Ríkið greiddi 4,2 milljarða í jarðgöng, lóðaframkvæmd og starfsþjálfun vegna Bakka

Kostnaður ríkisins vegna jarðganga sem tengdu kísilverið á Bakka við Húsavíkurhöfn reyndist næstum helmingi meiri en upphafleg áætlun gerði ráð fyrir. Ríkissjóður greiddi 236 milljónir króna í starfsþjálfun fyrir starfsfólk kísilversins.

húsavíkurhöfðagöng
Auglýsing

Áætl­aður heild­ar­kostn­aður rík­is­ins við jarð­göng undir Húsa­vík­ur­höfða ásamt veg­teng­ingum 3.525 millj­ónir króna með verð­bót­um, sem er rúm­lega 1,7 millj­arði krónum meira en upp­haf­legar áætl­anir gerðu ráð fyr­ir.

Jarð­göngin voru gerð til að auð­velda flutn­inga á hrá­efni frá Húsa­vík­ur­höfn til fyr­ir­tækja á iðn­að­ar­svæð­inu á Bakka, sér­stak­lega kís­il­ver PCC sem þar er starf­rækt. Um fjár­mögnun upp­bygg­ing­ar­innar voru sett sér­stök lög árið 2013.

Til við­bótar greiddi íslenska ríkið 460 millj­ónir króna vegna lóða­fram­kvæmda við kís­il­verið og 236 millj­ónir króna á síð­ustu tveimur árum í þjálf­un­ar­kostnað fyrir starfs­fólk þess. Sam­tals nemur kostn­aður við ganga­gerð­ina, lóða­fram­kvæmdir og þjálf­un­ar­kostn­að­inn því 4.221 millj­ónum króna. Auk þess veitti ríkið víkj­andi lán vegna hafn­ar­fram­kvæmda í Húsa­vík­ur­höfn vegna upp­bygg­ingar kís­il­vers­ins, afslátt af hafn­ar­gjöldum og ýmiss konar skattaí­viln­anir sem gætu komið til fram­kvæmda síðar meir.

Auglýsing

Þetta kemur fram í svari Þor­dísar Kol­brúnar Reyk­fjörð Gylfa­dótt­ur, ferða­mála- iðn­að­ar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, við fyr­ir­spurn Birgis Þór­ar­ins­son­ar, þing­manns Mið­flokks­ins, um málið sem birt var á vef Alþingis í gær.

End­an­legur kostn­aður mun hærri

Upp­haf­legar áætl­anir gerðu ráð fyrir því að kostn­að­ur­inn við ganga­gerð­ina yrði 1,8 millj­arðar króna miðað við verð­lag 2012. Eftir að hönnun lá fyrir var kostn­aður end­ur­met­inn og þá áætl­aður um þrír millj­arðar króna. End­an­leg nið­ur­staða er þó sú að kostn­að­ur­inn er 3.525 millj­ónir króna, eða rúm­lega 1,7 millj­arði króna yfir upp­haf­legri áætlun og 525 millj­ónum króna yfir end­ur­met­inni áætlun á verð­lagi hvers árs. Í krónum talið er hann því nálægt tvö­faldur sá kostn­aður sem upp­haf­leg áætlun gerði ráð fyrir að hann yrði.

Fyrir nokkrum mán­uðum skap­að­ist sú staða en Vega­gerðin taldi sig ekki eiga að reka göngin og sinna því t.d. snjó­mokstri í kringum þau. Í svarið ráð­herra við spurn­ingu Birgis um hvort hún telji eðli­legt að rík­is­sjóður reki þessi mann­virki og nið­ur­greiði með því rekstr­ar­kostnað kís­il­vers­ins segir að ríkið eigi umrædd jarð­göng og veg­teng­ingar sem þeim tengj­ast. Það ber því einnig ábyrgð á veg­haldi, t.d. vegna snjó­mokst­urs.

Greitt fyrir starfs­þjálfun með skattfé

Kostn­að­ur­inn við gerð jarð­gang­anna er ekki eini kostn­að­ur­inn sem íslenska ríkið tók á sig vegna upp­bygg­ingu kís­il­vers á Bakka. Ríkið greiddi einnig 460 millj­ónir króna í lóða­fram­kvæmdir undir kís­il­ver­ið. Sú upp­hæð var undir áætl­un, sem var upp­haf­lega 558 millj­ónir króna.

Auk þess greiddi ríkið 236 millj­ónir króna í þjálf­un­ar­kostnað starfs­manna kís­il­vers­ins, 131 milljón króna á árinu 2017 og 105 millj­ónir króna í fyrra. Þá getur fyr­ir­tækið nýtt sér ýmsar skatta­legar íviln­anir sem samið var um í fjár­fest­inga­samn­ingi þegar og ef þær falla til. Það hefur enn ekki gerst.  

Það þurfti einnig að stækka hafn­ar­mann­virki vegna upp­bygg­ingar kís­il­vers­ins. Til að standa undir kostn­aði vegna þeirra fram­kvæmda fékk hafn­ar­sjóður Húsa­vík­ur­hafnar 819 millj­óna króna víkj­andi lán frá rík­is­sjóði. Ráð­gert er að lánið verði end­ur­greitt en víkj­andi lán eru þess eðlis að þau end­ur­greið­ast ekki fyrr en önnur lán hafa verið greidd.

Í svari ráð­herra segir þó einnig að ekki liggi fyrir „hvort arð­semi hafn­ar­innar muni duga til að end­ur­greiða öll lán sem tekin voru vegna stækk­unar henn­ar. Sam­kvæmt 9. gr. fjár­fest­ing­ar­samn­ings­ins á milli íslenska rík­is­ins og fyr­ir­tæk­is­ins [PCC] greiðir félagið 40% lægri hafn­ar­gjöld í 14 ár frá und­ir­ritun fjár­fest­ing­ar­samn­ings­ins en það sem segir í gjald­skrá Hafn­ar­sjóðs Norð­ur­þings.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórður Snær Júlíusson
Ríkisstjórn boðar aðför að fjölbreyttri frjálsri fjölmiðlun
Kjarninn 8. júlí 2020
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Pólitíkin og eiginhagsmunirnir á bak við stríðið gegn offitu – II. hluti
Kjarninn 8. júlí 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Kærunefnd jafnréttismála verði einnig stefnt en ekki bara kæranda einum
Forsætisráðherra hefur lagt fram drög að breytingum á stjórnsýslu jafnréttismála, sem fela meðal annars í sér að kærendum í jafnréttismálum verði ekki lengur stefnt einum fyrir dóm, uni gagnaðili ekki niðurstöðu kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu.
Forseti Brasilíu greinist með COVID-19 en segist ekkert óttast
Jair Bolsonaro forseti Brasilíu greindi frá því í dag að hann hefði greinst með COVID-19, en hann hefur fundið fyrir slappleika frá því á sunnudag. Forsetinn hefur kallað veiruna aumt kvef, en 65.000 Brasilíumenn liggja í valnum eftir að hafa smitast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Mikið var um að vera á COVID-19 göngudeild Landspítala í mars og apríl.
Færri alvarlega veikir – en er veiran að mildast?
Nokkrar ástæður geta verið fyrir því að alvarlegum kórónuveirutilfellum hefur fækkað verulega. Í nýju svari á Vísindavefnum er farið yfir nokkra möguleika sem kunna að útskýra hvers vegna veiran virðist vera að veikjast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið
Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.
Kjarninn 7. júlí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Skrifist á Sjálfstæðisflokkinn og „hamfarakapítalismann þeirra“
Þingmaður Pírata segir að sama hvert litið er hafi Sjálfstæðisflokkurinn undanfarna áratugi notað valdastöðu sína til að moka verkefnum yfir á einkageirann en að ábyrgðin sé samt áfram hjá ríkinu. Þar vísar hann meðal annars til ástandsins í skimunum.
Kjarninn 7. júlí 2020
Lárus Sigurður Lárusson er fyrsti stjórnarformaður nýs Menntasjóðs námsmanna.
Lilja skipar Lárus sem stjórnarformann Menntasjóðs námsmanna
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur skipað Lárus Sigurð Lárusson lögmann sem stjórnarformann nýs Menntasjóðs námsmanna. Hann leiddi lista Framsóknar í Reykjavík norður til síðustu alþingiskosninga.
Kjarninn 7. júlí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar