Of lág grunnlaun, of fáir læknar og of margir þeirra á leið á eftirlaun

16034614341-afe7dc1ff2-z.jpg
Auglýsing

Það hefur vart farið fram­hjá neinum að læknar eru í verk­falli. Ýmis­legt hefur verið full­yrt um kröfur þeirra og þær ástæður sem liggja fyrir þvi að þeir séu í verk­falli. Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, sagði til dæmis á Alþingi nýverið að læknar væru að krefj­ast 50 pró­sent launa­hækk­anna og að almennur læknir á Lands­spít­al­anum sé með um 1,1 milljón króna á mán­uði í heild­ar­laun og yfir­læknar með um 1.350 þús­und krónur í heild­ar­laun.

Ef þetta er rétt, yfir hverju eru læknar þá að kvarta? Fyrr í vik­unni var sent út skjal til fjöl­miðla frá félags­skap sem kallar sig „Raddir íslenskra lækna“. Skjal­ið, sem er nokk­urs konar spurt og svarað um stöðu lækna á Íslandi og ástæður þess að þeir eru í verk­falli. Hér að neðan er rakið það helsta sem fram kemur í skjal­inu og varpar skýr­ara ljósi á það sem læknar eru að fara fram á.

Vaxandi fjöldi lækna yfir 55 ára aldri og sífellt verri endurnýjun unfra sérfræðiga er að skapa svarthol sem er ekki fyrirsjáanlegt að verði leyst. Vax­andi fjöldi lækna yfir 55 ára aldri og sífellt verri end­ur­nýjun ungra sér­fræð­inga er að skapa svart­hol sem er ekki fyr­ir­sjá­an­legt að verði leyst.

Auglýsing

Laun, álag og aðbún­aður



Sam­kvæmt launa­töflu lækna eru grunn­laun þeirra, frá kandidötum til sér­fræð­inga, frá 340.734 krónum (kandi­dat í 1. launa­þrepi) til 750.788 þús­und krónur (sér­fræð­ingur í 5. launa­þrep­i).

Til við­bótar taka allir læknar undir 55 ára aldri á sig tölu­vert magn af vöktum sem unnin er til við­bótar við venju­lega dag­vinnu, sem er líkt og hjá öðrum 40 klukku­tímar á viku. Yfir­vinnu­taxti þeirra er frá 3.279 krónum á tím­ann (kandi­datar) til 5.062 krónur á tím­ann (sér­fræð­ing­ar).

Engin opin­ber sama­tekt hefur verið gerð á því hversu margar vaktir læknar vinna utan vinnu­tíma á mán­uði en í skjal­inu er vísað í dæmisögur ein­stakra lækna.Þar kemur fram að tauga­læknir nýkom­inn úr sér­námi vinni um 175 klukku­stund­ir, hjarta­læknir nýkom­inn úr sér­námi um 100 klukku­stund­ir, heila- og tauga­skurð­læknir yfir 200 klukku­stundir (enda eru ein­ungis þrír starf­andi sér­fræð­ingar sem skipta með sér öllum vöktum árs­ins), almennir læknar um 50-80 klukku­stundir og heilsu­gæslu­læknar taka bak­vaktir utan þétt­býlis utan hefð­bund­ins dag­vinnu­tíma.

Læknar vilja meina að þetta vakta­á­lag sé í and­stöðu við Evr­óputil­skipun um hvíld­ar­tíma og frí­töku­rétt.

Í skjal­inu segir að „með síversn­andi mönnun dreifast vaktir á færri hópa lækna og margir læknar bera því meiri vakta­byrði en þeir kæra sig um. Vax­anda fjöldi lækna >55 ára og sífellt verri end­ur­nýjun ungra sér­fræð­inga er a skapa svart­hol sem ekki er fyr­ir­sjá­an­legt hvernig verður leyst. Aug­ljós­lega getur þessi þróun ekki haldið áfram öðru­vísi en að færri læknar hlaupi hraðar og vinni meira. Í því liggur meg­in­á­stæða verk­falls lækna­stétt­ar­inn­ar“.

að 303 læknar eru að fara á eftirlaun næsta áratuginn. Alls verða 27 prósent allra starfandi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 prósent þeirra verður eldri en 55 ára. að 303 læknar eru að fara á eft­ir­laun næsta ára­tug­inn. Alls verða 27 pró­sent allra starf­andi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 pró­sent þeirra verður eldri en 55 ára.

Fjöldi núna



Á Íslandi eru 1.101 læknar starf­andi. Alls hafa 330 læknar með lækn­inga­leyfi flutt af landi brott á síð­ustu fimm árum en 140 flutt aftur heim á sama tíma­bili. Um 230 læknar bætt­ust við lækna flór­una á þessu tíma­bili en 90 þeirra hafa þegar flutt af landi brott.

Því eru 110 færri starf­andi læknar á Íslandi árið 2014 en voru árið 2009. Á sama tíma hefur Íslend­ingum fjölgað úr 319 þús­und í tæp­lega 326 þús­und.

Auk full­gildra lækna starfa 49 kandi­datar og 292 lækna­nemar á lands­spít­al­an­um.

Auk þess sýndi óform­leg könnun sem gerð var í októ­ber 2014 að 52 pró­sent séfræði­lækna hér­lendis vilji flytja, eða íhugi að flytja, af landi brott.

Fjórir af hverjum tíu íslenskum læknum eru sem stendur erlend­is,eða 731 lækn­ir.  Auk þess sýndi óform­leg könnun sem gerð var í októ­ber 2014 að 52 pró­sent séfræði­lækna hér­lendis vilji flytja, eða íhugi að flytja, af landi brott. Sama könnun sýndi að það virð­ist lít­ill vilji hjá þeim Íslend­ingum sem eru í sér­fræði­námi erlendis að snúa heim. Ein­ungis 25 pró­sent þeirra hefur ákveðið að snúa heim, en fæstir þeirra ætla að gera það á næstu árum.

Fjöldi í fram­tíð­inni



Í skjal­inu er birt spá sem sýnir að miðað við áfram­hald­andi þróun  muni verða 390 Íslend­ingar per lækni árið 2023. Í dag eru 295 Íslend­ingar per lækni. Á hinum Norð­ur­lönd­unum eru 240 íbúar á hvern lækni.

Hluti af þess­ari þróun er sú stað­reynd að 303 læknar eru að fara á eft­ir­laun næsta ára­tug­inn. Alls verða 27 pró­sent allra starf­andi lækna 65 ára eða eldri á næstu fimm árum og 41 pró­sent þeirra verður eldri en 55 ára. Þá þurfa þeir ekki lengur að taka vakt­ir.

Í skjal­inu er einnig bent á að lækna­nám er oft 12-15 ár og að læknar taki náms­lán að minnsta kosti hluta þess. Mjög lít­ill hluti kostn­aðar við menntun lækna lendir á Íslenska rík­inu.

Oft er gripið til þeirra raka að Íslend­ingar eigi að ráða erlenda lækna frá minna þró­uðum löndum til að ganga í störf þeirra sem yfir­gefi land­ið. Íslensk tungu­mála­kunn­átta er hins vegar algjört skil­yrði fyrir var­an­legu lækn­inga­leyfi hér­lend­is. Auk þess eru nú þegar nokkrir erlendir sér­fræð­ingar að störfum hér­lend­is.

 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flestir Íslendingar breyttu ekki áfengisnotkun sinni í faraldrinum
Fimmtán prósent Íslendinga drukku oftar eða mun oftar en venjulega í mars og apríl en flestir breyttu þó ekki áfengisnotkun sinni á þessu tímabili.
Kjarninn 6. júní 2020
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Björn Leví: Höfum hjakkað í sama farinu
„Á undanförnum árum höfum við verið að hjakka í sama farinu. Við höfum verið að nýta okkur þennan enn eina hvalreka sem ferðaþjónustan hefur verið,“ segir þingmaður Pírata.
Kjarninn 6. júní 2020
Leikhópurinn Lotta: Bakkabræður
Bakkabræður teknir í samfélagssátt
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Bakkabræður í uppsetningu Leikhópsins Lottu.
Kjarninn 6. júní 2020
Heil vika án nýrra smita
Nýgreind smit síðasta sólarhringinn: Núll. Greind smit síðustu sjö sólarhringa: Núll. Í dag eru tímamót í baráttu Íslendinga gegn COVID-19. Í baráttunni gegn litla gaddaboltanum, veirunni sem virðist ekki hafa tekist að finna líkama að sýkja í viku.
Kjarninn 6. júní 2020
Jói Sigurðsson, sem sést hér fyrir miðju á myndinni og Þorgils Sigvaldason, sem stendur lengst til hægri, fengu hugmyndina að CrankWheel árið 2014.
Hafa tekist á við vaxtarverki vegna heimsfaraldursins
CrankWheel er íslenskt nýsköpunarfyrirtæki sem hefur vaxið nokkuð að undanförnu vegna áhrifa kórónuveirufaraldursins, enda gerir tæknilausn fyrirtækisins sölufólki kleift að leysa störf sín af hendi úr fjarlægð.
Kjarninn 6. júní 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Viðtal við Christof Wehmeier
Kjarninn 6. júní 2020
Víða í Bandaríkjunum standa yfir mótmæli í kjölfar morðsins á George Floyd.
Vöxtur Antifa í Bandaríkjunum andsvar við uppgangi öfgahægrisins
Bandarískir ráðamenn saka Antifa um að bera ábyrgð á því að mótmælin sem nú einkenna bandarískt þjóðlíf hafi brotist út í óeirðir. Trump vill að hreyfingin verði stimpluð sem hryðjuverkasamtök en það gæti reynst erfitt.
Kjarninn 6. júní 2020
Hugmyndir um að hækka vatnsborð Hagavatns með því að stífla útfall þess, Farið, eru ekki nýjar af nálinni.
Ber að fjalla um hugsanlega áfangaskiptingu Hagavatnsvirkjunar
Íslenskri vatnsorku ehf. ber að sögn Orkustofnunar að fjalla um hugsanlega áfangaskiptingu fyrirhugaðrar Hagavatnsvirkjunar í frummatsskýrslu. Þá ber fyrirtækinu einnig að bera saman 9,9 MW virkjun og fyrri áform um stærri virkjanir.
Kjarninn 6. júní 2020
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None