Seðlabankastjóri hefur ekki áhyggjur af offramboði fasteigna

Áætlað er að um tíu þúsund íbúðir verði byggðar hér á landi á næstu þremur árum. Már Guðmundsson seðlabankastjóri segist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offramboði á fasteignamarkaði. Hann segir að fasteignaverð geti hæglega lækkað en það fari eftir ýmsu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Mikil íbúða­upp­bygg­ing er fyr­ir­huguð hér á landi á næstu árum en áætlað er að um tíu þús­und íbúðir verði byggðar á árunum 2019 til 2021. Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri seg­ist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offram­boði á fast­eigna­mark­að­i enn­þá, í sam­tali við Rík­is­út­varpið í dag. Már ­seg­ir ­jafn­framt að fast­eigna­verð geti hæg­lega lækkað en það fari meðal ann­ars eftir því hvernig raun­tekjur þró­ist og geng­i krón­unn­ar. Seðla­banka­stjóri ­segir að kólnun á fast­eigna­mark­aði sé við­búin eftir upp­sveifl­una. 

10.000 íbúðir á næstu þremur árum

Á und­an­­förnum árum hefur íbúða­­upp­­­bygg­ing hér á landi ekki verið í takt við þörf og á tíma­bil­inu 2009 til 2017 var fjöldi full­­gerðra íbúða undir lang­­tíma­­með­­al­tali á hverju ári. Átaks­hópur sem for­sæt­is­ráð­herra skip­aði um hús­næð­is­mark­að­inn lét greina þörf fyrir íbúðir á lands­vísu. Nið­ur­staðan var sú að óupp­fyllt íbúða­þörf á land­inu öllu sé nú á bil­inu fimm til átta þús­und íbúð­ir. Nú má hins vegar segja að vatna­skil séu að verða á íbúða­­mark­aði þar sem nýbygg­ingum hefur fjölgað mikið og útlit er fyrir að sú þróun haldi áfram á næstu árum. ­­Spá Íbúða­lána­­sjóðs segir að  byggðar verða rúm­­lega 3.000 íbúðir hér á landi í ár og sam­tals um 10.000 íbúðir á árunum 2019 til 2021. Til sam­an­­burðar voru byggðar um 6.000 íbúðir á lands­vísu á árunum 2016 til 2018. 

Aftur á móti liggur það fyrir að mikið af þeim íbúðum sem nú eru í bygg­ingu henta ekki þeim hópum sem eru í mestum vand­ræðum á hús­næð­is­­mark­aði, þ.e. tekju- og eigna­lág­­um. Til merkis um það er til að mynda stór hluti lít­illa íbúða sem eru í bygg­ingu á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu í hverfum þar sem fer­­metra­verð er hvað hæst. Í sveit­­ar­­fé­lögum höf­uð­­borg­­ar­­svæð­is­ins þar sem fer­­metra­verð er lægra eru hins vegar byggðar stærri íbúð­ir, sem henta við­­kvæm­asta hópnum ekki held­­ur. Á fyrstu 10 mán­uðum árs­ins 2018 var með­­­al­­­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­­­metr­ar og með­­­al­­­­­fer­­­­metra­verð um 521 þús­und krón­­­­ur. Verð með­­­al­­­í­­­búðar var því um 54 millj­­­ón­­­ir. 

Auglýsing

Rúv greindi frá því í síð­ustu viku að offram­boð sé á gæða­í­búðum í mið­borg Reykja­vík­ur­. „Á mið­svæði er örugg­lega offram­boð á íbúð­um. Íbúð­irnar eru dýrar og það er ekki mjög mikil eft­ir­spurn. Þetta er nátt­úru­lega staða sem er ekk­ert sér­stak­lega góð fyrir marga að það sé verið að byggja mjög mikið af ein­hvers kon­ar ­í­búða­teg­und­um ­sem fáir vilja,“ sagði Ari Skúla­son, hag­fræð­ingar í hag­fræð­is­deild Lands­bank­ans í sam­tali við Rúv.

Seðla­banka­stjóri segir þó aðspurður ekki enn hafa áhyggjur af offram­boði af íbúðum hér á land­i.. „Ég hef svo sem ekki stórar áhyggjur af því enn­þá. Við áttum alltaf von á því þegar kæmi að því að það færi að hægja á í þjóð­ar­bú­in­u og þá gæti hið sterka gengi eitt­hvað gefið eft­ir, að fast­eigna­mark­að­ur­inn kæmi þar með mót­vægi og það dragi veru­lega úr hækk­un­um fast­eigna­verðs. Og það hefur gerst. Og verð­bólgan færi þar af leið­andi minna upp en ella þó að gengið hefði gefið eitt­hvað eft­ir,“ segir Már í sam­tali við RÚV.

Fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækkað

Jafn­framt segir Már að fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækk­að. „En auð­vitað fer það svo­lítið eftir því hvað ger­ist varð­andi raun­tekj­ur, gengi krón­unnar og annað því um líkt. Ég ætla ekki að spá neinu nákvæm­lega um það en bara: Það er gert ráð fyrir því að hækk­un fast­eigna­verðs ­myndi hjaðna veru­lega og kannski kannski veru­lega lág sem þýðir að raun­verð­ið ­gæti kannski verið byrjað að lækka en við erum kannski ekki alveg komin þang­að,“ segir Már.

Sam­kvæmt upp­færðri þjóð­hags­spá Íslands­banka spáir bank­inn 1,6 pró­sent hækk­un raun­verðs ­í­búð­ar­hús­næðis á þessu ári og 1,2 pró­sent raun­verðs­hækk­un árið 2020. Til­ ­sam­an­burð­ur­ hækk­aði íbúða­verð að jafn­aði um 5,2 pró­sent á síð­asta ári. Í spánni segir að helstu skýr­ingar á hægr­ari hækkun íbúða­verðs séu hæg­­ari kaup­mátt­­ar­aukn­ing, minni fólks­­fjölgun og áfram­hald­andi aukn­ing á fram­­boði nýrra íbúða.

Guðni Karl Harðarson
Í krafti fjöldans
Kjarninn 20. apríl 2019
Skoða skattalegt umhverfi þriðja geirans
Starfshópur á að skoða hvort að skattalegar ívilnanir geti hvatt einstaklinga og fyrirtæki til að styrkja félög sem falla undir þriðja geirann. Dæmi um félög sem gætu notið góðs af mögulegum breytingum eru björgunarsveitir, íþróttafélög og mannúðarsamtök.
Kjarninn 20. apríl 2019
Það helsta hingað til: WOW air fer á hausinn með látum
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Ein stærsta frétt ársins hingað til er án efa gjaldþrot WOW air eftir langvinnt dauðastríð sem fór fram fyrir opnum tjöldum.
Kjarninn 20. apríl 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Salt og ... paprika
Kjarninn 20. apríl 2019
Advania
Ríkið greiddi Advania rúman milljarð vegna tölvukerfa í fyrra
Upplýsingatæknifyrirtækið Advania fékk greiddan rúman milljarð fyrir rekstur og hýsingu tölvukerfa ríkisins árið 2018. Þar af greiddi ríkið 635 milljónir vegna tölvukerfisins Orra.
Kjarninn 20. apríl 2019
Búinn að bíða lengi eftir aðgerðum
Mikil vakning hefur orðið meðal landans á síðustu misserum varðandi umhverfismál og má með sanni segja að sjaldan hafi starf umhverfis- og auðlindaráðherra verið eins mikilvægt.
Kjarninn 20. apríl 2019
Sistkynin Sansa, Arya og Bran Stark úr sjónvarpsþáttunum Game of Thrones.
Game of Thrones vinsælasti þátturinn til niðurhals
Fyrsta þætti áttundu þáttaraðar Game of Thrones, sem sýndir eru á Stöð 2, hafði verið hlaðið niður tæplega sjö þúsund sinnum á deildu.net í gær. Íslendingar eru þannig enn að notfæra sér slíkan máta til að sækja sér efni til afþreyingar.
Kjarninn 20. apríl 2019
Lán lífeyrissjóða jukust um fjórðung að raunvirði milli ára
Heildareignir lífeyrissjóða nema yfir 4.400 milljörðum króna.
Kjarninn 19. apríl 2019
Meira úr sama flokkiInnlent