Össur fékk fyrirspurn um veru Íslands á gráa listanum í miðjum viðræðum um fjármögnun

Forstjóri Össurar segir það mjög alvarlegt að Ísland sé á gráum lista samtaka sem hafi eftirlit með peningaþvættisvörnum. Það hafi ekki áhrif á fjármögnun fyrirtækisins sem hann stýrir vegna þess að það fjármagni sig í gegnum erlend dótturfélög.

Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Auglýsing

Jón Sig­urðs­son, for­stjóri Öss­ur­ar, segir að fyr­ir­tækið hafi fengið fyr­ir­spurn um veru Íslands á gráum lista alþjóð­legu sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) þegar það var í við­ræðum um fjár­mögnun nýver­ið. Vera Íslands á list­anum hafi þó ekki áhrif á starf­semi eða fjár­mögnun Öss­urar þar sem að hún fari fram í gegnum erlend dótt­ur­fé­lög. Það væri hins vegar mjög alvar­legt mál að Ísland sé á lista sem þess­um. 

Jón var á meðal þátt­tak­enda í pall­borðsum­ræðum á morg­un­fundi Lands­bank­ans í gær­morgun vegna birt­ingar á árlegri hag­spá bank­ans. Þar ræddi hann meðal ann­ars um hvað vaxtaum­hverfi í heim­inum og hvað vextir væru lág­ir. Össur væri að semja um kjör sem fyr­ir­tækið hefði aldrei séð áður og sagði að það gæti vart verið auð­velt að reka banka­kerfi við ástæður sem þess­ar. „Ég hef oft bent á þetta í ræðu og riti, þessa mis­munun sem er vart verj­andi. Að þau fyr­ir­tæki sem geta fjár­magnað sig erlendis njóti betri kjara en þau sem þurfa að fjár­magna sig á Ísland­i.“

Það bæt­ist við að ef vera Íslands á gráa list­anum hafi áhrif á starf­semi fyr­ir­tækja, séu þau áhrif líka bundin við þau fyr­ir­tæki sem geti ekki fjár­magnað sig alþjóð­lega. Þannig verði mis­mun­unin enn meiri. 

Össur var stofnað á Íslandi árið 1971 og höf­uð­stöðv­ar þess eru á Íslandi. Fyr­ir­tækið er hins vegar skráð í dönsku kaup­höll­ina og bréf þess voru end­an­lega tekin úr við­skiptum í þeirri íslensku í des­em­ber 2017.

Auglýsing
Hjá Öss­uri starfa um þrjú þús­und manns í alls 25 löndum en Össur er með starfs­stöðvar í Banda­ríkj­un­um, Kana­da, Hollandi, Bret­landi, Frakk­landi, Sví­þjóð, Suð­ur­-Afr­íku, Bras­il­íu, Ástr­al­íu, Suð­ur­-Kóreu og Kína og að auki með umfangs­mikið net dreif­ing­ar­að­ila í öðrum lönd­um.

Gerð athuga­semd við 51 atriði

Í apríl 2018 skil­aði FATF, alþjóð­leg sam­tök sem hafa það hlut­verk að móta aðgerðir til að hindra að fjár­mála­kerfið sé mis­notað í þeim til­gangi að koma illa fengnu fé aftur í umferð, skýrslu um Ísland. Með því að ger­ast aðili að sam­tök­unum þá skuld­batt Ísland sig til að und­ir­gang­ast og inn­leiða þau skil­yrði sem sam­tökin telja að þurfi að upp­fyll­ast.

Í skýrslu FATF fékk pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit Íslend­inga fall­ein­kunn. Alls var gerð athuga­semd við 51 atriði í laga- og reglu­gerð­ar­um­hverfi Íslands og því hvernig við fram­fylgjum eft­ir­liti með pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka.

Á meðal þess sem þar kom fram var að íslensk stjórn­völd litu ekki á rann­sóknir á pen­inga­þvætti sem for­gangs­mál. Þeir litlu fjár­munir sem settir voru í að koma upp um, rann­saka og sak­sækja pen­inga­þvætti voru þar lyk­il­at­riði. Afleið­ingin var meðal ann­ars sú að tak­mark­aðar skrán­ingar höfðu verið á grun­sam­legum til­færslum á fé utan þess sem stóru við­skipta­bank­arnir og hand­fylli ann­arra fjár­mála­fyr­ir­tækja fram­kvæma. Þá skorti einnig á að að upp­lýs­ingum um hreyf­ingar á fé og eignum væri deilt með við­eig­andi stofn­unum í öðrum lönd­um.

Íslandi var gefið fram á mitt ár 2019 til að bregð­ast við. Ef úrbætur yrðu ekki nægj­an­leg­ar, og Ísland færi á jafn­vel á lista FATF yfir ósam­vinnu­þýð ríki myndi það, að mati inn­lendra hags­muna­að­ila, leiða til þess að orðstír og trú­verð­ug­leiki Íslands á alþjóða­vett­vangi biði veru­legan hnekki.

Íslenska ríkið brást við með alls­herj­ar­átaki. Ný heild­ar­lög um varnir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka voru sam­þykkt og fjöldi ann­arra laga og reglu­gerða voru upp­færð. Þá voru auknir fjár­munir settir í manna­ráðn­ingar og kaup á kerfum til að bæta það sem FATF hafði sett út á. En það dugði ekki til.

Sett á gráa list­ann

Þann 18. októ­ber síð­ast­lið­inn var greint frá því að Ísland hefði verið sett á gráan lista FATF og bætt­ist á list­ann ásamt Mongólíu og Simbabve. Það er ekki jafn slæmt og að vera sett á svartan lista sam­tak­anna, lista yfir ósam­vinnu­þýð ríki, en getur samt sem áður haft marg­háttuð áhrif á starf­semi íslenskra fyr­ir­tækja. 

Auglýsing
Samkvæmt grein­ar­gerð sem fylgdi frum­varpi frá utan­rík­is­ráðu­neyti, vegna einna af þeim fjöl­mörgu laga­breyt­ingum sem þurfti að ráð­ast í vegna athuga­semda FATF, kom fram að afleið­ing­arnar gætu meðal ann­ars verið að við­­­skipti við íslenska aðila sæti auk­inni áreið­an­­­leika­könn­un, gerðar séu strang­­­ari kröfur um hvers konar fjár­­­­­mála­­­starf­­­semi, stofnun úti­­­­­búa, dótt­­­ur­­­fé­laga og umboðs­­­skrif­­­stofa og jafn­­­vel útgáfu aðvar­ana um að við­­­skipti við aðila þess­­­ara ríkja geti falið í sér hættu á pen­inga­þvætti eða fjár­­­­­mögnun hryðju­verka. Dæmi séu auk þess um að erlend fyr­ir­tæki og fjár­­­­­mála­­­stofn­­­anir hafi frekar kosið að slíta við­­­skipta­­­sam­­­böndum við við­kom­andi ríki, þar á meðal milli­­­­­banka­við­­­skipt­um, í stað þess að fram­­­kvæma aukna áreið­an­­­leika­könn­un. „Það getur því haft veru­­lega nei­­­kvæð áhrif á fjár­­­­­mála­­­kerfið í heild sinni og trú­verð­ug­­­leika Íslands á alþjóða­vett­vangi ef ekki er brugð­ist við til­­­­­mælum FATF fljótt og örugg­­­lega.“

Eftir að til­kynnt var um að Ísland væri á list­anum hafa ráða­menn hins vegar talað niður afleið­ing­arn­ar. Í til­kynn­ingu frá stjórn­völdum sagði að áhrifin af því að Ísland væri á list­­­anum væru óveru­­­leg og Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja hafa haldið því fram að áhrifin á ver­unni á gráa list­anum hafi ekki verið nein. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lóa Margrét Hauksdóttir
Börnin í heiminum eiga öll að hafa það gott!
Kjarninn 20. nóvember 2019
Fasteignamarkaðurinn að taka aftur við sér
Fasteignaverð tók kipp í októbermánuði og hækkaði vísitala markaðarins um 0,5 prósent frá því mánuðinn á undan.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Þjóðskrá afhendir upplýsingar um meðlimi í trú- og lífsskoðunarfélögum
Úrskurðarnefnd um upplýsingamál mat það svo að netföng væru ekki viðkæmar persónuupplýsingar.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri SFS.
SFS segjast gera kröfu til sjávarútvegsins um að starfa heiðarlega og löglega
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi segjast vilja vera fyrirmynd og í fremstu röð í heiminum þegar kemur að sjávarútvegi. Þau ætla að styðja stjórnvöld í aðgerðum sínum sem eru tilkomnar vegna Samherjamálsins.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristbjörn Árnason
Enn einu sinni springur kapítalisminn í loft upp á græðginni og siðleysinu
Leslistinn 19. nóvember 2019
Árni M. Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra.
Fyrrverandi ráðherra á meðal stjórnenda stofnunar sem gerir úttekt á útgerðum
Árni Mathiesen, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra, er aðstoðarframkvæmdastjóri fiskveiðisviðs stofnunarinnar sem Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra, hefur falið að gera úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar