Að láta kaupmannsdrauminn rætast

Þeir sem hafa alið með sér þann draum að verða kaupmenn geta nú látið drauminn rætast og eignast verslun í Kaupmannahöfn. Og það er ekki nein búðarhola sem er til sölu heldur ein þekktasta verslun á Norðurlöndum, nefnilega Magasin du Nord, Den gamle dame.

Magasin du Nord við Kongens Nytorv í Kaupmannahöfn.
Magasin du Nord við Kongens Nytorv í Kaupmannahöfn.
Auglýsing

Full­yrða má að flestir Íslend­ingar kann­ist við stór­versl­un­ina Magasin d­u Nord. Vel­flestir Íslend­ingar sem hafa komið til Kaup­manna­hafnar hafa rölt um stór­hýsið við Kóngs­ins Nýja­torg en auk þess rek­ur Magasin fimm aðrar versl­anir og sú sjö­unda verður opnuð í Ála­borg í næsta mán­uð­i. 

Saga þess­arar þekktu stór­versl­unar hófst í Árósum 1868, fyrir réttum 150 árum. Stofn­end­urnir vor­u T­heodor Wessel og Emil Vett og versl­un­in, sem seldi vefn­að­ar­vörur hét Emil Vett & Co. Rekst­ur­inn gekk vel og árið 1870 opn­uðu þeir félagar verslun á Ø­sterga­de (­síðar hluti Striks­ins) í Kaup­manna­höfn. Ári síðar flutti síðar flutti versl­unin á þann stað við Kóngs­ins Nýja­torg þar sem hún er enn í dag. Versl­unin hét þá De ­for­ene­de Hvidevar­eforretn­inger ved T­h. Wessel & Co og var í hluta Hot­el d­u Nor­d en það hús var rifið árið 1893 og núver­andi versl­un­ar­hús byggt. Í virð­ing­ar­skyni við gamla hót­elið breyttu þeir félagar árið 1879 nafn­inu á versl­un­inni í Magasin d­u Nord. Starf­semin í Árósum gekk vel, versl­unin flutti í stærra hús­næði og fyr­ir­tækið stækkað ört. Árið 1890 voru sam­tals 50 Magasin d­u Nor­d versl­anir víða í Dan­mörku, margar þeirra litlar og í eigu ein­stak­linga sem önn­uð­ust rekst­ur­inn. Á fyrstu ára­tugum síð­ustu aldar fjölg­að­i Magasin versl­unum og árið 1925 voru þær 170 tals­ins.  

Stofn­end­urn­ir, T­heodor Wessel og Emil Vett drógu sig út úr rekstr­inum um alda­mótin 1900. Magasin var skráð á markað árið 1952 en fjöl­skyldur stofn­end­anna áttu til skamms tíma full­trúa í stjórn fyr­ir­tæk­is­ins

Auglýsing

Á árunum eftir 1950 ákvað stjórn­ Magasin að reka fáar, en stórar versl­anir og nú eru þær sex tals­ins og sú sjö­unda verður opnuð í sept­em­ber. Auk þess rek­ur Magasin ­net­verslun þar sem við­skiptin aukast hratt. 

Erf­ið­leikar og kaupin á Illum

Árið 1891 stofn­aði Anton Carl Illum verslun við Ø­sterga­de (­síðar Strik­ið) í Kaup­manna­höfn. Anton Carl leit­aði ekki langt yfir skammt að nafni á versl­un­ina, hún var ein­fald­lega kennd við hann sjálfan, Ill­u­m.  Í upp­hafi versl­aði Illum einkum með alls kyns efni og til­heyr­andi til kjóla­saums. Árið 1899 flutt­ist versl­unin yfir göt­una og þar hefur hún verið allar götur síð­an. Á þessum árum voru auk Illum og Magasin fleiri stór­versl­anir í Kaup­manna­höfn, en þær heyra nú allar sög­unni til. Illum og Magasin eru stutt hvor frá annarri og hafa ára­tugum saman keppst um hylli við­skipta­vin­anna. Illum lengst af aðeins dýr­ari þótt ekki hafi mun­ur­inn verið mik­ill. Fjöl­skylda stofn­and­ans (sem lést árið 1938) átti versl­un­ina til árs­ins 1972. Stór­aukin sam­keppni olli erf­ið­leikum í rekstri Illum og Magasin en rekstur Illum gekk þó mun verr. 

Árið 1991 keypt­i Magasin Illum en seldi tveimur árum síðar 80% hlut í versl­un­inni til banda­ríska fjár­fest­ing­ar­bank­ans ­Merrill ­Lynch. Eftir þau eig­enda­skipti varð nokkur breyt­ing á versl­un­ar­húsi Illum við Strik­ið, aukin áhersla var lögð á dýr­ari varn­ing (verðið hækk­aði lík­a). Til að gera langa sögu stutta hafa þessar breyt­ingar ekki fallið í kramið hjá Dön­um. Rekstur Illum hefur árum saman gengið erf­ið­lega en fyr­ir­tækið hefur um nokkura ára skeið verið í eigu ítölsku versl­ana­sam­steypunn­ar La R­inascente. Miklu fé hefur verið varið í breyt­ingar og end­ur­bætur en það hefur engu breytt, kúnn­arnir láta sig vanta. Margir undr­uð­ust þegar til­kynnt var fyrir um það bil tveimur árum að mat­vöru­versl­unin Irma, sem verið hafði í kjall­ara Illum um ára­tuga skeið hefði verið sagt upp pláss­inu, nán­ast rekin á dyr. Í stað­inn kæmi ítölsk „há­gæða­versl­un“ Ea­ta­ly. Pass­aði inn í „konsept­ið“ eins og það var kallað. Irma hafði notið mik­illa vin­sælda og dró að sér mik­inn fjölda við­skipta­vina á degi hverj­um. Skemmst er frá því að segja að ítalska „há­gæða­versl­un­in“ náði sér aldrei á strik, skrif­ari þessa pistils rak þar nokkrum sinnum inn nefið og aug­ljóst var að eig­endur Illum höfðu mis­reiknað sig illi­lega. „Há­gæða­versl­un­inni“ hefur nú verið lokað og viti menn, Irma komin aft­ur.  

Íslenska „æv­in­týrið“  

Eins og flestum er kunn­ugt fóru íslenskir athafna­menn mik­inn, jafnt heima og erlend­is, á fyrstu árum ald­ar­inn­ar. Slógu um sig í við­skipt­um, ekki síst í Dan­mörku og keyptu árið 2004 Magasin (­með húð og hári sagði eitt íslensku blað­anna) og eign­uð­ust með kaup­unum 20% hlut í Illum og ári síðar allt fyr­ir­tæk­ið. Mörgum Dönum þótti nóg um kaupa­gleði Íslend­ing­anna sem keyptu meðal ann­ars á þessum tíma Hot­el D‘Anglet­er­re, þekktasta hótel Dan­merk­ur. „Hvaðan koma pen­ing­arn­ir“ sögðu Danir og klór­uðu sér í koll­in­um. Ekki þarf að fjöl­yrða um enda­lok þess­arar útrásar og allt sem þeim fylgdi en „æv­in­týrið“ fékk skjótan endi.

Deb­en­hams og Magasin

Árið 2009, þegar íslenska „æv­in­týrið“ var úti, keypti breska versl­ana­fyr­ir­tæk­ið Deb­en­hams Magasin, hlutur Íslend­inga í Illum fór á ann­arra hend­ur. Deb­en­hams, sem verslar með fatn­að, heim­il­is­vörur og margt fleira, á sér langa sögu. Var stofnað árið 1778 og var árið 2016 með um 28 þús­und starfs­menn og 180 versl­an­ir. Allra síð­ustu ár hafa reyn­st Deb­en­hams þung í skauti og blikur á lofti. Þar kemur ýmis­legt til. Í Bret­landi hefur versl­un­ar­rekstur almennt gengið erf­ið­lega, nema á net­inu, og nú eru óvissu­tímar, ekki síst vegna Brex­it. Fyrir skömmu sagði einn af stjórn­end­um Deb­en­hams í við­tali við frétta­mann Reuter­s,að núna væri „kannski“ rétti tím­inn til að end­ur­skoða ýmis­legt í rekstr­inum og nefnd­i Magasin ­sér­stak­lega. Í umfjöll­un Reuter­s um erf­ið­leika Deb­en­hams ­sagði frétta­mað­ur­inn að ekki væri til­viljun að stjórn­and­inn hefði nefn­t Magasin. Þar gengi rekst­ur­inn nefni­lega mjög vel. Í áður­nefndu við­tali vildi stjórn­and­inn ekki ræða hugs­an­legt sölu­verð en í við­tali við dag­blað­ið Gu­ar­di­an nokkrum dögum síðar nefndi einn stjórn­enda Deb­en­hams ­töl­una tvo millj­arða danskra króna, um það bil 33 millj­arða íslenska. Hann vildi ekki segja neitt um hvort ein­hverjir hefðu lýst áhuga á að kaupa Magasin en lagði áherslu á að rekst­ur Magasin versl­an­anna gengi vel og þess vegna hlyti danska fyr­ir­tækið að freista margra.

Breytir ein­hverju hver eig­and­inn er ?

Reynslan sýnir að í sjálfu sér skiptir eign­ar­haldið ekki máli. Versl­anir ganga iðu­lega kaupum og sölum án þess að við­skipta­vinir merki breyt­ing­ar. Mestu skiptir að skynja takt­inn í sam­fé­lag­inu og það virð­ist eig­end­um Magasin hafa tek­ist. Lík­legt verður því að telja að nýir eig­end­ur Magasin muni, ef af sölu verð­ur, fara var­lega í breyt­ing­ar. Reyna ekki að finna upp hjól­ið. Flýta sér hægt. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Örn Bárður Jónsson
Um skjálífi og skjána
Kjarninn 4. október 2022
Þrjú félög voru skráð á markað í sumar. Þeirra stærst er Alvotech, sem var skráð á First North markaðinn í júní. Hér sést Róbert Wessman, stofnandi og stjórnarformaður félagsins, hringja inn fyrstu viðskipti með bréfin.
Virði skráðra félaga í Kauphöllinni lækkað um 254 milljarða króna á tveimur mánuðum
Það sem af er ári hefur Úrvalsvísitala Kauphallarinnar lækkað um 28,3 prósent. Hún hækkaði um rúmlega 20 prósent árið 2020 og 33 prósent í fyrra. Leiðrétting er að eiga sér stað á virði skráðra félaga.
Kjarninn 4. október 2022
Steingrímur J. Sigfússon
Einu sinni var Póstur og Sími
Kjarninn 4. október 2022
Svandís Svavarsdóttir er matvælaráðherra og fer með málefni sjávarútvegs.
Svandís boðar frumvarp um tengda aðila í sjávarútvegi á næsta ári
Samkvæmt lögum mega tengdir aðilar í sjávarútvegi ekki halda á meira en tólf prósent af úthlutuðum kvóta á hverjum tíma. Skiptar skoðanir eru um hvort mikil samþjöppun í sjávarútvegi sé í samræmi við þetta þak.
Kjarninn 4. október 2022
Ein orðan sem Plaun skartaði, en hún reyndist eftirlíking.
Tvöfaldur í roðinu
Hugo Plaun hefur lengi verið ein helsta stríðshetja Dana, og var vel skreyttur hermaður sem hitti fyrirmenni og sagði ótrúlegar sögur sínar víða. Fyrir nokkrum árum kom í ljós að Plaun laug öllu saman.
Kjarninn 4. október 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Tvöfaldur í roðinu
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar