Landsvirkjun: Öll skilyrði voru uppfyllt af bakhjörlum United Silicon

Kjarninn sendi spurningar til Landsvirkjunar til að fá betri upplýsingar um það, hvernig á því stóð að engar viðvörunarbjöllur fóru í gangi áður en United Silicon hóf starfsemi. Félagið fór í þrot og grunur leikur á umfangsmiklum lögbrotum.

landsvirkjun
Auglýsing

Sam­kvæmt gögnum sem Lands­virkjun fékk inn á borð sitt, vegna upp­bygg­ingar United Sil­icon í Helgu­vík, áttu bak­hjarlar og eig­endur verk­efn­is­ins að vera trausts­ins verð­ir. 

Á þeim grunni var ákveðið að semja við þá um orku­kaup. 

Þetta er meðal þess sem kemur fram í svörum Lands­virkj­unar við fyr­ir­spurnum Kjarn­ans, en eins og kunn­ugt er fór United Sil­icon verk­efnið ekki eins og lagt var upp með, og er það nú í gjald­þrota­með­ferð. Arion banki og Frjálsi líf­eyr­is­sjóð­ur­inn töp­uðu millj­örðum á þrot­inu, en ekki eru öll kurl komin til grafar enn og dóms­mál hafa ekki verið til lykta leidd. 

Auglýsing

Þau bein­ast meðal ann­ars að Magn­úsi Garð­ars­syni, sem var for­stjóri og for­svars­maður United Sil­icon.

Lýstar kröfur í búið námu 23,5 millj­örðum króna, að því er Geir Gests­son hrl. greindi mbl.is frá í ágúst síð­ast­liðnum. Stærsti kröfu­haf­inn var Arion banki með 9,5 millj­arða kröfu.

Spurt og svarað

Fyr­ir­spurnir Kjarn­ans til Lands­virkj­unar mið­uðu að því að fá betur fram á hvaða for­sendum Lands­virkjun samdi um orku­við­skipti við United Sil­icon og hvort eitt­hvað hafi bent til þess, í skoðun á þessum fram­tíð­ar­við­skipt­um, að þau gætu ekki reynst trausts­ins verður þegar upp var stað­ið. 

Almenn­ingur á mikið undir vegna við­skipta af þessu tagi, enda Lands­virkjun að fullu í eigu rík­is­ins og raf­orku­við­skipti til ára­tuga því mik­il­væg í því ljósi. Fyr­ir­tækið er lang­sam­lega stærsta orku­fyr­ir­tæki lands­ins með heild­ar­eignir upp á 549 millj­arða króna, miðað við lok árs í fyrra, og eigin fé upp á rúm­lega 250 millj­arða.

Lands­virkjun var ekki til­búin að upp­lýsa um virði orku­sölu­samn­ings, og ber fyrir sig trún­aði í svörum til Kjarn­ans. Þá segir í svör­unum að öll skil­yrði hafi verið upp­fyllt.

Úr kísilverinu. Það fór í þrot og náði aldrei að virka eins og það átti að gera. Mynd: United Silicon.

Hversu mikið tjón er af þessu fyrir Lands­virkj­un, sé tekið til­lit til orku­samn­ings vegna þess

„Við­skipta­vinir Lands­virkj­unar leggja almennt fram ábyrgðir vegna við­skipta sem ætlað er að koma í veg fyrir fjár­hags­legt tjón vegna mögu­legra van­efnda.  Slíkar ábyrgðir voru fyrir hend­i. Und­an­farið hefur verið mikil eft­ir­spurn eftir því að kaupa raf­magn af Lands­virkj­un.  Því hefur Lands­virkjun getað selt ork­una sem ann­ars hefði farið til kís­il­vers­ins.“

Hver er heild­ar­fjár­fest­ing Lands­virkj­unar vegna United Sil­icon? Var hún ein­hver? Og hvert er upp­reiknað virði orku­sölu­samn­ings til fyr­ir­tæk­is­ins?

„Lands­virkjun þurfti ekki að fara út í sér­staka fjár­fest­ingu vegna raf­magns­samn­ings við USi.  Um var að ræða raf­magn sem þegar var til í kerf­in­u. Varð­andi beiðni um upp­lýs­ingar um verð eða verð­mæti samn­inga að þá eru slíkar upp­lýs­ingar bundnar trún­að­i.“ 

Og hvernig fór mat Lands­virkj­unar á áreið­an­leika þessa kúnna fram? Hringdi engum bjöllum við skoðun á hon­um? Hvernig á því stóð að Magnús Garð­ars­son komst í gegnum nál­ar­augað með United Sil­icon, sem mögu­legur orku­kaup­andi til ára­tuga?

Raforkusala Landsvirkjunar skiptist svona 2017.„Af hálfu Lands­virkj­unar er í hverju til­felli lagt mat á við­skipta­vin og þann markað sem hann starfar á áður en samn­ingar eru gerð­ir.  Þar að auki eru gerðar kröf­ur um að við­skipta­vinur upp­fylli fjölda skil­yrða, þ.m.t. geti lagt fram yfir­lýs­ingar frá fjár­mála­fyr­ir­tækjum um að fjár­mögnun sé tryggð, hafi útvegað öll til­skilin opin­ber leyfi, farið í gegnum umhverf­is­mat og svo mætti lengi telja.  Jafn­framt eru gerðar kröfur um að við­skipta­vinur leggi fram trú­verð­uga við­skipta­á­ætl­un.  Að lokum er gerð krafa um að við­skipta­vinir leggi fram traustar ábyrgð­ir.   Allt er þetta gert í þeim til­gangi að tryggja áreið­an­leika við­skipta­vina og fram­gang þeirra verk­efna sem þeir standa að. Sam­kvæmt þeim gögnum sem USi og for­svars­menn þeirra lögðu fram voru öll skil­yrði upp­fyllt. 

Erlendir sér­fræð­ingar sem Lands­virkjun hefur lengi unnið með eru þeirrar skoð­unar að rekstur kís­il­vera á Íslandi sé mjög sam­keppn­is­hæfur í alþjóð­legu sam­hengi og raun sé hag­kvæmara að reka kís­il­ver á Íslandi en á mörgum öðrum stöð­u­m.  Sú grein­ing var í sam­ræmi við við­skipta­á­ætlun USi,“ segir í svari Lands­virkj­un­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Farandverkamenn í haldi lögreglumanna í lok maí.
„Blaðamennska er ekki glæpur“
Yfirvöld í Malasíu hafa ítrekað yfirheyrt fréttamenn sem fjallað hafa um aðstæður farandverkamanna í landinu í faraldri COVID-19. Hópur fréttamanna Al Jazeera var yfirheyrður í dag vegna heimildarmyndar sem varpar ljósi á harðar aðgerðir gegn verkamönnum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Dóttir Svandísar alvarlega veik
Heilbrigðisráðherra ætlar með hjálp samstarfsfólks og fjarfunda að sinna áfram störfum sínum.
Kjarninn 10. júlí 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – Fall Soga-ættarinnar
Kjarninn 10. júlí 2020
Faraldurinn í faraldrinum
Ef hægt er að líkja heimsfaraldri COVID-19 við hvirfilbyl má líkja faraldri ópíóðafíknar við loftslagsbreytingar: Þær gerast hægt og bítandi en stundum í stökkum og eru stórhættulegar.
Kjarninn 10. júlí 2020
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent