Seðlabankastjóri hefur ekki áhyggjur af offramboði fasteigna

Áætlað er að um tíu þúsund íbúðir verði byggðar hér á landi á næstu þremur árum. Már Guðmundsson seðlabankastjóri segist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offramboði á fasteignamarkaði. Hann segir að fasteignaverð geti hæglega lækkað en það fari eftir ýmsu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Mikil íbúða­upp­bygg­ing er fyr­ir­huguð hér á landi á næstu árum en áætlað er að um tíu þús­und íbúðir verði byggðar á árunum 2019 til 2021. Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri seg­ist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offram­boði á fast­eigna­mark­að­i enn­þá, í sam­tali við Rík­is­út­varpið í dag. Már ­seg­ir ­jafn­framt að fast­eigna­verð geti hæg­lega lækkað en það fari meðal ann­ars eftir því hvernig raun­tekjur þró­ist og geng­i krón­unn­ar. Seðla­banka­stjóri ­segir að kólnun á fast­eigna­mark­aði sé við­búin eftir upp­sveifl­una. 

10.000 íbúðir á næstu þremur árum

Á und­an­­förnum árum hefur íbúða­­upp­­­bygg­ing hér á landi ekki verið í takt við þörf og á tíma­bil­inu 2009 til 2017 var fjöldi full­­gerðra íbúða undir lang­­tíma­­með­­al­tali á hverju ári. Átaks­hópur sem for­sæt­is­ráð­herra skip­aði um hús­næð­is­mark­að­inn lét greina þörf fyrir íbúðir á lands­vísu. Nið­ur­staðan var sú að óupp­fyllt íbúða­þörf á land­inu öllu sé nú á bil­inu fimm til átta þús­und íbúð­ir. Nú má hins vegar segja að vatna­skil séu að verða á íbúða­­mark­aði þar sem nýbygg­ingum hefur fjölgað mikið og útlit er fyrir að sú þróun haldi áfram á næstu árum. ­­Spá Íbúða­lána­­sjóðs segir að  byggðar verða rúm­­lega 3.000 íbúðir hér á landi í ár og sam­tals um 10.000 íbúðir á árunum 2019 til 2021. Til sam­an­­burðar voru byggðar um 6.000 íbúðir á lands­vísu á árunum 2016 til 2018. 

Aftur á móti liggur það fyrir að mikið af þeim íbúðum sem nú eru í bygg­ingu henta ekki þeim hópum sem eru í mestum vand­ræðum á hús­næð­is­­mark­aði, þ.e. tekju- og eigna­lág­­um. Til merkis um það er til að mynda stór hluti lít­illa íbúða sem eru í bygg­ingu á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu í hverfum þar sem fer­­metra­verð er hvað hæst. Í sveit­­ar­­fé­lögum höf­uð­­borg­­ar­­svæð­is­ins þar sem fer­­metra­verð er lægra eru hins vegar byggðar stærri íbúð­ir, sem henta við­­kvæm­asta hópnum ekki held­­ur. Á fyrstu 10 mán­uðum árs­ins 2018 var með­­­al­­­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­­­metr­ar og með­­­al­­­­­fer­­­­metra­verð um 521 þús­und krón­­­­ur. Verð með­­­al­­­í­­­búðar var því um 54 millj­­­ón­­­ir. 

Auglýsing

Rúv greindi frá því í síð­ustu viku að offram­boð sé á gæða­í­búðum í mið­borg Reykja­vík­ur­. „Á mið­svæði er örugg­lega offram­boð á íbúð­um. Íbúð­irnar eru dýrar og það er ekki mjög mikil eft­ir­spurn. Þetta er nátt­úru­lega staða sem er ekk­ert sér­stak­lega góð fyrir marga að það sé verið að byggja mjög mikið af ein­hvers kon­ar ­í­búða­teg­und­um ­sem fáir vilja,“ sagði Ari Skúla­son, hag­fræð­ingar í hag­fræð­is­deild Lands­bank­ans í sam­tali við Rúv.

Seðla­banka­stjóri segir þó aðspurður ekki enn hafa áhyggjur af offram­boði af íbúðum hér á land­i.. „Ég hef svo sem ekki stórar áhyggjur af því enn­þá. Við áttum alltaf von á því þegar kæmi að því að það færi að hægja á í þjóð­ar­bú­in­u og þá gæti hið sterka gengi eitt­hvað gefið eft­ir, að fast­eigna­mark­að­ur­inn kæmi þar með mót­vægi og það dragi veru­lega úr hækk­un­um fast­eigna­verðs. Og það hefur gerst. Og verð­bólgan færi þar af leið­andi minna upp en ella þó að gengið hefði gefið eitt­hvað eft­ir,“ segir Már í sam­tali við RÚV.

Fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækkað

Jafn­framt segir Már að fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækk­að. „En auð­vitað fer það svo­lítið eftir því hvað ger­ist varð­andi raun­tekj­ur, gengi krón­unnar og annað því um líkt. Ég ætla ekki að spá neinu nákvæm­lega um það en bara: Það er gert ráð fyrir því að hækk­un fast­eigna­verðs ­myndi hjaðna veru­lega og kannski kannski veru­lega lág sem þýðir að raun­verð­ið ­gæti kannski verið byrjað að lækka en við erum kannski ekki alveg komin þang­að,“ segir Már.

Sam­kvæmt upp­færðri þjóð­hags­spá Íslands­banka spáir bank­inn 1,6 pró­sent hækk­un raun­verðs ­í­búð­ar­hús­næðis á þessu ári og 1,2 pró­sent raun­verðs­hækk­un árið 2020. Til­ ­sam­an­burð­ur­ hækk­aði íbúða­verð að jafn­aði um 5,2 pró­sent á síð­asta ári. Í spánni segir að helstu skýr­ingar á hægr­ari hækkun íbúða­verðs séu hæg­­ari kaup­mátt­­ar­aukn­ing, minni fólks­­fjölgun og áfram­hald­andi aukn­ing á fram­­boði nýrra íbúða.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Suðurhringþokan mynduð af WEBB-sjónaukanum í tveimur ólíkum útfærslum.
2.000 ljósár á sextíu sekúndum
Þau sem dreymir um að ferðast um geiminn ættu ekki að láta nýtt myndband geimferðastofnana Bandaríkjanna og Evrópu framhjá sér fara. Á sextíu sekúndum er boðið upp á 2.000 ljósára ferðalag með hjálp hins magnaða WEBB-sjónauka.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson er formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni segir rangt að hann „vilji Sósíalistaflokkinn feigan“
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Gunnar Smári Egilsson snúi út úr orðum sínum um styrki til stjórnmálaflokka. Honum þyki 120 milljóna styrkur á kjörtímabilinu til flokks sem fékk enga þingmenn kjörna einfaldlega of há fjárhæð.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Finnur Birgisson
Saga tekjutengingar ellilífeyris almannatrygginga frá 1946
Kjarninn 16. ágúst 2022
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Segir Bjarna vilja ýkja völd Sjálfstæðisflokks umfram fylgi og draga úr áhrifum annarra
Bjarni Benediktsson hefur sagt að hann vilji draga úr opinberum styrkjum til stjórnmálaflokka. Gunnar Smári Egilsson segir ástæðuna þá að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi ekki jafn mikið á greiðslu frá ríkinu að halda og áður.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Hér má sjá Drífu Snædal, fyrrverandi forseta ASÍ, og Sólveigu Önnu Jónsdóttur, formann Eflingar þegar betur áraði i samskiptum þeirra á milli.
Segir ASÍ hafa beinlínis unnið gegn nýjum öflum innan verkalýðshreyfingarinnar
Formaður Eflingar segir fram­kvæmda­stjóra SA ekki missa svefn yfir útbreiddum svikum atvinnu­rek­enda á þeim kjara­samn­ingum sem hann gerir fyrir þeirra hönd. Í greinaflokki, sem byrjaði að birtast í morgun, ætlar hún að rekja sögu ágreinings innan ASÍ.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Horft niður í Hvalfjörð frá Brekkukambi í Hvalfjarðarsveit. Á fjallinu stendur til að byggja vindorkuver.
Íslenskir sérhagsmunaaðilar með „erlenda orkurisa í farteskinu“
Þótt ekkert vindorkuver sé risið hafa áform um fjölmörg slík þegar valdið sundrungu og deilum innan samfélaga út um landið, segir Andrés Skúlason, verkefnisstjóri hjá Landvernd. Hann segir vindorkufyrirtæki beita miklum þrýstingi og jafnvel blekkingum.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Auglýsing frá upphafi áttunda áratugar síðustu aldar.
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Hvað gerir danskur kaupmaður sem finnst hann ekki hafa nóg fyrir stafni? Hjá Arne Bybjerg kaupmanni í danska bænum Kalundborg var svarið einfalt: að framleiða hárrúllur. Hann gaf þeim nafnið Carmen.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent