Segir skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis standast tímans tönn

Ólafur Þór Hauksson segir niðurstöður rannsóknarnefndar Alþingis enn vera fullgildar í dag. Innlendir þættir hefðu leikið lykilhlutverk í því að bankahrunið hafi orðið, sérstaklega hegðun bankanna sjálfra. Umfang markaðsmisnotkunar kom honum á óvart.

Auglýsing

Ólafur Þór Hauks­­son, hér­­aðs­sak­­sókn­­ari og áður sér­­stakur sak­­sókn­­ari, segir að honum finn­ist sem nið­ur­stöð­urnar á ástæðum banka­hruns­ins sem settar voru fram í skýrslu rann­sókn­ar­nefndar Alþingis eld­ast vel. 

„Mér finnst í tím­ans rás að skýrsla rann­sókn­ar­nefndar Alþingis hafi stað­ist tím­ans tönn og margt sem þar er leitt fram full­kom­lega standa enn þann dag í dag. Margt af því sem þar er skrifað fékk síðan end­ur­lit eða speglun í þeim málum sem við rann­sök­uðum sem saka­mál. Þannig að stærstu nið­ur­stöður skýrsl­unnar finnst mér alveg full­gildar enn þann dag í dag. Það er hverjum og einum mjög holl lesn­ing í umræð­unni núna að taka sér eitt hefti í hönd og renna yfir nið­ur­stöð­urnar þar því þær eru býsna stöndug­ar.“

Þetta kom fram í við­tali Þórðar Snæs Júl­í­us­­son­­ar, rit­­stjóra Kjarn­ans, við Ólaf í sjón­­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut á mið­viku­dag þar sem þeir ræddu hrunið og afleið­ingar þess í til­­efni af því að ára­tugur er lið­inn frá atburð­unum afdrifa­­ríku nú um stund­­ir. Hægt er að horfa á þátt­inn í heild sinni í spil­ar­anum hér að ofan.

Auglýsing

Veikt eigið fé og stór­fellt útlán til eig­enda

Meg­in­nið­ur­stöður rann­sókn­ar­nefnd­ar­innar voru þær að orsök banka­hruns­ins væri vegna inn­lendra þátta. Eft­ir­litið hafi verið of los­ara­legt, stjórn­mála­menn of væru­kærir og stóru bank­arnir þrír: Kaup­þing, Lands­bank­inn og Glitn­ir, farið allt of geyst. Þeir hefðu 20- fald­ast á stærð á sjö árum, sótt of hratt og áhættu­samt inn á nýja mark­aði erlend­is, að utan­um­hald og eft­ir­lit með útlánum þeirra hefði ekki fylgt útlána­vexti og að gæði útlána­safns­ins hefði minnkað veru­lega við áður upp taldar aðstæð­ur. 

Þá hafi eig­endur allra stóru bank­anna þriggja fengið óeðli­legan aðgang að lánsfé hjá þessum sömu bönkum í krafti eign­ar­halds síns. Auk þess hefðu bank­arnir þrír tekið umtals­verða áhættu vegna eigin hluta­bréfa með því að lána fyrir kaupum á þeim með veðum í bréf­un­um. Það vr nið­ur­staða rann­sókn­ar­nefndar Alþingis að veiga­mikil rök hafi leitt til þeirrar nið­ur­stöðu að „draga hefði átt lán, sem ein­vörð­ungu eru tryggð með veði í eigin hluta­bréf­um, frá eigin fé fjár­mála­fyr­ir­tæk­is. Hið sama gildi um hluti sem voru að formi til skráðir í eigu þriðja aðila en „fyrir reikn­ing“ við­kom­andi fjár­mála­fyr­ir­tæk­is.“

Mun umfangs­meiri mál en reiknað var með

Aðspurður um hvað hafi komið honum mest á óvart þegar emb­ætti sér­staks sak­sókn­ara fór að skoða hin svoköll­uðu hrun­mál segir Ólafur að upp­haf­lega hann og sam­starfs­fé­lagar hans talið að þeir myndu rekast á mál sem tengd­ust ástand­inu sem skap­að­ist við hrun­ið, rétt fyrir það eða rétt eft­ir. Að um yrði að ræða mál þar sem ein­stak­lingar reyndu að nýta sér tæki­færi til þess að koma með ólög­mætum hætti yfir fjár­muni á ögur­stundu. „En ein­hverra hluta vegna varð miklu meira um það að þessi mál voru að teygja sig mun lengra aftur í tím­ann. Og við vorum að eiga við hátt­semi sem var fyrir vikið mun alvar­legri og mun fleiri sem tóku þátt í. Og var kannski mun skipu­legri en við áttum von á til að byrja með.“

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Charles Michel, formaður leiðtogaráðs ESB, á blaðamannafundi síðasta föstudag.
Erfiðar viðræður um björgunarpakka ESB framundan
Aðildarríki Evrópusambandsins munu reyna að sammælast um björgunarpakka vegna efnahagslegra afleiðinga COVID-19 faraldursins næsta föstudag. Búist er við erfiðum viðræðum þar sem mikill ágreiningur ríkir milli landa um stærð og eðli útgjaldanna.
Kjarninn 12. júlí 2020
Stíflurnar loka fyrir flæði sjávar úr Adríahafi inn í Feneyjalónið.
Feneyingar prófa flóðavarnir sem beðið hefur verið eftir
Framkvæmdir við flóðavarnakerfi Feneyinga hafa staðið yfir frá því 2003. Verkefnið er langt á eftir áætlun og kostnaður við það hefur margfaldast.
Kjarninn 12. júlí 2020
Meiri áhugi virðist vera á íbúðum utan höfuðborgarsvæðisins.
Fleiri kaupa utan Reykjavíkur
Talið er að vaxtalækkanir Seðlabankans hafi komið í veg fyrir mikla niðursveiflu á íbúðamarkaðnum, sem tekið hefur við sér að nokkru leyti á síðustu mánuðum. Fleiri kjósa þó að kaupa íbúð utan höfuðborgarsvæðisins heldur en innan þess.
Kjarninn 12. júlí 2020
Trump stígur í vænginn við Færeyinga
Bandaríkjamenn hafa mikinn áhuga á aukinni samvinnu við Færeyinga. Þótt í orði kveðnu snúist sá áhugi ekki um hernaðarsamvinnu dylst engum hvað að baki býr.
Kjarninn 12. júlí 2020
Fé á leið til slátrunar.
Bændum á Íslandi heimilt að aflífa dýr utan sláturhúsa með ýmsum aðferðum
Yrði sláturhús á Íslandi óstarfhæft vegna hópsmits yrði fyrsti kosturinn sá að senda dýr til slátrunar í annað sláturhús. Ef aflífa þarf dýr utan sláturhúsa mega bændur beita til þess ýmsum aðferðum, m.a. gösun, höfuðhöggi og pinnabyssu.
Kjarninn 12. júlí 2020
Þriðjungsfjölgun í Siðmennt á rúmu einu og hálfu ári
Af trúfélögum bætti Stofnun múslima á Íslandi við sig hlutfallslega flestum meðlimum á síðustu mánuðum. Meðlimum þjóðkirkjunnar heldur áfram að fækka en hlutfallslega var mesta fækkunin hjá Zúistum.
Kjarninn 11. júlí 2020
Aldís Hafsteinsdóttir, formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga og bæjarstjóri Hveragerðis.
„Við þurfum fleiri ferðamenn“
Formaður Sambands íslenskra sveitarfélaga telur nauðsynlegt að fleiri ferðamenn komi til Íslands sem fyrst og vill breytingar á fyrirkomulagi skimana á Keflavíkurflugvelli.
Kjarninn 11. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent