Öfgar í veðri orðnar nánast daglegt brauð á Indlandi

Þrumuveður, úrhellisrigningar, aurskriður, flóð, kuldaköst, hitabylgjur, hvirfilbyljir, þurrkar, sandstormar, stórhríð. Á fyrstu níu mánuðum ársins hafa veðuröfgar átt sér stað á Indlandi allt að því daglega.

Flóð hafa verið tíð víða á Indlandi í ár.
Flóð hafa verið tíð víða á Indlandi í ár.
Auglýsing

Á nán­ast hverjum degi fyrstu níu mán­uði árs­ins hafa öfga­full veður geisað á Ind­landi. Við erum að tala um hita­bylgj­ur, kulda­köst, hvirf­il­bylji, þrumu- og eld­inga­veð­ur, úrhelli, flóð og aur­skrið­ur.

Umhverf­is- og vís­inda­stofnun Ind­lands (CSE) segir í nýút­gef­inni skýrslu sinni að öfgar í veðri hafi átt sér stað 241 dag af fyrstu 273 dögum árs­ins. Á 88 pró­sentum tíma­bils­ins. Stofn­unin segir enn­fremur að vegna þess­ara öfga hafi 2.755 manns týnt lífi, 1,8 millj­ónir hekt­ara rækt­ar­lands orðið fyrir tjóni, um 415 þús­und hús eyði­lagst og tæp­lega 70 þús­und dýr sem ræktuð eru til mann­eldis fall­ið.

Auglýsing

Sér­fræð­inga­hópur milli­ríkja­nefndar Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­breyt­ingar (IPCC) skil­greinir veð­ur­öfgar sem atburði sem ger­ast oftar eða á öðrum stöðum og á öðrum tímum en að með­al­tali síð­ustu ára­tugi.

Skýrslan sýnir það sem vís­inda­menn svo sem vissu. Að Ind­verjar eru meðal þeirra jarð­ar­búa sem helst eru farnir að finna fyrir ham­förum vegna lofts­lags­breyt­inga.

„Þetta er til merkis um lofts­lags­breyt­ing­ar. Þetta snýst ekki um einn atburð heldur aukna tíðni margra atburða – að þær veð­ur­öfgar sem við áður sáum einu sinni á hund­rað árum hafa orðið tíð­ari og verða einu sinni á fimm ára fresti eða oft­ar,“ segir Sunita Nara­in, for­stjóri CSE.

Snjókoma varð í Kasmír-héraði 22. október. Tveimur dögum fyrr hafði verið úrhellisrigning. Mynd: EPA

Og öfgarnar hafa vissu­lega komið harka­lega niður á efna­hag Ind­lands. Talið er að í fyrra, þegar gríð­ar­legir hitar hrjáðu Ind­verja, hafi um 5,4 pró­sent af lands­fram­leiðsl­unni tap­ast.

Einn mæli­kvarði sem bent hefur verið á eru vinnu­stund­ir. Þær voru 167 millj­örðum færri árið 2021, 39 pró­sent­um, en að með­al­tali tíu árin þar á und­an.

Sendi­nefnd Ind­verja á lofts­lags­ráð­stefn­unni (COP27) sem nú stendur yfir í Egypta­landi, hafa vakið athygli á þessu og vilja m.a. tryggja að ekki verði gengið of nærri jarð­efna­elds­neyt­is­vinnslu í land­inu sem skapar gríð­ar­lega mörg störf í landi sem er að reyna að brjót­ast út úr fátækt. Stjórn­völd hafa sett sér mark­mið um að draga úr fram­leiðslu og notkun jarð­efna­elds­neytis á sama tíma og byggt verðir verða upp frek­ari inn­viðir fyrir vinnslu og notkun end­ur­nýj­an­legra orku­gjafa.

Auglýsing

Ind­verjar hafa sett sér metn­að­ar­full og að því er talið er raun­hæf lofts­lags­mark­mið. Þannig hafa stjórn­völd ein­sett sér að ná kolefn­is­hlut­leysi fyrir árið 2070. Þá er stefnt að því að draga úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda um 45 pró­sent fyrir árið 2030. Á næstu átta árum er enn­fremur stefnt að því að orka frá end­ur­nýj­an­legum orku­gjöfum verði um 50 pró­sent af allri fram­leiðslu fyrir lok ára­tug­ar­ins.

Sér­fræð­ingar benda á að aukin tíðni og ákefð veð­ur­öfga muni halda áfram að aukast með hækk­andi hita­stigi á jörð­inni. Öfgar í veðri eru farnar að bitna á efna­hag Ind­lands og munu halda áfram að gera það í auknum mæli. Þar sem öfgarnar virð­ast vera að skella á af fullum þunga þessi miss­erin er ekki hægt að bíða eftir að aðgerðir til að vinna gegn hlýnun lofts­lags skili árangri. Ind­verjar verði að hafa ítar­legar áætl­anir um hvernig eigi að aðlag­ast breyttu veð­ur­fari. Til þess verk­efnis þurfa þeir stuðn­ing alþjóða sam­fé­lags­ins.

Um 80 pró­sent Ind­verja búa á svæðum sem eru við­kvæm fyrir öfgum í veðri, s.s. fyrir flóðum eða hita­bylgj­um.

Þróuð hafa verið við­vör­un­ar­kerfi, kerfi sem vara fólk við flóða­hættu og felli­bylj­um, en þau ná ekki enn til allra. Svo er mis­jafnt hvort að fólk hafi yfir höfuð burði til að bregð­ast við slíkum við­vör­un­um. Leita skjóls. Flýja tíma­bund­ið.

Sér­fræð­ingar segja að afleið­ingar öfga­veð­urs á Ind­landi í ár eigi enn eftir að koma fram. Bæði sé um áhrif til styttri og lengri tíma að ræða. „Eftir því sem fleiri gögn koma fram í dags­ljósið þá sjáum við að lofts­lags­breyt­ingar eru að eiga sér sífellt hraðar stað og öfga­fullir veð­ur­at­burðir að ger­ast hver ofan í ann­an,“ segir Roxy Mathew Koll, lofts­lags­sér­fræð­ingur við Hita­belt­is­stofn­un­ina á Ind­landi. „Þetta er að ger­ast hraðar en við áttum von á.“

Hún segir Suð­ur­-Asíu vera „tákn­mynd“ lofts­lags­breyt­inga og að í þeim heims­hluta sjá­ist skýr merki um tíð­ari hita­bylgj­ur, flóð, þurrka og felli­bylji. Allt þetta hafi svo áhrif á orku­ör­yggi, aðgang að hreinu vatni og mat­væl­um.

Auglýsing

Aðlögun að lofts­lags­breyt­ingum er rán­dýrt fyr­ir­bæri. Efna­meiri þjóðir hétu því á COP15, lofts­lags­ráð­stefnu Sam­ein­uðu þjóð­anna árið 2009, að fjár­magna slíkt, hétu gríð­ar­legum upp­hæðum í þessi þörfu verk­efni hjá fátæk­ari lönd­um. Löndum sem bera minnsta ábyrgð á lofts­lags­breyt­ingum af manna­völdum en bera hit­ann og þung­ann af afleið­ing­un­um.

Stjórn­völd á Ind­landi vilja að ríku löndin standi við þessi lof­orð sem ekki hafa verið efnd, tveimur árum eftir þann frest sem þau fengu. Þau hafa enda lagt áherslu á það á COP27 að þessar bætur fáist – og það sem fyrst.

Nýja skýrslan um veð­ur­öfgar árs­ins sýni svart á hvítu hversu brýnt sé að bregð­ast við. Ekki seinna en strax.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira eftir höfundinnSunna Ósk Logadóttir
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar