forsidumynd-2.jpg
Auglýsing

Útdeil­ing fjár­muna á grund­velli skulda­­nið­ur­fell­ing­ar­pakka rík­is­stjórn­ar­innar er að hefjast, eftir að aðgengi að um­sókn­ar­kerf­inu var opnað í gær. Í gegnum kerfið mun sá hluti Íslend­inga sem var með verð­tryggt hús­næð­is­lán á ákveðnum tíma­bili sækja sér allt að 80 millj­örðum króna. Sá hluti Íslend­inga sem er með sér­eign­ar­sparnað mun geta notað nokkra tugi millj­arða króna hans til að greiða niður hús­næð­is­lánin sín næstu árin hið minnsta. Til stendur jafn­vel að gera þann mögu­leika var­an­leg­an.

En ekki hagn­ast bara sumir íbúða­eig­endur á skulda­­nið­ur­fell­ing­ar­ferða­lagi rík­is­stjórn­ar­inn­ar. Í kringum þessa miklu aðgerð er gríð­ar­legt umstang og alls kyns sér­fræð­i­vinna sem þarf að sinna. Nán­ast und­an­tekn­ing­ar­laust hefur sú vinna ekki verið boðin út.

Rík­is­skatt­stjóri kaupir þjón­ustu



Í skulda­nið­ur­fell­ing­ar­frum­vörp­unum sem nú bíða sam­þykkis Alþingis kemur fram að áætl­aður heild­ar­kostn­aður emb­ættis rík­is­skatt­stjóra við umsjón og fram­kvæmd þess­arra verk­efna sé 285 millj­ónir króna. Þar af eru 235 millj­ónir króna vegna nið­ur­færslna á verð­tryggðum hús­næð­is­lánum og 50 millj­ónir króna vegna ráð­stöf­unar á sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aði. Ekki feng­ust sund­ur­lið­aðar upp­lýs­ingar frá emb­ætt­inu um hvernig kostn­að­ur­inn skipt­ist niður á verkselj­end­ur.

Þó liggur fyrir að Rík­is­skatt­stjóri kaupir tölu­vert af þjón­ustu af Reikni­stofu bank­anna vegna skulda­­nið­ur­fell­ing­anna, en eig­endur hennar eru helstu fjár­mála­fyr­ir­tæki lands­ins. Auk þess var gerður ramma­samn­ingur við Advania, sem sér um gerð þess vefs sem hægt verður að sækja um skulda­nið­ur­fell­ing­una á og gagna­grunna. Rík­is­skatt­stjóri gerði líka samn­ing við Libra, íslenskt fyr­ir­tæki sem smíðar hug­búnað fyrir íslenskan fjár­mála­mark­að. Með virð­is­auka­skatti er samn­ing­ur­inn við Libra um 14 millj­ónir króna og innan útboðs­skyldu. Því bar rík­is­skatt­stjóra ekki að bjóða verk­efnið út heldur gat valið sér þann sam­starfs­að­ila sem hann vildi not­ast við.

Auglýsing

kjarninn_skattur_vef

Tví­hliða­samn­ingar við fjár­mála­stofn­anir



Til við­bótar við þann kostnað sem fellur á hið opin­bera fellur tölu­verður kostn­aður á þá aðila sem veita verð­tryggð lán. Það eru bankar, Íbúða­lána­sjóður og líf­eyr­is­sjóð­ir. Sá kostn­aður er mest vegna aðkeyptrar þjón­ustu og vegna þeirrar vinnu sem tölvu­deild hvers banka fyrir sig þarf að leggja út í. Á meðal þeirra sem selja þessum aðilum þjón­ustu er áður­nefnt Libra. Þar sem um tví­hliða samn­inga á milli einka­að­ila er að ræða fæst ekki upp­gefið hjá fjár­mála­ráðu­neyt­inu hvert umfang þeirra er en heim­ildir Kjarn­ans herma að virði samn­inga Libra í heild vegna skulda­nið­ur­fell­ing­anna sé á bil­inu 50 til 60 millj­ónir króna.

Mörg hund­ruð millj­óna kostn­aður bank­anna



Kjarn­inn beindi fyr­ir­spurn um ætl­aðan kostnað vegna skulda­nið­ur­fell­inga til stóru bank­anna þriggja: Arion banka, Íslands­banka og Lands­banka. Í svari Arion banka er sér­stak­lega til­tekið að erfitt sé á þessum tíma­punkti að meta þann kostnað sem þessu muni fylgja, enda enn margt óljóst um fram­kvæmd­ina. „Kostn­að­ar­á­ætl­anir okk­ar, miðað við þær upp­lýs­ingar sem við höfum í dag og þær for­sendur sem við gefum okk­ur, gera ráð fyrir að kostn­að­ur­inn fyrir bank­ann geti verið á bil­inu 180 til 230 millj­ónir króna,“ segir enn fremur í svar­inu.

Ís­lands­banki sagði að kostn­aður bank­ans lægi ekki fyrir eins og er og hann yrði ekki ljós fyrr en end­an­leg útfærsla aðgerð­ar­innar lægi fyrir og búið væri að ganga frá samn­ingum við rík­ið. „Þá er ekki enn ljóst hversu mikið af lánum bank­ans falla undir aðgerð­irn­ar.“

Lands­bank­inn lét leggja mat á þann við­bót­ar­kostnað sem hann áætlar að verða fyrir vegna skulda­nið­ur­fell­ing­anna. Með við­bót­ar­kostn­aði er átt við breyti­legan kostn­að. Fastur kostn­aður er und­an­skilin í áætl­un­inni. „Beinn kostn­aður Lands­bank­ans við þessa aðgerð er á bil­inu 70-100 millj­ónir króna, það veltur á útfærslu ákveð­inna þátta hver enda­leg tala verð­ur. Þá er ekki með­tal­inn beinn og/eða óbeinn kostn­að­ur, t.d. vegna tap­aðra vaxta­tekna af fyr­ir­fram­greiddum lánum eða þeir skattar sem lagðir hafa verið á fjár­mála­fyr­ir­tækja til að mæta kostn­aði við leið­rétt­ing­una,“ segir í svari Lands­bank­ans.

Af svörum bank­anna má ljóst vera að heild­ar­kostn­aður þeirra allra hleypur á mörg hund­ruð millj­ónum króna.

almennt_15_05_2014

Ana­lyt­ica valið til verka



En ekki hefur ein­vörð­ungu skap­ast kostn­aður vegna tækni­legs hluta útfærsl­unn­ar. Sér­fræð­inga­hópur for­sæt­is­ráð­herra um lækkun höf­uð­stóls verð­tryggðra hús­næð­is­lána, undir for­ystu Sig­urðar Hann­es­son­ar, kynnti nið­ur­stöður sínar um aðgerðir í skulda­málum heim­ila 30. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn. Í skýrslu hóps­ins var meðal ann­ars frá­viks­spá frá vetr­ar­spá Hag­stof­unnar sem unnin var af Ana­lyt­ica að beiðni sér­fræð­inga­hóps for­sæt­is­ráð­herra. Sam­kvæmt upp­lýs­ingum úr for­sæt­is­ráðu­neyt­inu hafði sér­fræð­inga­nefndin sam­band við nokkur grein­ing­ar­fyr­ir­tæki og „gaf þeim kost á að bjóða í verk­efn­ið“. Í svar­inu kemur ekki fram hvaða fyr­ir­tæki er um að ræða.

Ana­lyt­ica var á end­anum ráðið til verks­ins og fékk 6,9 millj­ónir króna fyr­ir. Spá Ana­lyt­ica var á þá leið, miðað við gefnar for­send­ur, að hag­ræn áhrif skulda­nið­ur­fell­ing­anna yrðu jákvæð. Flestallir aðrir grein­ing­ar­að­ilar sem lagst hafa yfir til­lög­urnar síð­an, meðal ann­ars Seðla­banki Íslands, hafa kom­ist að öfugri nið­ur­stöðu. Þó verður að taka fram að þeir hafa ekki unnið sínar grein­ingar miðað við sömu for­sendur og lagðar voru fyrir Ana­lyt­ica.

Unnu líka að úttekt á hús­næð­is­málum



Þetta er ekki eina verk­efnið sem Ana­lyt­ica hefur unnið fyrir rík­is­stjórn­ina á und­an­förnum mán­uð­um. Fyr­ir­tækið vann líka úttekt á áhrifum afnáms verð­trygg­ingar fyrir sér­fræð­inga­­nefnd um afnám verð­trygg­ingar á nýjum neyt­enda­lánum sem starf­aði á vegum for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins. Sú vinna kost­aði tvær millj­ónir króna.

Ana­lyt­ica var líka, ásamt KPMG, fengið til að fram­kvæma sviðs­mynda­grein­ingar fyrir verk­efn­is­stjórn um fram­tíð­ar­­­skipan hús­næð­is­mála, sem skil­aði umfangs­mik­illi skýrslu í byrjun maí. Í skýrsl­unni segir að verk­efn­is­stjórnin hafi „leitað eftir til­boðum þar til gerðra aðila til sviðs­mynda­grein­ing­ar. Þegar tíma­fresti lauk, þann 23. októ­ber 2013, hafði verk­efn­is­­stjórn borist til­boð fimm aðila. Var það ákvörðun verk­efn­is­­stjórnar að ganga til samn­inga við Ana­lyt­ica og KPMG á grund­velli til­boða þeirra“.

Kjarn­inn leit­aði eftir upp­lýs­ingum hjá Vel­ferð­ar­­ráðu­neyt­inu um hversu mikið þessir aðilar hefðu fengið greitt fyrir vinnu sína. Í svar­inu kemur fram að heild­ar­kostn­aður vegna aðkeyptrar þjón­ustu vegna úttekt­ar­innar sé 37,4 millj­ónir króna. Þar af fékk KPMG 22,3 millj­ónir króna, Ana­lyt­ica 13,7 millj­ónir króna og tveir minni aðilar það sem upp á vant­ar.

Frétta­skýr­ingin birt­ist í nýjasta Kjarn­an­um. Lestu hann hér.

Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None