Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar

Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.

matur
Auglýsing

Ofþyngd og offita virð­ast kannski vera þreytt hug­tök í umræð­unni, enda ætti holda­far ekki að skipta nokkru máli. Það sem þó skiptir máli er heilsu­far okkar og því miður er það svo að offita er tengd við aukna áhættu á fjölda sjúk­dóma.

Offita hefur auk­ist gríð­ar­lega síð­ast­liðin 30 ár, í Banda­ríkj­unum hefur hlut­fall ein­stak­linga sem glíma við offitu farið úr 15 pró­sent árin 1976-1980 upp í 40 pró­sent árið 2019. Á sama tíma glíma 33 pró­sent Banda­ríkja­manna við ofþyngd, ástand sem er oft und­an­fari offitu. Ætla má að allir þessir ein­stak­lingar þurfi í gegnum ævina á meira heil­brigð­is­þjón­ustu að halda í sam­an­burði við þá sem eru í kjör­þyngd.

Það er af þessum ástæðum sem rann­sóknir sem snúa að offitu og ofþyngd eru mik­il­væg­ar. Það skiptir máli að skilja hvað ger­ist í lík­am­anum til að skilja hvernig er hægt að koma í veg fyrir það, til að hámarka lífs­gæði ein­stak­linga, a.m.k. hvað heilsu­far þeirra varð­ar.

Auglýsing

Rann­sókn sem unnin var við Uni­versity of Virg­inia, sem fram­kvæmd var í mús­um, bendir til þess að lík­ams­klukkan geti bæði haft áhrif á hvað við borðum og hvernig við vinnum úr því. Rann­sóknin var birt í Cur­rent Biology snemma í þessum mán­uði.

Í rann­sókn hóps­ins í Virg­inu var fylgst með músum sem fengu mis­mun­andi fæði yfir nokkra vikna skeið. Ann­ars vegar fékk hópur af músum það sem mætti kall­ast nátt­úru­legt fæði og hins vegar fékk hópur af músum orku­ríkt fæði, þ.e. kalor­íu­ríkt fæði. Í báðum til­fellum var mat­ur­inn aðgengi­legur hvenær sem er sól­ar­hrings­ins.

Mun­ur­inn á milli hópanna kom á óvart, en mýsnar sem fengu orku­rík­ari mat voru lík­legri til að borða allan sól­ar­hring­inn, þ.e. milli þess sem gæti talist mál­tíð en einnig voru þær lík­legri til að borða á hvíld­ar­tím­um. Þessar mýs voru líka lík­legri til að fitna.

Þegar mýs sem ekki mynda dópamín, verð­launa­boða­efni sem við losum þegar við borðum góðan mat, fengu sömu með­ferð voru nið­ur­stöð­urnar aðr­ar. Þegar engin verð­launa­boð­efni voru til staðar héldu mýsnar réttum takti, óháð því hvort fæðan þeirra var orku­rík eða ekki.

Lík­ams­klukkan er það sem stjórnar takti lík­ama okk­ar, segir okkur hvenær við erum þreytt og hvenær við erum svöng. Þessi klukka slær takt­inn þegar kemur að öllum líf­eðl­is­fræði­legum ferlum í hverri frumu lík­ama okkar og er því, eins og gefur að skilja, mjög mik­il­vægt tæki til að við­halda heil­brigðum lík­ama. 

Lífs­stíll sem setur þennan takt úr skorðum getur því haft meiri áhrif en virð­ist við fyrstu sýn. Að vaka og borða þegar við ættum að sofa hef­ur, sam­kvæmt þess­ari rann­sókn, jafn­vel meiri áhrif á okkur en að borða óhollan mat á mat­máls­tím­um.

Fréttin birt­ist fyrst á vef Hvatans.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Veiran mögulega að missa þróttinn
Sóttvarnalæknir segir að hugsanlega sé kórónuveiran að missa þróttinn. Þeir sem smitast hafa af COVID-19 undanfarið eru ekki mikið veikir. Aðeins sex smit hafa greinst hér á landi í maí.
Kjarninn 25. maí 2020
Píratar mælast næst stærstir í nýrri skoðanakönnun frá MMR
Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 23,5 prósent fylgi í nýrri könnun MMR, en þar í kjölfarið koma Píratar með 14,6 prósent fylgi. Framsóknarflokkurinn væri minnsti flokkurinn sem næði inn þingmanni miðað við þessa könnun og mælist með 6,4 prósent fylgi.
Kjarninn 25. maí 2020
Frá Bræðslunni í fyrra. Næsta Bræðsla verður árið 2021.
„Samfélagsleg skylda“ að aflýsa Bræðslunni
Tónlistarhátíðin Bræðslan fer ekki fram í sumar. Skipuleggjendur hátíðarinnar segja það samfélagslega skyldu sína að aflýsa hátíðinni og vilja koma í veg fyrir alla mögulega smithættu.
Kjarninn 25. maí 2020
Ólafur Arnalds
Gagnsæi og rangsnúnir landbúnaðarstyrkir
Kjarninn 25. maí 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Er traust lykilinn að breyttri hegðun í umhverfismálum?
Kjarninn 25. maí 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Hvert fyrirtæki má að hámarki taka við 100 milljónum í „ferðagjöf“ frá ríkinu
Allir sjálfráða Íslendingar munu fá fimm þúsund króna gjöf til að eyða innanlands í sumar. Gjöfin verður afhent í gegnum smáforrit og hægt verður að framselja hana til annarra.
Kjarninn 25. maí 2020
„Á hvaða plánetu eru þeir?“ – Boris Johnson í vanda vegna ráðgjafa sem braut útgöngubann
Dominic Cummings, hinn umdeildi en óumdeilanlega áhrifaríki, ráðgjafi Boris Johnson virðist hafa brotið gegn útgöngubanni á sama tíma og bresk stjórnvöld sögðu öllum þegnum: „Þið verðið að vera heima.“ Gríðarlegur þrýstingur er á Johnson að reka Cummings.
Kjarninn 25. maí 2020
Neysla á afþreyingarefni hefur tekið stakkaskiptum á örfáum árum.
Sífellt færri eru áskrifendur að sjónvarpsþjónustu sem notast við myndlykla
Þeim landsmönnum sem kaupa áskriftir að sjónvarpsþjónustu sem þarf að nota myndlykil til að miðlast hefur fækkað um tæplega tíu prósent á tveimur árum. Sýn hefur tapað tæplega fjórðungi áskrifenda á tveimur árum.
Kjarninn 24. maí 2020
Meira úr sama flokkiFólk