Markaðsvirði veðsettra íslenskra hlutabréfa var 273 milljarðar króna í lok síðasta árs

Samanlagt virði þeirra félaga sem skráð eru í Kauphöll Íslands jókst um rúmlega þúsund milljarða króna á síðasta ári. Virði þeirra bréfa sem eru veðsett hefur ekki verið hærra síðan fyrir hrun en hlutfallsleg veðsetning hefur ekki verið lægri frá 2017.

Eitt þeirra félaga sem var skráð á markað í fyrra, og hækkaði mikið í virði, er Síldarvinnslan.
Eitt þeirra félaga sem var skráð á markað í fyrra, og hækkaði mikið í virði, er Síldarvinnslan.
Auglýsing

Veð­setn­ing hluta­bréfa, oft kölluð gírun, jókst um 89,2 millj­arða króna á síð­asta ári og hefur aldrei verið meiri frá því að hluta­bréfa­mark­aður á Íslandi var end­ur­reistur eftir banka­hrun­ið. Alls var mark­aðsvirði veð­settra hluta­bréfa 272,6 millj­arðar króna um liðin ára­mót. Frá árs­lokum 2017, á fjórum árum, hefur mark­aðsvirði veð­setn­ing hluta­bréfa auk­ist um 163,8 millj­arða króna, eða 150 pró­sent. 

Þetta má lesa út úr tölur sem Nas­daq Iceland, sem rekur Kaup­höll­ina hér á landi, birti í byrjun árs.

Nokkrar ástæður eru fyrir því að veð­setn­ing hluta­bréfa er að aukast. Fyrst má nefna að fleiri félög eru nú skráð á markað en voru í upp­hafi síð­asta árs, og munar þar mest um stórar skrán­ingar á Íslands­banka og Síld­ar­vinnsl­unni á síð­asta ári auk þess sem minni félög á borð við Play skráðu sig á First North mark­að­inn. Í öðru lagi hefur þátt­taka almenn­ings í hluta­bréfa­við­skiptum stór­auk­ist með þátt­töku hans í umfangs­miklum hluta­fjár­út­boðum í Icelandair á árinu 2020 og svo með útboð­inu í Íslands­banka í fyrra, þar sem útboðs­verðið reynd­ist langt undir mark­aðsvirði og þátt­tak­endur gátu leyst út umtals­verðan hagnað á nokkrum vik­um. 

Auglýsing
Í þriðja lagi hafa umsvif hluta­bréfa­sjóða sem eru opnir fyrir almennum fjár­festum auk­ist mik­ið, en eignir þeirra nær tvö­föld­uð­ust á síð­asta ári. Hluti þeirra er með heim­ild til að taka lán til að kaupa hluta­bréf. 

Níu félög hækk­uðu um meira en 50 pró­sent

Kjarn­inn greindi frá því á mánu­dag að gríð­ar­legar hækk­anir hafi orðið á virði bréfa í Kaup­höll­inni á síð­asta ári. Þannig hækk­aði virði bréfa allra félaga sem skráð eru á aðal­mark­að. 

Alls hækk­­uðu 15 félög á aðal­­­mark­aði um meira en 30 pró­­sent á árinu og níu þeirra hækk­­uðu um meira en 50 pró­­sent. Arion banki, sem hækk­aði mest, jók mark­aðsvirði sitt um rúm­lega 100 pró­sent og Eim­skip fylgdi fast á eftir með um 96 pró­sent hækk­un. 

Heild­­ar­­vísi­tala allra skráðra hluta­bréfa hækk­aði alls um 40,2 pró­­sent á árinu 2021, heild­ar­við­skipti juk­ust í krónum talið um 77 pró­sent og í fjölda gerðra við­skipta um 79 pró­sent milli ára. Það hafa ekki verið gerð fleiri við­skipti með hluta­bréf á einu ári frá því fyrir banka­hrun, eða í 14 ár. 

Eitt félag lækk­aði, 25 hækk­uðu

Eina félagið í Kaup­höll­inni sem lækk­aði á síð­asta ári var Solid Clouds, sem er skráð á First North mark­að­inn. Bréf í því félagi, sem skráð var á markað í júlí 2021, lækk­­uðu um 26,6 pró­­sent frá útboðs­­gengi.

Þessi mikla hækk­un­ar­hrina er afleið­ing af því að ódýru fjár­magni hefur verið spýtt inn á fjár­mála­mark­aði af Seðla­bank­anum og rík­is­stjórn­inni sem við­bragð við kór­ónu­veiru­far­aldr­in­um. Á meðal þeirra aðgerða sem gripið hefur verið til er að vextir hafa lækkað niður í sögu­lega lága tölu, sveiflu­jöfn­un­ar­auki á eigið fé banka var afnumin um tíma og banka­skattur lækk­aður skarpt. 

Virði skráðra bréfa jókst um meira en þús­und millj­arða

Sam­an­lagt virði hluta­bréfa sem skráð eru í Kaup­höll­ina jókst fyrir vikið um rúm­lega eitt þús­und millj­arða króna á síð­asta ári og var 2.556 millj­arðar króna þegar því ári lauk. Ef horft er aftur til þess tíma þegar kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn var að skella á fullum krafti á Ísland, í mars 2020, þá hefur virði hluta­bréfa hækkað um næstum 1.500 millj­arða króna, eða um 140 pró­sent. 

Auglýsing
Þar telur að fjögur ný félög hafa verið skráð á mark­að, tvö á aðal­markað og tvö á First North, en mestu skiptir hin mikla hækkun sem orðið hefur á virði hluta­bréfa. 

Fyrir vikið er hlut­fall veð­töku – mark­aðsvirði hluta­bréfa sem eru veð­sett deilt í heild­ar­mark­aðsvirði allra félaga – lágt þrátt fyrir að veð­taka í krónum hafi auk­ist umtals­vert. Raunar hefur hlut­falls­leg veð­taka, sem er nú 10,16 pró­sent, ekki verið lægri síðan sum­arið 2017, þegar hún var rétt undir tíu pró­sent. 

Þegar horft er á veð­töku­hlut­fallið verður þó að taka til­lit til þess að líf­eyr­is­sjóðir eiga beint um 35 pró­sent af mark­aðsvirði allra skráðra félaga. Þær eignir eru óveð­settar enda standa inn­greiðslur og fjár­fest­inga­tekjur sjóð­anna undir fjár­fest­ingum henn­ar. Í síð­asta riti Fjár­mála­stöð­ug­leika Seðla­banka Íslands, sem kom út í sept­em­ber í fyrra, sagði að bein veð­setn­ing hluta­bréfa í eigu ann­arra fjár­festa en líf­eyr­is­sjóða væri um 17 pró­sent.

Hund­ruð millj­­arða flæða til hlut­hafa

Kaup­höllin tekur ekki lengur saman upp­­lýs­ingar um hversu mikið félög skráð á mark­aði greiða sam­tals í arð eða nota til að kaupa eigin bréf til baka, og skila þannig fjár­­munum til hlut­hafa sinna. Inn­­herji, und­ir­vefur á Vísi sem fjallar um við­­skipti, tók hins vegar saman upp­­lýs­ingar um það skömmu fyrir ára­­mót og sam­­kvæmt þeirri úttekt greiddu félög skráð í Kaup­höll meira en 80 millj­­arða króna út í arð og í end­­ur­­kaup á eigin bréfum á síð­­asta ári. Það er aukn­ing upp á tæp­­lega 50 millj­­arða króna milli ára.

Í sömu úttekt kemur einnig fram að senn­i­­legt sé að arð­greiðslur og end­­ur­­kaup auk­ist gríð­­ar­­lega á árinu 2022 og verði á bil­inu 150 til 200 millj­­arðar króna. 

Bara Arion banki, það félag sem jók virði sitt hlut­­falls­­lega mest á síð­­asta ári, greiddi út 25,5 millj­­arða króna til hlut­hafa sinna á fyrstu níu mán­uðum síð­­asta árs og til­­kynnti í haust að hann ætl­­aði að greiða um og yfir 60 millj­­arða króna til við­­bótar í nán­­ustu fram­­tíð. Ef áform bank­ans ganga að fullu eftir er gert ráð fyrir því að hlut­hafar hans fái 87,9 millj­­arða króna út úr honum frá byrjun árs 2020 og þar til útgreiðslu­­ferl­inu er lok­ið.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eftirlaun ráðherra og þingmanna kostuðu ríkissjóð 876 milljónir króna í fyrra
Umdeild eftirlaunalög ráðamanna frá árinu 2003 voru felld úr gildi 2009. Fjöldi ráðamanna fær þó enn greitt á grundvelli laganna, eða alls 257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar.
Kjarninn 18. janúar 2022
Úttekt á séreignarsparnaði var kynnt sem úrræði til að takast á við efnahagslegar afleiðingar faraldursins í fyrsta aðgerðarpakka ríkisstjórnarinnar, sem var kynntur í mars 2020.
Tekjur ríkissjóðs vegna úttektar á sparnaði um tíu milljörðum hærri en áætlað var
Þegar ríkisstjórnin ákvað að heimila fólki að taka út séreignarsparnað sinn til að takast á við kórónuveirufaraldurinn var reiknað með að teknir yrðu út tíu milljarðar króna. Nú stefnir í að milljarðarnir verði 38.
Kjarninn 18. janúar 2022
Rauða kjötið: Áætlunin sem á að bjarga Boris
Pólitísk framtíð Boris Johnson er um margt óljós eftir að hann baðst afsökunar á að hafa verið viðstaddur garðveislu í Downingstræti í maí 2020 þegar útgöngubann vegna COVID-19 var í gildi. „Rauða kjötið“ nefnist áætlun sem á að halda Johnson í embætti.
Kjarninn 17. janúar 2022
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir þingmaður Pírata.
Spurði forsætisráðherra út í bréfið til Kára
Þingmaður Pírata spurði forsætisráðherra á þingi í dag hver tilgangurinn með bréfi hennar til forstjóra ÍE hefði verið og hvers vegna hún tjáði sig um afstöðu sína gagnvart úrskurði Persónuverndar við forstjóra fyrirtækisins sem úrskurðurinn fjallaði um.
Kjarninn 17. janúar 2022
Mun meira kynbundið ofbeldi í útgöngubanni
Þrátt fyrir að útgöngubann auki verulega líkur á ofbeldi gagnvart konum og transfólki hefur málaflokkurinn fengið lítið sem ekkert fjármagn í aðgerðum stjórnvalda víða um heim til að bregðast við afleiðingar heimsfaraldursins.
Kjarninn 17. janúar 2022
Heimild til að slíta félögum sett í lög 2016 – Fyrsta tilkynning send út 2022
Fyrir helgi sendi Skatturinn í fyrsta sinn út tilkynningar til 58 félaga sem hafa ekki skilað inn ársreikningum þar sem boðuð eru slit á þeim. Lögin voru sett árið 2016 en ráðherra undirritaði ekki reglugerð sem virkjaði slitaákvæðið fyrr í haust.
Kjarninn 17. janúar 2022
Umfjallanir um liprunarbréf Jakobs Frímanns og „Karlmennskuspjallið“ ekki brot á siðareglum
Hvorki DV né 24.is brutu gegn siðareglum Blaðamannafélags Íslands með umfjöllunum sínum um Jakob Frímann Magnússon annars vegar og „Karlmennskuspjallið“ hins vegar.
Kjarninn 17. janúar 2022
Greiðslubyrðin svipuð og fyrir faraldurinn
Í kjölfar mikilla vaxtalækkana hjá Seðlabankanum lækkuðu afborganir af húsnæðislánum til muna. Þessi lækkun er nú að miklu leyti gengin til baka, þar sem bæði húsnæðisverð og vextir hafa hækkað á undanförnum mánuðum.
Kjarninn 17. janúar 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar