Mikil aukning í óverðtryggðum íbúðalánum

Í október voru óverðtryggð lán um 94 prósent hreinna íbúðalána. Í heildina eru íbúðalán heimilanna um 79 prósent verðtryggð á móti 21 prósent óverðtryggðra. Vextir á óverðtryggðum lánum hafa hækkað um 0,5 prósentustig síðan í september.

7DM_3285_raw_170627.jpg húsnæði fólk hús fasteign hús reykjavík
Auglýsing

Mikil aukn­ing hefur verið í óverð­tryggðum lánum á nýliðnum haust­mán­uð­u­m. Í októ­ber­mán­uði námu ný íbúða­lán, að frá­dregnum umfram- og upp­greiðslum eldri lána, alls um 14,3 millj­örðum króna en þar af voru óverð­tryggð lán að fjár­hæð 13,4 millj­örðum króna. Óverð­tryggð lán voru því um 94 pró­sent af hreinum nýjum íbúða­lánum fjár­mála­stofn­ana til heim­il­anna í októ­ber. Á sama tíma hafa vextir óverð­tryggðra lána hækkað en vextir verð­tryggða íbúða­lána staðið í stað. Þetta kemur fram í nýrri mán­að­ar­skýrslu Íbúð­ar­lána­sjóðs um hús­næð­is­mark­að­inn. 

Vext­ir ó­verð­tryggðra lána hækkað um 0,5 pró­sentu­stig

Mynd: ÍbúðalánasjóðurRaun­virði útlána fjár­mála­kerf­is­ins til heim­il­anna með veði í íbúðum hefur áfram farið vax­andi. Hækkun heildar­í­búða­lána heim­il­anna það sem af er þessu ári orðið til að mestu leyti vegna óverð­tryggðra lána. Í októ­ber voru óverð­tryggð lán 94 pró­sent af hrein­um ­í­búða­lán­um. Hlut­fall verð­tryggðra lána var í lok októ­ber um 79 pró­sent af heild­ar­útistand­andi íbúða­lánum heim­il­anna á móti 21 pró­sent óverð­tryggðra.

Ef horft er til þró­unar vaxta á óverð­tryggð­u­m ­í­búða­lánum á und­an­förnum mán­uðum kemur

í ljós að þeir hafa hækkað að með­al­tali um 0,5 ­pró­sentu­stig frá því í sept­em­ber síð­ast­liðn­um. Vextir verð­tryggðra íbúða­lána hafa hins vegar á sama tíma ­staðið í stað eða lækkað um allt að 0,2 prósentustig.

Auglýsing

Nýbygg­ingar leiða hækkun ásetts verðs íbúða

Ásett verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkar hraðar en kaup­verð. Verð í kaup­samn­ingum um íbúðir á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur hækkað með nokkuð jöfnum takti að und­an­förnu og 12 mán­aða hækkun vísi­tölu íbúða­verðs mælist nú 4,1 pró­sent. Meiri kraftur hefur hins vegar verið í hækkun ásetts verðs íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á und­an­förnum mán­uðum en vísi­tala ásetts verðs hefur hækkað um 7,2 pró­sent á und­an­förnu ári. 

Mynd: ÍbúðalánasjóðurÞessi aukni kraftur í hækkun ásetts verðs skýrist fyrst og fremst af verð­þróun nýbygg­inga. Í októ­ber var aug­lýst fer­metra­verð nýbygg­inga að með­al­tali um 17 pró­sent hærra en í októ­ber 2017 en með­al­fer­metra­verð ann­arra íbúða hækk­aði aðeins um 3 pró­sent á sama tíma­bili. Með­al­fer­metra­verð nýbygg­inga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er nú um 19 pró­sent hærra en ann­arra íbúða og þessi munur hefur ekki verið meiri í rúm­lega þrjú ár. 

Fjölgun minni íbúða í nýbygg­ingum skýrir hluta af þess­ari þróun Að und­an­förnu hefur með­al­stærð íbúða í nýbygg­ingum sem aug­lýstar eru til sölu farið minnk­and­i. 

14 pró­sent íbúða seld­ust yfir ásettu verði í októ­ber

Um 71 pró­sent allra íbúða­við­skipta á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í októ­ber var undir ásettu verði ef miðað er við verð í síð­ustu fast­eigna­aug­lýs­ingu áður en kaup­samn­ingur var und­ir­rit­að­ur. Fjórt­án ­pró­sent allra íbúða­við­skipta á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í októ­ber voru yfir ásettu verði sem er hæsta hlut­fall síðan í sept­em­ber í fyrra

Nýbygg­ingar hafa í gegnum tíð­ina verið tals­vert ólík­legri en aðrar íbúðir til að selj­ast undir ásettu verði en hlut­fall við­skipta undir ásettu verði hefur að með­al­tali verið 32 pró­sent meðal nýbygg­inga og 75 pró­sent meðal ann­arra íbúða frá upp­hafi árs 2015. Í októ­ber seld­ust um 40 pró­sent nýbygg­inga undir ásettu verði en 76 pró­sent eldri íbúða. Hlut­fall íbúða­við­skipta yfir ásettu verði var nokkuð hátt í októ­ber sam­an­borið við und­an­farna mán­uði

Stærð leig­u­­mark­aðar breyt­ist ekki í bráð

Sam­kvæmt könnun Íbúða­lána­sjóðs telja hlut­falls­lega jafn margir lands­menn að þeir verði á leigu­mark­aði eftir hálft ár og voru þar í sept­em­ber eða 17 pró­sent ein­stak­linga 18 ára og eldri. Flestir leigj­end­ur, eða 86 pró­sent myndu þó fremur velja að búa í eigin hús­næði en vera á leigu­mark­aði ef nægj­an­legt fram­boð væri af hvoru tveggja.

Ef horft er til fjölda heim­ila á leigu­mark­aði á árunum 2004 til 2006 og sá fjöldi bor­inn saman við fjölda heim­ila á leigu­mark­aði árin 2014 til 2016 má sjá að þeim fjölg­aði um rúm­lega 60 pró­sent á milli tíma­bila. Heild­ar­fjöldi heim­ila í land­inu jókst ein­ungis um 14 pró­sent á sama tíma­bil­i. 

Fjölgun heim­ila síð­ast­lið­inn ára­tug að mestu leyti til komin vegna fjölg­unar á leigu­mark­aði. Ekki hafa verið gefnar út nýrri tölur en fyrir árið 2016 en leiða má að því lík­ur, í ljósi mann­fjölg­unar í land­inu, að heim­ilum á leigu­mark­aði hafi fjölgað síðan þá. Af þeim 35.100 heim­ilum sem voru á leigu­mark­aði árið 2016 voru 16.800, eða tæp­lega helm­ingur þeirra, ein­stak­lings­heim­ili.

Færri heim­ili búa við íþyngj­andi greiðslu­byrði

Mynd: ÍbúðalánasjóðurGreiðslu­byrði heim­ila af skuldum hefur almennt farið lækk­andi frá árinu 2015. Ef horft er til hlut­falls heim­ila sem búa við íþyngj­andi greiðslu­byrð­i,  meira en 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekj­um, sam­svar­aði það á þessu ári um 7 pró­sent heim­ila lands­ins sam­an­borið við 11 pró­sent árið 2015. Ef horft er nánar til þeirra sem búa við íþyngj­andi greiðslu­byrði kemur fram í tölum Hag­stof­unnar að fólk á aldr­inum 35 til 44 ára er ald­urs­hóp­ur­inn sem býr við hlut­falls­lega hæstu greiðslu­byrð­ina.

Á sama tíma­bili hefur hlut­fall heim­ila með greiðslu­byrði undir 20 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum auk­ist úr 70 pró­sent í 78 pró­sent heim­ila. Þó er rétt að geta þess að fjár­hags­byrði fjöl­skyldna vegna hús­næðis ein­skorð­ast ekki við skuldir eins og þær eru skil­greindar í skýrslu Íbúða­lána­sjóðs. Fjöl­skyldur á leigu­mark­aði gætu til að mynda reikn­ast hér með lága greiðslu­byrði af skuldum þrátt fyrir að litlar tekjur séu eftir til ráð­stöf­unar eftir mán­að­ar­lega greiðslu húsa­leig­u. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent