Seðlabankastjóri hefur ekki áhyggjur af offramboði fasteigna

Áætlað er að um tíu þúsund íbúðir verði byggðar hér á landi á næstu þremur árum. Már Guðmundsson seðlabankastjóri segist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offramboði á fasteignamarkaði. Hann segir að fasteignaverð geti hæglega lækkað en það fari eftir ýmsu.

Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Már Guðmundsson, seðlabankastjóri.
Auglýsing

Mikil íbúða­upp­bygg­ing er fyr­ir­huguð hér á landi á næstu árum en áætlað er að um tíu þús­und íbúðir verði byggðar á árunum 2019 til 2021. Már Guð­munds­son seðla­banka­stjóri seg­ist þó ekki hafa stórar áhyggjur af offram­boði á fast­eigna­mark­að­i enn­þá, í sam­tali við Rík­is­út­varpið í dag. Már ­seg­ir ­jafn­framt að fast­eigna­verð geti hæg­lega lækkað en það fari meðal ann­ars eftir því hvernig raun­tekjur þró­ist og geng­i krón­unn­ar. Seðla­banka­stjóri ­segir að kólnun á fast­eigna­mark­aði sé við­búin eftir upp­sveifl­una. 

10.000 íbúðir á næstu þremur árum

Á und­an­­förnum árum hefur íbúða­­upp­­­bygg­ing hér á landi ekki verið í takt við þörf og á tíma­bil­inu 2009 til 2017 var fjöldi full­­gerðra íbúða undir lang­­tíma­­með­­al­tali á hverju ári. Átaks­hópur sem for­sæt­is­ráð­herra skip­aði um hús­næð­is­mark­að­inn lét greina þörf fyrir íbúðir á lands­vísu. Nið­ur­staðan var sú að óupp­fyllt íbúða­þörf á land­inu öllu sé nú á bil­inu fimm til átta þús­und íbúð­ir. Nú má hins vegar segja að vatna­skil séu að verða á íbúða­­mark­aði þar sem nýbygg­ingum hefur fjölgað mikið og útlit er fyrir að sú þróun haldi áfram á næstu árum. ­­Spá Íbúða­lána­­sjóðs segir að  byggðar verða rúm­­lega 3.000 íbúðir hér á landi í ár og sam­tals um 10.000 íbúðir á árunum 2019 til 2021. Til sam­an­­burðar voru byggðar um 6.000 íbúðir á lands­vísu á árunum 2016 til 2018. 

Aftur á móti liggur það fyrir að mikið af þeim íbúðum sem nú eru í bygg­ingu henta ekki þeim hópum sem eru í mestum vand­ræðum á hús­næð­is­­mark­aði, þ.e. tekju- og eigna­lág­­um. Til merkis um það er til að mynda stór hluti lít­illa íbúða sem eru í bygg­ingu á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu í hverfum þar sem fer­­metra­verð er hvað hæst. Í sveit­­ar­­fé­lögum höf­uð­­borg­­ar­­svæð­is­ins þar sem fer­­metra­verð er lægra eru hins vegar byggðar stærri íbúð­ir, sem henta við­­kvæm­asta hópnum ekki held­­ur. Á fyrstu 10 mán­uðum árs­ins 2018 var með­­­al­­­­­stærð nýrra seldra íbúða 103 fer­­­­metr­ar og með­­­al­­­­­fer­­­­metra­verð um 521 þús­und krón­­­­ur. Verð með­­­al­­­í­­­búðar var því um 54 millj­­­ón­­­ir. 

Auglýsing

Rúv greindi frá því í síð­ustu viku að offram­boð sé á gæða­í­búðum í mið­borg Reykja­vík­ur­. „Á mið­svæði er örugg­lega offram­boð á íbúð­um. Íbúð­irnar eru dýrar og það er ekki mjög mikil eft­ir­spurn. Þetta er nátt­úru­lega staða sem er ekk­ert sér­stak­lega góð fyrir marga að það sé verið að byggja mjög mikið af ein­hvers kon­ar ­í­búða­teg­und­um ­sem fáir vilja,“ sagði Ari Skúla­son, hag­fræð­ingar í hag­fræð­is­deild Lands­bank­ans í sam­tali við Rúv.

Seðla­banka­stjóri segir þó aðspurður ekki enn hafa áhyggjur af offram­boði af íbúðum hér á land­i.. „Ég hef svo sem ekki stórar áhyggjur af því enn­þá. Við áttum alltaf von á því þegar kæmi að því að það færi að hægja á í þjóð­ar­bú­in­u og þá gæti hið sterka gengi eitt­hvað gefið eft­ir, að fast­eigna­mark­að­ur­inn kæmi þar með mót­vægi og það dragi veru­lega úr hækk­un­um fast­eigna­verðs. Og það hefur gerst. Og verð­bólgan færi þar af leið­andi minna upp en ella þó að gengið hefði gefið eitt­hvað eft­ir,“ segir Már í sam­tali við RÚV.

Fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækkað

Jafn­framt segir Már að fast­eigna­verð ­geti hæg­lega lækk­að. „En auð­vitað fer það svo­lítið eftir því hvað ger­ist varð­andi raun­tekj­ur, gengi krón­unnar og annað því um líkt. Ég ætla ekki að spá neinu nákvæm­lega um það en bara: Það er gert ráð fyrir því að hækk­un fast­eigna­verðs ­myndi hjaðna veru­lega og kannski kannski veru­lega lág sem þýðir að raun­verð­ið ­gæti kannski verið byrjað að lækka en við erum kannski ekki alveg komin þang­að,“ segir Már.

Sam­kvæmt upp­færðri þjóð­hags­spá Íslands­banka spáir bank­inn 1,6 pró­sent hækk­un raun­verðs ­í­búð­ar­hús­næðis á þessu ári og 1,2 pró­sent raun­verðs­hækk­un árið 2020. Til­ ­sam­an­burð­ur­ hækk­aði íbúða­verð að jafn­aði um 5,2 pró­sent á síð­asta ári. Í spánni segir að helstu skýr­ingar á hægr­ari hækkun íbúða­verðs séu hæg­­ari kaup­mátt­­ar­aukn­ing, minni fólks­­fjölgun og áfram­hald­andi aukn­ing á fram­­boði nýrra íbúða.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fólk verði komið heim til sín klukkan 15:00 á morgun
Reykjavíkurborg hvetur foreldra til að sækja börn sín snemma á morgun, þar sem gert er ráð fyrir ofsaveðri.
Kjarninn 9. desember 2019
Segir brottvísun óléttrar konu í samræmi við áherslur um mannúðlega meðferð
Dómsmálaráðherra segir að hún meti sem svo að brottvísun albanskrar konu, sem var gengin 36 vikur, hafi verið í samræmi við markmið og áherslur.
Kjarninn 9. desember 2019
Fjármála- og efnahagsráðuneytið fól félaginu að vinna úr stöðugleikaeignum.
Fara fram á úttekt á starfsemi Lindahvols
Félag sem stofnað var utan um sölu á stöðugleikaeignum sem ríkið fékk í sinn hlut eftir að hafa gert samkomulag við kröfuhafa gömlu bankanna hefur lengi verið umdeilt. Nú vilja þingmenn úr þremur flokkum láta gera úttekt á félaginu.
Kjarninn 9. desember 2019
Tryggvi Felixson
Stöðvum jarðvegseyðingu, björgum framtíðinni
Kjarninn 9. desember 2019
Milla Ósk hættir á RÚV og gerist aðstoðarmaður Lilju
Milla Ósk Magnúsdóttir tekur við af Hafþóri Eide Hafþórssyni sem annar aðstoðarmaður mennta- og menningarmálaráðherra.
Kjarninn 9. desember 2019
Sanna Marin verður næsti forsætisráðherra Finnlands.
Bætist í hóp þeirra kvenna sem leiðir Norðurlöndin
Sanna Marin hefur verið valin næsta forsætisráðherra Finnlands og eru því fjórir af fimm forsætisráðherrum Norðurlandanna nú konur. Marin verður jafnframt yngsti forsætisráðherra landsins og yngsti sitjandi forsætisráðherra heims.
Kjarninn 9. desember 2019
Heinaste
Togarinn Heinaste enn kyrrsettur
Unnið er að því að aflétta kyrrsetningu togarans í Namibíu.
Kjarninn 9. desember 2019
Húbert Nói Jóhannesson
Jarð-Kúlu-Kapítalisminn
Kjarninn 9. desember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent