Leyniskjöl frá Wikileaks: TISA-samkomulagið

r350863_50414321.jpg
Auglýsing

Kjarn­inn birtir leyniskjöl úr TISA-við­ræð­unum í sam­starfi við Wiki­leaks. Við­ræð­unum er ætlað að auka frelsi í þjón­ust­u­við­skipt­um. Mikil leynd hvílir yfir þeim.

Vilji er til þess að vinda ofan af því reglu­verki sem sett hefur verið á fjár­mála­þjón­ustu eftir hrun, liðka fyrir veru lyk­il­stjórn­enda og sér­fræð­inga í fjár­mála­geir­anum í öðrum löndum en þeirra eigin umfram aðra og setja upp ein­hvers konar yfir­þjóð­legan dóm­stól til að taka ákvarð­anir um deilu­mál sem munu spretta upp á milli fjár­mála­fyr­ir­tækja og þjóða í fram­tíð­inni.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í skjölum úr yfir­stand­andi TISA-við­ræðum um aukið frelsi fjár­mála­þjón­ustu á alþjóða­mörk­uð­um.

Skjölin eru dag­sett 14. apríl 2014 og hafa aldrei birst opin­ber­lega áður. Wiki­leaks komst yfir skjölin og ýmsir fjöl­miðlar víðs vegar um heim­inn greina nú frá þeim. Kjarn­inn er eini íslenski fjöl­mið­ill­inn sem það ger­ir.

Auglýsing

Lestu skjölin í heild sinni hér.

[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_06_19/8[/em­bed]

Hyglar ríkum alþjóða­fyr­ir­tækjum



Al­þjóða­sam­tök starfs­fólks í almanna­þjón­ustu (PSI) hafa gagn­rýnt TISA-við­ræð­urnar harð­lega. Í skýrslu sem þau gáfu út vegna þeirra í lok apríl síð­ast­lið­ins segir meðal ann­ars að við­ræð­urnar séu vís­vit­andi til­raun til að auka hagnað stærstu og rík­ustu fyr­ir­tækja og þjóð­ríkja heims á kostnað þeirra sem verst hafa það. Verði sam­komu­lagið að veru­leika muni það auka ójöfnuð gríð­ar­lega.

Með TISA-­sam­komu­lag­inu, og öðrum slíkum yfir­­­þjóð­legum við­skipta­sátt­mál­um, sé verið að festa í sessi rétt fjár­festa og koma í veg fyrir að rík­is­stjórnir geti gripið til aðgerða á fjöl­mörgum sviðum sem teng­ist við­skipt­um. Á meðal þess sem PSI segir að TISA-­sam­komu­lagið muni hafa í för með sér er að rík­is­stjórnir muni ekki geta tekið aftur yfir opin­bera þjón­ustu ef einka­væð­ing hennar hafi mis­tekist, reglu­gerðir þjóða sem snúa að öryggi verka­manna verði tak­mark­að­ar, sömu­leiðis umhverf­is­vernd­ar­reglu­verk, neyt­enda­vernd og eft­ir­lits­starf­semi með heil­brigð­is­þjón­ustu, orku­verum, úrgangslosun og fag­gild­ingu í mennta­kerf­inu. „Þetta sam­komu­lag mun koma fram við far­and­verka­menn (e. migr­ant wor­kers) sem vörur og tak­marka getu rík­is­stjórna til að tryggja rétt­indi þeirra,“ segir enn fremur í skýrslu PSI.

hlidarefni-mynd

 

Ísland þátt­tak­andi



Mikil leynd hvílir yfir umræddum skjölum og við­ræð­unum í heild. Þær þykja gríð­ar­lega við­kvæmar, enda verið að sýsla með grund­vall­ar­rétt­indi á vett­vangi sem lýtur í raun engum regl­um. Á for­síðu skjal­anna segir meðal ann­ars að ekki megi aflétta trún­aði á þeim fyrr en fimm árum eftir að TISA-­sam­komu­lagið taki gildi eða fimm árum eftir að við­ræð­unum ljúki, fari svo að samn­ingar náist ekki. Á skjöl­unum stendur að þau verði að „vera vistuð í lok­aðri eða öruggri bygg­ingu, her­bergi eða hirslu“.

Við­ræð­urnar fara líka fram utan Alþjóða­við­skipta­­stofn­un­ar­innar (WTO) og lúta því ekki þeim reglum sem gilda um þá stofn­un.

Ljóst er á skjöl­unum að vilji er til þess að auka frelsi fjár­mála­þjón­ustu til að stunda sína starf­semi all­veru­lega. Um fimm­tíu ríki taka þátt í samn­ings­við­ræð­un­um. Ísland er þar á með­al. Sam­kvæmt þeim skjölum sem Kjarn­inn hefur undir höndum gerðu Íslend­ingar engar athuga­semdir við þær til­lögur sem settar voru fram.

Afreglu­væð­ing aðal­at­riði



TISA-við­ræð­urnar hafa staðið yfir frá því vorið 2013 og sam­kvæmt þeim litlu tíð­indum sem borist hafa af fram­vindu þeirra hafa þær gengið vel. Sjöttu við­ræðu­lotu lauk í byrjun maí síð­ast­lið­ins.

Við­ræð­urnar snú­ast um alla anga þjón­ustu og frels­is­væð­ingu þeirra á alþjóða­vett­vangi. Skjölin sem Wiki­leaks hefur undir hönd­um, og Kjarn­inn segir nú frá, snú­ast ein­vörð­ungu um þær áherslur sem stefnt er á að ná í gegn varð­andi fjár­mála­þjón­ustu. Til­gangur við­ræðn­anna er að tryggja algjört aðgengi á milli mark­aða þeirra um fimm­tíu landa sem að sam­komu­lag­inu myndu koma, verði það að veru­leika.

Á und­an­förnum árum – eftir efna­hags­hrunið sem skall á haustið 2008 – hafa reglur um fjár­mála­þjón­ustu verið hertar tölu­vert á ýmsum sviðum víðs vegar um heim­inn. Í þeim samn­ings­drögum sem Kjarn­inn er með virð­ist stefnan með TISA-­sam­komu­lag­inu að draga tölu­vert úr þeim regl­um. Auk þess er þar að finna ákvæði sem eiga að heim­ila stjórn­endum og sér­fræð­ingum sem starfa í fjár­mála­geir­anum betra aðgengi að því að dvelja í samn­ings­lönd­unum en þeir hafa í dag, enda inn­flytj­enda­mál og hertar kvaðir í þeim mjög ofar­lega á baugi víða um heim um þessar mund­ir.

Í skjöl­unum er líka lagt til að settur verði upp nokk­urs­konar yfir­þjóð­legur dóm­stóll til að útkljá deilu­mál sem kunna að koma upp á milli þeirra sem aðild eiga að sam­komu­lag­inu. Þangað gætu til dæmis fjár­mála­fyr­ir­tæki skotið skorðum sem þjóð­ríki reyndu að setja þeim.

Úttektin birt­ist fyrst í nýj­ustu útgáfu Kjarn­ans. Lestu hana í heild hér.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fylgistap ríkisstjórnarflokkanna minna en nær allra annarra stjórna eftir bankahrun
Einungis ein ríkisstjórn sem setið hefur frá 2009 hefur mælst með meira fylgi tíu mánuðum eftir að hún tók við völdum en hún fékk í kosningunum sem færði henni þau völd. Sú ríkisstjórn beið afhroð í kosningum rúmum þremur árum síðar.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None