Aldursmerkingar kvikmynda ekki í samræmi við lög í níu ár

movie-theater-audience.jpg
Auglýsing

Fram­kvæmd ald­urs­merk­inga á kvik­mynd­um, sem segja til um hversu gam­all áhorf­andi þarf að vera til að mega horfa á þeim, hefur ekki verið í sam­ræmi við lög hér­lendis frá árinu 2006. Þetta er mat fjöl­miðla­nefndar sem hefur eft­irlir með því að lög­unum sé fram­fylgt. Þetta kemur fram í bréfum sem fjöl­miðla­nefnd sendi mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu á und­an­förnum árum.

Kjarn­inn óskaði eft­ir, á grund­velli upp­lýs­inga­laga, eftir öllum sam­skipt­um, bréfum og gögnum fjöl­miðla­nefndar sem varða eft­ir­lit með ald­urs­mati. Í kjöl­farið fékk hann afhent bréf sem fjöl­miðla­nefnd hefur sent mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu. Hægt er að lesa bréfin hér, hér, hér, hér og hér.

Að horfa á mynd­band er góð skemmtun



Fram til árs­ins 2006 sá Kvik­mynda­skoðun rík­is­ins um að ald­urs­meta þær kvik­myndir sem sýndar voru á Íslandi. Flestir kvik­mynda­á­huga­menn muna eftir Gylfa Páls­syni til­kynna sér um að það að horfa á mynd­band sé góð skemmtun áður en myndin sjálf hófst.

htt­p://yout­u.be/O0TAQWY6BRc

Auglýsing

Með laga­breyt­ingu árið 2006 var ald­urs­matið fært til aðild­ar­fé­laga SMÁÍS, sam­taka myndrétt­hafa á Íslandi. Sam­kvæmt nýja fyr­ir­komu­lag­inu átti SMÁÍS að gera sam­komu­lag við alþjóð­lega við­ur­kenndan mats­að­ila við að meta ald­urs­hæfi kvik­mynda­efn­is. Látið var í það skína að gerður hefði verið full­gildur samn­ingur við hol­lenska fyr­ir­tækið NICAM í ágúst 2007 um að sjá þeim fyrir slíkri þjón­ustu.

Þannig hélt fjöl­miðla­nefnd að staðan væri þegar Elfa Ýr Gylfa­dótt­ir, fram­kvæmda­stjóri henn­ar, flutti erindi á nor­rænni ráð­stefnu í Helsinki í maí 2012. Á meðal þess sem kom fram í erindi hennar var hvernig ald­urs­mats­málum væri fyr­ir­komið hér­lend­is. Eftir erindið til­kynnti fram­kvæmda­stjóri NICAM, sem var í salnum og hafði hlustað á það, að fyr­ir­komu­lagið væri alls ekki með þeim hætti sem Elfa hafði lýst. Síðar hafði Við­skipta­blaðið eftir fram­kvæmda­stjór­an­um, Wim Bekk­ers, að SMÁÍS hefði aldrei greitt neitt vegna samn­ings­ins og frá und­ir­ritun hans hefði ekki verið neitt sam­bandi milli samn­ings­að­il­anna. „Ég hugs­aði með mér að það væri vegna vanda­mála sem eyjan átti við að etja á þeim tíma,“ sagði Bekk­ers við Við­skipta­blað­ið.

Átti að vera bönnuð innan 16 en var alls ekki bönnuð



Á þessum tíma­punkti var ljóst að eft­ir­lit með því að börn væru ekki að horfa á efni sem sam­kvæmt lögum gæti „haft skað­leg áhrif á and­legan og sið­ferð­is­legan þroska þeirra“, var ekki í sam­ræmi við lög. Þegar fjöl­miðla­nefnd fór að skoða málið komu ýmsar brotala­mir fram. Í einu bréf­inu sem Kjarn­inn fékk afhent á grund­velli upp­lýs­inga­laga, og var sent til ráðu­neyt­is­ins síðla árs 2012, segir m.a.:

Fjöl­miðla­nefnd hefur upp­lýs­ingar um fjölda dæma þar sem um tvær ólíkar ald­urs­merk­ingar er að ræða fyrir sömu kvik­mynd, nokkur dæmi eru um þrjár ólíkar ald­urs­merk­ingar fyrir sömu kvik­mynd hér á land­i[...]­Fjöl­miðla­nefnd hefur fundið dæmi um það að kvik­myndir sem hafa fengið ald­urs­merk­ing­una 15-16 ára erlendis eru leyfðar öllum börnum gér á landi, t.d. kvik­myndin Black Swan frá árinu 2010.“

htt­p://yout­u.be/5ja­I1XOB-bs

Þá segir einnig að veru­lega skorti upp á að kynn­ing­ar­efni sé ald­urs­merkt, gagna­grunn­ur­inn kvik­mynda­skod­un.is hafi verið langt í frá tæm­andi og mikið vanti upp á að allar kvik­myndir sem gefnar eru út hér á landi séu ald­urs­merktar líkt og lög gera ráð fyr­ir. Þá seg­ir: „Fjöl­miðla­nefnd er kunn­ugt um að ábyrgð­ar­að­ilar geri ýmsar und­an­tekn­ingar frá mati um ald­urs­merk­ingu sem á sér enga stoð í lög­um, m.a. eru kvik­myndir á kvik­mynda­há­tíðum ekki ald­urs­merkt­ar“.

Ekki rétt að kerfið hafi verið við lýði í ára­tug



SMÁÍS gerði loks samn­ing við NICAM haustið 2013, sjö árum eftir að lögin sem færðu ábyrgð­ina á ald­urs­mat­inu til sam­tak­ana voru sett. Tals­menn SMÁÍS höfðu þá haldið því fram að kerfið hafi verið við lýði á Íslandi allt frá árinu 2006. Og skömmu síðar varð SMÁÍS gjald­þrota.

Í bréfi sem fjöl­miðla­nefnd sendi til mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins í byrjun des­em­ber 2014 vegna náls­ins seg­ir: „Fjöl­miðla­nefnd vill árétta að SMÁÍS gerði ekki samn­ing við NICAM um notkun Kijkwi­jzer kerf­is­ins fyrr en haustið 2013, þ.e. sjö árum eftir að lögin voru sett. Það var jafn­framt í fyrsta sinn sem mats­menn á vegum ábyrgð­ar­að­ila fóru á nám­skeið hjá sér­fræð­ingum NICAM um hvernig eigi að nota skoð­un­ar­kerf­ið. Það er því ekki alls­kostar rétt stað­hæf­ing að kerfið hafi verið við lýði hér á landi í hátt í ára­tug“.

Skrifað undir í næstu viku



En nú virð­ist loks vera að draga til tíð­inda. Félag rétt­hafa í sjón­varps- og kvik­mynda­iðn­aði (FRÍSK) var stofnað á síð­asta ári í kjöl­far gjald­þrots SMÁÍS. Að félag­inu standa 365 miðlar ehf., Skjár­inn, Sena, Mynd­form, RÚV og Sam-­fé­lag­ið., eða sömu aðilar og stóðu að SMÁÍS. ­Sam­hliða var upp­lýst að nýja félagið myndi sinna því hlut­verki að halda utan um form­legan samn­ing um erlent við­ur­kennt skoð­un­ar­kerfi og sam­ræma inn­leið­ingu til félags­manna og ann­arra ábyrgð­ar­að­ila.

Hall­grímur Krist­ins­son, starf­andi stjórn­ar­for­maður FRÍSK, segir að nýr samn­ingur við NICAM sé til­bú­inn og að undir hann verði lík­lega skrifað í næstu viku. „FRÍSK er búið að semja við NICAM um notkun fyrir okkar félags­menn að nota þeirra kerfi. Við munum ekki skoða mynd­ir, heldur sam­ræmum ferlin í kringum það. Félögin sem gefa út eða sýna efni eru sjálf ábyrgð­ar­að­il­ar.“

Hann segir að FRÍSK túlki lögin ekki nákvæm­lega eins og fjöl­miðla­nefnd í ákveðnum til­vik­um. „Við höfum hins vegar reynt að vinna þetta mjög náið með fjöl­miðla­nefnd og tel að við séum komin ansi nálægt hvoru öðru í þessum mál­um. Ég er alveg sam­mála því að því að það hefði mátt gera margt betra. Það var svig­rúm til að gera betur og við erum að leggja það á okkur þessa dag­anna að kom­ast þang­að. Ég er þeirrar skoð­unar að við séum að fær­ast nær hvoru öðru, við og fjöl­miðla­nefnd.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Charles Michel, formaður leiðtogaráðs ESB, á blaðamannafundi síðasta föstudag.
Erfiðar viðræður um björgunarpakka ESB framundan
Aðildarríki Evrópusambandsins munu reyna að sammælast um björgunarpakka vegna efnahagslegra afleiðinga COVID-19 faraldursins næsta föstudag. Búist er við erfiðum viðræðum þar sem mikill ágreiningur ríkir milli landa um stærð og eðli útgjaldanna.
Kjarninn 12. júlí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None