Taldi ekki útilokað að brotið hafi verið gegn almennum hegningarlögum

Afskipti Jóns Steinars Gunnlaugssonar af máli Baldurs Guðlaugssonar í Hæstarétti voru illa séð af meðdómurum, enda fór þau gegn venju í réttinum.

Hæstiréttur
Auglýsing

Viðar Már Matth­í­as­son, dóm­ari við Hæsta­rétt, segir í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans að hann hafi talið, að mögu­lega hafi afskipti Jóns Stein­ars Gunn­laugs­son­ar, þáver­andi dóm­ara við Hæsta­rétt, af máli Bald­urs Guð­laugs­son­ar, varðað við almenn hegn­ing­ar­lög. Hann hafi átt fund með Jóni Stein­ari, þar sem hann komi því til skila til Jón Stein­ars að hann ætti þegar í stað að láta af afskipt­un­um, og það hafi hann gert. Þess vegna hafi ekki verið farið með málið lengra.

Þetta kemur fram í svari Við­ars Más, fyrir hönd Hæsta­rétt­ar, við fyr­ir­spurn Kjarn­ans til rétt­ar­ins. Viðar Már var vara­for­seti Hæsta­réttar þegar mál Bald­urs var þar til með­ferð­ar.

Eins og greint var frá með ítar­legum hætti, í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveiki á RÚV, þá hefur Bene­dikt Boga­son, dóm­ari við Hæsta­rétt, stefnt Jóni Stein­ari vegna skrifa hans í bók­inni Með lognið í fangið - Um afglöp Hæsta­réttar eftir hrun, en þar heldur Jón Steinar því fram að „dóms­morð hafi verið framið gagn­vart Baldri Guð­laugs­syni.

Auglýsing

Baldur var dæmdur í Hæsta­rétti fyr­ir inn­­herj­a­­svik og brot í op­in­beru starfi, í tengslum við sölu hans á hluta­bréfum í Lands­­bank­an­um 17. og 18. sept­­em­ber 2008. Bald­ur var þá ráðu­neyt­is­­stjóri í fjár­­­mála­ráðu­neyt­inu og sat í sam­ráðs­hópi ís­­lenskra stjórn­­­valda um fjár­­­mála­­stöðug­­leika. Sölu­verð­mæti uppi á 192 millj­ónir króna var gert upp­tækt, en með dómi Hæsta­réttar var nið­ur­staða í hér­aði stað­fest.

Fyr­ir­spurn Kjarn­ans til Hæsta­réttar snéri að því, hvort það hafi komið til álita að kæra Jón Steinar fyrir brot á lögum í tengslum við afskipti hans af máli Bald­urs, en hann var van­hæfur í mál­inu sökum tengsla við Bald­ur. 

Svar Við­ars Más, fyrir hönd Hæsta­rétt­ar, við fyr­ir­spurn­inni var eft­ir­far­andi: „Vegna fyr­ir­spurnar sem borist hefur um hvort komið hafi til greina að kæra Jón Steinar Gunn­laugs­son, þá hæsta­rétt­ar­dóm­ara, vegna til­rauna hans til þess að hafa áhrif á afstöðu dóm­enda í máli nr. 279/2011: Ákæru­valdið gegn Baldri Guð­laugs­syni, vil ég taka eft­ir­far­andi fram: Ég var á þessum tíma vara­for­seti Hæsta­réttar og sat í for­sæti í þessu máli, en aðrir dóm­endur voru hæsta­rétt­ar­dóm­ar­arn­ir: Bene­dikt Boga­son, Garðar Gísla­son, Greta Bald­urs­dóttir og Ólafur Börkur Þor­valds­son. Eftir flutn­ing máls­ins og meðan á samn­ingu dóms í mál­inu stóð varð ég þess var að einn dóm­enda við rétt­inn, Jón Steinar Gunn­laugs­son, sem var van­hæfur til að dæma í mál­inu vegna náinna vin­áttu­tengsla við ákærða, hafði komið að máli við dóm­ar­ana Bene­dikt Boga­son og Garðar Gísla­son og síðar við Gretu Bald­urs­dóttur og freistað þess að sann­færa þau um að sýkna ætti ákærða í mál­inu. Í þessu skyni hafði hann meðal ann­ars afhent þeim blað með texta, sem hann hafði sjálfur samið, og taldi að þar væru meg­in­spurn­ingar í mál­inu settar fram og hver væru hin réttu svör við þeim. Svör­in, eins og hann setti þau fram, ættu að leiða til sýknu. Þessi hegðun dóm­ar­ans fór þvert á ríka venju hér við rétt­inn um að þegar dóm­ari er van­hæfur í máli, þá haldi hann sig til hlés og tjái sig ekki um málið hvað þá freisti þess að lýsa skoð­unum sínum á því hvernig eigi að dæma í því. Það er reyndar einnig svo að dóm­arar leit­ast ekki við að hafa áhrif á úrlausn mála, sem þeir eru ekki sjálfir dóm­arar í. 

Fram­an­greint er í sam­ræmi við fyr­ir­mæli laga um sjálf­stæði dóm­enda, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga um dóm­stóla nr. 15/1998. Ég taldi að hátt­semi Jóns Stein­ars sam­rýmd­ist ekki fram­an­greindri venju og að ekki væri úti­lokað að afskipti dóm­ar­ans gætu falið í sér brot á ákvæðum í  XIV. kafla almennra hegn­ing­ar­laga nr. 19/1940. Ég átti þess vegna fund með Jóni Stein­ari og fann að þess­ari hátt­semi hans og óskaði eftir því að hann léti þegar af henni. Hann varð við beiðni minni og hætti þeirri við­leitni sem að framan er lýst. Ég taldi þess vegna ekki þörf á því að rann­saka hvort hátt­semin hefði falið í sér brot á ákvæðum í til­vitn­uðum kafla almennra hegn­ing­ar­laga til þess að unnt væri að leggja mat á hvort ástæða væri til að kæra hátt­sem­ina. Um þessa afstöðu vís­ast til 1. mgr. 28. gr. laga um dóm­stóla. Ég taldi heldur ekki til­efni til þess leggja grund­völl að kvörtun til nefndar um dóm­ara­störf, sbr. 2. mgr. grein­ar­inn­ar.“

Jón Steinar hefur sjálfur sagt, að engin lög hafi verið brotin þegar hann kom upp­lýs­ingum til með­dóm­ara í rétt­in­um, um sýknu­á­stæður í máli Bald­urs.

Mál Bene­dikts gegn Jóni Stein­ari var þing­fest 15. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn og var þá gef­inn frestur til 13. des­em­ber til að skila grein­ar­gerð­u­m. Lög­maður Bene­dikts í mál­inu er Vil­hjálm­ur Vil­hjálms­­son hrl. og verj­andi Jón Stein­­ars er Gest­ur Jóns­­son hrl.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eftirlaun ráðherra og þingmanna kostuðu ríkissjóð 876 milljónir króna í fyrra
Umdeild eftirlaunalög ráðamanna frá árinu 2003 voru felld úr gildi 2009. Fjöldi ráðamanna fær þó enn greitt á grundvelli laganna, eða alls 257 fyrrverandi þingmenn og 46 fyrrverandi ráðherrar.
Kjarninn 18. janúar 2022
Úttekt á séreignarsparnaði var kynnt sem úrræði til að takast á við efnahagslegar afleiðingar faraldursins í fyrsta aðgerðarpakka ríkisstjórnarinnar, sem var kynntur í mars 2020.
Tekjur ríkissjóðs vegna úttektar á sparnaði um tíu milljörðum hærri en áætlað var
Þegar ríkisstjórnin ákvað að heimila fólki að taka út séreignarsparnað sinn til að takast á við kórónuveirufaraldurinn var reiknað með að teknir yrðu út tíu milljarðar króna. Nú stefnir í að milljarðarnir verði 38.
Kjarninn 18. janúar 2022
Rauða kjötið: Áætlunin sem á að bjarga Boris
Pólitísk framtíð Boris Johnson er um margt óljós eftir að hann baðst afsökunar á að hafa verið viðstaddur garðveislu í Downingstræti í maí 2020 þegar útgöngubann vegna COVID-19 var í gildi. „Rauða kjötið“ nefnist áætlun sem á að halda Johnson í embætti.
Kjarninn 17. janúar 2022
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir þingmaður Pírata.
Spurði forsætisráðherra út í bréfið til Kára
Þingmaður Pírata spurði forsætisráðherra á þingi í dag hver tilgangurinn með bréfi hennar til forstjóra ÍE hefði verið og hvers vegna hún tjáði sig um afstöðu sína gagnvart úrskurði Persónuverndar við forstjóra fyrirtækisins sem úrskurðurinn fjallaði um.
Kjarninn 17. janúar 2022
Mun meira kynbundið ofbeldi í útgöngubanni
Þrátt fyrir að útgöngubann auki verulega líkur á ofbeldi gagnvart konum og transfólki hefur málaflokkurinn fengið lítið sem ekkert fjármagn í aðgerðum stjórnvalda víða um heim til að bregðast við afleiðingar heimsfaraldursins.
Kjarninn 17. janúar 2022
Heimild til að slíta félögum sett í lög 2016 – Fyrsta tilkynning send út 2022
Fyrir helgi sendi Skatturinn í fyrsta sinn út tilkynningar til 58 félaga sem hafa ekki skilað inn ársreikningum þar sem boðuð eru slit á þeim. Lögin voru sett árið 2016 en ráðherra undirritaði ekki reglugerð sem virkjaði slitaákvæðið fyrr í haust.
Kjarninn 17. janúar 2022
Umfjallanir um liprunarbréf Jakobs Frímanns og „Karlmennskuspjallið“ ekki brot á siðareglum
Hvorki DV né 24.is brutu gegn siðareglum Blaðamannafélags Íslands með umfjöllunum sínum um Jakob Frímann Magnússon annars vegar og „Karlmennskuspjallið“ hins vegar.
Kjarninn 17. janúar 2022
Greiðslubyrðin svipuð og fyrir faraldurinn
Í kjölfar mikilla vaxtalækkana hjá Seðlabankanum lækkuðu afborganir af húsnæðislánum til muna. Þessi lækkun er nú að miklu leyti gengin til baka, þar sem bæði húsnæðisverð og vextir hafa hækkað á undanförnum mánuðum.
Kjarninn 17. janúar 2022
Meira úr sama flokkiInnlent