þá nemur það yfir 30 millj­örðum króna.

Keflavíkurflugvöllur hefur gengið vel í rekstri á undanförnum árum, samhliða miklum vexti í ferðaþjónustu.

Sam­an­lagt virði þess­ara eigna í fyr­ir­tækj­unum fjórum, Lands­bank­an­um, Íslands­banka, Lands­virkjun og Isa­via, nemur yfir 1000 millj­örðum króna, sé miðað við að bank­arnir hafi verð­miða upp á 1x eigið fé, Lands­virkjun 3x eigið fé og Isa­via 1x eigið fé. 

Þetta er svipuð upp­hæð og nemur heild­ar­virði allra félaga sem skráð eru á aðal­l­ista Kaup­hallar Íslands.

Þetta er hins vegar leikur að töl­um, frekar en raun­veru­legt verð, en þetta gefur vís­bend­ingu um þau miklu verð­mæti sem byggst hafa upp í rík­is­fyr­ir­tækj­unum á und­an­förnum ára­tug.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar