Tæplega 15 milljarðar af aflandskrónum flæddu út

Þorri þeirra aflandskróna sem urðu frjálsar til ráðstöfunar með lagabreytingu í byrjun mars fóru ekki út úr íslensku efnahagskerfi. Eigendur 83 prósent þeirra króna sem leystar voru úr höftum völdu að halda þeim í fjárfestingum á Íslandi.

Þingmenn Miðflokksins beittu málþófi gegn frumvarpi um að losa aflandskrónurnar úr höftum í febrúar.
Þingmenn Miðflokksins beittu málþófi gegn frumvarpi um að losa aflandskrónurnar úr höftum í febrúar.
Auglýsing

Alls lækk­aði heild­ar­um­fang aflandskrónu­eigna úr 83,2 millj­örðum króna hinn 4. mars 2019 í 68,5 millj­arða króna í lok dags 23. maí síð­ast­lið­ins. Umfangið lækk­aði því um 14,7 millj­arða króna á tæpum þremur mán­uð­um. Því voru tæp­lega 17 pró­sent aflandskróna færðar út úr íslensku hag­kerfi eftir að lög voru sam­þykkt sem gerðu það að verkum að þær væru laus­ar. Eig­endur meg­in­þorra krón­anna völdu að fjár­festa áfram á Íslandi. Þær fjár­fest­ingar eru í inn­lánum og inn­stæðu­bréfum Seðla­banka Íslands, rík­is­skulda­bréf­um, öðrum verð­bréfum eða hlut­deild­ar­skír­teinum í fjár­fest­ing­ar­sjóð­um.

Þetta kemur fram í svari Bjarna Bene­dikts­sonar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, við fyr­ir­spurn Þor­steins Sæmunds­son­ar, þing­manns Mið­flokks­ins, um mál­ið. Svarið byggir á upp­lýs­ingum frá Seðla­banka Íslands.

Seðla­bank­inn lagði áherslu á að frum­varp yrði sam­þykkt

Í lok febr­úar stóð til að afgreiða frum­varp sem átti að heim­ila Seðla­banka Íslands að beita þrenns konar heim­ildum við losun aflandskrónu­eigna og fól auk þess í sér breyt­ingar á bráða­birgða­á­kvæði laga um gjald­eyr­is­mál sem varð­aði reglur um bind­inu reiðu­fjár vegna nýs inn­streymis erlends gjald­eyr­is.

Auglýsing
Seðlabanki Íslands skil­aði efna­hags- og við­skipta­nefnd umsögn um málið seint í þeim mán­uði þar sem meðal ann­ars kom fram að mik­il­vægt yrði að frum­varpið yrði að lögum fyrir 26. febr­ú­ar.

Ástæðan væri sú að þá væri gjald­dagi til­tek­ins flokks rík­is­bréfa. Ef frum­varpið yrði ekki afgreitt fyrir þann tíma myndi umfang aflandskrónu­eigna í lausu fé aukast um næstum 70 pró­sent eða um 25 millj­arða króna.

Í umsögn Seðla­banka Íslands sagði enn frem­ur: „Við það eykst hætta á að stórir aflandskrónu­eig­end­ur, sem átt hafa sín bréf í sam­felldu eign­ar­haldi frá því fyrir höft og taldir hafa verið lík­legir til að end­ur­fjár­festa í íslenskum skulda­bréfum þegar þeirra bréf koma á gjald­daga þann 26. febr­úar muni í stað þess leita út þegar þeir losna af bundnum reikn­ing­um. Það mun hafa tvenns konar áhrif. Í fyrsta lagi mun Seðla­bank­inn þurfa að eyða mun meiri forða til að koma í veg fyrir geng­is­fall í tengslum við losun aflandskróna. Í öðru lagi mun draga meira úr fram­boði erlends fjár á inn­lendum skulda­bréfa­mark­aði en reiknað var með þegar frum­varpið var samið. Mark­aðs­að­ilar hafa kvartað undan skorti á slíku fram­boði í tengslum við bind­ingu fjár­magns­streymis inn á skulda­bréfa­mark­að.“

Mál­þóf í febr­úar

Mið­­flokk­­ur­inn lagð­ist í mál­þóf á Alþingi gegn því að frum­varpið yrði sam­­þykkt og tafði með því afgreiðslu þess. Þing­menn flokks­ins héldu því fram að með frum­varp­inu væri ríkið að gefa eftir tugi millj­arða króna  og að skapa hættu­legt for­dæmi. Sig­mundur Davíð Gunn­laugs­son, for­maður flokks­ins, sagði að sú upp­hæð sem hægt væri að sækja til eig­enda þess­ara eigna gæti hæg­lega numið 4 millj­örðum króna.

Mál­þófið varð til þess að frum­varpið var ekki sam­þykkt fyrr en 28. febr­úar og lögin tóku ekki gildi fyrr en 5. mars.

Auglýsing
Þorsteinn Víglunds­son, þing­maður Við­reisn­ar, sagði í atkvæða­greiðslu um frum­varpið að Mið­flokk­inn hefði staðið fyrir inni­halds­lausu þvaðri og sögu­föls­un. Ekk­ert sann­leiks­korn væri að finna í full­yrð­ingum þeirra.

Stein­grímur J. Sig­fús­son, for­seti Alþing­is, tók einnig til máls og sagði að hann undrað­ist að ekki væri bros á öllum and­litum til að fagna fyr­ir­hug­aðri sam­þykkt. Það væri stór­kost­legt að Ísland væri komið í slíka stöðu og allar rík­is­stjórnir frá árinu 2008, frá tíma neyð­ar­lag­anna, gætu unað vel við sinn hlut.

Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri sagði í við­tali við sjón­varps­þátt­inn 21 á Hring­braut í byrjun mars síð­ast­lið­ins að útflæð­is­á­hyggj­urnar hefðu ekki raun­gerst. „Okkar von er sú að þetta hafi verið nægj­an­­lega tím­an­­lega til að hún muni ekki raun­­ger­­ast. Auð­vitað var þarna einn stór aðili, sem vill bara gjarnan vera hér áfram og er ekki vog­un­­ar­­sjóður á neinn hátt, meira svona gam­al­­dags fjár­­­fest­ing­­ar­­sjóður og frekar hæg­fara í öllu og veltir öllu nákvæm­­lega fyrir sér. Hann er núna ennþá að skoða þessa stöðu og það er vel opið að hann fari ekki út.“



Sam­kvæmt svörum fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra við fyr­ir­spurn Þor­steins Sæmunds­sonar hafa eig­endur meg­in­þorra aflandskrón­anna sem gefnar voru frjálsar í mars ákveðið að halda þeim á Íslandi. Rúm­lega 82 pró­sent þeirra eru hér enn.

Vincent Tan
Greiðir 6,7 milljarða fyrir hlutinn í Icelandair Hotels
Berjaya Land Berhad, sem stofnað var af milljarðamæringnum Vincent Tan, mun greiða 53,6 milljónir dala, jafnvirði um 6,7 milljarða króna, fyrir 75 prósent hlutafjár í Icelandair Hotels og þeim fasteignum sem tilheyra hótelrekstrinum.
Kjarninn 17. júlí 2019
Helgi Hrafn hellti sér yfir Birgittu á átakafundi Pírata
Myndband hefur verið birt af átakafundi Pírata þar sem Helgi Hrafn Gunnarsson, þingmaður flokksins, gagnrýndi Birgittu Jónsdóttur harðlega.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín kynnti innleiðingu á heimsmarkmiðum
Forsætisráðherra talaði fyrir mikilvægi aukinnar alþjóðlegrar samvinnu við innleiðingu á heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna.
Kjarninn 16. júlí 2019
Forstjóri Nova: Óþarfi að greiða tvo milljarða á ári fyrir leigu á myndlyklum
Forstjóri Nova segir að framtíð sjónvarpsins sé á netinu.
Kjarninn 16. júlí 2019
Jeppi prófaður á Íslandi fyrir ferð til Mars árið 2020
Prófun á Mars-Jeppa fer fram í nágrenni Langjökuls. Fjölmargir vísindamenn koma að verkefninu, þar á meðal nemendur frá Háskóla Reykjavíkur og starfsfólk Arctic Trucks.
Kjarninn 16. júlí 2019
Innleiðingarhalli EES-gerða innan við eitt prósent þriðja árið í röð
Innleiðingarhalli EES-gerða á Íslandi stendur í 0,7 prósentum. Hallinn náði hámarki árið 2013 þegar hann nam 3,2 prósentum.
Kjarninn 16. júlí 2019
Katrín Baldursdóttir
Flokksskírteini leið til frama
Kjarninn 16. júlí 2019
Lífeyrisjóður verzlunarmanna lækkar óverðtryggða vexti
Lífeyrissjóður verzlunarmanna hefur lækkað fasta vexti á óverðtryggðum lánum úr 6,12 prósentum í 5,14 prósent. Í kjölfar breytingarinnar eru þetta lægstu föstu vextir óverðtryggðra lána sem í boði eru.
Kjarninn 16. júlí 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar