Íbúðalánasjóður vill endurskilgreina viðmið um hvað sé hæfilegt leiguverð

Þau leigufélög sem eru með lán frá Íbúðalánasjóði eru að rukka leigu í samræmi við markaðsleigu eða aðeins undir henni. Íbúðalánasjóður segir markaðsleigu hins vegar ekki vera réttmætt viðmið og vill endurskilgreina hvað sé hæfilegt leiguverð.

Íbúðalánasjóður - lógó1.jpg
Auglýsing

Húsa­leiga þeirra 20 leigu­fé­laga sem eru með lán frá Íbúða­lána­sjóði, og voru krafin um upp­lýs­ingar um verð­lagn­ingu leigu­í­búða sinna með bréfi sem sent var í maí síð­ast­liðn­um, er annað hvort í sam­ræmi við mark­aðs­leigu á við­kom­andi svæði eða aðeins lægri.

Í bréf­inu voru félög­in, sem sum hver eru hagn­að­ar­drifin leigu­fé­lög, spurð hvernig þau séu  rekin með sem hag­kvæmustum hætti með hags­muni íbúa að leið­ar­ljósi.

Í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans um málið segir þó að í ljósi þess ástands sem nú ríkir á leigu­mark­aði sé það hins vegar mat Íbúða­lána­sjóðs að mark­aðs­leiga geti ekki talist rétt­mætt við­mið um það hvort leigu­fjár­hæð sé við­ráð­an­leg í skiln­ingi laga um hús­næð­is­mál ann­ars vegar og reglna sem gilda um leigu­í­búða­lán sjóðs­ins hins veg­ar. „Því vinnur Íbúða­lána­sjóður nú að því að skil­greina ný við­mið um hæfi­legt leigu­verð þar sem horft verði til ann­arra þátta, líkt og hversu hátt hlut­fall hús­næð­is­kostn­aður er af ráð­stöf­un­ar­tekjum íbúa á við­kom­andi svæð­i.“

Auglýsing

Ný skil­greind við­mið Íbúða­lána­sjóðs myndu taka til­lit til við­miða Eurostat, hag­stofu Evr­ópu­sam­bands­ins, um að hús­næð­is­kostn­aður telj­ist veru­lega íþyngj­andi ef hann er yfir 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekj­um, sem og ákvæða íslenskra laga um almennar íbúðir þar sem við­miðið til að hljóta stofn­fram­lög er að hús­næð­is­kostn­aður leigj­enda íbúð­anna nemi að jafn­aði ekki meira en 25 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum þeirra. „Nið­ur­stöður kann­ana sem Íbúða­lána­sjóður hefur látið fram­kvæma hafa leitt í ljós að hlut­fall ráð­stöf­un­ar­tekna sem lág­tekju­hópar verja til leigu hér á landi er hærra en í nágranna­lönd­un­um. Einnig er fjár­hags­staða leigj­enda mun verri en fjár­hags­staða ann­arra á hús­næð­is­mark­aði og flestir lands­manna gefa þau svör að óhag­stætt sé að vera á leigu­mark­aði í dag.  Meiri­hluti leigj­enda seg­ist í könn­unum sjóðs­ins ekki upp­lifa að þeir búi við hús­næð­is­ör­yggi en telja þrátt fyrir það lík­legt að þeir verði áfram á leigu­mark­aði á næst­unn­i.“

Tvö­fald­ast á átta árum

Leig­u­verð íbúð­­ar­hús­næðis á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu hefur tvö­fald­ast á átta árum. Á síð­­­ustu tveimur árum hefur það hækkað um meira en 30 pró­­sent. Í könnun sem gerð var fyrr á árinu fyrir Íbúða­lána­­sjóð kom fram að þriðji hver leigj­andi borgi meira en helm­ing af ráð­­stöf­un­­ar­­tekjum sínum í leigu og fáir þeirra geta safnað sér sparifé vegna hás leigu­kostn­að­ar. Ein­ungis 14 pró­­sent þeirra sem eru á leig­u­­mark­aði vilja vera þar.

Stærstu hagn­að­­ar­drifnu leigu­fé­lög lands­ins hafa varið hækk­­­anir sínar með þeim rökum að þau hafi ein­­göngu verið að „að­laga“ leig­u­­samn­inga fast­­eigna­safna sem þau hafi keypt af rík­­inu að mark­aðs­verði.

Lán til að stuðla að fram­boði á við­ráð­an­legum kjörum

Kjarn­inn greindi frá því í  maí að Heima­vell­ir, stærsta hagn­að­­ar­drifna leigu­fé­lag lands­ins sem á um tvö þús­und íbúð­ir, sé að stærstum hluta fjár­­­magnað með lánum frá Íbúða­lána­­sjóði. Íbúða­lána­­sjóður og Kadeco, annað félag í eigu rík­­is­ins, eru líka þeir aðilar sem hafa selt Heima­­völlum flestar eign­­ir.

Lánin eru að hluta til veitt í sam­ræmi við reglu­­gerð Íbúða­lána­­sjóðs frá árinu 2013 til sveit­­ar­­fé­laga, félaga og félaga­­sam­­taka sem ætl­­aðar eru til bygg­ingar eða kaupa á leig­u­í­­búð­­um. Mark­mið þeirrar reglu­­gerðar er að „stuðla að fram­­boði á leig­u­í­­búðum fyrir almenn­ing á við­ráð­an­­legum kjöru­m“.

Til að upp­­­fylla skil­yrði reglu­­gerð­­ar­innar mega félög sem fá slík lán ekki vera rekin í hagn­að­­ar­­skyni né má greiða úr þeim arð. Heima­vellir voru skráðir á markað í síð­­­ustu viku og ætla sér í kjöl­farið að end­­ur­fjár­­­magna lán sín hjá Íbúða­lána­­sjóði, sem nema 18,6 millj­­örðum króna og eru rúm­­lega helm­ingur af skuldum félags­­ins, svo það geti greitt út arð.

Frá því að Heima­vellir voru stofn­aðir í febr­­úar 2015 hefur leig­u­verð á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu hækkað um meira en 40 pró­­sent.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fasteignamarkaðurinn að taka aftur við sér
Fasteignaverð tók kipp í októbermánuði og hækkaði vísitala markaðarins um 0,5 prósent frá því mánuðinn á undan.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Þjóðskrá afhendir upplýsingar um meðlimi í trú- og lífsskoðunarfélögum
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál mat það svo að netföng væru ekki viðkæmar persónuupplýsingar.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS.
SFS segjast gera kröfu til sjávarútvegsins um að starfa heiðarlega og löglega
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segjast vilja vera fyrirmynd og í fremstu röð í heiminum þegar kemur að sjávarútvegi. Þau ætla að styðja stjórnvöld í aðgerðum sínum sem eru tilkomnar vegna Samherjamálsins.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristbjörn Árnason
Enn einu sinni springur kapítalisminn í loft upp á græðginni og siðleysinu
Leslistinn 19. nóvember 2019
Árni M. Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra.
Fyrrverandi ráðherra á meðal stjórnenda stofnunar sem gerir úttekt á útgerðum
Árni Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra, er aðstoðarframkvæmdastjóri fiskveiðisviðs stofnunarinnar sem Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra, hefur falið að gera úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar