Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi

Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.

Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Auglýsing

Þrír af hverjum tíu nem­endum á fram­halds­skóla­stigi voru í starfs­námi haustið 2018 en 69,3 pró­sent nem­enda stund­uðu nám á bók­náms­braut­um. Til sam­an­burðar þá stunda um 50 pró­senta nem­enda  starfs­nám á hinum Norð­ur­lönd­un­um. Þá jókst bilið á milli kynj­anna á milli ára og var hlut­fall stráka í starfs­námi mun hærra en stelpna. Guð­rún Haf­steins­dótt­ir, for­maður Sam­taka iðn­að­ar­ins, segir að það þurfi sam­stillt þjóð­ar­á­tak til að fjölga starfs­námsnem­um.

Aðgerðir stjórn­valda ekki skilað árangri

Í nýjum tölum Hag­stofu Íslands má sjá að rúm­lega þrír af hverjum tíu nem­endum á fram­halds­skóla­stigi voru í starfs­námi haustið 2018 ­sem er svip­aður fjöldi og árið áður­. Undir starfs­nám flokk­ast allar iðn­grein­ar, list­nám á fram­halds­skóla­stigi og önnur starfs­menntun þar á með­al­ ­sjúkra­liða­nám og garð­yrkju­nám á fram­halds­skóla­stig­i. 

Í skýrslu Rík­is­end­ur­skoð­unar frá apríl 2017 um starfs­menntun segir að þrátt fyrir árlöng fyr­ir­heit stjórn­valda um að efla starfs­nám á fram­halds­skóla­stigi hafi aðgerðir stjórn­valda ekki skilað þeim árangri sem stefnt var að þegar lög nr. 92/2008 um fram­halds­skóla voru sam­þykkt.

Með þeim átti meðal ann­ars að efla verk­nám og ná fram sterkara sam­starfi skóla, vinnu­staða og atvinnu­lífs­ins í heild. Lögin áttu að verða starfs­rétt­inda­námi til fram­dráttar og opna skólum leið til að efla starfs­nám og nám tengt þjón­ustu­grein­um. Nið­ur­staða Rík­is­end­ur­skoð­unar er að það hafi ekki gengið eft­ir. 

Bilið á milli kynj­anna jókst á milli ára 

Árið 2017 var átak­inu #kvenna­starf hleypt af stökk­unum af Sam­tökum iðn­að­ar­ins og öllum iðn- og verk­greina­skólar lands­ins. Átak­inu var ætlað að útrýma úreltum staðalí­myndum um svokölluð karla- og kvenna­störf og vekja athygli á þeim konum sem eru­starf­andi í hinu ýmsum kar­lægum starfs­grein­um. Mark­mið átaks­ins var einnig að fjölga konum í iðn- og verk­grein­um. 

Mynd: Hagstofa Íslands

„Aug­ljóst er að ef fleiri stelpur sjá tæki­færi í starfs­menntun verður auð­veld­ara að fjölga nem­endum í iðn- og verk­mennta­greinum og fleira fag­menntað fólk verður til fyrir íslenskt atvinnu­líf,“ segir á heima­síðu átaks­ins. 

Bilið á milli kynj­anna í starfs­námi jókst hins vegar á milli árs­ins 2017 og 2018 og voru karlar 39,3 í starfs­námi haustið 2018 en aðeins 21,5 pró­sent kvenna. 

Auglýsing

Helm­ingur nem­enda stundar starfs­nám á hinum Norð­ur­lönd­unum

Á hinum Norð­ur­lönd­unum leggja um 50 pró­sent nem­enda stund á starfs­nám á fram­halds­skóla­stigi sam­an­borið við um 30 pró­senta nem­enda hér á landi. Guð­rún Haf­steins­dótt­ir, for­maður SI, vakti athygli miklum vanda starfs­náms hér á land­i í erindi sínu á mál­þingi í Háskól­anum á Akur­eyri í gær. 

Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður SI. Mynd:Aðsend.„Við hljótum að spyrja okk­ur, hvað er að á Íslandi þegar hugað er að þessum sam­an­burði? Erfitt er að kenna áhuga­leysi nem­enda um en í nýlegri könnun kemur fram að um helm­ingur nýnema í fram­halds­skólum hefur meiri áhuga á verk­legum fögum en bók­leg­um. Aðeins um 15% nem­enda grunn­skóla­nem­enda völdu þó starfs­námið í fram­halds­skóla nú vorið 2019. Þetta þýðir að um 35% eða um 1.400 umsækj­end­ur fundu sig knúna til að velja bók­nám í stað starfs­náms­ins, gegn eigin sann­fær­ingu. Þetta er sorg­leg staða,“ segir Guð­rún. 

Hún segir jafn­framt að fyrstu og stærst­u hindr­an­irnar séu rót­gróið sam­fé­lags­við­horf og sleggju­dómar sem finnist til að mynda hjá vin­um, kenn­urum og náms­ráð­gjöf­um. En einnig væru kerf­is­brestir í grunn­skóla- og fram­halds­skóla­kerf­inu sem hindra nem­end­ur. 

Guð­rún segir að það sé stöðugt verk­efn­i og áskorun hjá Sam­tökum iðn­að­ar­ins að fjölga starfs­námsnem­um. „Við erum með þessa vinnu í sífelldri end­ur­skoð­un. Ég hef þó oft sagt að okkar átak eitt og sér dugi ekki til því vand­inn er djúp­stæð­ur. Við þurfum sam­stillt þjóð­ar­á­tak til að lyfta þessu grettistaki í eitt skipti fyrir öll. Slíkt átak þarf að eiga sér stað í sam­vinnu skóla­stofn­ana, for­svars­manna atvinnu­lífs og stjórn­valda. Sam­tök iðn­að­ar­ins eru til­búin til verks­ins.“ 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
AGS segir hættumerkin hrannast upp í heimsbúskapnum
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir að nú séu hagvaxtarhorfur í heimsbúskapnum svipaðar og voru fyrir fjármálakreppuna 2007 til 2009.
Kjarninn 15. október 2019
Rauður dagur á markaði - Arion banki fellur enn í verði
Rauður dagur var í kauphöll Íslands í dag. Öll félögin lækkuðu nema eitt, Origo. Virði þess félags hækkaði um tæplega 2 prósent í dag, í viðskiptum upp á 677 þúsund.
Kjarninn 15. október 2019
Landsvirkjun hækkar raforkuverð um 2,5 prósent
Heildsöluverð á raforku hjá Landsvirkjun mun hækka um 2,5 prósent um næstu áramót.
Kjarninn 15. október 2019
Óverðtryggð lán aldrei verið eins stór hluti af heildarskuldum heimilanna
Óverðtryggð skuldsetning heimila hefur aldrei verið meiri hér á landi eða um 27 prósent af heildarskuldsetningu heimilanna. Verðtryggð skuldsetning er hins vegar oft eini raunhæfi valkosturinn fyrir lántakendur.
Kjarninn 15. október 2019
Kristbjörn Árnason
Almennt er staðhæft að íþróttir séu hollar fyrir börn og unglinga. En er það svo?
Leslistinn 15. október 2019
Ást og fótbolti
Auður Jónsdóttir rithöfundur gerðist íþróttafréttaritari og fór á landsleik með átta ára syni sínum og fótboltavinkonu. Henni fannst takturinn í HÚH-inu sem kyrjað var í stúkunni minna sig á stigvaxandi samfarir.
Kjarninn 15. október 2019
Kvikan
Kvikan
Ríkustu tíu prósentin, margföld mánaðarlaun hjá Kaupþingi og sókn Miðflokks
Kjarninn 15. október 2019
Magnús Harðarson skipaður nýr forstjóri Kauphallarinnar
Magnús Harðarsson tekur við af bróður sínum Páli sem forstjóri Nasdaq Iceland.
Kjarninn 15. október 2019
Meira úr sama flokkiInnlent