Ónæmisfruma sem eyðir krabbameinum

Er kannski hægt að bólusetja fólk svo við myndum öll ákveðna týpu af frumum og verðum þá nánast ónæm fyrir krabbameini?

krabbameinsfrumur
Auglýsing

Það er svo ótrú­legt hvernig manns­lík­am­inn berst gegn kvillum allan lið­langan dag­inn. Senni­lega er ónæm­is­kerfið það varn­ar­kerfi sem vinnur mesta vinn­una í því efn­um.

Eitt af þeim kvillum sem ónæm­is­kerfið reynir eftir fremsta megni að koma í veg fyrir er hinn skæði sjúk­dómur krabba­mein. Það heppn­ast mun oftar en við höld­um, en því miður þá getur ónæm­is­kerfið ekki alltaf haldið í við þann klóka sjúk­dóm sem krabba­mein eru.

Ónæm­is­kerfið sveimar um lík­amann allan dag­inn í leit að frumum sem hafa misst heil­brigði sitt, t.d. vegna sýk­inga eða krabba­meina. Lík­ams­frumur okkar vilja nefni­lega lifa í sátt og sam­lyndi við umhverfi sitt og láta því vita með boðum á yfir­borði sínu um það hvort eitt­hvað hefur farið úrskeið­is.

Þannig láta krabba­meins­frum­ur, á fyrstu stig­um, ónæm­is­kerfið vita þegar grípa þarf inn í. Frumur ónæm­is­kerf­is­ins, svo­kall­að­ar T dráps­frum­ur, bind­ast þá við krabba­meins­frum­urnar og eyða þeim. En á ákveðnum tíma­punkti finna krabba­meins­frum­urnar sér leið til að sneiða fram­hjá þessu varn­ar­kerfi.

Auglýsing
Síðan vís­inda­menn upp­götv­uðu virkni ónæm­is­kerf­is­ins í vörnum gegn krabba­meini hefur sú hug­mynd verið þeim ofar­lega í huga að reyna að kveikja aftur á merkja­kerfi frumn­anna til að virkja ónæm­is­kerf­ið. Enn sem komið er höfum við ekki getað skil­greint virkni ónæm­is­kerf­is­ins nægi­lega vel til að nýta þessa virkni sem með­ferð­ar­úr­ræði.

Til­tölu­lega nýlega fór virkjun á ónæm­is­kerf­inu reyndar að verða vítt notuð með­ferð gegn krabba­meinum í blóði, þ.e. hvít­blæði. Í slíkum til­fellum er T frumum safnað úr sjúk­ling eða heppi­legum gjafa, þeim erfða­breytt til að ráð­ast á krabba­meinið og síðan rækt­aðar upp til að koma þeim aft­ur inn í lík­ama sjúk­lings­ins.

Rann­sókn sem birt­ist í Nat­ure Immunology fyrr á þessu ári gefur núna vonir um að fljót­lega verði komin sam­bæri­leg með­ferð­ar­úr­ræði sem hægt er að nota gegn krabba­meinsæxl­um, þ.e. krabba­meinum ekki ein­ungis krabba­meinum í blóði.

Rann­sóknin var unnin við Car­diff í Bret­landi. Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn var að rann­saka ónæm­is­frumur þegar þau rák­ust á gerð T frumna sem þekktu krabba­meins­frumur úr hinum ýmsu líf­færum og eyddu þeim.

T frum­urnar eru með sér­stakan við­taka sem þekkir prótín í krabba­meins­fru­munum sem heit­ir M­R1. M­R1 er til staðar í lík­ams­frumum okkar og frum­urnar nota til að láta ónæm­is­kerfið vita ef sýk­ing hefur náð ból­festu í frumunni. Þetta sama prótín nota T frum­urnar til að þekkja krabba­meins­frum­ur, þó ekki á nákvæm­lega sama hátt.

Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn við Car­diff ­próf­að­i T frum­urnar í frumu­rækt með krabba­meins­frumu­línum úr hinum ýmsu manna­líf­fær­um. Það virt­ist ekki skipta máli úr hvers konar krabba­meini frum­urnar komu, T frum­urnar þekktu þær alltaf sem krabba­meins­frumur og eyddu þeim.

Þegar rann­sókn­ar­hóp­ur­inn próf­aði svo að rækta heil­brigðar manna­frumur með­ T fru­munum þá voru áhrifin ekki þau sömu. Það eru ein­stak­lega góðar fréttir því það bendir til að T frum­urnar geti með nokkuð góðum hætti gert ­grein­ar­mun á krabba­meins­frumum og heil­brigðum frum­um.

Þessi nýja týpa af T frumum vekur þó ó­hjá­kvæmi­lega ­fjöl­margar spurn­ingar líka. Er hugs­an­lega hægt að nota þennan við­taka til að erfða­breyta T frumum úr sjúk­lingi of nota þær svo til að eyða krabba­mein­um? Hafa allir erfða­efnið (upp­skrift­ina) sem þarf til að mynda við­tak­ann, en erum bara ekki að nota hann. Er kannski hægt að bólu­setja fólk svo við myndum öll þessa týpu af T frumum og verðum þá nán­ast ónæm fyrir krabba­meini?

Þó nið­ur­stöður rann­sókn­ar­hóps­ins í Car­diff lofi sann­ar­lega góðu þá er enn langt í land áður en við getum svarað þessum spurn­ingum hér að ofan. Virkni í frumu­rækt er ekki það sama og virkn­i inn í lík­ama. Það gæti t.a.m. verið vand­kvæðum háð að kom­a T fru­munum á réttan stað í lík­am­anum svo þær gætu eytt krabba­meinum sem eru til stað­ar.

Frek­ari rann­sóknir eru í píp­unum hjá rann­sókn­ar­hópnum í Car­diff til að skoða t.a.m. hvaða ferlar það eru sem fara í gang. Það verður svo sann­ar­lega spenn­andi að fylgj­ast með fram­gangi mála í þessum rann­sókn­um.

Umfjöll­unin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Notkun tölva gegnir sífellt stærra hlutverki í leik og starfi hjá flestum. Á síðustu misserum hefur margföldun orðið í tilraunum til netsvindls.
Sjö ráð til að koma í veg fyrir netsvindl
Margföldun hefur orðið á tilraunum til netsvindls og reglulega eru fluttar fréttir af nýjum svikapóstum í umferð. Framkvæmdastjóri CERT-IS segir mikilvægt að huga vel að netöryggi og að margar einfaldar lausnir séu í boði í þeim efnum.
Kjarninn 3. júlí 2022
Bryndís Friðriksdóttir svæðisstjóri höfuðborgarsvæðisins og Arndís Ósk Ólafsdóttir Arnalds forstöðumaður verkefnastofu Borgarlínu.
Áskorun að tryggja flæði á meðan það verður grafið og byggt
Á næstu árum fara í hönd miklar samgönguframkvæmdir víða á höfuðborgarsvæðinu. Kjarninn ræddi við svæðisstjóra Vegagerðarinnar og forstöðumann verkefnastofu Borgarlínu um stóru verkefnin sem eru á döfinni og hvernig á að láta umferðina ganga upp á meðan.
Kjarninn 3. júlí 2022
Herlufsholmen var áður munkaklaustur en í aldir var þar rekinn skóli.
Uppnám í elítuskólanum og prinsinn hættur
Herlufsholmskólinn á Sjálandi hefur verið talinn fyrirmynd annarra skóla í Danmörku, skóli hinna útvöldu og ríku. Ný heimildamynd svipti hins vegar hulunni af ýmsu sem tíðkast hefur í skólanum og nú er skólastarfið í uppnámi.
Kjarninn 3. júlí 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Fylgi Vinstri grænna hefur aldrei mælst minna í könnun Gallup – 7,2 prósent styðja flokkinn
Píratar hafa næstum því tvöfaldað fylgi sitt frá síðustu kosningum og Samfylkingin hefur aukið sitt fylgi um tæplega 40 prósent. Sjálfstæðisflokkur mælist undir kjörfylgi en Framsókn siglir lygnan sjó.
Kjarninn 2. júlí 2022
Það sem er sérstakt við spjöld þessi er að í stað þess að á þeim séu myndir og upplýsingar um landsliðsmenn í knattspyrnu eru þar að finna sögur verkafólks sem látist hafa við undirbúning mótsins.
Gefa út „fótboltaspil“ með verkafólki sem látist hefur við undirbúninginn í Katar
Þúsunda farandsverkamanna er minnst í átaki sænsku rannsóknarblaðamannasamtakanna Blankspot til að vekja athygli á mannlega kostnaðnum við Heimsmeistaramótið sem hefst í nóvember.
Kjarninn 2. júlí 2022
Alls fóru 0,0002% af fjármagni í COVID-viðbragðsáætlunum í að uppræta kynbundið ofbeldi
Ríki sem eiga sterka femíníska hreyfingu hafa verið talsvert líklegri til að taka tillit til kynjasjónamiða í COVID-19 áætlunum sínum en þau ríki þar sem engin eða veik femínísk hreyfing er við lýði, samkvæmt nýrri skýrslu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Heimili eru talin ábyrg fyrir tonnum á tonn ofan af matvælum sem fara í ruslið.
Svona spornar þú við sóun í sumarfríinu
Það vill enginn koma heim í ýldulykt eftir gott frí. Þá vilja eflaust flestir ekki umturnast í umhverfissóða á ferðalaginu. Hér eru nokkur ráð til njóta sumarleyfisins langþráða án þess að koma heim í fýlu.
Kjarninn 2. júlí 2022
Þórður Snær Júlíusson
Partíið er búið
Kjarninn 2. júlí 2022
Meira úr sama flokkiFólk