Lífeyrissjóðir lánuðu jafn mikið óverðtryggt og verðtryggt í nóvember

Útlán lífeyrissjóða til sjóðsfélaga vegna íbúðarkaupa eða endurfjármögnunar drógust saman um tæpan þriðjung milli mánaða. Helmingur útlána þeirra voru óverðtryggð.

Mjög hefur hægt á útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa á síðustu mánuðum.
Mjög hefur hægt á útlánum lífeyrissjóða til íbúðarkaupa á síðustu mánuðum.
Auglýsing

Sjóðs­fé­lagar líf­eyr­is­sjóða lands­ins tóku 42 pró­sent lægri upp­hæð verð­tryggt að láni hjá sjóð­unum í nóv­em­ber 2018 en í sama mán­uði árið áður. Alls lækk­aði heild­ar­upp­hæðin sem sjóðs­fé­lag­arnir tóku að láni hjá sjóð­unum til íbúð­ar­kaupa um 32 pró­sent milli ára. Í nóv­em­ber 2017 lán­uðu líf­eyr­is­sjóð­irnir 9,7 millj­arða króna til íbúð­ar­kaupa en í nóv­em­ber í fyrra nam sú upp­hæð 6,6 millj­örðum króna.

Sú upp­hæð skipt­ist nán­ast jafnt milli verð­tryggðra og óverð­tryggðra lána. Raunar munar ein­ungis einni milljón króna á lána­teg­und­un­um. Svo lít­ill munur hefur aldrei verið á verð­tryggðum og óverð­tryggðum útlánum líf­eyr­is­sjóða frá því að þeir fóru að bjóða upp á óverð­tryggð lán síðla árs 2015. Til sam­an­burðar má nefna að í ágúst 2018, þegar líf­eyr­is­sjóð­irnir lán­uðu alls 10,2 millj­arða króna til sjóðs­fé­laga sinna, voru 81 pró­sent allra útlána verð­tryggð. Þremur mán­uðum síðar voru, líkt og áður sagði, um 50 pró­sent þeirra óverð­tryggð.

Þetta kemur fram í nýjum hag­tölum Seðla­banka Íslands sem birtar voru í dag.

Stóru sjóð­irnir farnir að draga í land

Mjög hefur hægst á lán­tökum til íbúð­ar­kaupa hjá líf­eyr­is­sjóðum lands­ins á und­an­förnum mán­uð­um. Sá sam­dráttur á sér fyrst og síð­ast stað í verð­tryggðum lán­um.

Auglýsing
Ástæðan er tví­þætt, ann­ars vegar hafa aðstæður á mark­aði breyst nokkuð skarpt, sér­stak­lega með hækk­andi verð­bólgu sem gerir verð­tryggð lán óhag­kvæm­ari.

Hins vegar hafa stærstu sjóðir lands­ins: Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins (LS­R), Líf­eyr­is­sjóður verzl­un­ar­manna og nú síð­ast Gildi Líf­eyr­is­sjóður allir lækkað veð­hlut­fall sjóðs­fé­lags­lána sinna úr 75 í 70 pró­sent. Það gerir það að verkum að færri sjóðs­fé­lagar en áður geta tekið slík lán.

Farið var yfir þessa stöðu í frétta­skýr­ingu sem birt­ist á Kjarn­anum í síð­ustu viku. Þar var greint frá því að ákvörðun Gildis um að lækka veð­hlut­fall sitt byggði meðal ann­ars á var­úð­ar­sjón­ar­miði vegna mik­illa verð­hækk­­ana á fast­­eigna­­mark­aði á und­an­­förnum árum, og hins vegar vegna auk­innar ásóknar í lán hjá Gildi. Heim­ildir Kjarn­ans herma að sú ásókn hafi auk­ist umtals­vert eftir að hinir tveir stóru líf­eyr­is­­sjóð­irnir sem lána sjóðs­fé­lögum til íbúð­­ar­­kaupa lækk­­uðu veð­hlut­fall sitt niður í 70 pró­­sent.

Bitnar verst á þeim sem eiga minna eigið fé

Íslend­ingar taka sögu­lega mun frekar verð­tryggð lán en óverð­tryggð. Ástæðan er sú að þeim fylgir lægri greiðslu­byrði, en síð­ustu ár hafa slík lán einnig verið hag­kvæm þar sem verð­bólga var árum saman undir verð­bólgu­mark­miði Seðla­banka Íslands og end­ur­koma líf­eyr­is­sjóð­anna á íbúð­ar­lána­markað haustið 2015 hefur leitt til þess að vaxta­kjör hafa lækkað hratt. Þannig er nú hægt að fá verð­tryggð lán með breyti­legum vöxtum á 2,46 pró­sent hjá Frjálsa líf­eyr­is­sjóðn­um, sem býður 70 pró­sent veð­hlut­fall. Alls bjóða níu líf­eyr­is­sjóðir verð­tryggð íbúð­ar­lán með undir þriggja pró­senta vöxt­um. Til sam­an­burðar eru ódýr­ustu breyti­legu verð­tryggðu vextir sem bjóð­ast í banka á Íslandi hjá Lands­bank­an­um. Þar eru vext­irnir 3,55 pró­sent, eða 44 pró­sent hærri en hjá Frjálsa líf­eyr­is­sjóðn­um. Lands­bank­inn býður hins vegar við­skipta­vinum sínum hærra veð­hlut­fall, eða 85 pró­sent.

Auglýsing
Þetta þýðir að þeir sem hyggja á íbúð­ar­kaup en eiga lítið eigið fé þurfa að taka óhag­kvæm­ari lán en bjóð­ast þeim sem eiga meira eigið fé og geta tekið allt sem þeir þurfa að láni hjá líf­eyr­is­sjóð­um.

Mikið breyt­ing á allra síð­ustu mán­uðum

Í íbúða­mark­aðs­skýrslu Grein­ingar Íslands­banka sem birt var í októ­ber 2018 kom fram að 77 pró­sent heild­ar­skulda heim­ila lands­ins væru verð­tryggð­ar. Í þeim saman mán­uði, sam­hliða því að verð­bólga tók að hækka skarpt, dróg­ust verð­tryggð útlán fjár­mála­fyr­ir­tækja, sam­kvæmt mán­að­ar­skýrslu Íbúða­lána­sjóðs, veru­lega sam­an. Raunar voru nýu íbúð­ar­lán, að frá­dregnum umfram- og upp­greiðslum eldri lána, nán­ast ein­vörð­ungu óverð­tryggð lán, eða 94 pró­sent.

Þessi til­hneig­ing sést einnig vel í útlánum líf­eyr­is­sjóða. Á fyrstu níu mán­uðum árs­ins 2018 voru 75 pró­sent allra útlána þeirra til sjóðs­fé­laga verð­tryggð lán. Í októ­ber og nóv­em­ber voru þau tæp­lega 53 pró­sent allra lána, og óverð­tryggð lán því tæp­lega 47 pró­sent útlána líf­eyr­is­sjóða.

Alls hafa líf­eyr­is­sjóðir lands­ins lána tæp­lega 330 millj­arða króna til sjóðs­fé­laga sinna frá því að þeir hófu end­ur­komu sína á íbúð­ar­lána­markað af alvöru haustið 2015 með því að hækka veð­hlut­föll og bjóða upp á mun hag­stæð­ari kjör en þeir höfðu gert áður.



Rakel Guðmundsdóttir
Sumt þarf að banna
Leslistinn 15. janúar 2019
Brexit-samningi May hafnað í breska þinginu
Næstu skref í Brexit-málinu eru óljós. Vantrausttillaga er líkleg.
Kjarninn 15. janúar 2019
Norski bankinn DNB hefur verið álitinn besti kosturinn
DNB bankinn norski, þar sem norska ríkið er stærsti eigandi, hefur þó nokkra stóra viðskiptavini hér á landi. Ef Íslandsbanki verður seldur þykir hann spennandi kostur sem kaupandi.
Kjarninn 15. janúar 2019
ÚR kærir ákvörðun Fiskistofu til ráðuneytis
Útgerðarfélag Reykjavíkur segir að allt verði gert til að hnekkja ákvörðun Fiskistofu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Sara Dögg Svanhildardóttir
Birtir til í Garðabæ
Kjarninn 15. janúar 2019
Gylfi Arnbjörnsson, fyrrverandi forseti ASÍ.
Gylfi Arnbjörnsson sækir um stöðu ráðuneytisstjóra
Fyrrverandi forseti Alþýðusambands Íslands sækir um stöðu ráðuneytisstjóra í heilbrigðisráðuneytinu.
Kjarninn 15. janúar 2019
Mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar
Samkvæmt forseta Alþingis voru mögu­leg­ar laga- og reglu­breyt­ing­ar ræddar á fundi for­sæt­is­nefnd­ar í gær til þess að Klausturmálið kom­ist í far­veg. Sú umræða verður tek­in áfram á fundi þing­flokks­formanna í dag.
Kjarninn 15. janúar 2019
Karl Gauti Hjaltason, Inga Sæland og Ólafur Ísleifsson
Ríkisendurskoðandi tjáir sig ekki um fundinn við Ólaf og Karl Gauta
Ríkisendurskoðandi er trúnaðarmaður Alþingismanna og getur því ekki gefið upp hvort Ólafur Ísleifsson og Karl Gauti Hjaltason, fyrrverandi þingmenn Flokks fólksins, hafi átt fund með embættinu á síðasta ári um fjármálastjórnun Ingu Sæland.
Kjarninn 15. janúar 2019
Meira úr sama flokkiInnlent