Bankasýsla ríkisins verður lögð niður og ráðherra veitt vald til að einkavæða banka

Bjarni Benediktsson
Auglýsing

Banka­sýsla rík­is­ins verður lögð niður og eign­ar­hlutir rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum færðir undir fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra. Hann á að setja sér­staka eig­anda­stefnu rík­is­ins sem tekur til þeirra fjár­mála­fyr­ir­tækja sem ríkið á eign­ar­hluti í, skipa þriggja manna ráð­gjaf­ar­nefnd, án til­nefn­inga, til að veita honum ráð­gjöf um með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækjum og und­ir­búa sölu og sölu­með­ferð þeirra eign­ar­hluta. Þetta kemur fram í frum­varpi til laga um með­ferð og sölu eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum sem útbýtt á vef þings­ins mið­degis í dag.

Ríkið ætlar að selja 30 pró­sent í Lands­banka á næstu tveimur árum



Ís­lenska ríkið er umsvifa­mik­ill eig­andi í bönkum lands­ins. Eftir banka­hrunið voru eignir og skuldir föllnu bank­anna færðar yfir í þá nýju með handafli rík­is­ins, þótt ríkið sjálft hafi aldrei átt þær eign­ir. Til við­bótar lagði ríkið til eig­in­fjár­fram­lag í nýju bank­ana sem tryggði því á end­anum 98 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um, 13 pró­sent hlut í Arion banka og fimm pró­sent hlut í Íslands­banka.

Í rík­is­fjár­mála­á­ætlun fram til árs­ins 2019, sem var einnig birt í dag, er gert ráð fyrir að ríkið selji 30 pró­sent af hlut í Lands­bank­anum á árunum 2015 og 2016. Sölu­and­virðið á að nota til að borga upp skulda­bréf sem gefin voru út til að fjár­magna fallnar fjár­mála­stofn­anir árið 2008, og námu í lok síð­asta árs 213 millj­örðum króna. Þetta á að lækka vaxta­kostnað rík­is­ins um 3-4 millj­arða króna á ári næstu árin.

Auglýsing

Auk þess á íslenska ríkið hluti í nokkrum spari­sjóð­um.

Einka­væð­ing banka, taka tvö



Síð­asta rík­is­stjórn setti á fót sér­staka rík­is­stofn­un, Banka­sýslu rík­is­ins, til að halda á hlutum í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Í nýja frum­varp­inu er lagt til að sú stofnun verði lögð niður og vald hennar fært beint undir fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra.

Til­gang­ur­inn er aug­ljós­lega sá að hefja und­ir­bún­ing að sölu og sölu­með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Nýtt einka­væð­ing­ar­ferli er i bígerð. Síð­ast þegar ríkið réðst í slíka einka­væð­ing­ar­að­gerð, á árunum 2002 og 2003, gekk það ekki betur en svo að bank­arnir sem það seldi uxu á örfáum árum upp í að verða marg­falt stærri en þjóð­ar­fram­leiðsla Íslend­inga og hrundu svo eins og spila­borg haustið 2008. Sú einka­væð­ing hefur verið harð­lega gagn­rýnd fyrir spill­ingu, ógegn­sæi og ófag­leg­heit, enda reynsla þeirra sem fengu að kaupa bank­ana af fjár­mála­starf­semi lítil sem eng­in.

Ráð­herra tekur einn ákvörðun um sölu



Sam­kvæmt nýja frum­varp­inu hefur Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra, heim­ild til að selja eign­ar­hluti rík­is­ins í Arion banka, Íslands­banka, spari­sjóðum og 30 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um. Hann getur að eigin frum­kvæði, eða að feng­inni til­lögu ráð­gjafa­nefndar sem hann einn skipar, hafið nýtt banka­einka­væð­ing­ar­ferli. Þegar slíkt ákvörðun liggur fyrir skal lögð áhersla á „opið sölu­ferli, gagn­sæi, hlut­lægni og hag­kvæmni. Með hag­kvæmni er átt við að leitað sé hæsta verðs eða mark­aðs­verðs fyrir eign­ar­hluti. Þess skal gætt að skil­yrði þau sem til­boðs­gjöfum eru sett séu sann­gjörn og að þeir njóti jafn­ræð­is. Við sölu skal kapp­kosta að efla virka og eðli­lega sam­keppni á fjár­mála­mark­að­i.“.

Rík­is­kaup eiga að ann­ast sölu­með­ferð­ina og skila ráð­herr­anum rök­studdu mati á því hvaða til­boð sé best. Ráð­herra tekur hins vegar einn ákvörðun um hvort að taka eigi til­boði í við­kom­andi eign­ar­hlut í banka eða ekki.

Lög­in, verði þau sam­þykkt, taka gildi í byrjun næsta árs.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Kindle með penna og Pixel lekar
Kjarninn 3. október 2022
Mynd frá sænsku strandgæslunni sýnir hversu stór hvert og eitt gat á leiðslunni er. Uppstreymið raskaði sjó á um kílómetra svæði.
Fjöldi herskipa við gaslekana – Svæðið skilgreint sem „glæpavettvangur“
Þótt gas flæði ekki lengur út úr gasleiðslum Nord Stream 1 og 2 er enn gas í þeim. Á vettvang streymir nú fjöldi herskipa frá nokkrum ríkjum. Rússar gætu talið sig eiga rétt á að koma að rannsókninni þar sem atvikið átti sér stað á alþjóðlegu hafsvæði.
Kjarninn 3. október 2022
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Kvenskörungurinn Jóninna Sigurðardóttir
Kjarninn 3. október 2022
Jóhann Páll Jóhannsson, þingmaður Samfylkingarinnar, er fyrsti flutningsmaður breytinga á lögum um stöðuveitingar.
Óheimilt verði að skipa í embætti ráðuneytisstjóra með flutningi
Þingmaður Samfylkingar fer fyrir frumvarpi um breytingar á lögum um stöðuveitingar þar sem ráðherra verður óheimilt að skipa í embætti ráðuneytisstjóra með flutningi. Einnig er lagt til að takmarka heimildir ráðherra til stöðuveitinga án auglýsingar.
Kjarninn 3. október 2022
Karl Englandskonungur hafði áhuga á að sækja loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP27, í Egyptalandi í næsta mánuði. Liz Truss forsætisráðherra finnst það ekki svo góð hugmynd.
Truss vill ekki að Karl konungur sæki COP27
Umhverfismál hafa löngum verið Karli konungi hugleikin. Hann mun hins vegar ekki sækja loftslagsráðstefnu Sameinuðu þjóðanna, COP27, í næsta mánuði þar sem Lis Truzz forsætisráðherra ráðlagði honum að fara ekki.
Kjarninn 3. október 2022
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Segir Jón Baldvin „haga sér eins og rándýr sem velur bráð sína af kostgæfni“
Fyrrverandi formaður Samfylkingarinnar segir að Íslendingar eigi „mjög erfitt með að horfast í augu við að flottir karlar misbeiti valdi sínu gagnvart ungum konum og körlum.“ Það þurfi hins vegar að horfast í augu við að þeir geri það.
Kjarninn 3. október 2022
Joola marar í hálfu kafi undan ströndum Gambíu, daginn eftir slysið.
444 börn
Titanic Afríku hefur ferjan Joola verið kölluð. Það er þó sannarlega ekki vegna glæsileika hennar heldur af því að hún hlaut sömu skelfilegu örlög.
Kjarninn 2. október 2022
Ólöf Sverrisdóttir ákvað að skrifa ljóð á hverjum degi í eitt ár. Úr varð ljóðabókin Hvítar fjaðrir.
Ljóðin féllu eins og hvítar fjaðrir af himnum ofan
Ólöf Sverrisdóttir leikkona ákvað að skrifa ljóð á hverjum degi og við það fóru ljóðin að koma til hennar í svefnrofanum á morgnana. Afraksturinn ber heitið „Hvítar fjaðrir“ og safnað er fyrir útgáfu ljóðabókarinnar á Karolina fund.
Kjarninn 2. október 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None