forsidumynd-2.jpg
Auglýsing

Útdeil­ing fjár­muna á grund­velli skulda­­nið­ur­fell­ing­ar­pakka rík­is­stjórn­ar­innar er að hefjast, eftir að aðgengi að um­sókn­ar­kerf­inu var opnað í gær. Í gegnum kerfið mun sá hluti Íslend­inga sem var með verð­tryggt hús­næð­is­lán á ákveðnum tíma­bili sækja sér allt að 80 millj­örðum króna. Sá hluti Íslend­inga sem er með sér­eign­ar­sparnað mun geta notað nokkra tugi millj­arða króna hans til að greiða niður hús­næð­is­lánin sín næstu árin hið minnsta. Til stendur jafn­vel að gera þann mögu­leika var­an­leg­an.

En ekki hagn­ast bara sumir íbúða­eig­endur á skulda­­nið­ur­fell­ing­ar­ferða­lagi rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Í kringum þessa miklu aðgerð er gríð­ar­legt umstang og alls kyns sér­fræð­i­vinna sem þarf að sinna. Nán­ast und­an­tekn­ing­ar­laust hefur sú vinna ekki verið boðin út.

Rík­is­skatt­stjóri kaupir þjón­ustu



Í skulda­nið­ur­fell­ing­ar­frum­vörp­unum sem nú bíða sam­þykkis Alþingis kemur fram að áætl­aður heild­ar­kostn­aður emb­ættis rík­is­skatt­stjóra við umsjón og fram­kvæmd þess­arra verk­efna sé 285 millj­ónir króna. Þar af eru 235 millj­ónir króna vegna nið­ur­færslna á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum og 50 millj­ónir króna vegna ráð­stöf­unar á sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aði. Ekki feng­ust sund­ur­lið­aðar upp­lýs­ingar frá emb­ætt­inu um hvernig kostn­að­ur­inn skipt­ist niður á verkselj­end­ur.

Þó liggur fyrir að Rík­is­skatt­stjóri kaupir tölu­vert af þjón­ustu af Reikni­stofu bank­anna vegna skulda­­nið­ur­fell­ing­anna, en eig­endur hennar eru helstu fjár­mála­fyr­ir­tæki lands­ins. Auk þess var gerður ramma­samn­ingur við Advania, sem sér um gerð þess vefs sem hægt verður að sækja um skulda­nið­ur­fell­ing­una á og gagna­grunna. Rík­is­skatt­stjóri gerði líka samn­ing við Libra, íslenskt fyr­ir­tæki sem smíðar hug­búnað fyrir íslenskan fjár­mála­mark­að. Með virð­is­auka­skatti er samn­ing­ur­inn við Libra um 14 millj­ónir króna og innan útboðs­skyldu. Því bar rík­is­skatt­stjóra ekki að bjóða verk­efnið út heldur gat valið sér þann sam­starfs­að­ila sem hann vildi not­ast við.

Auglýsing

kjarninn_skattur_vef

Tví­hliða­samn­ingar við fjár­mála­stofn­anir



Til við­bótar við þann kostnað sem fellur á hið opin­bera fellur tölu­verður kostn­aður á þá aðila sem veita verð­tryggð lán. Það eru bankar, Íbúða­lána­sjóður og líf­eyr­is­sjóð­ir. Sá kostn­aður er mest vegna aðkeyptrar þjón­ustu og vegna þeirrar vinnu sem tölvu­deild hvers banka fyrir sig þarf að leggja út í. Á meðal þeirra sem selja þessum aðilum þjón­ustu er áður­nefnt Libra. Þar sem um tví­hliða samn­inga á milli einka­að­ila er að ræða fæst ekki upp­gefið hjá fjár­mála­ráðu­neyt­inu hvert umfang þeirra er en heim­ildir Kjarn­ans herma að virði samn­inga Libra í heild vegna skulda­nið­ur­fell­ing­anna sé á bil­inu 50 til 60 millj­ónir króna.

Mörg hund­ruð millj­óna kostn­aður bank­anna



Kjarn­inn beindi fyr­ir­spurn um ætl­aðan kostnað vegna skulda­nið­ur­fell­inga til stóru bank­anna þriggja: Arion banka, Íslands­banka og Lands­banka. Í svari Arion banka er sér­stak­lega til­tekið að erfitt sé á þessum tíma­punkti að meta þann kostnað sem þessu muni fylgja, enda enn margt óljóst um fram­kvæmd­ina. „Kostn­að­ar­á­ætl­anir okk­ar, miðað við þær upp­lýs­ingar sem við höfum í dag og þær for­sendur sem við gefum okk­ur, gera ráð fyrir að kostn­að­ur­inn fyrir bank­ann geti verið á bil­inu 180 til 230 millj­ónir króna,“ segir enn fremur í svar­inu.

Ís­lands­banki sagði að kostn­aður bank­ans lægi ekki fyrir eins og er og hann yrði ekki ljós fyrr en end­an­leg útfærsla aðgerð­ar­innar lægi fyrir og búið væri að ganga frá samn­ingum við rík­ið. „Þá er ekki enn ljóst hversu mikið af lánum bank­ans falla undir aðgerð­irn­ar.“

Lands­bank­inn lét leggja mat á þann við­bót­ar­kostnað sem hann áætlar að verða fyrir vegna skulda­nið­ur­fell­ing­anna. Með við­bót­ar­kostn­aði er átt við breyti­legan kostn­að. Fastur kostn­aður er und­an­skilin í áætl­un­inni. „Beinn kostn­aður Lands­bank­ans við þessa aðgerð er á bil­inu 70-100 millj­ónir króna, það veltur á útfærslu ákveð­inna þátta hver enda­leg tala verð­ur. Þá er ekki með­tal­inn beinn og/eða óbeinn kostn­að­ur, t.d. vegna tap­aðra vaxta­tekna af fyr­ir­fram­greiddum lánum eða þeir skattar sem lagðir hafa verið á fjár­mála­fyr­ir­tækja til að mæta kostn­aði við leið­rétt­ing­una,“ segir í svari Lands­bank­ans.

Af svörum bank­anna má ljóst vera að heild­ar­kostn­aður þeirra allra hleypur á mörg hund­ruð millj­ónum króna.

almennt_15_05_2014

Ana­lyt­ica valið til verka



En ekki hefur ein­vörð­ungu skap­ast kostn­aður vegna tækni­legs hluta útfærsl­unn­ar. Sér­fræð­inga­hópur for­sæt­is­ráð­herra um lækkun höf­uð­stóls verð­tryggðra hús­næð­is­lána, undir for­ystu Sig­urðar Hann­es­son­ar, kynnti nið­ur­stöður sínar um aðgerðir í skulda­málum heim­ila 30. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Í skýrslu hóps­ins var meðal ann­ars frá­viks­spá frá vetr­ar­spá Hag­stof­unnar sem unnin var af Ana­lyt­ica að beiðni sér­fræð­inga­hóps for­sæt­is­ráð­herra. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum úr for­sæt­is­ráðu­neyt­inu hafði sér­fræð­inga­nefndin sam­band við nokkur grein­ing­ar­fyr­ir­tæki og „gaf þeim kost á að bjóða í verk­efn­ið“. Í svar­inu kemur ekki fram hvaða fyr­ir­tæki er um að ræða.

Ana­lyt­ica var á end­anum ráðið til verks­ins og fékk 6,9 millj­ónir króna fyr­ir. Spá Ana­lyt­ica var á þá leið, miðað við gefnar for­send­ur, að hag­ræn áhrif skulda­nið­ur­fell­ing­anna yrðu jákvæð. Flestallir aðrir grein­ing­ar­að­ilar sem lagst hafa yfir til­lög­urnar síð­an, meðal ann­ars Seðla­banki Íslands, hafa kom­ist að öfugri nið­ur­stöðu. Þó verður að taka fram að þeir hafa ekki unnið sínar grein­ingar miðað við sömu for­sendur og lagðar voru fyrir Ana­lyt­ica.

Unnu líka að úttekt á hús­næð­is­málum



Þetta er ekki eina verk­efnið sem Ana­lyt­ica hefur unnið fyrir rík­is­stjórn­ina á und­an­förnum mán­uð­um. Fyr­ir­tækið vann líka úttekt á áhrifum afnáms verð­trygg­ingar fyrir sér­fræð­inga­­nefnd um afnám verð­trygg­ingar á nýjum neyt­enda­lánum sem starf­aði á vegum for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins. Sú vinna kost­aði tvær millj­ónir króna.

Ana­lyt­ica var líka, ásamt KPMG, fengið til að fram­kvæma sviðs­mynda­grein­ingar fyrir verk­efn­is­stjórn um fram­tíð­ar­­­skipan hús­næð­is­mála, sem skil­aði umfangs­mik­illi skýrslu í byrjun maí. Í skýrsl­unni segir að verk­efn­is­stjórnin hafi „leitað eftir til­boðum þar til gerðra aðila til sviðs­mynda­grein­ing­ar. Þegar tíma­fresti lauk, þann 23. októ­ber 2013, hafði verk­efn­is­­stjórn borist til­boð fimm aðila. Var það ákvörðun verk­efn­is­­stjórnar að ganga til samn­inga við Ana­lyt­ica og KPMG á grund­velli til­boða þeirra“.

Kjarn­inn leit­aði eftir upp­lýs­ingum hjá Vel­ferð­ar­­ráðu­neyt­inu um hversu mikið þessir aðilar hefðu fengið greitt fyrir vinnu sína. Í svar­inu kemur fram að heild­ar­kostn­aður vegna aðkeyptrar þjón­ustu vegna úttekt­ar­innar sé 37,4 millj­ónir króna. Þar af fékk KPMG 22,3 millj­ónir króna, Ana­lyt­ica 13,7 millj­ónir króna og tveir minni aðilar það sem upp á vant­ar.

Frétta­skýr­ingin birt­ist í nýjasta Kjarn­an­um. Lestu hann hér.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fylgistap ríkisstjórnarflokkanna minna en nær allra annarra stjórna eftir bankahrun
Einungis ein ríkisstjórn sem setið hefur frá 2009 hefur mælst með meira fylgi tíu mánuðum eftir að hún tók við völdum en hún fékk í kosningunum sem færði henni þau völd. Sú ríkisstjórn beið afhroð í kosningum rúmum þremur árum síðar.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None