Össur fékk fyrirspurn um veru Íslands á gráa listanum í miðjum viðræðum um fjármögnun

Forstjóri Össurar segir það mjög alvarlegt að Ísland sé á gráum lista samtaka sem hafi eftirlit með peningaþvættisvörnum. Það hafi ekki áhrif á fjármögnun fyrirtækisins sem hann stýrir vegna þess að það fjármagni sig í gegnum erlend dótturfélög.

Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Jón Sigurðsson, forstjóri Össurar.
Auglýsing

Jón Sig­urðs­son, for­stjóri Öss­ur­ar, segir að fyr­ir­tækið hafi fengið fyr­ir­spurn um veru Íslands á gráum lista alþjóð­legu sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) þegar það var í við­ræðum um fjár­mögnun nýver­ið. Vera Íslands á list­anum hafi þó ekki áhrif á starf­semi eða fjár­mögnun Öss­urar þar sem að hún fari fram í gegnum erlend dótt­ur­fé­lög. Það væri hins vegar mjög alvar­legt mál að Ísland sé á lista sem þess­um. 

Jón var á meðal þátt­tak­enda í pall­borðsum­ræðum á morg­un­fundi Lands­bank­ans í gær­morgun vegna birt­ingar á árlegri hag­spá bank­ans. Þar ræddi hann meðal ann­ars um hvað vaxtaum­hverfi í heim­inum og hvað vextir væru lág­ir. Össur væri að semja um kjör sem fyr­ir­tækið hefði aldrei séð áður og sagði að það gæti vart verið auð­velt að reka banka­kerfi við ástæður sem þess­ar. „Ég hef oft bent á þetta í ræðu og riti, þessa mis­munun sem er vart verj­andi. Að þau fyr­ir­tæki sem geta fjár­magnað sig erlendis njóti betri kjara en þau sem þurfa að fjár­magna sig á Ísland­i.“

Það bæt­ist við að ef vera Íslands á gráa list­anum hafi áhrif á starf­semi fyr­ir­tækja, séu þau áhrif líka bundin við þau fyr­ir­tæki sem geti ekki fjár­magnað sig alþjóð­lega. Þannig verði mis­mun­unin enn meiri. 

Össur var stofnað á Íslandi árið 1971 og höf­uð­stöðv­ar þess eru á Íslandi. Fyr­ir­tækið er hins vegar skráð í dönsku kaup­höll­ina og bréf þess voru end­an­lega tekin úr við­skiptum í þeirri íslensku í des­em­ber 2017.

Auglýsing
Hjá Öss­uri starfa um þrjú þús­und manns í alls 25 löndum en Össur er með starfs­stöðvar í Banda­ríkj­un­um, Kana­da, Hollandi, Bret­landi, Frakk­landi, Sví­þjóð, Suð­ur­-Afr­íku, Bras­il­íu, Ástr­al­íu, Suð­ur­-Kóreu og Kína og að auki með umfangs­mikið net dreif­ing­ar­að­ila í öðrum lönd­um.

Gerð athuga­semd við 51 atriði

Í apríl 2018 skil­aði FATF, alþjóð­leg sam­tök sem hafa það hlut­verk að móta aðgerðir til að hindra að fjár­mála­kerfið sé mis­notað í þeim til­gangi að koma illa fengnu fé aftur í umferð, skýrslu um Ísland. Með því að ger­ast aðili að sam­tök­unum þá skuld­batt Ísland sig til að und­ir­gang­ast og inn­leiða þau skil­yrði sem sam­tökin telja að þurfi að upp­fyll­ast.

Í skýrslu FATF fékk pen­inga­þvætt­is­eft­ir­lit Íslend­inga fall­ein­kunn. Alls var gerð athuga­semd við 51 atriði í laga- og reglu­gerð­ar­um­hverfi Íslands og því hvernig við fram­fylgjum eft­ir­liti með pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka.

Á meðal þess sem þar kom fram var að íslensk stjórn­völd litu ekki á rann­sóknir á pen­inga­þvætti sem for­gangs­mál. Þeir litlu fjár­munir sem settir voru í að koma upp um, rann­saka og sak­sækja pen­inga­þvætti voru þar lyk­il­at­riði. Afleið­ingin var meðal ann­ars sú að tak­mark­aðar skrán­ingar höfðu verið á grun­sam­legum til­færslum á fé utan þess sem stóru við­skipta­bank­arnir og hand­fylli ann­arra fjár­mála­fyr­ir­tækja fram­kvæma. Þá skorti einnig á að að upp­lýs­ingum um hreyf­ingar á fé og eignum væri deilt með við­eig­andi stofn­unum í öðrum lönd­um.

Íslandi var gefið fram á mitt ár 2019 til að bregð­ast við. Ef úrbætur yrðu ekki nægj­an­leg­ar, og Ísland færi á jafn­vel á lista FATF yfir ósam­vinnu­þýð ríki myndi það, að mati inn­lendra hags­muna­að­ila, leiða til þess að orðstír og trú­verð­ug­leiki Íslands á alþjóða­vett­vangi biði veru­legan hnekki.

Íslenska ríkið brást við með alls­herj­ar­átaki. Ný heild­ar­lög um varnir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka voru sam­þykkt og fjöldi ann­arra laga og reglu­gerða voru upp­færð. Þá voru auknir fjár­munir settir í manna­ráðn­ingar og kaup á kerfum til að bæta það sem FATF hafði sett út á. En það dugði ekki til.

Sett á gráa list­ann

Þann 18. októ­ber síð­ast­lið­inn var greint frá því að Ísland hefði verið sett á gráan lista FATF og bætt­ist á list­ann ásamt Mongólíu og Simbabve. Það er ekki jafn slæmt og að vera sett á svartan lista sam­tak­anna, lista yfir ósam­vinnu­þýð ríki, en getur samt sem áður haft marg­háttuð áhrif á starf­semi íslenskra fyr­ir­tækja. 

Auglýsing
Samkvæmt grein­ar­gerð sem fylgdi frum­varpi frá utan­rík­is­ráðu­neyti, vegna einna af þeim fjöl­mörgu laga­breyt­ingum sem þurfti að ráð­ast í vegna athuga­semda FATF, kom fram að afleið­ing­arnar gætu meðal ann­ars verið að við­­­skipti við íslenska aðila sæti auk­inni áreið­an­­­leika­könn­un, gerðar séu strang­­­ari kröfur um hvers konar fjár­­­­­mála­­­starf­­­semi, stofnun úti­­­­­búa, dótt­­­ur­­­fé­laga og umboðs­­­skrif­­­stofa og jafn­­­vel útgáfu aðvar­ana um að við­­­skipti við aðila þess­­­ara ríkja geti falið í sér hættu á pen­inga­þvætti eða fjár­­­­­mögnun hryðju­verka. Dæmi séu auk þess um að erlend fyr­ir­tæki og fjár­­­­­mála­­­stofn­­­anir hafi frekar kosið að slíta við­­­skipta­­­sam­­­böndum við við­kom­andi ríki, þar á meðal milli­­­­­banka­við­­­skipt­um, í stað þess að fram­­­kvæma aukna áreið­an­­­leika­könn­un. „Það getur því haft veru­­lega nei­­­kvæð áhrif á fjár­­­­­mála­­­kerfið í heild sinni og trú­verð­ug­­­leika Íslands á alþjóða­vett­vangi ef ekki er brugð­ist við til­­­­­mælum FATF fljótt og örugg­­­lega.“

Eftir að til­kynnt var um að Ísland væri á list­anum hafa ráða­menn hins vegar talað niður afleið­ing­arn­ar. Í til­kynn­ingu frá stjórn­völdum sagði að áhrifin af því að Ísland væri á list­­­anum væru óveru­­­leg og Sam­tök fjár­mála­fyr­ir­tækja hafa haldið því fram að áhrifin á ver­unni á gráa list­anum hafi ekki verið nein. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ástráður með það til skoðunar að stefna íslenska ríkinu ... aftur
Ástráður Haraldsson hefur fjórum sinnum sóst eftir því að komast að sem dómari við Landsrétt. Þrívegis hefur honum verið hafnað en ekki hefur verið tekin ákvörðun um eina umsókn hans. Ástráður telur sig hafa mátt þola ítrekuð réttarbrot.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Mannréttindadómstóll Evrópu: Ríkið þarf að greiða Elínu bætur
Mannréttindadómstóll Evrópu hefur kveðið upp dóm í máli Elínar Sigfúsdóttur, fyrrverandi framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Landsbankans, gegn íslenska ríkinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Margar konur af erlendum uppruna vissi ekki af kvennafrídeginum 2018 og unnu á meðan íslenskar konur tóku þátt.
Konur af erlendum uppruna vinna meira, eru í einhæfari störfum og á lægri launum
Ný skýrsla unnin fyrir félagsmálaráðuneytið sýnir að líta þurfi til margra þátta þegar hugað er að því hvar kreppir að varðandi stöðu kvenna af erlendum uppruna á Íslandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Veiran skekur markaði
Ótti við að kórónaveiran muni valda miklum efnahagslegum vandamálum, eins og hún hefur nú þegar gert í Kína, virðist hræða markaði um allan heim. Þeir einkenndust af röðum tölum lækkunar í dag.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Harvey Weinstein
Harvey Weinstein fundinn sekur
Kviðdómur í New York hefur sakfellt Harvey Weinstein fyrir kynferðisbrot.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Rauður dagur í kauphöllinni – Icelandair féll um tæp níu prósent
Heildarvirði félaga sem skráð eru á íslenskan hlutabréfamarkað dróst saman um tugi milljarða í dag.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Guðmundur Guðmundsson
Ef ekki núna, hvenær þá?
Kjarninn 24. febrúar 2020
Slökkviliðs- og sjúkraflutningamenn samþykkja verkfall
Meirihluti félagsmanna í Landssambandi slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna hefur samþykkt boðun verkfallsaðgerða.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar