FME gerði fjölmargar athugasemdir við aðgerðir Arion banka gegn peningaþvætti

Athugun FME á aðgerðum Arion banka gegn peningaþvætti leiddi í ljós fjölmargar brotalamir að mati eftirlitsins. Niðurstaða athugunarinnar lá fyrir í janúar en var ekki birt fyrr en á miðvikudag. Arion banki segist hafa brugðist við öllum úrbótakröfum.

Peningaþvætti
Auglýsing

Fjár­mála­eft­ir­litið (FME) gerði í jan­úar 2019 athuga­semd við að Arion banki hefði ekki metið með sjálf­stæðum hætti hvort upp­lýs­ingar um raun­veru­lega eig­endur við­skipta­vina væru réttar og full­nægj­andi og að þær upp­lýs­ingar hafi ekki verið upp­færðar með reglu­legum hætti, líkt og lög um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka gerðu ráð fyr­ir. Eft­ir­litið gerði einnig athuga­semd um að Arion banki hefði ekki sinnt rann­sókn­ar­skyldu sinni í til­viki erlends við­skipta­vin­ar, það taldi að reglu­bundið eft­ir­lit bank­ans með við­skipta­vinum hafi ekki full­nægt kröfum laga um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka né að verk­lag í tengslum við upp­færslu á upp­lýs­ingum um við­skipta­vini hafi ekki verið full­nægt. Þá taldi FME að skýrslur Arion banka um grun­sam­legar og óvenju­legar færslur hefðu ekki verið full­nægj­andi.

­At­huga­semd­irnar voru gerðar í kjöl­far þess að FME fram­kvæmdi athugun á aðgerðum Arion banka gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka. Sú athugun hófst með bréfi sem sent var til bank­ans 3. októ­ber 2018. Nið­ur­staða athug­un­ar­innar lá fyrir í jan­úar 2019 og var hún byggð á gögnum og upp­lýs­inga miðað við stöð­una eins og hún var á þeim tíma sem athug­unin hófst. Nið­ur­staðan var ekki birt fyrr en 29. maí, að beiðni Arion banka, sem vildi fá að bregð­ast við úrbóta­kröfum áður en að hún yrði gerð opin­ber.

Arion hefur sent áætlun um úrbætur

Í athug­un­inni var tekið úrtak 27 við­skipta­vina Arion banka og fram­kvæmd áreið­an­leika­könn­unnar bank­ans á þeim könn­uð. Í nið­ur­stöðu athug­un­ar­inn­ar, sem birt var á mið­viku­dag á vef FME, segir að eft­ir­litið hafi gert „at­huga­semd við að bank­inn hefði ekki metið með sjálf­stæðum hætti hvort upp­lýs­ingar um raun­veru­lega eig­endur við­skipta­vina væru réttar og full­nægj­and­i[...]Þá var gerð athuga­semd við að upp­lýs­ingar um raun­veru­lega eig­endur hefðu ekki verið upp­færðar eða upp­lýs­ingar ekki verið upp­færðar með reglu­legum hætt­i.“

Auglýsing
Í til­viki við­skipta­vina, þar sem fram kom í áreið­an­leika­könnun að eng­inn aðili ætti yfir 25 pró­sent hlut í lög­að­ila, var gerð athuga­semd við að ekki hefði verið gripið til rétt­mætra ráð­staf­ana til að afla full­nægj­andi upp­lýs­inga um ein­stak­linga sem í raun stjórn­uðu starf­semi við­skipta­vin­ar. „Þá gerði Fjár­mála­eft­ir­litið athuga­semd við að í til­viki erlends við­skipta­vinar hefði bank­inn ekki sinnt rann­sókn­ar­skyldu sinni á grund­velli 1. mgr. 17. gr. þágild­andi laga nr. 64/2006, í ljósi upp­lýs­inga sem fram komu við lok við­skipta­sam­bands.“

Þá var gerð athuga­semd við að reglu­bundið eft­ir­lit Arion banka með við­skipta­vinum hefði ekki full­nægt kröfum laga, en þess er þó getið að bank­inn hafði hafið inn­leið­ingu á nýju kerfi vegna reglu­bund­ins eft­ir­lits þegar athug­unin fór fram. „Einnig var gerð athuga­semd við að verk­lag í tengslum við upp­færslu á upp­lýs­ingum um við­skipta­vini hefði ekki full­nægt 6. gr. þágild­andi laga nr. 64/2006. Loks var gerð athuga­semd við að skýrslur bank­ans um grun­sam­legar og óvenju­legar færslur hefðu ekki verið full­nægj­andi, sbr. 3. mgr. 23. gr. og 1. mgr. 17. gr. þágild­andi laga nr. 64/2006.“

Í kjöl­far þess að nið­ur­staðan lá fyrir óskaði FME eftir því við Arion banka að hann fæli innri end­ur­skoð­anda sínum að meta úrbætur sem bank­inn gerði í kjöl­far athug­an­ar­innar og að hann myndi skila skýrslu til eft­ir­lits­ins um hvernig þær yrðu fram­kvæmd­ar.

Í nið­ur­stöðu­skjali FME seg­ir: „ Í skýrsl­unni kemur fram að bank­inn hafi brugð­ist við öllum útbóta­kröfum og telj­ist úrbótum við athuga­semd­unum lokið í öllum til­fellum nema einu, en bank­inn vinnur að því að ljúka úrbótum í tengslum við reglu­bundið eft­ir­lit. Bank­inn hefur sent Fjár­mála­eft­ir­lit­inu áætlun um úrbætur og mun Fjár­mála­eft­ir­litið fylgja þeim eft­ir. Rétt er að taka fram að með hlið­sjón af eðli athug­unar Fjár­mála­eft­ir­lits­ins og þeirra athuga­semda sem gerðar voru féllst stofn­unin á beiðni Arion banka hf. um að til­kynn­ing um nið­ur­stöðu athug­un­ar­innar yrði ekki birt fyrr en innri end­ur­skoðun bank­ans hefði skilað skýrslu um úrbæt­urn­ar.“

Ísland fékk fall­ein­kunn

Kjarn­inn hefur fjallað ítar­lega um slakar varnir Íslend­inga gegn pen­inga­þvætti und­an­farin miss­eri. Í byrjun jan­úar greindi Kjarn­inn frá því að í fyrra­vor hafi Ísland fengið aðvör­un. Annað hvort myndu stjórn­völd þar taka sig til og inn­leiða almenni­legar varnir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka eða landið myndi verða sett á lista alþjóð­legu sam­tak­anna F­in­anci­al Act­ion Ta­sk ­Force (FATF) um ósam­vinnu­þýð ríki.

Ólafur Þór Hauks­son, hér­aðs­sak­sókn­ari, var spurður af því  í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut 3. októ­ber síð­ast­lið­inn hvort aðgerðir Íslend­inga til að koma í veg fyrir að pen­inga­þvætti hefðu verið við­un­andi á und­an­förnum árum. „Þessu eru auðsvar­að,“ sagði Ólaf­ur, „nei það er það ekki.“



Í úttekt sam­tak­anna á stöðu mála Íslandi, sem var gerð opin­ber í apríl 2018, fengu varnir Íslands gegn pen­inga­þvætti fall­ein­kunn. Íslandi var gefið fram á mitt ár 2019 til að bregð­ast við. Ef úrbætur yrðu ekki nægj­an­leg­ar, og Ísland færi á lista FAT­F ­yfir ósam­vinnu­þýð ríki myndi það, að mati inn­lendra hags­muna­að­ila, leiða til þess að orðstír og trú­verð­ug­leiki Íslands á alþjóða­vett­vangi biði veru­legan hnekki.

Ef Ísland yrði sett á slíkan lista myndi það einnig leiða til þess að gerðar yrðu strang­ari kröfur til lands­ins og aðila sem þar búa um hvers konar fjár­mála­starf­semi, stofnun úti­búa, dótt­ur­fé­laga og umboðs­skrif­stofa og jafn­vel útgáfu aðvar­ana um að við­skipti við íslenska aðila sem gætu falið í sér hættu á pen­inga­þvætti.

Ný lög tóku gildi

Skýrsla FAT­F ýtti veru­lega við málum hér­lend­is. Það þurfti að bregð­ast við þessum athuga­semdum hratt, auk þess sem fyrir lá að fjórða ­pen­inga­þvætt­is­til­skip­un ­Evr­ópu­sam­bands­ins yrði tekin upp í samn­ingnum um Evr­ópska efna­hags­svæðið (EES) í des­em­ber 2018.

Auglýsing
Starfshópur á vegum dóms­mála­ráð­herra var því settur í að semja frum­varp um heild­ar­end­ur­skoðun á lögum um pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka.

Sú vinna skil­aði því að Sig­ríður Á. And­er­sen, þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, lagði fram frum­varp um ný heild­ar­lög 5. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Málið var afgreitt frá efna­hags- og við­skipta­nefnd 12. des­em­ber og síð­ari tvær umræður kláraðar dag­inn án ann­arra ræðu­halda en Brynjars Níels­son­ar, sem mælti fyrir nefnd­ar­á­liti um málið sem full­trúar alla flokka skrif­uðu und­ir.

Frum­varpið varð að lögum með öllum greiddum atkvæðum þing­manna þann sama dag. Þau tóku gildi þann 1. jan­úar 2019.

Í grein­ar­gerð með frum­varp­inu sagði að nauð­syn­legt yrði að fara í heild­ar­end­ur­skoðun á gild­andi lögum þar sem gera þarf veru­legar úrbætur á lög­unum til að upp­fylla þær lág­marks­kröfur sem gerðar eru á alþjóða­vett­vangi.

Enn á eftir að koma í ljós hvort að hertar aðgerðir Íslend­inga muni duga FAT­F. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair hefur ekki mikið upp úr því að fljúga með nær tómar flugvélar yfir hafið og aflýsa því stundum flugi með skömmum fyrirvara. Samgöngustofa segir slíkt gera félagið bótaskylt.
Landamærin ekki lokuð og Icelandair því bótaskylt
Samgöngustofa segir að þær sóttvarnaráðstafanir sem fylgja ferðalögum á milli landa í dag séu ekki tilefni til að losa Icelandair undan bótaskyldu samkvæmt Evrópureglugerðum ef flugi er aflýst með skömmum fyrirvara. Neytendasamtökin fagna niðurstöðunni.
Kjarninn 30. október 2020
Jeffrey Ross Gunter, sendiherra Bandaríkjanna, klippir á borða við nýtt sendiráð Bandaríkjanna hérlendis fyrr í þessum mánuði.
Bandaríska sendiráðið ásakar Fréttablaðið um að flytja falsfréttir
Sendiráð Bandaríkjanna birti stöðuuppfærslu á Facebook í nótt þar sem það segir Fréttablaðið flytja falsfréttir og sýna virðingarleysi „með því að nota COVID-19 í pólitískum tilgangi“. Ástæðan er frétt um meint smit á meðal starfsmanna sendiráðsins.
Kjarninn 30. október 2020
Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands.
Hjálmar ætlar að hætta sem formaður Blaðamannafélags Íslands
„Tímabært að ný kynslóð taki við,“ sagði Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélagsins, á aðalfundi hans í kvöld. Hann mun ekki vera í framboði á næsta aðalfundi sem fram fer á næsta ári.
Kjarninn 29. október 2020
Mikill hagnaður hjá ríkisbönkunum
Bæði Landsbankinn og Íslandsbanki skiluðu yfir þriggja milljarða króna hagnaði á síðasta ársfjórðungi. Í báðum bönkunum hefur rekstrarkostnaður minnkað og húsnæðislánum fjölgað.
Kjarninn 29. október 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Segir fullyrðingar Bjarna rangar
„Það er ánægjulegt að fá loks að ræða þessi mál við þig, og við erum tilbúin til þess hvenær sem er, eins og ósvaraðir tölvupóstar síðustu þriggja ára í innhólfi tölvu þinnar bera vott um,“ segir í bréfi formanns ÖBÍ til fjármálaráðherra.
Kjarninn 29. október 2020
Jeremy Corbyn, fyrrverandi leiðtogi breska Verkamannaflokksins.
Jeremy Corbyn vikið úr Verkamannaflokknum
Fyrrverandi formanni breska Verkamannaflokksins var í dag vikið tímabundið úr flokknum vegna viðbragða sinna við nýrri skýrslu um gyðingaandúð innan flokksins. Corbyn sagði þau mál öll hafa verið blásin upp í pólitískum tilgangi.
Kjarninn 29. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra skrifar undir reglugerðarbreytinguna.
Ísland býður erlenda sérfræðinga velkomna ef þeir eru með milljón á mánuði eða meira
Til að fá langtímavegabréfsáritun til að stunda fjarvinnu á Íslandi þurfa útlendinga að vera með að minnsta kosti eina milljón króna á mánuði. Ef maki er með í för þurfa tekjurnar að vera að minnsta kosti 1,3 milljónir króna.
Kjarninn 29. október 2020
Sjómenn hafa á undanförnum árum ítrekað kvartað til Verðlagsstofu skiptaverðs yfir því hve lágt hráefnaverðið á uppsjávartegundum er á Íslandi.
Margt gæti skýrt að miklu meira sé greitt fyrir síld í Noregi en hér
Verðlagsstofa skiptaverðs birti á dögunum samanburð á síldarverðum í Noregi og á Íslandi, sem sýndi að hráefnisverð síldar var að meðaltali 128 prósentum hærra í Noregi en hér á landi á árunum 2012-2019, á meðan að afurðaverðið var svipað.
Kjarninn 29. október 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar