Gjaldeyriskrísa í Tyrklandi

Tyrkneska líran hefur verið í frjálsu falli á síðustu dögum vegna deilna við Bandaríkjastjórn. Tyrkir óttast efnahagskreppu en gjaldmiðillinn hefur veikst mikið á síðustu mánuðum auk þess sem verðbólga hefur stigið hratt.

Recep Tayyip Erdogan, Tyrklandsforseti
Recep Tayyip Erdogan, Tyrklandsforseti
Auglýsing

Tyrk­neska líran hefur hrapað í verði á síð­ustu dögum eftir að Banda­ríkja­stjórn til­kynnti að hún myndi beita frek­ari við­skipta­þving­unum og tolla­hækk­unum gegn Tyrk­landi. Með atburðum vik­unnar aukast lík­urnar á efna­hag­skreppu í land­inu, þar sem gjald­miðil þeirra hefur verið í frjálsu falli og verð­bólgan náð met­hæðum á síð­ustu miss­er­um. CNN og Guar­dian greina frá. 

Sam­kvæmt frétt CNN hefur líran fallið um 40% í verði gegn Banda­ríkja­dal það sem af er ári og heldur áfram að veikj­ast þrátt fyrir ítrekuð ræðu­höld Tyrk­lands­for­seta til að róa mark­að­ina. Á meðan gjald­mið­ill­inn veikt­ist hratt fyrr í dag til­kynnti svo Don­ald Trump ­Banda­ríkja­for­seti með Twitt­er-­færslu að tollar á inn­fluttu stáli og áli frá Tyrk­landi yrðu hækk­aðir enn frek­ar. Færsl­una má sjá hér að neð­an. 



Minna traust til lírunnar

Ástæða veik­ingar lírunnar eru marg­þætt­ar, en sam­kvæmt báðum miðl­unum stafar hún fyrst og fremst af minna trausti erlendra fjár­festa til gjald­mið­ils­ins. Verð­bólgan í land­inu hefur stigið hratt frá árs­byrjun 2017, en for­seti Tyrk­lands, Recep Ta­yyip Er­dogan, hefur beitt sér gegn því að stýri­vext­ir ­seðla­bank­ans þar í landi verði hækk­að­ir. Án mik­illar hækk­unar stýri­vaxt­anna hefur reynst erfitt að bregðast við verð­bólg­unni og náði hún met­hæðum í  15 pró­sentum í síð­asta mán­uði. Grein­ing­ar­að­ilar ótt­ast efna­hag­skreppu í land­inu vegna veiks gjald­mið­ils og hárrar verð­bólgu, en fari svo gæti Tyrk­land þurft að setja á gjald­eyr­is­höft og sækja um lán hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum.

Auglýsing

Á síð­ustu dögum hefur svo andað köldu milli Tyrk­lands og Banda­ríkj­anna vegna hand­töku Tyrkja á banda­rískum presti. Tyrk­nesk stjórn­völd hafa ákært prest­inn fyrir njósnir og hryðju­verka­starf­semi tengdri mis­heppn­aðri valda­ránstil­raun sem átti sér stað þar í landi fyrir tveimur árum síð­an. Banda­ríkja­stjórn hefur svarað hand­tök­unni með við­skipta­banni á tveimur tyrk­neskum ráð­herrum og varað við frek­ari aðgerðum verði prest­inum ekki sleppt.

Mörg nýmark­aðs­ríki í hættu

Kjarn­inn fjall­aði um grein Gylfa Zoëga í Vís­bend­ingu fyrr í sum­ar, en í henni var­aði hann við ýmsum hættum sem hann taldi steðja að heims­hag­kerf­inu. Þeirra á meðal voru lán nýmark­aðs­ríkja í Banda­ríkja­dölum þar sem vextir hafa hækkað und­an­farin tvö ár. Sam­hliða vaxta­hækkun Banda­ríkja­dals­ins hafa nýmark­aðs­ríkin einnig ver­ið ­neydd til að hækka sína inn­lendu vexti og þrengja enn frekar að efna­hag sín­um. Í þessu til­viki nefndi Gylfi sér­stak­lega Argent­ínu og Tyrk­land, en bætti við að lík­legt sé að Brasilía og Suð­ur­-Afr­íka muni bæt­ast í hóp þess­ara landa sem eru á barmi fjár­málakreppu í náinni fram­tíð. 

Súrnun sjávar og áhrif þess á sjávardýr
Súrnun sjávar leiðir meðal annars til þess að kuðungar snigla sem búa í sjónum verða þynnri, skemmdari og að á þá vanti oft felulitina sem einkennir þá.
Kjarninn 18. október 2018
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir
Þjóðlegir þræðir – Jurtalitir
Kjarninn 18. október 2018
Hermundur Sigmundsson
Hoppum út í laugina!
Kjarninn 18. október 2018
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Engri beiðni um fóstureyðingu synjað á síðasta ári
Samkvæmt svari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn á Alþingi var þrettán einstaklingum heimilað að rjúfa þungun eftir 16. viku meðgöngu árið 2017.
Kjarninn 18. október 2018
Segir rammaáætlun þurfa að meta efnahagslega þætti
Ragna Árnadóttir, aðstoðarforstjóri Landsvirkjunar, segist ekki vita almennilega í hvaða stöðu rammaáætlun sé. Hún virðist láta meta alla aðra þætti en efnahagslega þegar fundið er út úr því hvaða landsvæði eigi að vernda gagnvart orkunýtingu.
Kjarninn 18. október 2018
Sigríður Halldórsdóttir og Þóra Arnórsdóttir
Óþarfa viðkvæmni
Kjarninn 18. október 2018
Samkeppnishæfni Íslands batnar
Ísland er nú í 24. sæti hvað varðar samkeppnishæfni af 140 þjóðríkjum. Ísland hefur farið upp um fimm sæti á síðustu þremur árum og íslenska hagkerfið er skilgreint sem nýsköpunardrifið.
Kjarninn 18. október 2018
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Fréttir vikunnar og Elon Musk
Kjarninn 18. október 2018
Meira úr sama flokkiErlent