Bankasýsla ríkisins verður lögð niður og ráðherra veitt vald til að einkavæða banka

Bjarni Benediktsson
Auglýsing

Banka­sýsla rík­is­ins verður lögð niður og eign­ar­hlutir rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum færðir undir fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra. Hann á að setja sér­staka eig­anda­stefnu rík­is­ins sem tekur til þeirra fjár­mála­fyr­ir­tækja sem ríkið á eign­ar­hluti í, skipa þriggja manna ráð­gjaf­ar­nefnd, án til­nefn­inga, til að veita honum ráð­gjöf um með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækjum og und­ir­búa sölu og sölu­með­ferð þeirra eign­ar­hluta. Þetta kemur fram í frum­varpi til laga um með­ferð og sölu eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum sem útbýtt á vef þings­ins mið­degis í dag.

Ríkið ætlar að selja 30 pró­sent í Lands­banka á næstu tveimur árum



Ís­lenska ríkið er umsvifa­mik­ill eig­andi í bönkum lands­ins. Eftir banka­hrunið voru eignir og skuldir föllnu bank­anna færðar yfir í þá nýju með handafli rík­is­ins, þótt ríkið sjálft hafi aldrei átt þær eign­ir. Til við­bótar lagði ríkið til eig­in­fjár­fram­lag í nýju bank­ana sem tryggði því á end­anum 98 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um, 13 pró­sent hlut í Arion banka og fimm pró­sent hlut í Íslands­banka.

Í rík­is­fjár­mála­á­ætlun fram til árs­ins 2019, sem var einnig birt í dag, er gert ráð fyrir að ríkið selji 30 pró­sent af hlut í Lands­bank­anum á árunum 2015 og 2016. Sölu­and­virðið á að nota til að borga upp skulda­bréf sem gefin voru út til að fjár­magna fallnar fjár­mála­stofn­anir árið 2008, og námu í lok síð­asta árs 213 millj­örðum króna. Þetta á að lækka vaxta­kostnað rík­is­ins um 3-4 millj­arða króna á ári næstu árin.

Auglýsing

Auk þess á íslenska ríkið hluti í nokkrum spari­sjóð­um.

Einka­væð­ing banka, taka tvö



Síð­asta rík­is­stjórn setti á fót sér­staka rík­is­stofn­un, Banka­sýslu rík­is­ins, til að halda á hlutum í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Í nýja frum­varp­inu er lagt til að sú stofnun verði lögð niður og vald hennar fært beint undir fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra.

Til­gang­ur­inn er aug­ljós­lega sá að hefja und­ir­bún­ing að sölu og sölu­með­ferð eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Nýtt einka­væð­ing­ar­ferli er i bígerð. Síð­ast þegar ríkið réðst í slíka einka­væð­ing­ar­að­gerð, á árunum 2002 og 2003, gekk það ekki betur en svo að bank­arnir sem það seldi uxu á örfáum árum upp í að verða marg­falt stærri en þjóð­ar­fram­leiðsla Íslend­inga og hrundu svo eins og spila­borg haustið 2008. Sú einka­væð­ing hefur verið harð­lega gagn­rýnd fyrir spill­ingu, ógegn­sæi og ófag­leg­heit, enda reynsla þeirra sem fengu að kaupa bank­ana af fjár­mála­starf­semi lítil sem eng­in.

Ráð­herra tekur einn ákvörðun um sölu



Sam­kvæmt nýja frum­varp­inu hefur Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­mála­ráð­herra, heim­ild til að selja eign­ar­hluti rík­is­ins í Arion banka, Íslands­banka, spari­sjóðum og 30 pró­sent hlut í Lands­bank­an­um. Hann getur að eigin frum­kvæði, eða að feng­inni til­lögu ráð­gjafa­nefndar sem hann einn skipar, hafið nýtt banka­einka­væð­ing­ar­ferli. Þegar slíkt ákvörðun liggur fyrir skal lögð áhersla á „opið sölu­ferli, gagn­sæi, hlut­lægni og hag­kvæmni. Með hag­kvæmni er átt við að leitað sé hæsta verðs eða mark­aðs­verðs fyrir eign­ar­hluti. Þess skal gætt að skil­yrði þau sem til­boðs­gjöfum eru sett séu sann­gjörn og að þeir njóti jafn­ræð­is. Við sölu skal kapp­kosta að efla virka og eðli­lega sam­keppni á fjár­mála­mark­að­i.“.

Rík­is­kaup eiga að ann­ast sölu­með­ferð­ina og skila ráð­herr­anum rök­studdu mati á því hvaða til­boð sé best. Ráð­herra tekur hins vegar einn ákvörðun um hvort að taka eigi til­boði í við­kom­andi eign­ar­hlut í banka eða ekki.

Lög­in, verði þau sam­þykkt, taka gildi í byrjun næsta árs.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Um þessar mundir eru fáir á ferli við Brandenborgarhliðið.
Evrópa opnar á ný
Frá og með 15. júní mun stór hluti íbúa Evrópu geta ferðast til annarra landa álfunar. Útgöngubann í Bretlandi líður senn undir lok. Danir í fjarsambandi geta hitt ástvini á ný.
Kjarninn 26. maí 2020
Indriði H. Þorláksson
Veirumolar – Súkkulaði fyrir sykurfíkla
Kjarninn 26. maí 2020
Ferðaþjónustufyrirtæki þurfa að vera búin undir smit meðal viðskiptavina
Öll ferðaþjónustufyrirtæki verða að vera undir það búin að takast á við smit meðal viðskiptavina sinna og þess verður að krefjast að allir aðilar geri viðbragðsáætlanir. Þetta kemur fram í skýrslu um framkvæmd skimunar meðal erlendra ferðamanna.
Kjarninn 26. maí 2020
Þuríður Lilja Rósenbergsdóttir
Velferðarkennsla og jákvæð sálfræði, af hverju?
Kjarninn 26. maí 2020
Sjúkrastofnanir telja „verulega áhættu“ felast í opnun landsins fyrir ferðamennsku
Bæði Landspítali og Sjúkrahúsið á Akureyri telja áhættu felast í opnun landsins með skimunum. Farsóttarnefnd Landspítala telur skimun einkennalausra ferðamanna takmarkað úrræði og að líklegra en ekki sé að einhverjir komi hingað smitaðir.
Kjarninn 26. maí 2020
Bæta þarf aðstöðu sýkla- og veirufræðideildar Landspítalans, alveg óháð skimun á ferðamönnum.
Veirufræðideildin getur aðeins unnið 500 sýni á dag
Í skýrslu verkefnisstjórnar um undirbúning framkvæmdar vegna sýnatöku og greiningar á COVID-19 meðal farþega sem koma til landsins kemur fram að verkefnið sé framkvæmanlegt en að leysa þurfi úr mörgum verkþáttum áður en hægt verður að hefjast handa.
Kjarninn 26. maí 2020
Fjármálastefna, fjármálaáætlun og fjármálafrumvarp lögð fram samhliða í haust
Viðræður standa yfir milli stjórnar og stjórnarandstöðu hvernig haga skuli þingstörfum á næstunni. Ríkisstjórnin hefur samþykkt frumvarp fjármála- og efnahagsráðherra um breytingar á lögum um opinber fjármál.
Kjarninn 26. maí 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Flokkun fólks eftir málfari
Kjarninn 26. maí 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None