Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla

Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.

Matarsóun
Auglýsing

Umhverf­is­ráðu­neytið ætlar að ráð­ast í sam­starfs­verk­efni um mat­ar­sóun með Mat­væla­stofnun og heil­brigð­is­eft­ir­litum sveit­ar­fé­laga. Verk­efnið felst í því að gera athugun á því hvar eft­ir­lits­að­ilar gera mögu­lega kröfur sem ekki eru nauð­syn­legar með til­liti til mat­væla­ör­yggis sem gætu ýtt undir mat­ar­só­un. Þetta er hluti af aðgerðum sem umhverf­is- og auð­linda­ráð­herra hefur hrundið til að vinna gegn mat­ar­sóun á Íslandi.

Þriðj­ungur fer beint í ruslið 

Vest­ræn lönd sóa gíf­­ur­­legu magni mat­væla á hverju ári sem hefðu hugs­an­­lega geta brauð­­fætt millj­­ónir manna. Mat­væla­­stofnun Sam­ein­uðu þjóð­anna metur það sem svo að 1,3 milljón tonn af mat­vælum fari í ruslið á hverju ári eða um þriðj­ungur þess matar sem keyptur fer beint í ruslið.

Með því að draga úr mat­ar­sóun má nýta betur auð­lind­ir, spara fé og draga úr los­un gróð­ur­húsa­loft­teg­unda. Á vef­síð­unni mat­ar­só­un.is kemur fram að sam­kvæmt skýrslu Mat­væla– og land­bún­að­ar­stofn­unar Sam­ein­uðu þjóð­anna er áætlað að um 3.300.000 Gg af losun koldí­oxíðí­gilda í heim­inum á ári megi rekja til mat­ar­só­un­ar. 

Auglýsing

Þetta mat tekur til los­unar vegna sóunar við frum­fram­leiðslu, við vinnslu og dreif­ingu mat­væla og vegna sóunar hjá neyt­end­um. Ef gert er ráð fyrir að losun á hvern íbúa á Íslandi sé sam­bæri­leg með­al­l­osun á hvern íbúa Evr­ópu þá er losun frá mat­ar­sóun Íslend­inga á ári hverju rúm­lega 200 Gg koldí­oxíðí­gilda. Það gerir um 5 pró­sent af árlegri heild­ar­losun Íslands árið 2013 og rúm 8 pró­sent ef frá er skilin losun frá starf­semi sem fellur undir við­skipta­kerfi Evr­ópu­sam­bands­ins með los­un­ar­heim­ild­ir.

Því fæst tölu­verður sam­fé­lags­leg­ur, umhverf­is­legur og fjár­hags­legur ávinn­ingur af því að minnka mat­ar­só­un. Guð­mundur Ingi Guð­brands­son, umhverf­is- og auð­linda­ráð­herra hefur því ákveðið að hrinda af stað verk­efnum sem ætlað er að vinna gegn mat­ar­sóun á Íslandi. Verk­efnin eru liður í aðgerða­á­ætlun Íslands í lofts­lags­málum og verða í umsjón Umhverf­is­stofn­un­ar.

Bjóða upp á veit­ingar úr útlits­göll­uðum mat­vörum 

Á meðal verk­efna sem umhverf­is­ráð­herra mun standa fyrir er við­burðar um mat­ar­sóun þar sem verður boðið upp á veit­ingar úr illselj­an­legum „út­lits­göll­uð­um“ í þeim til­gangi að vekja athygli á hve miklum mat­vælum við sóum árlega. Á vef mat­ar­só­unar segir að um 20 til 40 pró­sent ferskra afurða kom­ast aldrei í versl­anir sökum strangra útlit­skrafna versl­ana. Hvort sem það er vegna vit­lausrar stærð­ar, litar eða lög­un­ar. Þetta leiðir til offram­leiðslu bænda til að full­vissa að þeir rækti nægi­legt magn af „fal­leg­um“ afurð­u­m. 

Auk þess mun ráð­herra ráð­ast í sam­starfs­verk­efni um mat­ar­sóun með Mat­væla­stofnun og heil­brigð­is­eft­ir­litum sveit­ar­fé­laga líkt og greint var frá hér fyrir ofan. Gerð verður athugun á því hvar eft­ir­lits­að­ilar gera mögu­lega kröfur sem ekki eru nauð­syn­legar með til­liti til mat­væla­ör­yggis sem gætu ýtt undir mat­ar­só­un. Í fram­hald­inu verður gripið til ráð­staf­ana til að sam­ræma eft­ir­litið í því skyni að tryggja að ein­ungis verði gerðar þær kröfur sem nauð­syn­legar eru vegna mat­væla­ör­ygg­is. 

Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis-og auðlindaráðherra.Mynd: Bára Huld Beck.„Ég er afar ánægður með að vinna við þessi mál sé komin á skrið því mat­ar­sóun er meðal brýn­ustu við­fangs­efna nútím­ans. Mat­væla­fram­leiðsla hefur áhrif á umhverf­ið, þó í mis­miklum mæli sé – og alltof stór hluti mat­ar­ins fer síðan beint í ruslið. Þegar hann er urð­aður mynd­ast síðan gróð­ur­húsa­loft­teg­und­ir. Mat­ar­sóun er því stórt lofts­lags­mál sem við ætlum að taka föstum tök­um,“ segir Guð­mundur Ingi.

Rann­saka mat­ar­sóun Íslend­inga 

Enn fremur stendur Umhverf­is­­stofnun fyrir ítar­­legri rann­­sókn á umfangi mat­­ar­­só­unar á Ísland­i þar sem kannað er hversu mik­ill matur fer til spillis á íslenskum heim­ilum og hjá fyr­ir­tækj­um.

Nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar verða síðan lagðar til grund­vallar vinnu starfs­hóps sem stýrt verður af umhverf­is- og auð­linda­ráðu­neyt­inu og mun hafa það hlut­verk að koma með frek­ari til­lögur að aðgerðum sem ætlað er að draga úr mat­ar­sóun og þar með úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda.

Þá ætlar ráð­herra einnig að veita aukið fjár­magn í kynn­ingu og fræðslu um mat­ar­sóun og rekstur vefs­ins mat­ar­soun.is verð­ur­ ­tryggður áfram.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
AGS segir hættumerkin hrannast upp í heimsbúskapnum
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn segir að nú séu hagvaxtarhorfur í heimsbúskapnum svipaðar og voru fyrir fjármálakreppuna 2007 til 2009.
Kjarninn 15. október 2019
Rauður dagur á markaði - Arion banki fellur enn í verði
Rauður dagur var í kauphöll Íslands í dag. Öll félögin lækkuðu nema eitt, Origo. Virði þess félags hækkaði um tæplega 2 prósent í dag, í viðskiptum upp á 677 þúsund.
Kjarninn 15. október 2019
Landsvirkjun hækkar raforkuverð um 2,5 prósent
Heildsöluverð á raforku hjá Landsvirkjun mun hækka um 2,5 prósent um næstu áramót.
Kjarninn 15. október 2019
Óverðtryggð lán aldrei verið eins stór hluti af heildarskuldum heimilanna
Óverðtryggð skuldsetning heimila hefur aldrei verið meiri hér á landi eða um 27 prósent af heildarskuldsetningu heimilanna. Verðtryggð skuldsetning er hins vegar oft eini raunhæfi valkosturinn fyrir lántakendur.
Kjarninn 15. október 2019
Kristbjörn Árnason
Almennt er staðhæft að íþróttir séu hollar fyrir börn og unglinga. En er það svo?
Leslistinn 15. október 2019
Ást og fótbolti
Auður Jónsdóttir rithöfundur gerðist íþróttafréttaritari og fór á landsleik með átta ára syni sínum og fótboltavinkonu. Henni fannst takturinn í HÚH-inu sem kyrjað var í stúkunni minna sig á stigvaxandi samfarir.
Kjarninn 15. október 2019
Kvikan
Kvikan
Ríkustu tíu prósentin, margföld mánaðarlaun hjá Kaupþingi og sókn Miðflokks
Kjarninn 15. október 2019
Magnús Harðarson skipaður nýr forstjóri Kauphallarinnar
Magnús Harðarsson tekur við af bróður sínum Páli sem forstjóri Nasdaq Iceland.
Kjarninn 15. október 2019
Meira úr sama flokkiInnlent