Bankasýsla ríkisins verður lögð niður og ráðherra veitt vald til að einkavæða banka

Bjarni Benediktsson
Auglýsing

Banka­sýsla rík­is­ins verður lögð niður og eign­ar­hlutir rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum færðir undir fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra. Hann á að setja sér­staka eig­anda­stefnu rík­is­ins sem tekur til þeirra fjár­mála­fyr­ir­tækja sem ríkið á eign­ar­hluti í, skipa þriggja manna ráð­gjaf­ar­nefnd, án til­nefn­inga, til að veita honum ráð­gjöf um með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækjum og und­ir­búa sölu og sölu­með­ferð þeirra eign­ar­hluta. Þetta kemur fram í frum­varpi til laga um með­ferð og sölu eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum sem útbýtt á vef þings­ins mið­degis í dag.

Ríkið ætlar að selja 30 pró­sent í Lands­banka á næstu tveimur árum



Ís­lenska ríkið er umsvifa­mik­ill eig­andi í bönkum lands­ins. Eftir banka­hrunið voru eignir og skuldir föllnu bank­anna færðar yfir í þá nýju með handafli rík­is­ins, þótt ríkið sjálft hafi aldrei átt þær eign­ir. Til við­bótar lagði ríkið til eig­in­fjár­fram­lag í nýju bank­ana sem tryggði því á end­anum 98 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um, 13 pró­sent hlut í Arion banka og fimm pró­sent hlut í Íslands­banka.

Í rík­is­fjár­mála­á­ætlun fram til árs­ins 2019, sem var einnig birt í dag, er gert ráð fyrir að ríkið selji 30 pró­sent af hlut í Lands­bank­anum á árunum 2015 og 2016. Sölu­and­virðið á að nota til að borga upp skulda­bréf sem gefin voru út til að fjár­magna fallnar fjár­mála­stofn­anir árið 2008, og námu í lok síð­asta árs 213 millj­örðum króna. Þetta á að lækka vaxta­kostnað rík­is­ins um 3-4 millj­arða króna á ári næstu árin.

Auglýsing

Auk þess á íslenska ríkið hluti í nokkrum spari­sjóð­um.

Einka­væð­ing banka, taka tvö



Síð­asta rík­is­stjórn setti á fót sér­staka rík­is­stofn­un, Banka­sýslu rík­is­ins, til að halda á hlutum í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Í nýja frum­varp­inu er lagt til að sú stofnun verði lögð niður og vald hennar fært beint undir fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra.

Til­gang­ur­inn er aug­ljós­lega sá að hefja und­ir­bún­ing að sölu og sölu­með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Nýtt einka­væð­ing­ar­ferli er i bígerð. Síð­ast þegar ríkið réðst í slíka einka­væð­ing­ar­að­gerð, á árunum 2002 og 2003, gekk það ekki betur en svo að bank­arnir sem það seldi uxu á örfáum árum upp í að verða marg­falt stærri en þjóð­ar­fram­leiðsla Íslend­inga og hrundu svo eins og spila­borg haustið 2008. Sú einka­væð­ing hefur verið harð­lega gagn­rýnd fyrir spill­ingu, ógegn­sæi og ófag­leg­heit, enda reynsla þeirra sem fengu að kaupa bank­ana af fjár­mála­starf­semi lítil sem eng­in.

Ráð­herra tekur einn ákvörðun um sölu



Sam­kvæmt nýja frum­varp­inu hefur Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra, heim­ild til að selja eign­ar­hluti rík­is­ins í Arion banka, Íslands­banka, spari­sjóðum og 30 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um. Hann getur að eigin frum­kvæði, eða að feng­inni til­lögu ráð­gjafa­nefndar sem hann einn skipar, hafið nýtt banka­einka­væð­ing­ar­ferli. Þegar slíkt ákvörðun liggur fyrir skal lögð áhersla á „opið sölu­ferli, gagn­sæi, hlut­lægni og hag­kvæmni. Með hag­kvæmni er átt við að leitað sé hæsta verðs eða mark­aðs­verðs fyrir eign­ar­hluti. Þess skal gætt að skil­yrði þau sem til­boðs­gjöfum eru sett séu sann­gjörn og að þeir njóti jafn­ræð­is. Við sölu skal kapp­kosta að efla virka og eðli­lega sam­keppni á fjár­mála­mark­að­i.“.

Rík­is­kaup eiga að ann­ast sölu­með­ferð­ina og skila ráð­herr­anum rök­studdu mati á því hvaða til­boð sé best. Ráð­herra tekur hins vegar einn ákvörðun um hvort að taka eigi til­boði í við­kom­andi eign­ar­hlut í banka eða ekki.

Lög­in, verði þau sam­þykkt, taka gildi í byrjun næsta árs.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Boris Johnson, forsætisráðherra Bretlands, segist hafa lært marg af Partygate en sé nú tilbúinn til að horfa fram á veginn.
Drykkjumenning í Downingstræti afhjúpuð í lokaskýrslunni um Partygate
Stjórnmálaleiðtogar og háttsettir embættismenn verða að axla ábyrgð á drykkjumenningunni sem hefur viðgengst innan bresku ríkisstjórnarinnar. Lokaskýrsla um „Partygate“ hefur loks verið birt, fjórum mánuðum eftir að forsætisráðherra baðst fyrst afsökunar.
Kjarninn 25. maí 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 24. þáttur: Innflytjendur ekki viðurkenndir sem hluti af íslensku samfélagi
Kjarninn 25. maí 2022
Örn Bárður Jónsson
Orðbólga
Kjarninn 25. maí 2022
Vanda Sigurgeirsdóttir formaður KSÍ
Einstaklingar sem eru til rannsóknar skuli stíga til hliðar
Stjórn KSÍ hefur samþykkt að ef mál einstaklings er til meðferðar hjá rannsóknar- eða ákæruvaldi skuli hann stíga til hliðar hjá KSÍ á meðan meðferð máls stendur yfir. Aron Einar Gunnarsson kemur því ekki til greina í landsliðshópinn á næstunni.
Kjarninn 25. maí 2022
Kristrún Frostadóttir og Jóhann Páll Jóhannsson hafa bæði velt fyrir sér greiðslum til LOGOS vegna vinnu fyrir Bankasýslu ríkisins.
Vill fá að vita hvað fjármálaráðuneytið og Bankasýslan hafa borgað LOGOS frá 2017
Þingmaður hefur lagt fram fyrirspurn um greiðslu til lögmannsstofu sem vann minnisblað fyrir Bankasýsluna um að jafnræði hafi ríkt við söluna á 22,5 prósent hlut í Íslandsbanka. Sama lögmannsstofa var lögfræðilegur ráðgjafi Bankasýslunnar við söluna.
Kjarninn 25. maí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Sumir útlendingar eru æskilegri en aðrir
Kjarninn 25. maí 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Ung vinstri græn: Rík­is­stjórn­ar­sam­starfið má aldrei verða mik­il­væg­ara en mann­úð
Landsstjórn Ungra vinstri grænna hvetur ríkisstjórn Íslands eindregið til að draga til baka ákvörðun sína um endursendingar flóttafólks og líta til mannúðarsjónarmiða og félagslegs ávinnings fyrir samfélagið.
Kjarninn 25. maí 2022
Muhammad
„Íslensk stjórnvöld sjá mig ekki“
Muhammad Gambari, 23 ára Afgani, hefur verið á flótta frá því hann var 16 ára gamall. Eftir um fimm ára dvöl í Grikklandi kom hann til Íslands í ársbyrjun 2021 en er nú hópi tæplega 300 umsækjenda um alþjóðlega vernd sem vísa á úr landi á næstunni.
Kjarninn 25. maí 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None