Telur orðið „tík“ ekki ósiðlegt en klárlega skammarorð

Gunnar Bragi Sveinsson, þingmaður Miðflokksins, segir í andsvari sínu til forsætisnefndar það vera alíslenskt að nota þau orð höfð voru uppi um mennta- og menningarmálaráðherra og hafi ekki til þessa talist ósiðleg en klárlega skammarorð.

Gunnar Bragi Sveinsson
Gunnar Bragi Sveinsson
Auglýsing

Fyrr­ver­andi ráð­herra og þing­maður Mið­flokks­ins, Gunnar Bragi Sveins­son, telur að það sem hann sagði um Lilju Alfreðs­dótt­ur, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, á Klaust­ur­bar í nóv­em­ber síð­ast­liðnum eigi sér rætur í von­brigðum og reiði vegna per­sónu­legs máls. Þetta kemur fram í and­svari hans við áliti siða­nefndar Alþingis sem Mbl.is birti í morg­un. 

„Henni er bara fokk­ing sama um hvað við erum að gera. Hjólum í hel­vítis tík­ina. Það er bara mál­ið. Af hverju erum við að hlífa henni? Ég er að verða brjál­að­ur! Af hverju erum við að hlífa henn­i?“ eru orðin sem þing­mað­ur­inn við­hafði á Klaust­ur­bar.

Siða­nefnd Alþingis telur Gunnar Braga aftur á móti hafa brotið siða­reglur með orðum sínum um ráð­herr­ann og tvær aðrar kon­ur, þær Albertínu Frið­björgu Elí­as­dótt­ur, þing­mann Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, og Ragn­heiði Run­ólfs­dótt­ur, afreks­konu í sundi. Siða­nefndin telur ummælin um þær allar vera af sömu rót­inni sprott­in. Þau séu ósæmi­leg og í þeim felist van­virð­ing er lýtur að kyn­ferði þeirra kvenna sem um er rætt. Siða­nefnd telur þau einnig til þess fallin að kasta rýrð á Alþingi og skaða ímynd þess, auk þess sem þau sýni Alþingi, stöðu þess og störfum ekki virð­ingu.

Auglýsing

Hvað ef karl­maður hefði átt í hlut?

Gunnar Bragi telur hins vegar alís­lenskt að nota þau orð sem þarna voru höfð uppi og hafi ekki til þessa talist ósið­leg en klár­lega skammar­orð. „Spyrja má hvort minni­hluti siða­nefndar hefði kom­ist að sömu nið­ur­stöðu ef karl­maður hefði átt í hlut? Ef orðin hund­ur, asni, drullu­sokk­ur, gunga og drusla, skít­legt eðli eða eitt­hvað þaðan af verra hefði verið notað í staðin fyrir orðið „tík”. Á enskri tungu er orðið m.a. notað yfir ófor­skammaða mann­eskju. Hvort sem okkur líkar betur eða verr þá eru þessi orð og mörg önnur notuð til lýs­ingar á skoð­unum þegar þau eru sögð,“ skrifar hann í and­svari sínu.

Hann segir að velta megi því fyrir sér hvort siða­nefndin eða for­set­arnir hafi kynnt sér orð­færi þing­manna í þing­sal. „Er það mat nefnd­ar­innar og hinna ólög­lega kjörnu for­seta að það að kalla ráð­herra „gungu og druslu” sé í lagi nema það telj­ist til hefðar að nota slík orð? Mega þing­menn nota slíkt orð­færi? En þrátt fyrir að mennta­mála­ráð­herra hafi mis­notað orðið ofbeldi í póli­tískum til­gangi þá er mennta­mála­ráð­herra fyrst og fremst stjórn­mála­maður sem nýtir sín tæki­færi en er ágætis mann­eskja.“

Man ekki eftir að hafa skrifað undir siða­regl­urnar

Í bréfi Gunn­ars Braga seg­ist hann ekki muna eftir því að hafa und­ir­geng­ist þær siða­reglur með und­ir­skrift sinni. „Nú hefur komið í ljós í þessu máli, og öðrum, að fyr­ir­komu­lag það sem not­ast er við er í besta falli galið. Hvergi í lýð­ræð­is­ríki getur það talist eðli­legt að póli­tískir and­stæð­ingar fái vald til að „dæma” and­stæð­inga sína. Þá skal það enn og aftur tekið fram að und­ir­rit­aður eða aðrir sem hleraðir voru ólög­lega hafa ekki fengið ólög­legu upp­tök­urnar afhentar frá Alþingi þrátt fyrir að hafa óskað ítrekað eftir því. Einnig má benda á ósam­ræmi milli þess hand­rits sem Alþingi lét gera og þeirra bréfa sem borist hafa frá siða­nefnd.“

Gunnar Bragi fjallar jafn­framt um ummæli sín um hinar kon­urn­ar. „Siða­nefndin kemst að þeirri ótrú­legu nið­ur­stöðu að einka­spjall um hræsni þing­konu vegna MeToo-um­ræð­unnar sé brot á siða­regl­um. MeToo-um­ræðan og sú hreyf­ing sem varð í kringum það varð til þess að opna loks augu margra fyrir alvar­leika máls­ins. Það gefur hins vegar engum leyfi til að baða sig í sviðs­ljósi á fölskum for­send­um. Í ólög­legu upp­tök­unum eru tveir ein­stak­lingar að segja frá miður góðum kynnum sínum af þing­kon­unni og hvernig hún áreitti þá. Allt það sem þar er sagt stend ég við en vil þó taka fram, líkt og ég gerði við við­kom­andi, að notkun á orð­inu „nauðg­un” var of gróft og var hún beðin afsök­unar á þeirri orða notk­un.

Það er hreint með ólík­indum að nefndin telji að frá­sögn af því sem verður ekki skýrt með orðum en sem lýs­ingu á áreiti sé brot á siða­regl­um. Er nefndin að hvetja til þess að slík mál séu ekki rædd af þing­mönnum við vini eða kunn­ingja ef til­efni er til? Ég tel mik­il­vægt að hinir ólög­lega kjörnu for­setar kynni sér sam­talið til hlítar eins og það kemur fyrir í hand­riti því sem skrif­stofu­stjóri Alþingis lét ger­a,“ segir hann í bréf­inu.

„Ákveðið að krydda sög­una nokk­uð“

Varð­andi orð Gunn­ars Braga um Ragn­heiði Run­ólfs­dótt­ur, sund­konu, segir hann að þau á Klaust­ur­bar hafi verið að ræða fyrr­ver­andi eig­in­mann hennar en sá starfi nú innan veggja Alþing­is.

„Hún hafði sagt frá ömur­legri reynslu sinni í við­talið við Akur­eyri viku­blað árið 2017. Af hand­riti Alþingis er ljóst að til­efni umræð­unnar var ekki konan sjálf heldur fyrrum eig­in­maður henn­ar. Það er galið ef nefndin telur að gert hafi verið grín að slíku atviki.

Að lok­um, virð­ist svo siða­nefndin eða minni­hluti hennar hafi áveðið að krydda sög­una nokkuð með því að breyta orða­lag­inu frá hand­riti Alþing­is. Ákveður siða­nefndin eða minni­hluti hennar að nota orðið „sund­kerl­ing” í stað „sund­drott­ing­ar” sem er skv. hand­rit­inu. Er það aug­ljós­lega gert til að gera setn­ing­una meira krassand­i,“ segir hann.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Matthíasson
Af sykurpúðum
Kjarninn 6. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Tækifærið er núna
Hópsýkingar munu halda áfram að koma upp hér á landi. „Við verðum að vera undir það búin að horfa upp á þetta næstu mánuði alla vega,“ segir sóttvarnalæknir. Landlæknir sagði að núna væri tækifærið til að kveða niður það smit sem hér er í gangi.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason og Alma Möller.
„Þannig mun okkur takast að koma okkur út úr þessu COVID-fári“
Sóttvarnalæknir hefur sent heilbrigðisráðherra minnisblað þar sem hann leggur til að landamæraskimun verði haldið áfram með sama hætti og verið hefur. Hann ítrekar mikilvægi persónulegra sóttvarna, skimunar og að beita einangrun og sóttkví.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Fordæma aðgerðir Icelandair í kjaraviðræðum
Norræna flutningamannasambandið sendi frá sér tilkynningu í gær þar sem það fordæmir aðgerðir Icelandair í nýlegum kjarasamningaviðræðum. Samtökin segja þrýsting á stéttarfélög í formi hótana ekki leysa rekstrarvandann sem upp er kominn vegna COVID-19.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Grímurnar gera þó mest gagn við ákveðnar aðstæður og þær þarf að nota á réttan hátt.
„Stutta svarið er já“ – grímur geta komið í veg fyrir smit
Rannsóknir hafa sýnt, án nokkurs vafa, að andlitsgrímur geta komið í veg fyrir COVID-19-smit á milli einstaklinga. Þetta skrifar Jón Magnús Jóhannesson, deildarlæknir á Landspítala, í nýju svari á Vísindavefnum.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Smitum fjölgar enn – 97 í einangrun
Fjögur ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og 97 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 6. ágúst 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það er komið að pólitíkinni
Kjarninn 6. ágúst 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – Naratímabilið 2: Keisaraynjan ósigrandi
Kjarninn 6. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiInnlent