Lífeyrissjóðir lánuðu jafn mikið óverðtryggt og verðtryggt í nóvember

Útlán lífeyrissjóða til sjóðsfélaga vegna íbúðarkaupa eða endurfjármögnunar drógust saman um tæpan þriðjung milli mánaða. Helmingur útlána þeirra voru óverðtryggð.

Mjög hefur hægt á útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa á síðustu mánuðum.
Mjög hefur hægt á útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa á síðustu mánuðum.
Auglýsing

Sjóðs­fé­lagar líf­eyr­is­sjóða lands­ins tóku 42 pró­sent lægri upp­hæð verð­tryggt að láni hjá sjóð­unum í nóv­em­ber 2018 en í sama mán­uði árið áður. Alls lækk­aði heild­ar­upp­hæðin sem sjóðs­fé­lag­arnir tóku að láni hjá sjóð­unum til íbúð­ar­kaupa um 32 pró­sent milli ára. Í nóv­em­ber 2017 lán­uðu líf­eyr­is­sjóð­irnir 9,7 millj­arða króna til íbúð­ar­kaupa en í nóv­em­ber í fyrra nam sú upp­hæð 6,6 millj­örðum króna.

Sú upp­hæð skipt­ist nán­ast jafnt milli verð­tryggðra og óverð­tryggðra lána. Raunar munar ein­ungis einni milljón króna á lána­teg­und­un­um. Svo lít­ill munur hefur aldrei verið á verð­tryggðum og óverð­tryggðum útlánum líf­eyr­is­sjóða frá því að þeir fóru að bjóða upp á óverð­tryggð lán síðla árs 2015. Til sam­an­burðar má nefna að í ágúst 2018, þegar líf­eyr­is­sjóð­irnir lán­uðu alls 10,2 millj­arða króna til sjóðs­fé­laga sinna, voru 81 pró­sent allra útlána verð­tryggð. Þremur mán­uðum síðar voru, líkt og áður sagði, um 50 pró­sent þeirra óverð­tryggð.

Þetta kemur fram í nýjum hag­tölum Seðla­banka Íslands sem birtar voru í dag.

Stóru sjóð­irnir farnir að draga í land

Mjög hefur hægst á lán­tökum til íbúð­ar­kaupa hjá líf­eyr­is­sjóðum lands­ins á und­an­förnum mán­uð­um. Sá sam­dráttur á sér fyrst og síð­ast stað í verð­tryggðum lán­um.

Auglýsing
Ástæðan er tví­þætt, ann­ars vegar hafa aðstæður á mark­aði breyst nokkuð skarpt, sér­stak­lega með hækk­andi verð­bólgu sem gerir verð­tryggð lán óhag­kvæm­ari.

Hins vegar hafa stærstu sjóðir lands­ins: Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins (LS­R), Líf­eyr­is­sjóður verzl­un­ar­manna og nú síð­ast Gildi Líf­eyr­is­sjóður allir lækkað veð­hlut­fall sjóðs­fé­lags­lána sinna úr 75 í 70 pró­sent. Það gerir það að verkum að færri sjóðs­fé­lagar en áður geta tekið slík lán.

Farið var yfir þessa stöðu í frétta­skýr­ingu sem birt­ist á Kjarn­anum í síð­ustu viku. Þar var greint frá því að ákvörðun Gildis um að lækka veð­hlut­fall sitt byggði meðal ann­ars á var­úð­ar­sjón­ar­miði vegna mik­illa verð­hækk­­ana á fast­­eigna­­mark­aði á und­an­­förnum árum, og hins vegar vegna auk­innar ásóknar í lán hjá Gildi. Heim­ildir Kjarn­ans herma að sú ásókn hafi auk­ist umtals­vert eftir að hinir tveir stóru líf­eyr­is­­sjóð­irnir sem lána sjóðs­fé­lögum til íbúð­­ar­­kaupa lækk­­uðu veð­hlut­fall sitt niður í 70 pró­­sent.

Bitnar verst á þeim sem eiga minna eigið fé

Íslend­ingar taka sögu­lega mun frekar verð­tryggð lán en óverð­tryggð. Ástæðan er sú að þeim fylgir lægri greiðslu­byrði, en síð­ustu ár hafa slík lán einnig verið hag­kvæm þar sem verð­bólga var árum saman undir verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands og end­ur­koma líf­eyr­is­sjóð­anna á íbúð­ar­lána­markað haustið 2015 hefur leitt til þess að vaxta­kjör hafa lækkað hratt. Þannig er nú hægt að fá verð­tryggð lán með breyti­legum vöxtum á 2,46 pró­sent hjá Frjálsa líf­eyr­is­sjóðn­um, sem býður 70 pró­sent veð­hlut­fall. Alls bjóða níu líf­eyr­is­sjóðir verð­tryggð íbúð­ar­lán með undir þriggja pró­senta vöxt­um. Til sam­an­burðar eru ódýr­ustu breyti­legu verð­tryggðu vextir sem bjóð­ast í banka á Íslandi hjá Lands­bank­an­um. Þar eru vext­irnir 3,55 pró­sent, eða 44 pró­sent hærri en hjá Frjálsa líf­eyr­is­sjóðn­um. Lands­bank­inn býður hins vegar við­skipta­vinum sínum hærra veð­hlut­fall, eða 85 pró­sent.

Auglýsing
Þetta þýðir að þeir sem hyggja á íbúð­ar­kaup en eiga lítið eigið fé þurfa að taka óhag­kvæm­ari lán en bjóð­ast þeim sem eiga meira eigið fé og geta tekið allt sem þeir þurfa að láni hjá líf­eyr­is­sjóð­um.

Mikið breyt­ing á allra síð­ustu mán­uðum

Í íbúða­mark­aðs­skýrslu Grein­ingar Íslands­banka sem birt var í októ­ber 2018 kom fram að 77 pró­sent heild­ar­skulda heim­ila lands­ins væru verð­tryggð­ar. Í þeim saman mán­uði, sam­hliða því að verð­bólga tók að hækka skarpt, dróg­ust verð­tryggð útlán fjár­mála­fyr­ir­tækja, sam­kvæmt mán­að­ar­skýrslu Íbúða­lána­sjóðs, veru­lega sam­an. Raunar voru nýu íbúð­ar­lán, að frá­dregnum umfram- og upp­greiðslum eldri lána, nán­ast ein­vörð­ungu óverð­tryggð lán, eða 94 pró­sent.

Þessi til­hneig­ing sést einnig vel í útlánum líf­eyr­is­sjóða. Á fyrstu níu mán­uðum árs­ins 2018 voru 75 pró­sent allra útlána þeirra til sjóðs­fé­laga verð­tryggð lán. Í októ­ber og nóv­em­ber voru þau tæp­lega 53 pró­sent allra lána, og óverð­tryggð lán því tæp­lega 47 pró­sent útlána líf­eyr­is­sjóða.

Alls hafa líf­eyr­is­sjóðir lands­ins lána tæp­lega 330 millj­arða króna til sjóðs­fé­laga sinna frá því að þeir hófu end­ur­komu sína á íbúð­ar­lána­markað af alvöru haustið 2015 með því að hækka veð­hlut­föll og bjóða upp á mun hag­stæð­ari kjör en þeir höfðu gert áður.



Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent