Auglýsingar á Strætó valda deilum um tjáningarfrelsi

bussinn.jpg
Auglýsing

Aug­lýs­inga­borðar sem birt­ust á dönskum stræt­is­vögnum í lok apr­íl, og voru fjar­lægðar nokkrum dögum síðar hafa valdið miklum deil­um. For­svars­menn stræt­is­vagna­fyr­ir­tæk­is­ins eru sak­aðir um að virða lög um tján­ing­ar­frelsi að vettugi og beygja sig fyrir kvört­unum Ísra­ela.

Félags­skap­ur­inn Dansk-Palen­stínska vin­áttu­fé­lag­ið, sem var stofnað 1988 til að vekja athygli á mál­efnum íbúa Palest­ínu, lét útbúa aug­lýs­inga­borð­ana sem límdir voru á hliðar 35 danskra stræt­is­vagna í Kaup­manna­höfn og nágrenni. Text­inn er ekki flók­inn en hljómar á þessa leið í íslenskri þýð­ingu:  „við höfum hreina sam­visku ! Við kaupum ekki vörur frá ísra­elskum land­töku­svæðum né fjár­festum í land­töku­iðn­að­in­um.“ Á borð­unum eru líka fjögur landa­kort sem sýna hvernig palen­stínskt land­svæði hefur skroppið saman frá 1967 til dags­ins í dag. Aug­lýs­inga­borð­arnir voru all­stórir og mjög áber­andi á hliðum stræt­is­vagn­anna sem aka vítt og breitt um borg­ina og nágranna­sveit­ar­fé­lög­in.

Löng aug­lýs­inga­hefð en póli­tík bönn­uð                                                



Löng hefð er fyrir aug­lýs­ingum á stræt­is­vögnum í Dan­mörku. Aug­lýs­ingar um ferða­lög, far­síma, brjósta­stækk­an­ir, lottó, bíla, ost og jógúrt, svo fátt eitt sé nefnt, blasa iðu­lega við augum veg­far­enda þegar strætó brunar fram­hjá. Þar má líka iðu­lega sjá aug­lýs­ingar frá stjórn­mála­flokk­unum (einkum þegar kosn­ingar nálgast) en þær hafa oft verið umdeildar því lögum sam­kvæmt má ekki vera með flokkspóli­tískan áróð­ur  í aug­lýs­ingum á almanna­færi.  Þessi lög hafa þó verið túlkuð fremur frjáls­lega nema hvað varðar aug­lýs­inga­spjöld fram­bjóð­enda sem hengd eru á ljósastaura, girð­ingar og veggi um allt land. Spjöldin má ekki setja upp fyrr en á til­teknum degi og þá er mik­ill handa­gangur í aug­lýs­inga­öskj­unni, á „upp­heng­ing­ar­deg­in­um“ eins og hann er kall­aður hér.

Stræt­is­vagna­fyr­ir­tækið sam­þykkti aug­lýs­ing­arn­ar                                                    



Hjá stræt­is­vagna­fyr­ir­tæk­inu, Movia, gilda ákveðnar reglur varð­andi aug­lýs­ingar á vögn­un­um. Fyrst fara þær í hendur starfs­manns sem metur hvort þær upp­fylli almenn skil­yrði eins og það er orð­að.  Ef minnsti vafi leikur á um eitt­hvað í texta eða á myndum sem eiga að vera í aug­lýs­ing­unum metur lög­fræð­ingur Movia málið og telji hann ástæðu til fer við­kom­andi aug­lýs­ing fyrir stjórn fyr­ir­tæk­is­ins, sem er póli­tískt skip­uð. Starfs­mað­ur­inn sem fyrstur fékk hina umdeildu aug­lýs­ingu í hendur sá ekk­ert athuga­vert við hana og bar efni hennar ekki undir lög­fræð­ing fyr­ir­tæk­is­ins áður en borð­arnir voru límdir á stræt­is­vagn­ana.

Gyð­ingar kvört­uðu                                                                                                        



Ekki voru liðnir nema tveir klukku­tímar frá því að fyrstu stræt­is­vagn­arnir brun­uðu af stað snemma morg­uns mánu­dag­inn 27. apríl þegar sím­arnir hjá Movia fóru að hringja og tölvu­póstur að ber­ast. Þeir sem voru svo fljótir til voru gyð­ingar og fólk af gyð­inga­ættum sem töldu að þarna væri að sér vegið með grófum hætt­i.  Strax þennan sama morgun var lög­fræð­ingur Movia kall­aður til og óskað álits hans á aug­lýs­ing­un­um. Álit hans var að aug­lýs­ing­arnar brytu ekki í bága við lög og benti meðal ann­ars á sam­þykkt Evr­ópu­sam­bands­ins frá árinu 2012 (og reyndar aðra eldri) þar sem þess er kraf­ist að Ísra­elar merki sér­stak­lega þær vörur sem fram­leiddar eru á land­töku­svæð­unum en yfir­taka Ísra­ela á þeim svæðum er ólög­leg sam­kvæmt þjóð­rétt­ar­regl­um. Ísra­elar hafa ekki ekki virt kröf­urnar um sér­stakar merk­ingar á vörum frá land­töku­svæð­un­um.

Sendi­herr­ann fór til strætó­fyr­ir­tæk­is­ins og kvart­aði                                                



Þann 28. apr­íl, dag­inn eftir að aug­lýs­ing­arnar birt­ust gekk Ísra­elski sendi­herr­ann í Kaup­manna­höfn á fund for­stjóra Movia og kvart­að­i.  Sagði aug­lýs­ing­arnar áróður gegn Ísr­ael og gyð­ing­um.  For­stjór­inn sagði að sam­kvæmt áliti lög­fræð­ings fyr­ir­tæk­is­ins brytu þær á engan hátt í bága við lög um tján­ing­ar­frelsi hér í Dan­mörku.

Stjórn Movia hélt fund um aug­lýs­ing­arnar                                                              



Næst gerð­ist svo það að stjórn stræt­is­vagna­fyr­ir­tæk­is­ins hélt fund. Þar var fjallað um aug­lýs­ing­arnar og lög­fræði­á­litið sem áður var nefnt. Stjórnin ákvað á þessum fundi að aug­lýs­ing­arnar skyldu fjar­lægð­ar. Þegar fjöl­miðlar ósk­uðu rök­stuðn­ings á þess­ari ákvörðun var því svarað til að Ísra­elar og gyð­ingar í Dan­mörku teldu þær móðgun og að mikið hefði verið kvartað vegna þeirra. Þegar eftir var gengið kom fram að sam­tals hefðu þær verið um eitt­hund­rað.

Sögðu aug­lýs­ing­arnar minna á áróður nas­ista gegn gyð­ing­um    



Sumir þeirra sem kvört­uðu sögðu að aug­lýs­ing­arnar bæru keim af áróðri nas­ista í síð­ari heims­styrj­öld. Þeim væri beint gegn minni­hluta­hópi hér í Dan­mörku, hópi sem væri í sárum eftir árás­ina og morðið við bæna­húsið í Krystal­ga­de, í mið­borg Kaup­manna­hafn­ar, í febr­ú­ar.

Afstaða danskra stjórn­mála­manna skipt­ist nokkuð í tvö horn, og ekki eftir flokkslín­um. Sumir þeirra segja að Ísra­elar séu vina­þjóð Dana og aug­lýs­ing­arnar séu sær­andi. Aðrir segja að Ísra­elar ættu kannski að líta í eigin barm, þeir hafi alltof lengi kom­ist upp með að troða á rétti Palest­ínu­manna.  Þar tali stað­reynd­irnar sínu máli.

Auglýsing

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jódís Skúladóttir þingmaður VG.
Segir náin tengsl á milli hatursglæpa, vændis, kvenhaturs og útlendingahaturs
Þingmaður Vinstri grænna segir að hinsegin fólk sem fellur undir hatt fleiri minnihlutahópa sé útsettara fyrir ofbeldi en annað hinsegin fólk og því sé aldrei hægt að gefa afslátt í málaflokkum sem viðkoma þessum hópum.
Kjarninn 21. maí 2022
Hanna Katrín Friðriksson þingmaður Viðreisnar.
„Hvernig stendur á þessari vitleysu?“
Þingflokksformaður Viðreisnar telur að líta þurfi á heilbrigðiskerfið í heild sinni og spyr hvort það sé „í alvöru til of mikils ætlast að stjórnvöld ráði við það verkefni án þess að það bitni á heilsu og líðan fólks“.
Kjarninn 21. maí 2022
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ er í lykilstöðu um myndun meirihluta bæjarstjórnar.
Viðræðum Framsóknarflokksins og Vina Mosfellsbæjar slitið
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ tilkynnti Vinum Mosfellsbæjar skömmu fyrir áætlaðan fund þeirra í morgun að ákveðið hefði verið að slíta viðræðum. Líklegast er að Framsókn horfi til þess að mynda meirihluta með Samfylkingunni og Viðreisn.
Kjarninn 21. maí 2022
Gísli Pálsson
„Svartur undir stýri“: Tungutak á tímum kynþáttafordóma
Kjarninn 21. maí 2022
Horft frá toppi Úlfarsfells yfir Blikastaði
Blikastaðir eru „fallegasta byggingarland við innanverðan Faxaflóa“
„Notaleg“ laxveiði, æðardúnn í eina sæng á ári og næstu nágrannar huldufólk í hóli og kerling í bæjarfjallinu. Blikastaðir, ein fyrsta jörðin sem Viðeyjarklaustur eignaðist á 13. öld, á sér merka sögu.
Kjarninn 21. maí 2022
Selur í sínu náttúrulega umhverfi.
Ætla að gelda selina í garðinum með lyfjum
Borgaryfirvöld fundu enga lausn á óviðunandi aðstöðu selanna í Húsdýragarðinum aðra en að stækka laugina. Þeir yngstu gætu átt 3-4 áratugi eftir ólifaða. 20-30 kópum sem fæðst hafa í garðinum hefur verið lógað frá opnun hans.
Kjarninn 21. maí 2022
Í ávarpi sínu fór Katrín yfir þann lærdóm sem hægt er að draga af kórónuveirufaraldrinum, meðal annars að samheldni samfélagsins hafi reynst okkar mestu verðmæti.
Ekki einungis hægt að vísa ábyrgð á launafólk
Katrín Jakobsdóttir segir atvinnulíf og stjórnvöld bera mikla ábyrgð á bráttunni við verðbólguna og að ekki sé hægt að vísa ábyrgðinni eingöngu á launafólk í komandi kjarasamningum.
Kjarninn 20. maí 2022
Ingrid Kuhlman og Bjarni Jónsson
Læknar og hjúkrunarfræðingar styðja dánaraðstoð
Kjarninn 20. maí 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None