Ríkið greiddi 4,2 milljarða í jarðgöng, lóðaframkvæmd og starfsþjálfun vegna Bakka

Kostnaður ríkisins vegna jarðganga sem tengdu kísilverið á Bakka við Húsavíkurhöfn reyndist næstum helmingi meiri en upphafleg áætlun gerði ráð fyrir. Ríkissjóður greiddi 236 milljónir króna í starfsþjálfun fyrir starfsfólk kísilversins.

húsavíkurhöfðagöng
Auglýsing

Áætl­aður heild­ar­kostn­aður rík­is­ins við jarð­göng undir Húsa­vík­ur­höfða ásamt veg­teng­ingum 3.525 millj­ónir króna með verð­bót­um, sem er rúm­lega 1,7 millj­arði krónum meira en upp­haf­legar áætl­anir gerðu ráð fyr­ir.

Jarð­göngin voru gerð til að auð­velda flutn­inga á hrá­efni frá Húsa­vík­ur­höfn til fyr­ir­tækja á iðn­að­ar­svæð­inu á Bakka, sér­stak­lega kís­il­ver PCC sem þar er starf­rækt. Um fjár­mögnun upp­bygg­ing­ar­innar voru sett sér­stök lög árið 2013.

Til við­bótar greiddi íslenska ríkið 460 millj­ónir króna vegna lóða­fram­kvæmda við kís­il­verið og 236 millj­ónir króna á síð­ustu tveimur árum í þjálf­un­ar­kostnað fyrir starfs­fólk þess. Sam­tals nemur kostn­aður við ganga­gerð­ina, lóða­fram­kvæmdir og þjálf­un­ar­kostn­að­inn því 4.221 millj­ónum króna. Auk þess veitti ríkið víkj­andi lán vegna hafn­ar­fram­kvæmda í Húsa­vík­ur­höfn vegna upp­bygg­ingar kís­il­vers­ins, afslátt af hafn­ar­gjöldum og ýmiss konar skattaí­viln­anir sem gætu komið til fram­kvæmda síðar meir.

Auglýsing

Þetta kemur fram í svari Þor­dísar Kol­brúnar Reyk­fjörð Gylfa­dótt­ur, ferða­mála- iðn­að­ar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, við fyr­ir­spurn Birgis Þór­ar­ins­son­ar, þing­manns Mið­flokks­ins, um málið sem birt var á vef Alþingis í gær.

End­an­legur kostn­aður mun hærri

Upp­haf­legar áætl­anir gerðu ráð fyrir því að kostn­að­ur­inn við ganga­gerð­ina yrði 1,8 millj­arðar króna miðað við verð­lag 2012. Eftir að hönnun lá fyrir var kostn­aður end­ur­met­inn og þá áætl­aður um þrír millj­arðar króna. End­an­leg nið­ur­staða er þó sú að kostn­að­ur­inn er 3.525 millj­ónir króna, eða rúm­lega 1,7 millj­arði króna yfir upp­haf­legri áætlun og 525 millj­ónum króna yfir end­ur­met­inni áætlun á verð­lagi hvers árs. Í krónum talið er hann því nálægt tvö­faldur sá kostn­aður sem upp­haf­leg áætlun gerði ráð fyrir að hann yrði.

Fyrir nokkrum mán­uðum skap­að­ist sú staða en Vega­gerðin taldi sig ekki eiga að reka göngin og sinna því t.d. snjó­mokstri í kringum þau. Í svarið ráð­herra við spurn­ingu Birgis um hvort hún telji eðli­legt að rík­is­sjóður reki þessi mann­virki og nið­ur­greiði með því rekstr­ar­kostnað kís­il­vers­ins segir að ríkið eigi umrædd jarð­göng og veg­teng­ingar sem þeim tengj­ast. Það ber því einnig ábyrgð á veg­haldi, t.d. vegna snjó­mokst­urs.

Greitt fyrir starfs­þjálfun með skattfé

Kostn­að­ur­inn við gerð jarð­gang­anna er ekki eini kostn­að­ur­inn sem íslenska ríkið tók á sig vegna upp­bygg­ingu kís­il­vers á Bakka. Ríkið greiddi einnig 460 millj­ónir króna í lóða­fram­kvæmdir undir kís­il­ver­ið. Sú upp­hæð var undir áætl­un, sem var upp­haf­lega 558 millj­ónir króna.

Auk þess greiddi ríkið 236 millj­ónir króna í þjálf­un­ar­kostnað starfs­manna kís­il­vers­ins, 131 milljón króna á árinu 2017 og 105 millj­ónir króna í fyrra. Þá getur fyr­ir­tækið nýtt sér ýmsar skatta­legar íviln­anir sem samið var um í fjár­fest­inga­samn­ingi þegar og ef þær falla til. Það hefur enn ekki gerst.  

Það þurfti einnig að stækka hafn­ar­mann­virki vegna upp­bygg­ingar kís­il­vers­ins. Til að standa undir kostn­aði vegna þeirra fram­kvæmda fékk hafn­ar­sjóður Húsa­vík­ur­hafnar 819 millj­óna króna víkj­andi lán frá rík­is­sjóði. Ráð­gert er að lánið verði end­ur­greitt en víkj­andi lán eru þess eðlis að þau end­ur­greið­ast ekki fyrr en önnur lán hafa verið greidd.

Í svari ráð­herra segir þó einnig að ekki liggi fyrir „hvort arð­semi hafn­ar­innar muni duga til að end­ur­greiða öll lán sem tekin voru vegna stækk­unar henn­ar. Sam­kvæmt 9. gr. fjár­fest­ing­ar­samn­ings­ins á milli íslenska rík­is­ins og fyr­ir­tæk­is­ins [PCC] greiðir félagið 40% lægri hafn­ar­gjöld í 14 ár frá und­ir­ritun fjár­fest­ing­ar­samn­ings­ins en það sem segir í gjald­skrá Hafn­ar­sjóðs Norð­ur­þings.“

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Togarinn Heinaste.
Ríkisútgerðin í Namibíu á ekki fyrir launum rúmlega þúsund starfsmanna
Fischor, ríkisútgerðin í Namibíu, þurfti að fá viðbótarkvóta frá ríkinu til að geta átt fyrir launum. Fiskinn á mögulega að veiða á Heinaste, verksmiðjutogara sem Samherji er ásakaður um að vera að reyna að selja sjálfum sér á hrakvirði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Efling sakar Reykjavíkurborg um að hafa dreift villandi upplýsingum
„Borgin er í okkar höndum!“ Þetta segir Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar í opnu bréfi til borgarstjóra, þar sem honum er tilkynnt um algjör viðræðuslit vegna kjarasamningagerðar. Efling segir borgina hafa brotið bæði trúnað og lög.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar