Poppstjarnan, sendiherrann og skartgripahönnuðurinn frá Úsbekistan

Gulnara Karimova
Auglýsing

Guln­ara Karimova er engin venju­leg athafna­kona. Þessi 44 ára þús­und­þjala­smiður lauk dokt­ors­prófi árið 2001 en ári áður kláraði hún meist­ara­nám í Harvard. Sex árum síðar varð hún­ að­stoð­arutan­rík­is­ráð­herra Ús­bekistan, fasta­full­trúi lands­ins hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum og seinna sendi­herra á Spáni. Sú stað­reynd að faðir hennar var for­seti Úsbekistan hafði vafa­laust áhrif á það að hún hlaut jafn skjótan frama og raun ber vitni.

En nú er haf­inn darrað­ar­dans í Tash­kent, höf­uð­borg Úsbekistan, vegna þess að pabbi henn­ar Gulnöru er dáinn. Islam Karimov var ein­ræð­is­herra í tæpa þrjá ára­tugi eða allt frá því fyrir stofnun sjálf­stæðs ríkis Úsbeka í kjöl­far falls Sov­ét­ríkj­anna. Úsbekistan er fjöl­menn­asta ríki mið Asíu með um 30 millj­ónir íbúa. Lega þess er hern­að­ar­lega mik­il­væg. Birgða­stöðvar Banda­ríkja­hers eru í land­inu og voru þær nýttar í stríð­inu í Afganist­an. Stjórnin í Tash­kent er harð­hent og upp­lýs­inga­gjöf ógagn­sæ. Leyni­þjón­ustan og valda­klíkur í höf­uð­borg­inni fara með mikil völd. Þegar þegnar mót­mæla rík­is­stjórn­inni er brugð­ist hart við og hafa and­stæð­ingar stjórn­valda verið soðnir lif­andi

Guln­ara var áður álitin krón­prinsessa Úsbekistan og hugs­an­legur arf­taki föður síns. En ljóst er að lík­urnar á for­seta­emb­ætti í föð­ur­arf eru afar litlar nú þar sem hún hefur verið í stofu­fang­elsi ásamt dóttur sinni síðan 2014. Hópur sænskra rann­sókn­ar­blaða­manna komst að því að sænsk-finnska fjar­skipta­fyr­ir­tæk­ið Telia Sonera hefði borgað um 400 milj­ónir dala í mútu­greiðslur til aðila tengd­um Gulnöru. Málið er enn þann dag í dag stærsta mútu­mál í sögu Norð­ur­landa. 

Auglýsing

Islam Karimov var einræðisherra í Úsbekistan í tæpa þrjá áratugi. Mynd: EPA.Það mál var eitt margra spill­ing­ar­mála sem rakin hafa verið til henn­ar. Verstu til­fellin voru á fjar­skipta­mark­aði Úsbekistan en hún kúg­aði erlenda fjár­festa sem vildu þar inn um stjarn­fræði­lega háar upp­hæð­ir. Einnig á hún að hafa lekið upp­lýs­ingum sem komu illa við æðstu ­stjórn­ar­menn lands­ins. Eftir ótrú­legan feril settu þeir hana á bak við lás og slá. Hann fékk heila­blóð­fall nýverið eftir að hafa skálað við úsbeska Ólymp­íu­fara í vodka eftir að þeir síð­ar­nefndu komu heim frá Ríó.

Shavkat Mirzi­yoyev for­sæt­is­ráð­herra hefur verið skip­aður starf­andi for­set­i. Hann er þekktur fyrir að nota hnef­ana frekar en heil­ann til að ná sínum málum fram. Hann er sagður vera nátengdur áhrifa­miklum rúss­neskum millj­arða­mær­ing­um. Enn fremur er hann æðsti yfir­maður land­bún­að­ar­geirans í land­in­u, þ.á.m. hins mik­il­væga bómull­ar­týnslu­geira þar sem ásak­anir um almenna þrælkun og barna­þrælkun hafa komið fram. 

Lík­legt er að yfir­mað­ur SNB leyni­þjón­ust­unn­ar í land­in­u, Rustam Inoyatov, hafi gefið grænt ljós á arf­tak­ann. Leynilög­reglu­for­ing­inn á víst nægi­lega vand­ræða­legar upp­lýs­ingar um flesta hátt setta stjórn­mála­menn í land­inu til að geta haft áhrif á þá. Rustam leiddi hand­tök­una á Gulnöru Karimovu for­seta­dóttur og nokk­urra banda­manna henn­ar. Hand­takan hefði aldrei átt sér stað nema með sam­þykki fyrr­ver­andi for­seta og föður henn­ar. 

Eftir að hún lenti í stofu­fang­elsi tókst henni að leka hand­skrif­uð­u­m bréfum til BBC. Þar kom meðal ann­ars fram að unnusti hennar hafi verið dreg­inn á hár­inu með bundið fyrir augun á meðan hand­tök­unni stóð. Í bréf­unum segir hún einnig frá því hvernig hún hafi áttað sig á bágri aðstöðu sam­borg­ara sinna á meðan fang­els­is­vist­inni stóð. En slíkar upp­götv­anir munu varla að vekja ­með­aumkun hjá nein­um. 

Úr jarðaför Islam Karimov. Mynd: EPAGuln­ara var mikil félags­vera. Banda­ríska sendi­ráðið lýsti henni sem hötuð­ustu mann­eskj­unni í Ús­bekistan. Hún víl­aði það ekki fyrir sér að baða sig í sviðs­ljós­inu. Hún samdi og flutti dæg­ur­lög undir sviðsnafn­inu Googoosha og tók upp krassandi tón­list­ar­mynd­bönd m.a. í dúett með Ger­ard Depar­dieu

Þrátt fyrir að vera ríkt af auð­lindum þá er efna­hagur Úsbekistan bág­bor­inn. Ríkið er eitt ein­angr­að­asta og strang­asta alræð­is­ríki heims. Helstu atvinnu­grein­arnar eru bómull­ar­vinnsla, gull­námu­gröftur og jarð­gas. Fyrir utan að eiga landa­mæri að Afganistan þá eru Rúss­land og Kína ekki langt und­an. Þróun stjórn- og efna­hags­mála þar mun ekki fara fram­hjá þessum stór­veldum né heldur Banda­ríkj­unum sem horft hefur í gegnum fingur sér varð­andi stöðu mann­rétt­inda­mála í land­in­u. 

Þar sem harður kerfis­karl mun taka við for­seta­kefl­inu af harð­stjóra sem ríkti í land­inu í 27 ár er lík­legt að aðstæður íbúa lands­ins muni lítið breyt­ast.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hæfur til að meta hæfni þar til annað kemur í ljós
Eiríkur Tómasson, formaður dómnefndar um hæfni dómara, telur sig hæfan samkvæmt stjórnsýslulögum til að meta hæfni umsækjenda um embætti við Landsrétt, en árið 2017 var hann umsagnaraðili eins þeirra sem nú sækist eftir embættinu.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Allir ríkisstjórnarflokkarnir tapa fylgi milli mánaða
Píratar bæta verulega við sig milli mánaða í könnunum Gallup en Vinstri græn tapa umtalsverðu. Stuðningur við ríkisstjórnina heldur áfram að dala.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Frá Beirút, þar sem gríðarlega öflug sprenging olli manntjóni og gríðarlegum skemmdum síðdegis í gær.
Rauði krossinn hefur neyðarsöfnun fyrir Beirút
Rauði krossinn á Íslandi hefur hafið neyðarsöfnun vegna sprenginganna sem urðu í Beirút höfuðborg Líbanons í gær. Forseti Íslands sendi forseta Líbanons samúðarkveðju sína og þjóðarinnar í dag.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Ásta Logadóttir, Jóhann Björn Jóhannsson, Kristinn Alexandersson og Ólafur Hjálmarsson
Ísland í dag – Nærri tveimur áratugum síðar
Kjarninn 5. ágúst 2020
Áhyggjur og kvíði „eðlilegar tilfinningar við óeðlilegar aðstæður“
Á upplýsingafundi almannavarna í dag fór Agnes Árnadóttir, fagstjóri sálfræðiþjónustu heilsugæslunnar, yfir það hvað fólk gæti gert til að takast á við kvíða. Sóttvarnalæknir sagði kúrfuna í þessari bylgju vera svipaða þeirri síðustu.
Kjarninn 5. ágúst 2020
190 þúsund símtæki með smitrakningarappið virkt
Á upplýsingafundi almannavarna biðlaði Alma D. Möller landlæknir til Íslendinga um að halda áfram að nota smitrakningarappið Rakning C-19.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Krefur yfirvöld um betri upplýsingar um faraldurinn á erlendum tungum
„Við erum ekki öll almannavarnir ef upplýsingarnar ná ekki til okkar allra,“ segir Sólveig Anna Jónsdóttir í bréfi til forsætisráðherra, þar sem þess er krafist að bætt verði úr upplýsingamiðlun um faraldurinn til aðfluttra íbúa á Íslandi.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Greiðslumiðlunarfyrirtækið Borgun var nýlega selt til erlendra eigenda. Ábyrgð á mögulegum blekkingum fortíðar situr eftir hjá fyrri eigendum.
Íslandsbanki mun áfram bera ábyrgð á fjártjóni í Borgunarmálinu
Þrátt fyrir að Íslandsbanki hafi selt hlut sinn í Borgun í síðasta mánuði mun bankinn áfram bera ábyrgð á að greiða hinum ríkisbankanum, Landsbankanum, bætur ef Borgunarmálið tapast. Matsmenn í málinu telja að upplýsingar hafi vantað í ársreikning.
Kjarninn 5. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiErlent
None