Össur fékk fyrirspurn um veru Íslands á gráa listanum í miðjum viðræðum um fjármögnun

Forstjóri Össurar segir það mjög alvarlegt að Ísland sé á gráum lista samtaka sem hafi eftirlit með peningaþvættisvörnum. Það hafi ekki áhrif á fjármögnun fyrirtækisins sem hann stýrir vegna þess að það fjármagni sig í gegnum erlend dótturfélög.

Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Auglýsing

Jón Sig­urðs­son, for­stjóri Öss­ur­ar, segir að fyr­ir­tækið hafi fengið fyr­ir­spurn um veru Íslands á gráum lista alþjóð­legu sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) þegar það var í við­ræðum um fjár­mögnun nýver­ið. Vera Íslands á list­anum hafi þó ekki áhrif á starf­semi eða fjár­mögnun Öss­urar þar sem að hún fari fram í gegnum erlend dótt­ur­fé­lög. Það væri hins vegar mjög alvar­legt mál að Ísland sé á lista sem þess­um. 

Jón var á meðal þátt­tak­enda í pall­borðsum­ræðum á morg­un­fundi Lands­bank­ans í gær­morgun vegna birt­ingar á árlegri hag­spá bank­ans. Þar ræddi hann meðal ann­ars um hvað vaxtaum­hverfi í heim­inum og hvað vextir væru lág­ir. Össur væri að semja um kjör sem fyr­ir­tækið hefði aldrei séð áður og sagði að það gæti vart verið auð­velt að reka banka­kerfi við ástæður sem þess­ar. „Ég hef oft bent á þetta í ræðu og riti, þessa mis­munun sem er vart verj­andi. Að þau fyr­ir­tæki sem geta fjár­magnað sig erlendis njóti betri kjara en þau sem þurfa að fjár­magna sig á Ísland­i.“

Það bæt­ist við að ef vera Íslands á gráa list­anum hafi áhrif á starf­semi fyr­ir­tækja, séu þau áhrif líka bundin við þau fyr­ir­tæki sem geti ekki fjár­magnað sig alþjóð­lega. Þannig verði mis­mun­unin enn meiri. 

Össur var stofnað á Íslandi árið 1971 og höf­uð­stöðv­ar þess eru á Íslandi. Fyr­ir­tækið er hins vegar skráð í dönsku kaup­höll­ina og bréf þess voru end­an­lega tekin úr við­skiptum í þeirri íslensku í des­em­ber 2017.

Auglýsing
Hjá Öss­uri starfa um þrjú þús­und manns í alls 25 löndum en Össur er með starfs­stöðvar í Banda­ríkj­un­um, Kana­da, Hollandi, Bret­landi, Frakk­landi, Sví­þjóð, Suð­ur­-Afr­íku, Bras­il­íu, Ástr­al­íu, Suð­ur­-Kóreu og Kína og að auki með umfangs­mikið net dreif­ing­ar­að­ila í öðrum lönd­um.

Gerð athuga­semd við 51 atriði

Í apríl 2018 skil­aði FATF, alþjóð­leg sam­tök sem hafa það hlut­verk að móta aðgerðir til að hindra að fjár­mála­kerfið sé mis­notað í þeim til­gangi að koma illa fengnu fé aftur í umferð, skýrslu um Ísland. Með því að ger­ast aðili að sam­tök­unum þá skuld­batt Ísland sig til að und­ir­gang­ast og inn­leiða þau skil­yrði sem sam­tökin telja að þurfi að upp­fyll­ast.

Í skýrslu FATF fékk pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit Íslend­inga fall­ein­kunn. Alls var gerð athuga­semd við 51 atriði í laga- og reglu­gerð­ar­um­hverfi Íslands og því hvernig við fram­fylgjum eft­ir­liti með pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka.

Á meðal þess sem þar kom fram var að íslensk stjórn­völd litu ekki á rann­sóknir á pen­inga­þvætti sem for­gangs­mál. Þeir litlu fjár­munir sem settir voru í að koma upp um, rann­saka og sak­sækja pen­inga­þvætti voru þar lyk­il­at­riði. Afleið­ingin var meðal ann­ars sú að tak­mark­aðar skrán­ingar höfðu verið á grun­sam­legum til­færslum á fé utan þess sem stóru við­skipta­bank­arnir og hand­fylli ann­arra fjár­mála­fyr­ir­tækja fram­kvæma. Þá skorti einnig á að að upp­lýs­ingum um hreyf­ingar á fé og eignum væri deilt með við­eig­andi stofn­unum í öðrum lönd­um.

Íslandi var gefið fram á mitt ár 2019 til að bregð­ast við. Ef úrbætur yrðu ekki nægj­an­leg­ar, og Ísland færi á jafn­vel á lista FATF yfir ósam­vinnu­þýð ríki myndi það, að mati inn­lendra hags­muna­að­ila, leiða til þess að orðstír og trú­verð­ug­leiki Íslands á alþjóða­vett­vangi biði veru­legan hnekki.

Íslenska ríkið brást við með alls­herj­ar­átaki. Ný heild­ar­lög um varnir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka voru sam­þykkt og fjöldi ann­arra laga og reglu­gerða voru upp­færð. Þá voru auknir fjár­munir settir í manna­ráðn­ingar og kaup á kerfum til að bæta það sem FATF hafði sett út á. En það dugði ekki til.

Sett á gráa list­ann

Þann 18. októ­ber síð­ast­lið­inn var greint frá því að Ísland hefði verið sett á gráan lista FATF og bætt­ist á list­ann ásamt Mongólíu og Simbabve. Það er ekki jafn slæmt og að vera sett á svartan lista sam­tak­anna, lista yfir ósam­vinnu­þýð ríki, en getur samt sem áður haft marg­háttuð áhrif á starf­semi íslenskra fyr­ir­tækja. 

Auglýsing
Samkvæmt grein­ar­gerð sem fylgdi frum­varpi frá utan­rík­is­ráðu­neyti, vegna einna af þeim fjöl­mörgu laga­breyt­ingum sem þurfti að ráð­ast í vegna athuga­semda FATF, kom fram að afleið­ing­arnar gætu meðal ann­ars verið að við­­­skipti við íslenska aðila sæti auk­inni áreið­an­­­leika­könn­un, gerðar séu strang­­­ari kröfur um hvers konar fjár­­­­­mála­­­starf­­­semi, stofnun úti­­­­­búa, dótt­­­ur­­­fé­laga og umboðs­­­skrif­­­stofa og jafn­­­vel útgáfu aðvar­ana um að við­­­skipti við aðila þess­­­ara ríkja geti falið í sér hættu á pen­inga­þvætti eða fjár­­­­­mögnun hryðju­verka. Dæmi séu auk þess um að erlend fyr­ir­tæki og fjár­­­­­mála­­­stofn­­­anir hafi frekar kosið að slíta við­­­skipta­­­sam­­­böndum við við­kom­andi ríki, þar á meðal milli­­­­­banka­við­­­skipt­um, í stað þess að fram­­­kvæma aukna áreið­an­­­leika­könn­un. „Það getur því haft veru­­lega nei­­­kvæð áhrif á fjár­­­­­mála­­­kerfið í heild sinni og trú­verð­ug­­­leika Íslands á alþjóða­vett­vangi ef ekki er brugð­ist við til­­­­­mælum FATF fljótt og örugg­­­lega.“

Eftir að til­kynnt var um að Ísland væri á list­anum hafa ráða­menn hins vegar talað niður afleið­ing­arn­ar. Í til­kynn­ingu frá stjórn­völdum sagði að áhrifin af því að Ísland væri á list­­­anum væru óveru­­­leg og Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja hafa haldið því fram að áhrifin á ver­unni á gráa list­anum hafi ekki verið nein. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvítir karlar fóru „á veiðar“ og skutu svartan pilt
„Það er svartur maður að hlaupa niður götuna,“ segir móður og másandi maður við neyðarlínuna. Nokkrum mínútum síðar liggur ungur karlmaður í blóði sínu á götunni. Hann hafði verið skotinn þrisvar.
Kjarninn 27. maí 2020
Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar.
Sláandi niðurstöður könnunar kalli á afgerandi viðbrögð af hálfu forseta Alþingis
Þingflokksformaður Viðreisnar segir að sú staða sem uppi er á Alþingi sé ekki eingöngu óboðleg þeim einstaklingum sem um ræðir, heldur sverti ímynd Alþingis og hafi hamlandi áhrif á getu og vilja fólks til þess að starfa á vettvangi stjórnmálanna.
Kjarninn 27. maí 2020
Úlfar Þormóðsson
Hvurs er hvað?
Kjarninn 27. maí 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Ríkissjóður fær 76 milljarða króna lánaða á 0,625 prósent vöxtum
Nálægt sjöföld umframeftirspurn var eftir því að kaupa skuldabréfaútgáfu íslenska ríkisins. Af þeim mikla áhuga leiddi til þess að hægt var að fá enn lægri vexti en stefnt hafði verið að.
Kjarninn 27. maí 2020
Úr Hæstarétti Íslands.
Benedikt Bogason nýr varaforseti Hæstaréttar
Hæstaréttardómarar kusu sér nýjan varaforseta á fundi sem haldinn var í dag.
Kjarninn 27. maí 2020
Margrét Pála Valdimarsdóttir kann því vel að vinna heima.
Aukin afköst í fjarvinnu og meiri frítími
Að þurfa ekki að keyra til vinnu og að getað tekið æfingu í stofunni eru meðal þeirra kosta sem Margrét Pála Valdimarsdóttir, ráðgjafi hjá Íslandsbanka, sér við fjarvinnu. Starfsfólks bankans mun héðan í frá að jafnaði vinna heima einn dag í viku.
Kjarninn 27. maí 2020
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Langfæstir ánægðir með Kristján Þór
Mest ánægja er með störf Katrínar Jakobsdóttur forsætisráðherra en minnst með störf sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Kjarninn 27. maí 2020
Bjarni Benediktsson hefur lagt fram frumvarp um breytingu á lögum um opinber fjármál.
Óvíst að efnahagsleg óvissa verði minni í haust en nú
Frumvarp fjármálaráðherra gerir ráð fyrir að endurskoðuð fjármálastefna og uppfærð fjármálaáætlun verði lögð fram á sama tíma og fjárlög 1. október. Fjármálaráð gerir athugasemd við að stefnumörkunin færist öll á einn tímapunkt.
Kjarninn 27. maí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar