Mikil aukning í óverðtryggðum íbúðalánum

Í október voru óverðtryggð lán um 94 prósent hreinna íbúðalána. Í heildina eru íbúðalán heimilanna um 79 prósent verðtryggð á móti 21 prósent óverðtryggðra. Vextir á óverðtryggðum lánum hafa hækkað um 0,5 prósentustig síðan í september.

7DM_3285_raw_170627.jpg húsnæði fólk hús fasteign hús reykjavík
Auglýsing

Mikil aukn­ing hefur verið í óverð­tryggðum lánum á nýliðnum haust­mán­uð­u­m. Í októ­ber­mán­uði námu ný íbúða­lán, að frá­dregnum umfram- og upp­greiðslum eldri lána, alls um 14,3 millj­örðum króna en þar af voru óverð­tryggð lán að fjár­hæð 13,4 millj­örðum króna. Óverð­tryggð lán voru því um 94 pró­sent af hreinum nýjum íbúða­lánum fjár­mála­stofn­ana til heim­il­anna í októ­ber. Á sama tíma hafa vextir óverð­tryggðra lána hækkað en vextir verð­tryggða íbúða­lána staðið í stað. Þetta kemur fram í nýrri mán­að­ar­skýrslu Íbúð­ar­lána­sjóðs um hús­næð­is­mark­að­inn. 

Vext­ir ó­verð­tryggðra lána hækkað um 0,5 pró­sentu­stig

Mynd: ÍbúðalánasjóðurRaun­virði útlána fjár­mála­kerf­is­ins til heim­il­anna með veði í íbúðum hefur áfram farið vax­andi. Hækkun heildar­í­búða­lána heim­il­anna það sem af er þessu ári orðið til að mestu leyti vegna óverð­tryggðra lána. Í októ­ber voru óverð­tryggð lán 94 pró­sent af hrein­um ­í­búða­lán­um. Hlut­fall verð­tryggðra lána var í lok októ­ber um 79 pró­sent af heild­ar­útistand­andi íbúða­lánum heim­il­anna á móti 21 pró­sent óverð­tryggðra.

Ef horft er til þró­unar vaxta á óverð­tryggð­u­m ­í­búða­lánum á und­an­förnum mán­uðum kemur

í ljós að þeir hafa hækkað að með­al­tali um 0,5 ­pró­sentu­stig frá því í sept­em­ber síð­ast­liðn­um. Vextir verð­tryggðra íbúða­lána hafa hins vegar á sama tíma ­staðið í stað eða lækkað um allt að 0,2 prósentustig.

Auglýsing

Nýbygg­ingar leiða hækkun ásetts verðs íbúða

Ásett verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækkar hraðar en kaup­verð. Verð í kaup­samn­ingum um íbúðir á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur hækkað með nokkuð jöfnum takti að und­an­förnu og 12 mán­aða hækkun vísi­tölu íbúða­verðs mælist nú 4,1 pró­sent. Meiri kraftur hefur hins vegar verið í hækkun ásetts verðs íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á und­an­förnum mán­uðum en vísi­tala ásetts verðs hefur hækkað um 7,2 pró­sent á und­an­förnu ári. 

Mynd: ÍbúðalánasjóðurÞessi aukni kraftur í hækkun ásetts verðs skýrist fyrst og fremst af verð­þróun nýbygg­inga. Í októ­ber var aug­lýst fer­metra­verð nýbygg­inga að með­al­tali um 17 pró­sent hærra en í októ­ber 2017 en með­al­fer­metra­verð ann­arra íbúða hækk­aði aðeins um 3 pró­sent á sama tíma­bili. Með­al­fer­metra­verð nýbygg­inga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er nú um 19 pró­sent hærra en ann­arra íbúða og þessi munur hefur ekki verið meiri í rúm­lega þrjú ár. 

Fjölgun minni íbúða í nýbygg­ingum skýrir hluta af þess­ari þróun Að und­an­förnu hefur með­al­stærð íbúða í nýbygg­ingum sem aug­lýstar eru til sölu farið minnk­and­i. 

14 pró­sent íbúða seld­ust yfir ásettu verði í októ­ber

Um 71 pró­sent allra íbúða­við­skipta á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í októ­ber var undir ásettu verði ef miðað er við verð í síð­ustu fast­eigna­aug­lýs­ingu áður en kaup­samn­ingur var und­ir­rit­að­ur. Fjórt­án ­pró­sent allra íbúða­við­skipta á höf­uð­borg­ar­svæð­inu í októ­ber voru yfir ásettu verði sem er hæsta hlut­fall síðan í sept­em­ber í fyrra

Nýbygg­ingar hafa í gegnum tíð­ina verið tals­vert ólík­legri en aðrar íbúðir til að selj­ast undir ásettu verði en hlut­fall við­skipta undir ásettu verði hefur að með­al­tali verið 32 pró­sent meðal nýbygg­inga og 75 pró­sent meðal ann­arra íbúða frá upp­hafi árs 2015. Í októ­ber seld­ust um 40 pró­sent nýbygg­inga undir ásettu verði en 76 pró­sent eldri íbúða. Hlut­fall íbúða­við­skipta yfir ásettu verði var nokkuð hátt í októ­ber sam­an­borið við und­an­farna mán­uði

Stærð leig­u­­mark­aðar breyt­ist ekki í bráð

Sam­kvæmt könnun Íbúða­lána­sjóðs telja hlut­falls­lega jafn margir lands­menn að þeir verði á leigu­mark­aði eftir hálft ár og voru þar í sept­em­ber eða 17 pró­sent ein­stak­linga 18 ára og eldri. Flestir leigj­end­ur, eða 86 pró­sent myndu þó fremur velja að búa í eigin hús­næði en vera á leigu­mark­aði ef nægj­an­legt fram­boð væri af hvoru tveggja.

Ef horft er til fjölda heim­ila á leigu­mark­aði á árunum 2004 til 2006 og sá fjöldi bor­inn saman við fjölda heim­ila á leigu­mark­aði árin 2014 til 2016 má sjá að þeim fjölg­aði um rúm­lega 60 pró­sent á milli tíma­bila. Heild­ar­fjöldi heim­ila í land­inu jókst ein­ungis um 14 pró­sent á sama tíma­bil­i. 

Fjölgun heim­ila síð­ast­lið­inn ára­tug að mestu leyti til komin vegna fjölg­unar á leigu­mark­aði. Ekki hafa verið gefnar út nýrri tölur en fyrir árið 2016 en leiða má að því lík­ur, í ljósi mann­fjölg­unar í land­inu, að heim­ilum á leigu­mark­aði hafi fjölgað síðan þá. Af þeim 35.100 heim­ilum sem voru á leigu­mark­aði árið 2016 voru 16.800, eða tæp­lega helm­ingur þeirra, ein­stak­lings­heim­ili.

Færri heim­ili búa við íþyngj­andi greiðslu­byrði

Mynd: ÍbúðalánasjóðurGreiðslu­byrði heim­ila af skuldum hefur almennt farið lækk­andi frá árinu 2015. Ef horft er til hlut­falls heim­ila sem búa við íþyngj­andi greiðslu­byrð­i,  meira en 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekj­um, sam­svar­aði það á þessu ári um 7 pró­sent heim­ila lands­ins sam­an­borið við 11 pró­sent árið 2015. Ef horft er nánar til þeirra sem búa við íþyngj­andi greiðslu­byrði kemur fram í tölum Hag­stof­unnar að fólk á aldr­inum 35 til 44 ára er ald­urs­hóp­ur­inn sem býr við hlut­falls­lega hæstu greiðslu­byrð­ina.

Á sama tíma­bili hefur hlut­fall heim­ila með greiðslu­byrði undir 20 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum auk­ist úr 70 pró­sent í 78 pró­sent heim­ila. Þó er rétt að geta þess að fjár­hags­byrði fjöl­skyldna vegna hús­næðis ein­skorð­ast ekki við skuldir eins og þær eru skil­greindar í skýrslu Íbúða­lána­sjóðs. Fjöl­skyldur á leigu­mark­aði gætu til að mynda reikn­ast hér með lága greiðslu­byrði af skuldum þrátt fyrir að litlar tekjur séu eftir til ráð­stöf­unar eftir mán­að­ar­lega greiðslu húsa­leig­u. 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kim Kardashian á rauða dregli Met Gala fyrr í þessum mánuði. Skömmu eftir að þessi mynd var tekin skipti hún yfir í endurgerð kjólsins til þess að koma í veg fyrir skemmdir á þeim upprunalega.
„Sögufrægum flíkum ætti enginn að klæðast, nokkurn tímann“
Fyrr í mánuðinum mætti Kim Kardashian á Met Gala í sögufrægum kjól sem var í eigu Marilyn Monroe. Svo mjög voru forverðir óánægðir með uppátækið að ICOM, alþjóðaráð safna, sá ástæðu til að senda frá sér yfirlýsingu.
Kjarninn 18. maí 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Segir marga hljóta að spyrja hvað LOGOS fékk greitt fyrir minnisblað um Bankasýsluna
Þingmaður Samfylkingar segir að ef mönnum sé alvara um að fara í saumana á sölunni á Íslandsbanka sé það ekki ekki gert með aðkeyptum lögfræðiálitum sem bæta engu við málflutninginn og er komið með forgangi til ákveðinna fjölmiðla til forsíðubirtingar.“
Kjarninn 18. maí 2022
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir, oddviti Viðreisnar.
Þórdís Lóa segir ekki ólíklegt að Viðreisn og Framsókn séu að fara að vinna saman
Oddviti Viðreisnar segir Samfylkingu, Pírata og Viðreisn eiga málefnalega samleið í mikilvægum málaflokkum og að Framsókn virðist standa nærri þeim. Það sé þó ljóst að gamli meirihlutinn sé fallinn og að næstu skref séu að mynda nýjan.
Kjarninn 18. maí 2022
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra.
Segir lánakjör enn í dag mjög góð – í sögulegu ljósi
Þrátt fyrir að kjör á lánamarkaði séu í sögulegu ljósi góð þá breytir það því ekki að margir ráða ekki við aukna greiðslubyrði, segir fjármálaráðherra. Hann vill þó ekki að ríkið grípi inn í og þvingi fram niðurstöðu sem ekki fæst á markaði.
Kjarninn 18. maí 2022
Maður á lestarstöð í Seoul í Suður-Kóreu fylgist með upplýsingafundi yfirvalda í Norður-Kóreu um kórónuveriufaraldurinn sem hefur loks náð þar fótfestu, um tveimur ogh álfu ári eftir að fyrsta smitið greindist í Kína.
Yfir milljón manns í Norður-Kóreu „með hita“
Yfirvöld í Norður-Kóreu fullyrða að um milljón íbúa landsins séu „með hita“eftir að fyrsta COVID-tilfellið var staðfest fyrir helgi. Kim Jong-un, leiðtogi Norður-Kóreu, hefur skipað sjálfan sig sem yfirmann sjúkdómsviðbragðra.
Kjarninn 18. maí 2022
Blaða- og fréttamenn í eina sæng
Á aðalfundi Félags fréttamanna í gær var sameining félagsins við Blaðamannafélag Íslands samþykkt en aðalfundur BÍ samþykkti sameininguna í apríl.
Kjarninn 18. maí 2022
Rússneska ríkisfyrirtækinu Gazprom hefur verið vísað úr alþjóðlegu bandalagi gasfyrirtækja.
ESB slakar á klónni gagnvart Rússum
Til að koma í veg fyrir stórfelldan orkuskort í Evrópu hefur framkvæmdastjórn Evrópusambandsins gefið út viðmiðunarreglur um hvernig greiða megi fyrir rússneskt gas. Verið að láta undan kúgunum Pútíns, segir forsætisráðherra Póllands.
Kjarninn 18. maí 2022
Aðalvalkostur Landsnets er sá að Blöndulína 3 liggi um fimm sveitarfélög og í lofti alla leiðina.
Bítast um stuttan jarðstrengsspotta Blöndulínu 3
Sveitarfélög á Norðurlandi vilja Blöndulínu 3 í jörð um lönd sín en þeir eru hins vegar örfáir, kílómetrarnir sem Landsnet telur jarðstreng mögulegan á hinni 100 km löngu línu. Náttúruverndarsamtök segja streng yfir Sprengisand höggva á hnútinn.
Kjarninn 18. maí 2022
Meira úr sama flokkiInnlent