Allir þrír stærstu lífeyrissjóðirnir búnir að lækka veðhlutfall niður í 70 prósent

Gildi hefur lækkað veðhlutfall lána sem hann veitir sjóðsfélögum sínum til íbúðarkaupa niður í 70 prósent. Það var m.a. gert vegna þess að hinir tveir stóru lífeyrissjóðirnir höfðu lækkað sitt veðhlutfall þannig, sem skilaði aukinni aðsókn í lán Gildis.

_abh3592_9954417613_o.jpg
Auglýsing

Gildi líf­eyr­is­sjóður lækk­aði veð­hlut­fall sjóðs­fé­lags­lána sinna niður í 70 pró­sent um nýliðin ára­mót. Þar með hafa allir stóru líf­eyr­is­sjóð­irnir þrír: Gildi, Líf­eyr­is­sjóður verzl­un­ar­manna og Líf­eyr­is­sjóður starfs­manna rík­is­ins (LSR) lækkað veð­hlut­fall sitt frá því sem það var hæst eftir að þeir hófu fulla sókn inn á íbúða­lána­markað að nýju haustið 2015.

Líf­eyr­is­sjóður ver­szl­un­ar­manna lækk­aði veð­hlut­fall á sjóðs­fé­lags­lánum sínum úr 75 í 70 pró­sent sum­arið 2017. LSR lækk­aði sitt láns­hlut­fall með sama hætti í fyrra og nú hefur Gildi, líkt og áður seg­ir, gert slíkt hið sama.

Í frétt á vef Gildis segir að ákvörð­unin byggi meðal ann­ars á var­úð­ar­sjón­ar­miði vegna mik­illa verð­hækk­ana á fast­eigna­mark­aði á und­an­förnum árum, og hins vegar vegna auk­innar ásóknar í lán hjá Gildi. Heim­ildir Kjarn­ans herma að sú ásókn hafi auk­ist umtals­vert eftir að hinir tveir stóru líf­eyr­is­sjóð­irnir sem lána sjóðs­fé­lögum til íbúð­ar­kaupa lækk­uðu veð­hlut­fall sitt niður í 70 pró­sent.

Í frétt Gildis segir að einnig sé horft til þess að hlut­fall lána sjóðs­fé­laga nálgist nú þau við­mið sem sett séu í fjár­fest­ing­ar­stefnu sjóðs­ins. Á ein­fald­ara máli þýðir það að hver líf­eyr­is­sjóður setur sér æski­legt hámark á ákveðnum eigna­flokk­um, til dæmis lánum til sjóðs­fé­laga vegna íbúð­ar­kaupa. Í þeirri miklu aðsókn sem verið hefur í íbúða­lán líf­eyr­is­sjóða á und­an­förnum rúmu þremur árum þá hefur Gildi nálg­ast það hámark.

Auglýsing
Enn bjóða fjórir líf­eyr­is­sjóðir sjóðs­fé­lögum sínum 75 pró­sent lán. Þeir eru Brú, Söfn­un­ar­sjóður líf­eyr­is­rétt­inda, Lífs­verk og Stapi.

Hafa keyrt niður vexti

Líf­eyr­is­­sjóðir lands­ins hafa lengi lánað sjóð­­fé­lögum sínum til íbúð­­ar­­kaupa. Þau lán hafa þó verið þannig að mun lægra láns­hlut­­fall hefur verið í boði sem gerði það að verkum að fólk sem átti lítið eigið fé gat illa nýtt sér þau lán. Það breytt­ist allt haustið 2015 þegar sjóð­irnir hækk­­uðu láns­hlut­­fall sitt og bjóða upp á enn hag­­stæð­­ari kjör. Frá þeim tíma hafa líf­eyr­is­sjóð­irnir lánað sjóðs­fé­lögum sínum 323 millj­arða króna til íbúð­ar­kaupa.

Sjóð­irnir hafa getað boðið upp á afar hag­stæð lán, þ.e. miðað við þau vaxta­kjör sem vana­lega eru í boði á Íslandi, fyrir þá sem upp­fylla lána­skil­yrði þeirra. Þannig eru lægstu breyti­legu verð­tryggðu vextir líf­eyr­is­sjóða nú 2,46 pró­sent á meðan að lægstu sam­bæri­legu vextir banka eru 3,55 pró­sent. Lægstu breyti­legu verð­tryggðu vextir banka á Íslandi eru því 44 pró­sent hærri en lægstu vextir líf­eyr­is­sjóðs.

Þetta geta líf­eyr­is­sjóð­irnir meðal ann­ars gert vegna þess að líf­eyr­is­sjóðir þurfa ekki að greiða ýmiss konar gjöld og álögur sem t.d. bankar, sem eru í sam­keppni við þá á þessum mark­aði, þurfa að gera. Þar hefur mest munað um hinn svo­kall­aða banka­skatt, sem nú stendur til að lækka úr 0,376 pró­sent af skuldum í 0,145 pró­sent. Í hvít­bók um fjár­mála­kerf­ið, sem kynnt var í síð­asta mán­uði, kom fram að slík aðgerð muni skila álíka lækkun í rekstr­ar­kostn­aði og 15 pró­sent fækkun starfs­fólks bank­anna, sem jafn­gildir um 400 stöðu­gildum hjá stærstu bönk­unum þrem­ur.

Óljóst hvort lægri banka­skattur skili lægri vöxtum

Sam­tök fjár­­­mála­­fyr­ir­tækja hafa sagt að þessi skattur geri það að verkum að bankar séu ekki sam­keppn­is­hæfir við aðra veit­endur útlána. Því borga í raun við­­skipta­vinir bank­anna banka­skatt­inn, að minnsta kosti að hluta, í gegnum lak­­ari kjör en þeir gætu ella boð­ið.

Auglýsing
Höskuldur Ólafs­son, banka­stjóri Arion banka, sló þó aðeins á þær vonir að lækkun banka­skatts myndi skila sér í betri vaxta­kjörum í við­tali við Frétta­blaðið í júlí síð­ast­liðn­um. Þar sagði hann það ekki vera svo að „að ef skatt­ur­inn færi þá myndi það skila sér að fullu í lægri vöxtum en slík ráð­stöfun yrði til þess að styðja við okkar við­leitni til að geta boðið heim­ilum og fyr­ir­tækjum hag­stæð­ari kjör.“

Margir úti­lok­aðir frá hag­stæð­ustu lán­unum

Raun­verð íbúða á Íslandi hefur hækkað um tæp­lega 60 pró­sent frá 2010 og í krónum talið hefur verðið tvö­fald­ast. Þetta er næst mesta hækkun á hús­næð­is­verði í heim­in­um.

Í íbúða­mark­aðs­skýrslu sem Grein­ing Íslands­banka birti í októ­ber 2018 kom fram að eig­endur hús­næðis hefðu hagn­ast um 2.051 millj­arða króna vegna hækk­ana.

Þessar miklu hækk­anir hafa hins vegar einnig gert það að verkum að aldrei hefur verið erf­ið­ara að kaupa fyrstu eign og flestir þeirra sem eru á leigu­mark­aði eru þar af illri nauð­syn frekar en vilja. Leigu­verð hefur auk þess hækkað langt umfram ráð­stöf­un­ar­tekjur frá árinu 2011.

Þegar stærstu líf­eyr­is­sjóðir lands­ins lækka veð­hlut­fall sitt, eins og þrír stærstu hafa nú gert, þá úti­lokar það enn fleiri frá því að geta tekið hag­stæð­ustu lánin sem bjóð­ast á mark­aðn­um. Með­al­upp­hæð kaup­samn­ings á höf­uð­borg­ar­svæð­inu var til að mynda 51 milljón króna í fyrra. Fyrir helgi hefði sjóðs­fé­lagi hjá Gildi þurft að eiga tæp­lega 12,8 millj­ónir króna í útborgun til að geta keypt slíka með­al­eign, og tekið lán hjá sjóðn­um. Í dag þarf hann að eiga 15,3 millj­ónir króna.

CRIPSRi notað til að skoða erfðamengi baktería
Hvaða gen eru það sem bakteríur nýta sér til að verjast sýklalyfjum?
Kjarninn 19. janúar 2019
Viðar Freyr Guðmundsson
Máttlaus áhrif lækkunar hámarkshraða
Leslistinn 19. janúar 2019
Jóhann Bogason
Skömm sé Háskóla Íslands
Kjarninn 19. janúar 2019
Þolendur eiga ekki að þurfa að sitja undir Klausturmönnum
Helga Vala Helgadóttir, formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar, segir að Ágúst Ólafur Ágústsson muni ekki koma aftur til starfa í næstu viku. Hún veit ekkert um hvort Bergþór Ólason eða Gunnar Bragi Sveinsson ætli að gera það.
Kjarninn 19. janúar 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Fyrirgefðu en má ég vera til?
Kjarninn 19. janúar 2019
Tæknispá 2019
Þroskaðra sprotaumhverfi, Elon Musk í kringum tunglið, mannlegar hliðar tækni, hæpheiðar og -dalir og frú Sirrý á íslensku. Þetta er meðal þess sem fram kemur í árlegri tæknispá Hjálmars Gíslasonar.
Kjarninn 19. janúar 2019
Jón Baldvin: Ásakanir „hreinn uppspuni“ eða „skrumskæling á veruleikanum“
Jón Baldvin hefur verið sakaður um kynferðislega áreitni af fjölda kvenna að undanförnu.
Kjarninn 19. janúar 2019
Andlát og skilnaður valda titringi í Seattle-hagkerfinu
Ævintýraleg auðsöfnun stofnenda verðmætustu fyrirtækja heimsins, Microsoft og Amazon, hefur haft mikil áhrif á Seattle svæðið. Skyndilegt andlát Paul Allen og skilnaður Jeff Bezos, hafa valdið titringi í hagkerfi borgarinnar.
Kjarninn 18. janúar 2019
Meira eftir höfundinnÞórður Snær Júlíusson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar