Telur orðið „tík“ ekki ósiðlegt en klárlega skammarorð

Gunnar Bragi Sveinsson, þingmaður Miðflokksins, segir í andsvari sínu til forsætisnefndar það vera alíslenskt að nota þau orð höfð voru uppi um mennta- og menningarmálaráðherra og hafi ekki til þessa talist ósiðleg en klárlega skammarorð.

Gunnar Bragi Sveinsson
Gunnar Bragi Sveinsson
Auglýsing

Fyrr­ver­andi ráð­herra og þing­maður Mið­flokks­ins, Gunnar Bragi Sveins­son, telur að það sem hann sagði um Lilju Alfreðs­dótt­ur, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, á Klaust­ur­bar í nóv­em­ber síð­ast­liðnum eigi sér rætur í von­brigðum og reiði vegna per­sónu­legs máls. Þetta kemur fram í and­svari hans við áliti siða­nefndar Alþingis sem Mbl.is birti í morg­un. 

„Henni er bara fokk­ing sama um hvað við erum að gera. Hjólum í hel­vítis tík­ina. Það er bara mál­ið. Af hverju erum við að hlífa henni? Ég er að verða brjál­að­ur! Af hverju erum við að hlífa henn­i?“ eru orðin sem þing­mað­ur­inn við­hafði á Klaust­ur­bar.

Siða­nefnd Alþingis telur Gunnar Braga aftur á móti hafa brotið siða­reglur með orðum sínum um ráð­herr­ann og tvær aðrar kon­ur, þær Albertínu Frið­björgu Elí­as­dótt­ur, þing­mann Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, og Ragn­heiði Run­ólfs­dótt­ur, afreks­konu í sundi. Siða­nefndin telur ummælin um þær allar vera af sömu rót­inni sprott­in. Þau séu ósæmi­leg og í þeim felist van­virð­ing er lýtur að kyn­ferði þeirra kvenna sem um er rætt. Siða­nefnd telur þau einnig til þess fallin að kasta rýrð á Alþingi og skaða ímynd þess, auk þess sem þau sýni Alþingi, stöðu þess og störfum ekki virð­ingu.

Auglýsing

Hvað ef karl­maður hefði átt í hlut?

Gunnar Bragi telur hins vegar alís­lenskt að nota þau orð sem þarna voru höfð uppi og hafi ekki til þessa talist ósið­leg en klár­lega skammar­orð. „Spyrja má hvort minni­hluti siða­nefndar hefði kom­ist að sömu nið­ur­stöðu ef karl­maður hefði átt í hlut? Ef orðin hund­ur, asni, drullu­sokk­ur, gunga og drusla, skít­legt eðli eða eitt­hvað þaðan af verra hefði verið notað í staðin fyrir orðið „tík”. Á enskri tungu er orðið m.a. notað yfir ófor­skammaða mann­eskju. Hvort sem okkur líkar betur eða verr þá eru þessi orð og mörg önnur notuð til lýs­ingar á skoð­unum þegar þau eru sögð,“ skrifar hann í and­svari sínu.

Hann segir að velta megi því fyrir sér hvort siða­nefndin eða for­set­arnir hafi kynnt sér orð­færi þing­manna í þing­sal. „Er það mat nefnd­ar­innar og hinna ólög­lega kjörnu for­seta að það að kalla ráð­herra „gungu og druslu” sé í lagi nema það telj­ist til hefðar að nota slík orð? Mega þing­menn nota slíkt orð­færi? En þrátt fyrir að mennta­mála­ráð­herra hafi mis­notað orðið ofbeldi í póli­tískum til­gangi þá er mennta­mála­ráð­herra fyrst og fremst stjórn­mála­maður sem nýtir sín tæki­færi en er ágætis mann­eskja.“

Man ekki eftir að hafa skrifað undir siða­regl­urnar

Í bréfi Gunn­ars Braga seg­ist hann ekki muna eftir því að hafa und­ir­geng­ist þær siða­reglur með und­ir­skrift sinni. „Nú hefur komið í ljós í þessu máli, og öðrum, að fyr­ir­komu­lag það sem not­ast er við er í besta falli galið. Hvergi í lýð­ræð­is­ríki getur það talist eðli­legt að póli­tískir and­stæð­ingar fái vald til að „dæma” and­stæð­inga sína. Þá skal það enn og aftur tekið fram að und­ir­rit­aður eða aðrir sem hleraðir voru ólög­lega hafa ekki fengið ólög­legu upp­tök­urnar afhentar frá Alþingi þrátt fyrir að hafa óskað ítrekað eftir því. Einnig má benda á ósam­ræmi milli þess hand­rits sem Alþingi lét gera og þeirra bréfa sem borist hafa frá siða­nefnd.“

Gunnar Bragi fjallar jafn­framt um ummæli sín um hinar kon­urn­ar. „Siða­nefndin kemst að þeirri ótrú­legu nið­ur­stöðu að einka­spjall um hræsni þing­konu vegna MeToo-um­ræð­unnar sé brot á siða­regl­um. MeToo-um­ræðan og sú hreyf­ing sem varð í kringum það varð til þess að opna loks augu margra fyrir alvar­leika máls­ins. Það gefur hins vegar engum leyfi til að baða sig í sviðs­ljósi á fölskum for­send­um. Í ólög­legu upp­tök­unum eru tveir ein­stak­lingar að segja frá miður góðum kynnum sínum af þing­kon­unni og hvernig hún áreitti þá. Allt það sem þar er sagt stend ég við en vil þó taka fram, líkt og ég gerði við við­kom­andi, að notkun á orð­inu „nauðg­un” var of gróft og var hún beðin afsök­unar á þeirri orða notk­un.

Það er hreint með ólík­indum að nefndin telji að frá­sögn af því sem verður ekki skýrt með orðum en sem lýs­ingu á áreiti sé brot á siða­regl­um. Er nefndin að hvetja til þess að slík mál séu ekki rædd af þing­mönnum við vini eða kunn­ingja ef til­efni er til? Ég tel mik­il­vægt að hinir ólög­lega kjörnu for­setar kynni sér sam­talið til hlítar eins og það kemur fyrir í hand­riti því sem skrif­stofu­stjóri Alþingis lét ger­a,“ segir hann í bréf­inu.

„Ákveðið að krydda sög­una nokk­uð“

Varð­andi orð Gunn­ars Braga um Ragn­heiði Run­ólfs­dótt­ur, sund­konu, segir hann að þau á Klaust­ur­bar hafi verið að ræða fyrr­ver­andi eig­in­mann hennar en sá starfi nú innan veggja Alþing­is.

„Hún hafði sagt frá ömur­legri reynslu sinni í við­talið við Akur­eyri viku­blað árið 2017. Af hand­riti Alþingis er ljóst að til­efni umræð­unnar var ekki konan sjálf heldur fyrrum eig­in­maður henn­ar. Það er galið ef nefndin telur að gert hafi verið grín að slíku atviki.

Að lok­um, virð­ist svo siða­nefndin eða minni­hluti hennar hafi áveðið að krydda sög­una nokkuð með því að breyta orða­lag­inu frá hand­riti Alþing­is. Ákveður siða­nefndin eða minni­hluti hennar að nota orðið „sund­kerl­ing” í stað „sund­drott­ing­ar” sem er skv. hand­rit­inu. Er það aug­ljós­lega gert til að gera setn­ing­una meira krassand­i,“ segir hann.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ástráður með það til skoðunar að stefna íslenska ríkinu ... aftur
Ástráður Haraldsson hefur fjórum sinnum sóst eftir því að komast að sem dómari við Landsrétt. Þrívegis hefur honum verið hafnað en ekki hefur verið tekin ákvörðun um eina umsókn hans. Ástráður telur sig hafa mátt þola ítrekuð réttarbrot.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent