Þjóðkirkjan vill hærri greiðslur úr ríkissjóði en meirihluti þjóðarinnar vill ekki Þjóðkirkju

17002186077_49aaeb459f_b.jpg
Auglýsing

Þjóð­kirkjan hafn­aði á föstu­dag beiðni inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins um áfram­hald­andi nið­ur­skurð. Hún vill að ríkið standi við hið svo­kall­aða krikju­jarða­sam­komu­lag sem gert var árið 1997. Í því sam­komu­lagi fólst að Þjóð­kirkjan afhenti rík­inu um 600 jarðir til eignar en á móti átti ríkið að greiða laun 138 presta og 18 starfs­manna Bisk­ups­stofu. Sam­kvæmt frétt á heima­síðu Þjóð­kirkj­unnar var land undir Garðabæ og fleiri jarðir sem stór hluti bæj­ar­fé­laga stendur nú á á meðal þeirra jarða sem afhentar voru. Síðar bætt­ist jörðin Þing­vellir við.

Frá banka­hruni hefur verið veittur afsláttur af þessu sam­komu­lagi og Þjóð­kirkjan áætlar að sá afsláttur nemi um 2,5 millj­örðum króna. Nú vill kirkjan ekki lengur veita afslátt og náist ekki sam­komu­lag milli inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins og kirkj­unnar um fram­lögin mun málið fara fyrir gerð­ar­dóm.

Ólöf Nor­dal inn­an­rík­is­ráð­herra sagði í kvöld­fréttum RÚV í gær að hún von­ist eftir að sam­komu­lag náist. Leiða verði að leita til að mæta kröfum kirkj­unnar með ein­hverjum hætti.

Auglýsing

En hvað finnst almenn­ingi um fram­lag rík­is­sjóðs til Þjóð­kirkj­unn­ar? Myndi hann vilja ráð­stafa því fé með öðrum hætti?

Fær um fimm millj­arða á ári



Þjóð­kirkjan fær ansi veg­legt fram­lag úr rík­is­sjóði á hverju ári. Á fjár­lögum 2015 er gert ráð fyrir að hún fái 1,5 millj­arða króna úr sam­eig­in­legum sjóðum til að standa undir starf­semi sinni. Hún fær einnig 1,9 millj­arða króna í svokölluð sókn­ar­gjöld, sem skipt­ast á milli trú­fé­laga. Öll önnur trú­fé­lög á land­inu fá sam­tals 324 millj­ónir króna vegna slíkra gjalda.

Þá greiðir rík­is­sjóður 273 millj­ónir króna í Kirkju­mála­sjóð, 72 millj­ónir króna í Kristni­sjóð og 353 millj­ónir króna í Jöfn­un­ar­sjóð sókna. Rekstur kirkju­garða kostar loks skatt­greið­endur um einn millj­arð króna á ári. Sam­tals er því kostn­aður rík­is­sjóðs á þessu ári vegna Þjóð­kirkj­unnar og starf­semi hennar 5,1 millj­arður króna. Þó er vert að taka fram að hluti þess kostn­aðar sem fellur til vegna rekst­urs kirkju­garða myndi áfram falla á ríkið þótt kirkjan yrði aðskilin frá rík­is­bákn­inu.

Mest greiddi ríkið til Þjóð­kirkunnar á árunum 2008 og 2009, þegar fram­lög námu 5,4 millj­örðum króna hvort árið.

 

Mun fleiri vilja aðskilnað ríkis og kirkju

En vilja Íslend­ingar Þjóð­kirkju?

Í mars birti Við­skipta­ráð nið­ur­stöður könn­unar sem það lét gera á við­horfi almenn­ings til fjár­mögn­unar stofn­ana og emb­ætta á Íslandi. Þar kom meðal ann­ars fram að 55,6 pró­sent svar­enda töldu að ríkið eigi ýmist ekki eða að mjög litlu leyti að fjár­magna Þjóð­kirkj­una. 17 pró­sent sögðu að ríkið ættið að fjár­magna kirkj­una til helm­inga en 27,4 pró­sent töldu að Þjóð­kirkjan eigi að miklu eða öllu leyti að vera fjár­mögnuð af rík­is­sjóði. Mik­ill munur var á svörum eftir aldri. Yngra fólk var mun síður hlynnt rík­is­fjár­mögnun kirkj­unnar en þeir eldri. Þá var einnig veru­legur munur á svörum eftir stjórn­mála­skoð­un­um. Fram­sókn­ar­menn studdu rík­is­fjár­mögnun kirkj­unnar mest allra en flestir Píratar voru á móti henni.

Gallup hefur einnig kannað hug almenn­ings gagn­vart aðskiln­aði ríkis og kirkju árlega um nokkuð langt skeið. Árið 1996 voru 53 pró­sent fylgj­andi aðskiln­aði en 31 pró­sent voru á móti. Árið 2003 voru 59 pró­sent fylgj­andi aðskiln­aði en 29 pró­sent á móti. Árið 2009 voru 60 pró­sent hlynnt aðskiln­aði en 20 pró­sent á móti.  Árið 2012 voru 59 pró­sent hlynnt aðskiln­aði en um fimmt­ungur var á móti. Í lok árs 2014 hafði dregið úr fjölda þeirra sem ertu hlynntir aðskiln­aði, og hlut­fall þeirra komið niður í 51 pró­sent. Hins vegar voru ein­ungis um 30 pró­sent sem voru á móti aðskiln­aði. Því er enn mik­ill munur milli hópanna.

Það hefur líka einu sinni verið kosið um hlut­verk kirkj­unnar í íslenskri stjórn­skip­an. Í ráð­gef­andi þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um til­lögur stjórn­laga­ráðs um breyt­ingar á stjórn­ar­skrá sem fram fór í októ­ber 2012. Þar var ein spurn­ingin orðuð með eft­ir­far­andi hætti: „Vilt þú að í nýrri stjórn­ar­skrá verði ákvæði um Þjóð­kirkju á Ísland­i?“. Alls sögðu 51 pró­sent þeirra sem svör­uðu þess­ari spurn­ingu að þeir vildu slíkt ákvæði en 38 pró­sent sögðu nei. Þó er vert að taka fram að ein­ungis 24,6 pró­sent þeirra sem voru á kjör­skrá þennan októ­ber­dag 2012 svör­uðu henni ját­andi.

Stöð­ugur flótti úr Þjóð­kirkj­unni

Það fækkað jafnt og þétt í Þjóð­kirkj­unni. Á fyrstu sex mán­uðum árs­ins 2015 gengu 1.357 fleiri úr henni en í hana. Alls skráðu 1.706 ein­stak­lingar sig úr Þjóð­kirkj­unni en 309 í hana. Sókn­ar­börnum Þjóð­kirkj­unnar fækk­aði um 3,2 pró­sent á árunum 2005 til 2014. Þeir voru 250.759 tals­ins í upp­hafi þess tíma­bils en 242.743 í lok árs í fyrra. Á sama tíma fjölg­aði Íslend­ingum um 35.523, en sú fjölgun skil­aði sér ekki neinni aukn­ingu á sókn­ar­börnum Þjóð­kirkj­unn­ar. Fækkun þeirra sem kjósa að vera í Þjóð­kirkj­unni hefur raunar verið mjög stöð­ugur um lengra skeið. Lengi vel var skipu­lag á Íslandi með þeim hætti að nýfædd börn voru ætið skráð í trú­fé­lag móð­ur. Það þurfti því sér­stak­lega að skrá sig úr trú­fé­lagi í stað þess að skrá sig inn í það. Lang­flestar mæður voru í Þjóð­kirkj­unni og því fjölg­aði sókn­ar­börnum hennar nán­ast til jafns við fædda Íslend­inga.

Nú er fyr­ir­komu­lagið hins vegar þannig að nýjum for­eldrum er gert að velja hvaða trú­fé­lagi þau vilja að börn þeirra til­heyri þegar nafn þeirra er skráð, eða hvort þau vilji að börnin standi utan trú­fé­lags, ef for­eldr­arnir eru ekki skráðir í sama trú­fé­lag og eru skráðir í sam­búð eða hjú­skap.

Árið 1992 voru 92,2 pró­sent lands­manna skráðir í Þjóð­kirkj­una. Um ald­ar­mótin var það hlut­fall komið niður í 89 pró­sent og í dag er það 73,8 pró­sent. Þeim íslensku rík­is­borg­urum sem kusu að standa utan Þjóð­kirkj­unnar voru 30.700 um síð­ustu ald­ar­mót. Í byrjun þessa árs voru þeir 86.357 tals­ins. Þeim hefur því fjölgað um rúm­lega 55 þús­und á 15 árum.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Oddný Harðardóttir þingmaður Samfylkingarinnar.
Segir ofsagróða stórútgerða hafa ruðningsáhrif – „Þjóðin fær ekki réttlátan hlut í arðinum“
Þingmaður Samfylkingarinnar spurði matvælaráðherra á þingi i dag hvort hún hygðist leggja fram frumvarp um breytingar á lögum sem vinna gegn samþjöppun í sjávarútveginum. Ráðherrann telur mikilvægt að grafast fyrir um þessi mál.
Kjarninn 16. maí 2022
Anna Sigríður Jóhannsdóttir
„Með hækkandi sól“
Kjarninn 16. maí 2022
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Ítreka stuðning við ákvörðun Finnlands og Svíþjóðar að sækja um aðild að NATO
Forsætisráðherrar Íslands, Danmerkur og Noregs hafa sent frá sér yfirlýsingu þar sem þeir segja að ríkin muni aðstoða Finnland og Svíþjóð með öllum ráðum verði öryggi þeirra ógnað áður en aðild að Atlantshafsbandalaginu gengur í gildi.
Kjarninn 16. maí 2022
Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ fékk fjóra bæjarfulltrúa kjörna í svietarstjórnakosningum um helgina og er í lykilstöðu við myndun meirihluta.
Framsóknarflokkur sagður horfa til samstarfs með öðrum en Sjálfstæðisflokki í Mosfellsbæ
Samkvæmt heimildum Kjarnans telur Framsóknarflokkurinn í Mosfellsbæ niðurstöður kosninganna ákall frá kjósendum um að binda enda á stjórnartíð Sjálfstæðisflokksins. Þetta er í fyrsta sinn í rúm 50 ár sem flokkurinn er ekki sá stærsti í bænum.
Kjarninn 16. maí 2022
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir er oddviti Viðreisnar.
Þórdís Lóa útilokar ekki meirihlutasamstarf við Sjálfstæðisflokk og Framsókn
Þótt þrír af flokkunum sem standa að fráfarandi meirihluta ætli að fylgjast að í komandi viðræðum útilokar oddviti Viðreisnar og eini borgarfulltrúi þess flokks ekki að mynda annars konar meirihluta. Það opnar glufu fyrir Sjálfstæðisflokkinn að völdum.
Kjarninn 16. maí 2022
BJörgunarmenn að störfum í Durban eftir gríðarleg flóð.
Hamfarir í Suður-Afríku tvöfalt líklegri vegna loftslagsbreytinga
Ef veðurfar væri svipað nú og það var fyrir iðnbyltingu myndu hamfarir á borð við þær sem kostuðu 435 manneskjur lífið í Suður-Afríku í apríl eiga sér stað á 40 ára fresti en ekki einu sinni á hverjum tuttugu árum.
Kjarninn 16. maí 2022
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins, skrifar undir umsögnina ásamt aðalhagfræðingi samtakanna.
Samtök iðnaðarins vilja framlengja milljarða króna endurgreiðslur vegna byggingavinnu
Þegar kórónuveirufaraldurinn skall á voru endurgreiðslur vegna „Allir vinna“ átaksins hækkaðar upp í 100 prósent. Á tæpum tveimur árum kostaði það ríkissjóð 16,5 milljarða króna í tekjum sem voru ekki innheimtar.
Kjarninn 16. maí 2022
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – iPod lagður til grafar
Kjarninn 16. maí 2022
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None