Mikilmennskubrjálæði skilar landsliði örríkis í dauðafæri á sæti í lokakeppni EM

island.jpg
Auglýsing

Íslend­ingar eru þjóð sem finnst við­eig­andi að storka stærð­ar­lög­mál­un­um. Um tíma ætl­uðum við að verða mið­stöð fjár­mála í heim­inum og töldum unga menn í dýrum jakka­fötum hafa fundið upp leiðir til að stunda við­skipta með arð­bær­ari hætti en nokkri annarri þjóð hafði tek­ist. Þegar sú skýja­borg var leyst upp ansi snögg­lega fyrir tæpum sjö árum, og í ljós kom að hæfi­leikar mann­anna lágu fyrst og síð­ast í því að telja banka á að lána sér háar fjár­hæðir og að kaupa fyr­ir­tæki á allt of háum verð­um, voru von­brigði þjóð­ar­innar gríð­ar­leg. Og þau eru enn við­var­andi.

Það þýðir samt ekki að við ætlum að hætta að kýla upp fyrir okk­ur. Íslend­ingar eiga enda heims­met í raf­orku­fram­leiðslu, lesa flestar bæk­ur, gefa mest til UNICEF allra, miðað við höfða­tölu.

Það má hins vegar segja að metn­að­ar­fyllsta storkun þess­arar 329 þús­und manna þjóðar sé sú að ætla sér að eiga eitt besta lands­liðið í vin­sæl­ustu íþrótt heims, knatt­spyrnu. Og það meira að segja ekki miðað við höfða­tölu.

Auglýsing

Í kvöld leikur Ísland við Tékk­land og getur stigið stórt skref í átt að þátt­töku í loka­keppni Evr­ópu­meist­ara­móts í knatt­spyrnu, sem haldin verður í Frakk­landi sum­arið 2016. Vinni liðið sinn leik og Hol­lend­ingar mis­stiga sig gegn Lettum á úti­velli er liðið komið með annan fót­inn í loka­keppn­ina.

Og það ótrú­lega við þetta er að þetta er alls ekki í fyrsta sinn sem við erum kom­inn í svona dauða­færi.

Kjarn­inn fer yfir þá þróun íslenskra karla­lands­liðs­ins í knatt­spyrnu sem leitt hefur til þeirrar stöðu sem er uppi í dag.

Stig að með­al­tali í leik í leikjum í und­ankeppnum lands­liðs­ins | Create infograp­hics

 

Harða liðið hans Guð­jóns

Í fyrsta sinn sem það var raun­hæfur mögu­leiki að ná inn í loka­keppni var í aðdrag­anda Evr­ópu­meist­ara­móts­ins 2000. Hinn granít­harði Guð­jón Þórð­ar­son þjálf­aði lið­ið. Ísland lenti í mjög erf­iðum riðli með heims­meist­urum Frakka, Rússum og Úkra­ínu­mönn­um. Frammi­staða íslenska lands­liðs­ins vakti heims­at­hygli. Fyrst náði liðið jafn­tefli við Frakka á heima­velli eftir að Rík­harður Daða­son hafði komið því yfir með stór­kost­legu skalla­marki fyrir framan troð­fullan Laug­ar­dals­völl.

 

Liðið spil­aði síðan einn sinn eft­ir­minni­leg­asta leik úti á móti þáver­andi heims­meist­urum þegar það náði að jafna leik­inn í 2-2 eftir að hafa lent tveimur mörkum und­ir. Leik­ur­inn tap­að­ist á end­anum 3-2. Ísland náði samt sem áður 15 stigum úr tíu leikj­um, skor­aði 12 mörk og fékk ein­ungis sjö mörk á sig, þar af fjögur gegn Frökk­um. Það fór þó ekk­ert á milli mála, og var í raun ekk­ert laun­ung­ar­mál, að aðal­á­herslan á þessum árum var á varn­ar­leik. Í byrj­un­ar­liði Íslands voru alltaf fimm varn­ar­menn og einn mjög varn­ar­þenkj­andi miðju­mað­ur. Oft var gant­ast með það að eini leik­mað­ur­inn í lið­inu sem gæti haldið bolta væri Rúnar Krist­ins­son. Hinir hreins­uðu bara. Það er lýsandi fyrir leik­skipu­lag Íslend­inga á þeim tíma að í ótrú­lega eft­ir­minni­legu, og nán­ast óvið­eig­andi, við­tali Ing­ólfs Hann­es­sonar við Guð­jón Þórð­ar­son eftir fyrri Frakka­leik­inn spurði íþrótta­f­rétta­mað­ur­inn þjálf­ar­ann eft­ir­far­andi spurn­ing­ar: „Þessi varn­ar­leikur allan timann, allir á tánum í 90 mín­út­ur[...] hvernig er hægt að fá menn til þess að gera þetta?“



Í dauða­færi gegn Þjóð­verjum

Guð­jón hætti með lands­liðið eftir síð­ari Frakk­lands­leik­inn og tók við liði Stoke þegar íslenskir fjár­festar ákváðu að kaupa það sögu­fræga félag. Við lands­lið­inu tók Atli Eðvalds­son og fékk hann að stýra lið­inu í gegnum eina heila und­ankeppni, fyrir heims­meist­ara­mótið 2002. Ísland þótti hafa lent í mun létt­ari riðli (voru meðal ann­ars með Norður Írlandi og Möltu í riðli) en í und­ankeppn­inni sem á undan fylgdi og því var það talið merki um aft­ur­för þegar lið­inu tókst aðeins fá 13 stig. Auk þess hafði varn­ar­leik­ur­inn, sem var aðals­merki Íslands fram að þeim tíma, tekið miklum aft­ur­för­um. Liðið fékk á sig 20 mörk í leikj­unum tíu og en náði að skora 14. Helm­ingur markanna kom gegn Möltu og tæpur helm­ingur stig­anna lík­a. Í loka­leik und­ankeppn­innar var íslenska liðið nið­ur­lægt af fyrrum nýlend­ur­herrum okkar Dön­um.

Þol­in­mæði almenn­ings gagn­vart þjálf­ar­anum var orðin ansi tæp eftir þau úrslit. Atli hélt þó starf­inu og byrj­aði næstu und­ankeppni, en var rek­inn eftir þrjá leiki og þeir Ásgeir Sig­ur­vins­son og Logi Ólafs­son tóku við. Í und­ankeppn­inni fyrir Evr­ópu­meist­ara­mótið 2004 fékk liðið 13 stig og skor­aði 11 mörk en fékk ein­ungis níu á sig. Í henni vann liðið bæði Fær­eyjar og Lit­háen tví­vegis og náði fræknu 0-0 jafn­tefli við Þjóð­verja á Laug­ar­dals­vell­inum í næst síð­asta leikn­um. Miðað við að um fimm liða riðil var að ræða var árang­ur­inn frá­bær. Fyrir loka­leik­inn gegn Þjóð­verjum áttu Íslend­ingar mögu­leika á því að vinna riðil­inn ef Skotar myndu tapa fyrir Lit­háen og Íslandi tæk­ist að vinna Þjóð­verja í Þýska­landi. Svo varð ekki og Þjóð­verjar unnu 3-0.

Eyði­merk­ur­gangan hefst

Íslend­ingar voru því farnir að gera kröfur gagn­vart lands­lið­inu. Það stóð svo sann­ar­lega ekki undir þeim í næstu und­ankeppni, sem var fyrir heims­meist­ara­mótið 2006. Árang­ur­inn var, væg­ast sagt, afleitt­ur. Liðið vann ein­ungis einn leik af tíu, gegn Möltu heima, og end­aði með fjögur stig í næst neðsta sæti rið­ils­ins. Nú verða les­endur að muna að á þessum tíma töldu Íslend­ingar sig vera leið­andi í heim­in­um. Fjár­mála­snill­inga sem höfðu fundið upp nýja leið til að reka banka með ofur­hagn­aði. Og pen­ingum rigndi yfir sam­fé­lag­ið. Hluti þeirrar pen­inga leit­aði í fjár­fest­ingar í að gera íslenska mun betri en fjöldi þegna lands­ins gat rétt­lætt. Þetta var gert með upp­bygg­ingu inn­viða á borð við knatt­spyrnu­húsa, mik­illi fjár­fest­ingu í þjálf­ara­menntun og atvinnu­mennsku­væð­ingu hluta stærstu liða lands­ins.

Eftir hina afleitu frammi­stöðu var enda skipt um mann í brúnni og Eyjólfur Sverr­is­son, einn besti leik­maður Íslands frá upp­hafi, tók við. Í und­ankeppni Evr­ópu­meist­ara­móts­ins 2008 þóttu mögu­leikar Íslands betri en oft áður. Að vísu voru Spán­verjar í riðli með okkur en hin sterku liðin í honum voru nágrannar okkar frá Sví­þjóð og Dan­mörku. Ísland byrj­aði keppn­ina vel og jarð­aði Norður Írland 0-3 á úti­velli. Eftir það fór að síga á ógæfu­hliðin og nið­ur­læg­ingin náði lík­lega hámarki með nán­ast kómískri 5-0 híð­ingu gegn Sví­þjóð þar sem Ísland fékk á sig eitt vand­ræða­leg­asta mark sem þjóðin hefur nokkru sinni fengið á sig. Rúm­lega 4,7 milljón manns hafa horft á markið á Youtu­be.



And­lit­inu var lít­il­lega bjargað þegar Ísland náði að gera 1-1 jafn­tefli við Spán en nið­ur­staðan varð samt sem áður næstneðsta sæti rið­ils­ins. Ísland fékk ein­ungis átta stig, skor­aði tíu mörk og fékk 27 mörk á sig. Það gerðu 0,83 skoruð mörk skoruð að með­al­tali í leik og heil 2,25 fengin á sig. Eyjólf­ur, sem hafði legið undir for­dæma­lausri gagn­rýni frá íslensku press­unni vegna frammi­stöðu lands­liðs­ins var lát­inn taka pok­ann sinn fyrir næstu unda­keppni.

Nýja kyn­slóðin fer að láta að sér kræla

Ólafur Jóhann­es­son, sem hafði byggt upp stór­veldi FH í Hafn­ar­firði á upp­hafs­árum nýrrar ald­ar, fékk tæki­færi sem lands­liðsein­valdur þegar Eyjólfur var rek­inn í októ­ber 2007. Und­ankeppni heims­meist­ara­móts­ins 2010 fór hins vegar ekki vel. Ísland lenti í neðsta sæti 9. und­an­rið­ils, sem Hol­lend­ingar rúll­uðu upp. Þeir unnu alla leiki sína, skor­uðu 17 mörk og fengu ein­ungis tvö á sig (Krist­ján Örn Sig­urðs­son skor­aði annað þeirra). Íslend­ingar fengu hins vegar  fimm stig. Eini sigur liðs­ins kom í heima­leik á móti Makedón­íu. Liðið náði að skora sjö mörk en fékk 13 á sig.

Í und­ankeppni Evr­ópu­meist­ara­móts­ins 2012 lenti Ísland í mjög sterkum riðli með Portú­gal, Dan­mörku, Norð­mönnum og Kýp­ur. Árangur lið­isns var slak­ur, ein­ungis einn sigur og eitt jafn­tefli. Það gaf fjögur stig. Marka­talan var líka döp­ur. Íslend­ingum tókst ein­ungis að skora sex mörk en fengu 14 á sig. Í þess­ari und­ankeppni gerð­ist þó ýmis­legt jákvætt. Ungir leik­menn stigu sín fyrstu skref sem lyk­il­menn með lands­lið­in­u.Gylfi Sig­urðs­son, Aron Einar Gunn­ars­son, Rúrík Gísla­son, Jóhann Berg Guð­munds­son, Kol­beinn Sig­þórs­son, Alfreð Finn­boga­son, Birkir Bjarna­son, Hannes Þór Hall­dórs­son og Egg­ert Gunn­þór Jóns­son stigu allir inn í liðið og fengu mik­il­væga reynslu. Eftir að Ólafur var lát­inn fara og Lars Lag­er­bäck var ráð­inn í starfs lands­liðsein­valds var byggt á þessum grunni stór­kost­legra leik­manna.

End­ur­reisnin

Í und­ankeppni fyrir síð­asta heims­meist­ara­mót blómstr­aði íslenska lið­ið. Ungir leik­menn, sem búa yfir miklu meiri knatt­spyrnu­legum gæðum en áður hefur sést í íslenskum leik­mönn­um, óðu í gegnum keppn­ina alls óhrædd­ir.Ís­land spil­aði tíu leiki, skor­aði 17 mörk og fékk 15 á sig. Það  hefur aldrei áður skorað jafn mikið í und­ankeppni. Liðið vann fimm leiki, gerði tvö jafn­tefli og tap­aði þrem­ur. Þetta skil­aði 17 stigum og umspils­leikjum gegn Króa­tíu um sæti á heims­meist­ara­mót­inu.



Minn­ingin um umspils­leik­ina er ljúfsár. Sá fyrri, sem fór fram á grænspreyj­uðum (enda gras eði­lega dautt í nóv­em­ber) Laug­ar­dals­velli í skíta­kulda, var stór­kost­leg­ur. Þrátt fyrir mót­læti á borð við að missa sinn marka­hæsta mann út af meiddan og hægri bak­vörð­inn rétti­lega af velli með rautt spjald þá náðu Króatar í raun aldrei að skapa neitt. Þeir virk­uðu hug­mynda­snauðir gegn gríð­ar­lega ákveðnu íslensku liði sem minnti mun meira á varn­ar­buffsliðið hans Guð­jóns Þórð­ar­son­ar, sem hélt bolt­anum helst ekki lengur en fjórar sek­únd­ur, en hin sókn­ar­sinn­aða sveit sem Lars Lag­er­bäck hafði búið til. Guð­mundur Bene­dikts­son, sem lýsti leiknum af nán­ast lík­am­legri ástríðu náði að fanga hug­mynda­leysi Króatanna ágæt­lega. Í hvert sinn sem þeir reyndu að láta sókn­ar­mann­inn Ivica Olic þræða sig í gegn á hægri kant­in­um, sem var mjög oft, öskr­aði Guð­mundur á Ara Frey Skúla­son, bak­vörð„Hann fer á vinstri Ari, hann fer alltaf á vinstri!“.

Fyrri leiknum var vart lokið þegar Icelandair sendi út áminn­ingu á póst­list­ann sinn um hvað pakka­ferð til Króa­tíu á síð­ari leik­inn myndi kosta. Fjöl­margir rifu upp sím­ann á átt­unda bjór og hót­uðu því hið minnsta að panta sér ferð. Hinir allra bjart­sýn­ustu voru farnir að skoða flug og hót­elgist­ingu í Bras­il­íu, þar sem heims­meist­ara­mótið 2014 fór fram. En þegar leik­ur­inn hófst var yfir­burð­ar­til­finn­ingin fljót að koðna og draum­arnir um sum­ar­frí í Bras­ilíu að hverfa. Liðið var eins og sprungin blaðra og átti ekk­ert í frá­bæra Króata. Jafn­vel eftir að þeir urðu einum færri litu þeir út fyrir að vera tveimur fleiri. Hnípin þjóð virt­ist eig­in­lega skamm­ast sín stund­ar­korn fyrir að hafa farið langt fram úr sér.

En svo grét Eiður Smári af ein­lægni í rík­is­sjón­varp­inu og fólk fór smátt og smátt að átta sig á því hversu mikið afrek þessir strákar unnu. Þrátt fyrir að vera ekki að fara á heims­meist­ara­mót. Og ævin­týrið hélt áfram.



Árang­ur­inn hámark­aður

Það þarf ekk­ert að fjöl­yrða um frammi­stöðu liðs­ins í þeirri und­ankeppni sem nú stendur yfir. Íslenska liðið hefur tekið alla reynsl­una sem það öðl­að­ist í þeirri síðustu, blandað henni saman við gæðin sem leik­menn­irnir búa yfir, hólfað það inn í takstískt upp­legg hinna mjög hæfu þjálf­ara og límt allt saman með íslenska bar­áttu­and­anum og eðl­is­læga mik­il­mennsku­brjál­æð­inu.

Skoruð mörk að með­al­tali í leik í und­ankeppnum lands­liðs­ins | Create infograp­hics



Liðið hefur skorað flest mörk allra liða í riðl­inum (tólf mörk) í þeim fimm leikjum sem þegar er búið að leika. Það hefur lagt Tyrki, Hol­lend­inga, Letta og Kasaka en tapað fyrir Tékkum á úti­velli. Tékkar eru auk þess eina liðið sem hefur skorað gegn Íslandi (liðið hefur fengið tvö mörk á sig) í und­ankeppn­inni. Íslenska liðið situr í öðru ­sæti rið­ils­ins þegar und­ankeppnin er hálfn­uð, stigi á eft­ir Tékkum og fimm stigum fyrir ofan Hol­lend­inga.

Með sigri á Tékkum á Laug­ar­dals­velli í dag mun liðið stíga risa­stórt skref í átt að loka­keppn­inni í Frakk­landi næsta sum­ar, en tvö efstu lið rið­ils­ins kom­ast áfram. Mis­stigi Hol­lend­ingar sig á sama tíma gegn Lettum gæti verið uppi sú staða að Íslend­ingum nægði að vinna Kasakstan og Lett­land heima en mætti tapa á móti bæði Hol­lend­ingum og Tyrkjum úti í þeim leikjum sem eftir eru í riðl­in­um. Liðið færi samt til Frakk­lands.

Og þorri þjóð­ar­innar færi lík­lega með. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Samkeppniseftirlitið ekki haft aðkomu að rannsókn á dótturfélagi Eimskips í Danmörku
Dönsk samkeppnisyfirvöld staðfesta að húsleit hafi farið fram hjá dótturfélagi Eimskips í Danmörku en vilja að öðru leyti ekki tjá sig um rannsókn málsins. Ekki hefur verið óskað eftir aðstoð Samkeppniseftirlitsins hér á landi við rannsóknina.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None