Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar

Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.

matur
Auglýsing

Ofþyngd og offita virð­ast kannski vera þreytt hug­tök í umræð­unni, enda ætti holda­far ekki að skipta nokkru máli. Það sem þó skiptir máli er heilsu­far okkar og því miður er það svo að offita er tengd við aukna áhættu á fjölda sjúk­dóma.

Offita hefur auk­ist gríð­ar­lega síð­ast­liðin 30 ár, í Banda­ríkj­unum hefur hlut­fall ein­stak­linga sem glíma við offitu farið úr 15 pró­sent árin 1976-1980 upp í 40 pró­sent árið 2019. Á sama tíma glíma 33 pró­sent Banda­ríkja­manna við ofþyngd, ástand sem er oft und­an­fari offitu. Ætla má að allir þessir ein­stak­lingar þurfi í gegnum ævina á meira heil­brigð­is­þjón­ustu að halda í sam­an­burði við þá sem eru í kjör­þyngd.

Það er af þessum ástæðum sem rann­sóknir sem snúa að offitu og ofþyngd eru mik­il­væg­ar. Það skiptir máli að skilja hvað ger­ist í lík­am­anum til að skilja hvernig er hægt að koma í veg fyrir það, til að hámarka lífs­gæði ein­stak­linga, a.m.k. hvað heilsu­far þeirra varð­ar.

Auglýsing

Rann­sókn sem unnin var við Uni­versity of Virg­inia, sem fram­kvæmd var í mús­um, bendir til þess að lík­ams­klukkan geti bæði haft áhrif á hvað við borðum og hvernig við vinnum úr því. Rann­sóknin var birt í Cur­rent Biology snemma í þessum mán­uði.

Í rann­sókn hóps­ins í Virg­inu var fylgst með músum sem fengu mis­mun­andi fæði yfir nokkra vikna skeið. Ann­ars vegar fékk hópur af músum það sem mætti kall­ast nátt­úru­legt fæði og hins vegar fékk hópur af músum orku­ríkt fæði, þ.e. kalor­íu­ríkt fæði. Í báðum til­fellum var mat­ur­inn aðgengi­legur hvenær sem er sól­ar­hrings­ins.

Mun­ur­inn á milli hópanna kom á óvart, en mýsnar sem fengu orku­rík­ari mat voru lík­legri til að borða allan sól­ar­hring­inn, þ.e. milli þess sem gæti talist mál­tíð en einnig voru þær lík­legri til að borða á hvíld­ar­tím­um. Þessar mýs voru líka lík­legri til að fitna.

Þegar mýs sem ekki mynda dópamín, verð­launa­boða­efni sem við losum þegar við borðum góðan mat, fengu sömu með­ferð voru nið­ur­stöð­urnar aðr­ar. Þegar engin verð­launa­boð­efni voru til staðar héldu mýsnar réttum takti, óháð því hvort fæðan þeirra var orku­rík eða ekki.

Lík­ams­klukkan er það sem stjórnar takti lík­ama okk­ar, segir okkur hvenær við erum þreytt og hvenær við erum svöng. Þessi klukka slær takt­inn þegar kemur að öllum líf­eðl­is­fræði­legum ferlum í hverri frumu lík­ama okkar og er því, eins og gefur að skilja, mjög mik­il­vægt tæki til að við­halda heil­brigðum lík­ama. 

Lífs­stíll sem setur þennan takt úr skorðum getur því haft meiri áhrif en virð­ist við fyrstu sýn. Að vaka og borða þegar við ættum að sofa hef­ur, sam­kvæmt þess­ari rann­sókn, jafn­vel meiri áhrif á okkur en að borða óhollan mat á mat­máls­tím­um.

Fréttin birt­ist fyrst á vef Hvatans.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Úlfar Þormóðsson
Uppvakningar
Kjarninn 25. júní 2022
Ingrid Kuhlman
Að hlakka til einhvers er næstum jafn gott og að upplifa það
Kjarninn 25. júní 2022
Niðurhal Íslendinga stóreykst milli ára
Íslendingar notuðu 25 prósent meira gagnamagn á farsímaneti í fyrra en árið áður og 21 prósent meira gagnamagn í gegnum fastanet. Tæplega 76 prósent notenda á fastaneti eru nú með ljósleiðaratengingu, en þeir voru þriðjungur 2016.
Kjarninn 25. júní 2022
Af kosningavöku Framsóknarflokksins í fyrrahaust.
Framsókn hirti kjósendur í stórum stíl frá hinum stjórnarflokkunum og Miðflokki
Fylgisaukning Framsóknar í síðustu kosningum var tekin frá samstarfsflokkunum í ríkisstjórn og klofningsflokki. Átta hverjum tíu kjósendum Sjálfstæðisflokks voru úr kjarnafylginu. Framboð Sósíalista hafði neikvæð áhrif á fylgi Vinstri græna og Pírata.
Kjarninn 25. júní 2022
Hraðtíska nær nýjum hæðum með tilkomu tískurisans Shein
Kínverska fatafyrirtækið Shein hefur vaxið gríðarlega á undanförnum árum og er í dag eitt stærsta tískuvörufyrirtæki í heimi. Umhverfissinnar benda á að fötin séu úr svo litlum gæðum að oft séu þau aðeins notuð í eitt skipti áður en þau enda í ruslinu.
Kjarninn 25. júní 2022
Auður Önnu Magnúsdóttir
Af hverju nýta Íslendingar raforkuna sína svo illa?
Kjarninn 25. júní 2022
Sjö molar um seðlabankavexti úti í heimi
Verðbólga veldur því að vaxtalækkanir faraldursins eru að ganga til baka, víðar en hér á Íslandi. Kjarninn tók saman nokkra fróðleiksmola um þróun mála í ríkjum bæði nær og fjær.
Kjarninn 25. júní 2022
Flokkur Sigurðar Inga Jóhannssonar andar ofan í hálsmál flokks Bjarna Benediktssonar samkvæmt síðustu könnunum.
Framsókn mælist næstum jafn stór og Sjálfstæðisflokkurinn
Stjórnarflokkarnir hafa tapað umtalsverðu fylgi á kjörtímabilinu. Sjálfstæðisflokkurinn nær mun verr til fólks undir fertugu en annarra á meðan að Framsókn nýtur mikilla vinsælda þar. Vinstri græn mælast með þriðjungi minna fylgi en í síðustu kosningum.
Kjarninn 24. júní 2022
Meira úr sama flokkiFólk