Leyniskjöl frá Wikileaks: TISA-samkomulagið

r350863_50414321.jpg
Auglýsing

Kjarn­inn birtir leyniskjöl úr TISA-við­ræð­unum í sam­starfi við Wiki­leaks. Við­ræð­unum er ætlað að auka frelsi í þjón­ust­u­við­skipt­um. Mikil leynd hvílir yfir þeim.

Vilji er til þess að vinda ofan af því reglu­verki sem sett hefur verið á fjár­mála­þjón­ustu eftir hrun, liðka fyrir veru lyk­il­stjórn­enda og sér­fræð­inga í fjár­mála­geir­anum í öðrum löndum en þeirra eigin umfram aðra og setja upp ein­hvers konar yfir­þjóð­legan dóm­stól til að taka ákvarð­anir um deilu­mál sem munu spretta upp á milli fjár­mála­fyr­ir­tækja og þjóða í fram­tíð­inni.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í skjölum úr yfir­stand­andi TISA-við­ræðum um aukið frelsi fjár­mála­þjón­ustu á alþjóða­mörk­uð­um.

Skjölin eru dag­sett 14. apríl 2014 og hafa aldrei birst opin­ber­lega áður. Wiki­leaks komst yfir skjölin og ýmsir fjöl­miðlar víðs vegar um heim­inn greina nú frá þeim. Kjarn­inn er eini íslenski fjöl­mið­ill­inn sem það ger­ir.

Auglýsing

Lestu skjölin í heild sinni hér.

[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_06_19/8[/em­bed]

Hyglar ríkum alþjóða­fyr­ir­tækjum



Al­þjóða­sam­tök starfs­fólks í almanna­þjón­ustu (PSI) hafa gagn­rýnt TISA-við­ræð­urnar harð­lega. Í skýrslu sem þau gáfu út vegna þeirra í lok apríl síð­ast­lið­ins segir meðal ann­ars að við­ræð­urnar séu vís­vit­andi til­raun til að auka hagnað stærstu og rík­ustu fyr­ir­tækja og þjóð­ríkja heims á kostnað þeirra sem verst hafa það. Verði sam­komu­lagið að veru­leika muni það auka ójöfnuð gríð­ar­lega.

Með TISA-­sam­komu­lag­inu, og öðrum slíkum yfir­­­þjóð­legum við­skipta­sátt­mál­um, sé verið að festa í sessi rétt fjár­festa og koma í veg fyrir að rík­is­stjórnir geti gripið til aðgerða á fjöl­mörgum sviðum sem teng­ist við­skipt­um. Á meðal þess sem PSI segir að TISA-­sam­komu­lagið muni hafa í för með sér er að rík­is­stjórnir muni ekki geta tekið aftur yfir opin­bera þjón­ustu ef einka­væð­ing hennar hafi mis­tekist, reglu­gerðir þjóða sem snúa að öryggi verka­manna verði tak­mark­að­ar, sömu­leiðis umhverf­is­vernd­ar­reglu­verk, neyt­enda­vernd og eft­ir­lits­starf­semi með heil­brigð­is­þjón­ustu, orku­verum, úrgangslosun og fag­gild­ingu í mennta­kerf­inu. „Þetta sam­komu­lag mun koma fram við far­and­verka­menn (e. migr­ant wor­kers) sem vörur og tak­marka getu rík­is­stjórna til að tryggja rétt­indi þeirra,“ segir enn fremur í skýrslu PSI.

hlidarefni-mynd

 

Ísland þátt­tak­andi



Mikil leynd hvílir yfir umræddum skjölum og við­ræð­unum í heild. Þær þykja gríð­ar­lega við­kvæmar, enda verið að sýsla með grund­vall­ar­rétt­indi á vett­vangi sem lýtur í raun engum regl­um. Á for­síðu skjal­anna segir meðal ann­ars að ekki megi aflétta trún­aði á þeim fyrr en fimm árum eftir að TISA-­sam­komu­lagið taki gildi eða fimm árum eftir að við­ræð­unum ljúki, fari svo að samn­ingar náist ekki. Á skjöl­unum stendur að þau verði að „vera vistuð í lok­aðri eða öruggri bygg­ingu, her­bergi eða hirslu“.

Við­ræð­urnar fara líka fram utan Alþjóða­við­skipta­­stofn­un­ar­innar (WTO) og lúta því ekki þeim reglum sem gilda um þá stofn­un.

Ljóst er á skjöl­unum að vilji er til þess að auka frelsi fjár­mála­þjón­ustu til að stunda sína starf­semi all­veru­lega. Um fimm­tíu ríki taka þátt í samn­ings­við­ræð­un­um. Ísland er þar á með­al. Sam­kvæmt þeim skjölum sem Kjarn­inn hefur undir höndum gerðu Íslend­ingar engar athuga­semdir við þær til­lögur sem settar voru fram.

Afreglu­væð­ing aðal­at­riði



TISA-við­ræð­urnar hafa staðið yfir frá því vorið 2013 og sam­kvæmt þeim litlu tíð­indum sem borist hafa af fram­vindu þeirra hafa þær gengið vel. Sjöttu við­ræðu­lotu lauk í byrjun maí síð­ast­lið­ins.

Við­ræð­urnar snú­ast um alla anga þjón­ustu og frels­is­væð­ingu þeirra á alþjóða­vett­vangi. Skjölin sem Wiki­leaks hefur undir hönd­um, og Kjarn­inn segir nú frá, snú­ast ein­vörð­ungu um þær áherslur sem stefnt er á að ná í gegn varð­andi fjár­mála­þjón­ustu. Til­gangur við­ræðn­anna er að tryggja algjört aðgengi á milli mark­aða þeirra um fimm­tíu landa sem að sam­komu­lag­inu myndu koma, verði það að veru­leika.

Á und­an­förnum árum – eftir efna­hags­hrunið sem skall á haustið 2008 – hafa reglur um fjár­mála­þjón­ustu verið hertar tölu­vert á ýmsum sviðum víðs vegar um heim­inn. Í þeim samn­ings­drögum sem Kjarn­inn er með virð­ist stefnan með TISA-­sam­komu­lag­inu að draga tölu­vert úr þeim regl­um. Auk þess er þar að finna ákvæði sem eiga að heim­ila stjórn­endum og sér­fræð­ingum sem starfa í fjár­mála­geir­anum betra aðgengi að því að dvelja í samn­ings­lönd­unum en þeir hafa í dag, enda inn­flytj­enda­mál og hertar kvaðir í þeim mjög ofar­lega á baugi víða um heim um þessar mund­ir.

Í skjöl­unum er líka lagt til að settur verði upp nokk­urs­konar yfir­þjóð­legur dóm­stóll til að útkljá deilu­mál sem kunna að koma upp á milli þeirra sem aðild eiga að sam­komu­lag­inu. Þangað gætu til dæmis fjár­mála­fyr­ir­tæki skotið skorðum sem þjóð­ríki reyndu að setja þeim.

Úttektin birt­ist fyrst í nýj­ustu útgáfu Kjarn­ans. Lestu hana í heild hér.

Upphafið - Árstíðaljóð
Safnað fyrir fimmtu ljóðarbók Gunnhildar Þórðardóttur.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson
Rúmar 16 milljónir í aðkeypta ráðgjöf og álit vegna þriðja orkupakkans
Kostnaður vegna innlendrar ráðgjafar og álita nemur rúmlega 7,6 milljónum króna og erlends tæpum 8,5 milljónum króna.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Sex ríkisforstjórar með hærri laun en forsætisráðherra
Laun bankastjóra Landsbankans hafa hækkað mest allra ríkisforstjóra, eða um 82 prósent, frá því að bankaráð bankans tók yfir ákvörðun um launakjör hans. Átta ríkisforstjórar eru með hærri laun en flestir ráðherrar.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Vilja steypa Boris Johnson af stóli
Breska stjórnarandstaðan leitar nú að nýjum þingmanni sem gæti orðið forsætisráðherra Bretlands í stað Borisar Johnson. Jeremy Corbyn telur sig vera manninn í verkið, en ekki eru allir innan stjórnarandstöðunnar á sama máli.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Draumur um landakaup
Einhverjir hafa kannski, til öryggis, litið á dagatalið sl. föstudag þegar fréttir bárust af því að Bandaríkjaforseti hefði viðrað þá hugmynd að kaupa Grænland. Þetta var þó ekki aprílgabb og ekki í fyrsta skipti sem þessi hugmynd skýtur upp kollinum.
Kjarninn 18. ágúst 2019
Katrín Jakobsdóttir
Ok skiptir heiminn máli
Kjarninn 17. ágúst 2019
Peningastefnunefnd í tíu ár
Gylfi Zoega segir að framtíðin muni leiða í ljós hvort áfram takist að ná góðum árangri eins og hafi verið gert með peningastefnu síðustu 10 ára á Íslandi en reynslan síðasta áratuginn sé samt staðfesting þess að það sé hægt ef vilji sé fyrir hendi.
Kjarninn 17. ágúst 2019
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Nýir tímar á Norðurslóðum?
Kjarninn 17. ágúst 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None