Taldi ekki útilokað að brotið hafi verið gegn almennum hegningarlögum

Afskipti Jóns Steinars Gunnlaugssonar af máli Baldurs Guðlaugssonar í Hæstarétti voru illa séð af meðdómurum, enda fór þau gegn venju í réttinum.

Hæstiréttur
Auglýsing

Viðar Már Matth­í­as­son, dóm­ari við Hæsta­rétt, segir í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans að hann hafi talið, að mögu­lega hafi afskipti Jóns Stein­ars Gunn­laugs­son­ar, þáver­andi dóm­ara við Hæsta­rétt, af máli Bald­urs Guð­laugs­son­ar, varðað við almenn hegn­ing­ar­lög. Hann hafi átt fund með Jóni Stein­ari, þar sem hann komi því til skila til Jón Stein­ars að hann ætti þegar í stað að láta af afskipt­un­um, og það hafi hann gert. Þess vegna hafi ekki verið farið með málið lengra.

Þetta kemur fram í svari Við­ars Más, fyrir hönd Hæsta­rétt­ar, við fyr­ir­spurn Kjarn­ans til rétt­ar­ins. Viðar Már var vara­for­seti Hæsta­réttar þegar mál Bald­urs var þar til með­ferð­ar.

Eins og greint var frá með ítar­legum hætti, í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveiki á RÚV, þá hefur Bene­dikt Boga­son, dóm­ari við Hæsta­rétt, stefnt Jóni Stein­ari vegna skrifa hans í bók­inni Með lognið í fangið - Um afglöp Hæsta­réttar eftir hrun, en þar heldur Jón Steinar því fram að „dóms­morð hafi verið framið gagn­vart Baldri Guð­laugs­syni.

Auglýsing

Baldur var dæmdur í Hæsta­rétti fyr­ir inn­­herj­a­­svik og brot í op­in­beru starfi, í tengslum við sölu hans á hluta­bréfum í Lands­­bank­an­um 17. og 18. sept­­em­ber 2008. Bald­ur var þá ráðu­neyt­is­­stjóri í fjár­­­mála­ráðu­neyt­inu og sat í sam­ráðs­hópi ís­­lenskra stjórn­­­valda um fjár­­­mála­­stöðug­­leika. Sölu­verð­mæti uppi á 192 millj­ónir króna var gert upp­tækt, en með dómi Hæsta­réttar var nið­ur­staða í hér­aði stað­fest.

Fyr­ir­spurn Kjarn­ans til Hæsta­réttar snéri að því, hvort það hafi komið til álita að kæra Jón Steinar fyrir brot á lögum í tengslum við afskipti hans af máli Bald­urs, en hann var van­hæfur í mál­inu sökum tengsla við Bald­ur. 

Svar Við­ars Más, fyrir hönd Hæsta­rétt­ar, við fyr­ir­spurn­inni var eft­ir­far­andi: „Vegna fyr­ir­spurnar sem borist hefur um hvort komið hafi til greina að kæra Jón Steinar Gunn­laugs­son, þá hæsta­rétt­ar­dóm­ara, vegna til­rauna hans til þess að hafa áhrif á afstöðu dóm­enda í máli nr. 279/2011: Ákæru­valdið gegn Baldri Guð­laugs­syni, vil ég taka eft­ir­far­andi fram: Ég var á þessum tíma vara­for­seti Hæsta­réttar og sat í for­sæti í þessu máli, en aðrir dóm­endur voru hæsta­rétt­ar­dóm­ar­arn­ir: Bene­dikt Boga­son, Garðar Gísla­son, Greta Bald­urs­dóttir og Ólafur Börkur Þor­valds­son. Eftir flutn­ing máls­ins og meðan á samn­ingu dóms í mál­inu stóð varð ég þess var að einn dóm­enda við rétt­inn, Jón Steinar Gunn­laugs­son, sem var van­hæfur til að dæma í mál­inu vegna náinna vin­áttu­tengsla við ákærða, hafði komið að máli við dóm­ar­ana Bene­dikt Boga­son og Garðar Gísla­son og síðar við Gretu Bald­urs­dóttur og freistað þess að sann­færa þau um að sýkna ætti ákærða í mál­inu. Í þessu skyni hafði hann meðal ann­ars afhent þeim blað með texta, sem hann hafði sjálfur samið, og taldi að þar væru meg­in­spurn­ingar í mál­inu settar fram og hver væru hin réttu svör við þeim. Svör­in, eins og hann setti þau fram, ættu að leiða til sýknu. Þessi hegðun dóm­ar­ans fór þvert á ríka venju hér við rétt­inn um að þegar dóm­ari er van­hæfur í máli, þá haldi hann sig til hlés og tjái sig ekki um málið hvað þá freisti þess að lýsa skoð­unum sínum á því hvernig eigi að dæma í því. Það er reyndar einnig svo að dóm­arar leit­ast ekki við að hafa áhrif á úrlausn mála, sem þeir eru ekki sjálfir dóm­arar í. 

Fram­an­greint er í sam­ræmi við fyr­ir­mæli laga um sjálf­stæði dóm­enda, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga um dóm­stóla nr. 15/1998. Ég taldi að hátt­semi Jóns Stein­ars sam­rýmd­ist ekki fram­an­greindri venju og að ekki væri úti­lokað að afskipti dóm­ar­ans gætu falið í sér brot á ákvæðum í  XIV. kafla almennra hegn­ing­ar­laga nr. 19/1940. Ég átti þess vegna fund með Jóni Stein­ari og fann að þess­ari hátt­semi hans og óskaði eftir því að hann léti þegar af henni. Hann varð við beiðni minni og hætti þeirri við­leitni sem að framan er lýst. Ég taldi þess vegna ekki þörf á því að rann­saka hvort hátt­semin hefði falið í sér brot á ákvæðum í til­vitn­uðum kafla almennra hegn­ing­ar­laga til þess að unnt væri að leggja mat á hvort ástæða væri til að kæra hátt­sem­ina. Um þessa afstöðu vís­ast til 1. mgr. 28. gr. laga um dóm­stóla. Ég taldi heldur ekki til­efni til þess leggja grund­völl að kvörtun til nefndar um dóm­ara­störf, sbr. 2. mgr. grein­ar­inn­ar.“

Jón Steinar hefur sjálfur sagt, að engin lög hafi verið brotin þegar hann kom upp­lýs­ingum til með­dóm­ara í rétt­in­um, um sýknu­á­stæður í máli Bald­urs.

Mál Bene­dikts gegn Jóni Stein­ari var þing­fest 15. nóv­em­ber síð­ast­lið­inn og var þá gef­inn frestur til 13. des­em­ber til að skila grein­ar­gerð­u­m. Lög­maður Bene­dikts í mál­inu er Vil­hjálm­ur Vil­hjálms­­son hrl. og verj­andi Jón Stein­­ars er Gest­ur Jóns­­son hrl.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eilífðarefnin finnast í regnvatni alls staðar um heiminn. Uppruni þeirra er oftast á vesturlöndum en það eru fátækari íbúar heims sem þurfa að súpa seyðið af því.
Regnvatn nánast alls staðar á jarðríki óhæft til drykkjar
Okkur finnst mörgum rigningin góð en vegna athafna mannanna er ekki lengur öruggt að drekka regnvatn víðast hvar í veröldinni, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fleiri farþegar fóru um Flugstöð Leifs Eiríkssonar í júlí síðastliðinum en í sama mánuði árið 2019.
Flugið nær fyrri styrk
Júlí var metmánuður í farþegaflutningum hjá Play og Icelandair þokast nær þeim farþegatölum sem sáust fyrir kórónuveirufaraldur. Farþegafjöldi um Keflavíkurflugvöll var meiri í júlí síðastliðnum en í sama mánuði árið 2019.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Verðfall á mörkuðum erlendis er lykilbreyta í þróun eignarsafns íslenskra lífeyrissjóða. Myndin tengist fréttinni ekki beint.
Eignir lífeyrissjóðanna lækkuðu um 361 milljarða á fyrri hluta ársins
Fallandi hlutabréfaverð, jafn innanlands sem erlendis, og styrking krónunnar eru lykilþættir í því að eignir íslensku lífeyrissjóðanna hafa lækkað umtalsvert það sem af er ári. Eignirnar hafa vaxið mikið á síðustu árum. Í fyrra jukust þær um 36 prósent.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Uppþornað stöðuvatn í norðurhluta Ungverjalands.
Enn ein hitabylgjan og skuggalegur vatnsskortur vofir yfir
Það er ekki aðeins brennandi heitt heldur einnig gríðarlega þurrt með tilheyrandi hættu á gróðureldum víða í Evrópu. En það er þó vatnsskorturinn sem veldur mestum áhyggjum.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Þrjár af hverjum fjórum krónum umfram skuldir bundnar í steypu
Lektor í fjármálum segir ekki ólíklegt að húsnæðisverð muni lækka hérlendis. Það hafi gerst eftir bankahrunið samhliða mikilli verðbólgu. Alls hefur hækkun á fasteignaverði aukið eigið fé heimila landsins um 3.450 milljarða króna frá 2010.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Fylgistap ríkisstjórnarflokkanna minna en nær allra annarra stjórna eftir bankahrun
Einungis ein ríkisstjórn sem setið hefur frá 2009 hefur mælst með meira fylgi tíu mánuðum eftir að hún tók við völdum en hún fékk í kosningunum sem færði henni þau völd. Sú ríkisstjórn beið afhroð í kosningum rúmum þremur árum síðar.
Kjarninn 8. ágúst 2022
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent