Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar

Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.

matur
Auglýsing

Ofþyngd og offita virð­ast kannski vera þreytt hug­tök í umræð­unni, enda ætti holda­far ekki að skipta nokkru máli. Það sem þó skiptir máli er heilsu­far okkar og því miður er það svo að offita er tengd við aukna áhættu á fjölda sjúk­dóma.

Offita hefur auk­ist gríð­ar­lega síð­ast­liðin 30 ár, í Banda­ríkj­unum hefur hlut­fall ein­stak­linga sem glíma við offitu farið úr 15 pró­sent árin 1976-1980 upp í 40 pró­sent árið 2019. Á sama tíma glíma 33 pró­sent Banda­ríkja­manna við ofþyngd, ástand sem er oft und­an­fari offitu. Ætla má að allir þessir ein­stak­lingar þurfi í gegnum ævina á meira heil­brigð­is­þjón­ustu að halda í sam­an­burði við þá sem eru í kjör­þyngd.

Það er af þessum ástæðum sem rann­sóknir sem snúa að offitu og ofþyngd eru mik­il­væg­ar. Það skiptir máli að skilja hvað ger­ist í lík­am­anum til að skilja hvernig er hægt að koma í veg fyrir það, til að hámarka lífs­gæði ein­stak­linga, a.m.k. hvað heilsu­far þeirra varð­ar.

Auglýsing

Rann­sókn sem unnin var við Uni­versity of Virg­inia, sem fram­kvæmd var í mús­um, bendir til þess að lík­ams­klukkan geti bæði haft áhrif á hvað við borðum og hvernig við vinnum úr því. Rann­sóknin var birt í Cur­rent Biology snemma í þessum mán­uði.

Í rann­sókn hóps­ins í Virg­inu var fylgst með músum sem fengu mis­mun­andi fæði yfir nokkra vikna skeið. Ann­ars vegar fékk hópur af músum það sem mætti kall­ast nátt­úru­legt fæði og hins vegar fékk hópur af músum orku­ríkt fæði, þ.e. kalor­íu­ríkt fæði. Í báðum til­fellum var mat­ur­inn aðgengi­legur hvenær sem er sól­ar­hrings­ins.

Mun­ur­inn á milli hópanna kom á óvart, en mýsnar sem fengu orku­rík­ari mat voru lík­legri til að borða allan sól­ar­hring­inn, þ.e. milli þess sem gæti talist mál­tíð en einnig voru þær lík­legri til að borða á hvíld­ar­tím­um. Þessar mýs voru líka lík­legri til að fitna.

Þegar mýs sem ekki mynda dópamín, verð­launa­boða­efni sem við losum þegar við borðum góðan mat, fengu sömu með­ferð voru nið­ur­stöð­urnar aðr­ar. Þegar engin verð­launa­boð­efni voru til staðar héldu mýsnar réttum takti, óháð því hvort fæðan þeirra var orku­rík eða ekki.

Lík­ams­klukkan er það sem stjórnar takti lík­ama okk­ar, segir okkur hvenær við erum þreytt og hvenær við erum svöng. Þessi klukka slær takt­inn þegar kemur að öllum líf­eðl­is­fræði­legum ferlum í hverri frumu lík­ama okkar og er því, eins og gefur að skilja, mjög mik­il­vægt tæki til að við­halda heil­brigðum lík­ama. 

Lífs­stíll sem setur þennan takt úr skorðum getur því haft meiri áhrif en virð­ist við fyrstu sýn. Að vaka og borða þegar við ættum að sofa hef­ur, sam­kvæmt þess­ari rann­sókn, jafn­vel meiri áhrif á okkur en að borða óhollan mat á mat­máls­tím­um.

Fréttin birt­ist fyrst á vef Hvatans.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skin og skúrir í Kauphöllinni á tímum COVID
Samkomulag lífeyrissjóðanna um að fjárfesta innanlands virðist halda lífi í Kauphöllinni, en gengi skráðra félaga þar hefur verið misjafnt á síðustu sex mánuðum.
Kjarninn 15. ágúst 2020
Bilið breikkar milli banka og lífeyrissjóða í útlánum til húsnæðiskaupa
Júní var umsvifaminnsti mánuður í útlánum til húsnæðiskaupa hjá lífeyrissjóðum en meira var greitt upp af lánum þeirra heldur en þeir lánuðu út. Ný óverðtryggð lán á breytilegum vöxtum námu alls 31 milljarði króna hjá bönkunum í júní.
Kjarninn 15. ágúst 2020
Gylfi Zoega
Voru gerð mistök í sumar?
Kjarninn 15. ágúst 2020
Sjö ný innanlandssmit – fækkar í sóttkví
Fjöldi virkra smita eykst aftur eftir að hafa fækkað um 8 í fyrradag.
Kjarninn 15. ágúst 2020
Aukin ferðagleði Íslendinga virðist hafa hjálpað til við að halda neyslunni upp hér á landi
Aukin velta Íslendinga bætti upp fyrir rúman helming af tapinu vegna ferðamanna
Aukin innlend eftirspurn hefur vegið þungt á móti samdrætti í útfluttri ferðaþjónustu, samkvæmt minnisblaði frá fjármálaráðuneytinu.
Kjarninn 15. ágúst 2020
Höfuðstöðvar Neytendastofu í Borgartúni.
Grímur sem ekki uppfylla kröfur hafa verið teknar úr sölu
Neytendastofa fylgist með grímumarkaðnum á Íslandi, nú þegar spurn eftir grímum er í hæstu hæðum. Dæmi eru um að grímur til sölu uppfylli ekki lágmarkskröfur og það vill Neytendastofa alls ekki.
Kjarninn 15. ágúst 2020
Hundruð milljarða mögulegur ávinningur af því að forðast harðar sóttvarnaaðgerðir
Stjórnvöld hafa lagt mat á efnahagsleg áhrif þess að opna landið og borið það saman við ábatann af því að hleypa ferðamönnum inn.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Fjöldi erlenda ríkisborgara starfar við mannvirkjagerð á Íslandi.
Atvinnuleysi útlendinga á Íslandi komið yfir 20 prósent
Heildaratvinnuleysi á Íslandi mældist 8,8 prósent um síðustu mánaðamót. Atvinnuleysi er miklu hærra á meðal erlendra ríkisborgara en íslenskra. Rúmlega helmingur allra atvinnulausra útlendinga eru frá Póllandi.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiFólk