Íslendingar endurvinna minnst á Norðurlöndunum

Magn heimilisúrgangs á hvern íbúa hér á landi hefur aukist með hverju ári frá hruni og náði magnið nýju hámarki árið 2017 með rúmlega 650 kílóum á hvern íbúa. Jafnframt endurvinna Íslendingar minnst af heimilissorpi af öllum Norðurlöndunum.

23-april-2014_13983703755_o.jpg
Auglýsing

Sterk tengsl eru milli hag­sældar og neyslu­mynsturs hér á landi en magn heim­ilsúr­gangs á hvern íbúa  hefur auk­ist gíf­ur­lega á síð­ustu árum og náði hámarki árið 2017 í rúmum 650 kíló­um. Þá lækk­aði hlut­fall heim­il­issorp­s ­sem rataði í end­ur­vinnslu skarpt árið 2017 en mun minna af heim­ilsúr­gangi endar í end­ur­vinnslu hér á landi sam­an­borið við hin Norð­ur­lönd­in. Í aðgerða­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar í loft­lags­málum er ­á­ætl­að að koma á urð­un­ar­skatt­i og bann við urðun líf­ræns úrgangs á næsta ári.

Rúm­lega 650 kíló á hvern íbúa 

Í nýrri skýrslu for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins um hag­sæld og lífs­skil­yrði kemur fram að árið 2017 var magn heim­il­is­úr­gangs á hvern íbúa lands­ins meira en árið 2008, sem var metár fram til þessa eða rúm­lega 650 kíló á hvern íbúa. 

Auglýsing

Jafn­framt segir í skýrsl­unni að þó að fleiri en ein breyta hafi vafa­lítið áhrif á myndun heim­il­is­úr­gangs, þar á meðal fjöldi ferða­manna sem heim­sækir land­ið, þá sýni þessi þróun glögg­lega hversu sterk tengsl eru á milli hag­sældar og neyslu­mynsturs þjóð­ar­innar ann­ars vegar og hins vegar magns þess heim­il­is­úr­gangs sem fellur til. 

Mynd: Forsætisráðuneytið

End­ur­vinnslu­hlut­fallið minnk­aði um tæp­lega 10 pró­sent milli ára 

Fyrsta áherslan í með­höndl­un úr­gangs er að koma í veg fyrir myndun hans en síðan að tryggja að sá úr­gangur sem til fellur sé end­urunn­inn á við­eig­andi hátt. ­Mest af því sem almenn­ingur notar dags dag­lega er hægt að end­ur­vinna og mest af því sem ­fer óflokkað í rusla­tunnur heim­il­anna endar á einn eða annan hátt úti í nátt­úr­unn­i. 

Mynd:Forsætisráðuneytið

Eftir að end­ur­vinnslu­hlut­fall heim­il­anna hafði auk­ist tölu­vert á und­an­förnum árum þá lækk­aði hlut­fall­iðnokkuð skarpt á milli áranna 2016 og 2017 og fór niður í rúm 25 pró­sent.

Í áætlun Umhverf­is­stofn­unar um með­höndlun úrgangs fyrir árin 2010 til 2022 er eitt af mark­mið­unum að árið 2020 verði að lág­marki 50 pró­sent af papp­ír, málmi og plati og gleri frá heim­ilum end­ur­not­að, end­ur­unnið eða end­ur­nýtt með einum eða öðrum hætti. Auk þess er mark­mið um að líf­rænn heim­il­is­úr­gangur sem berst til urð­un­ar­staða hafi,miðað við þann líf­ræna heim­il­is­úr­gang sem féll til árið 1995, minnkað niður í 35 pró­sent af heild­ar­magni árið 2020.

End­ur­vinnum minnst af Norð­ur­lönd­unum

Hlutfall endurvinnslu á heimilisúrgangi á Norðurlöndunum, greint af Eurostat. Mynd er fengin frá rannsókn Norðurlandaráðs frá árinu 2019Af öllum Norð­ur­lönd­unum er Ísland með minnsta hlut­fallið af heildar heim­ilsúr­gangi sem end­ar­til end­ur­vinnslu, sam­kvæmt tölum Eurostat frá 2017. 

Dan­mörk, Áland, Finn­land, Nor­egur og Sví­þjóð hafa öll bannað urðun líf­ræns úrgangs og sett upp skatt á urð­un. Dan­mörk og Sví­þjóð hafa einnig bannað urðun á brenn­an­legum úrgang­i. Um­hverf­is- og auð­lind­ar­ráðu­neytið gaf út aðgerð­ar­á­ætlun í loft­lags­málum í fyrra fyrir árin 2018- 2030 þar sem meðal ann­ars er áætlað að koma á urð­un­ar­skatti og bann við urðun líf­ræns úrgangs árið 2020. Á hverju ári eru tæp­­lega 220 þús­und tonn af sorpi urðuð hér á landi 

Umhverf­is­vænna að flytja sorpið úr landi til brennslu í stað urð­un­ar 

Í nýrri skýrslu sem ráð­gjaf­ar­fyr­ir­tækið ReSo­urce International vann að beiðni Íslenska gáma­fé­lags­ins er fjallað um ­kosti þessa að hætta urðun úrgangs og umhverf­isá­vinn­ing sem ólíkar leiðir að því marki hafa í för með sér­.  

Í skýrsl­unni segir að nokkuð ljóst sé og í raun hefur aldrei verið vafi á því að urðun er með því verra sem við gerum við með­höndlun úrgangs umhverf­is­lega séð. Leggja þurfi áherslu á að auka end­ur­vinnslu og nýta líf­rænan úrgang til moltu­gerðar í stað­inn fyrir urðun eða brennslu. Skýrslu­höf­undar segja að með því að gera betur í þeim efnum þá minnki veru­lega það magn sem þurfi að fara í förgun en þó þurfi að ákveða hvað skal gera við þann úrgang sem þarf að farga.

Ein slík lausn er að fara með þann úrgang sem hefur vana­lega verið urð­aður í brennslu til­ orku­nýt­ing­ar. Rætt hefur verið um að setja upp nýja brennslu­stöð hér á landi til orku­nýt­ing­ar en einnig hefur verið rætt um að flytja allt sorp utan til orku­nýt­ing­ar. Í skýrsl­unni eru þessar tveir mögu­leikar bornir sam­an.

Nið­ur­staða skýrsl­unnar er að sorp­brennsla til orku­nýt­ingar sé tölu­vert væn­legri kostur en urðun þegar litið er til koltví­sýr­ingslos­un­ar. Útreikn­ingar skýrsl­unnar gefa einnig til kynna minn­i koltví­sýr­ingslosun fylgir því að senda úrgang­inn til landa í Evr­ópu til orku­nýt­ingar sem ­stað­geng­ill kola til orku­öfl­unar sam­an­borið við orku­fram­leiðslu frá sorp­brennslu á Íslandi. Tekið er þó fram í skýrsl­unni að marga þætti mætti bæta við útreikn­inga skýrsl­unnar en að ólík­legt þykir að það muni leiða til mik­illar breyt­ingar á megin nið­ur­stöð­inn­i. 

Íslenska gáma­fé­lagið leiðir nýtt átak, Hættum að urða– Finnum lausnir, þar sem ­fólk hvatt til að skrifa undir áskorun til stjórn­­­valda um að finna leiðir til að hætta urðun og í lok sept­­em­ber verður áskorun og und­ir­­skrifta­list­inn afhendur stjórn­­völd­­um. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bensíndropinn er dýr um þessar mundir.
Bensínverð ekki verið hærra frá því í nóvember 2019
Hlutur olíufélaganna í hverjum seldum bensínlítra hefur ekki verið minni frá því í janúar 2020. Viðmiðunarverð á bensíni hefur þrátt fyrir það ekki verið hærra í 15 mánuði og hefur hækkað um 14 prósent frá því í maí.
Kjarninn 28. febrúar 2021
Barokkbandið Brák safnar fyrir útgáfu plötu sem skilur eftir sig menningarleg verðmæti
Ný hljómplata Barokkbandsins Brákar nefnist Tvær hliðar/ Two Sides og verður tvöföld. Hljómsveitin safnar nú fyrir upptökum og útgáfu hennar á Karolina Fund og áætlar að platan komi út í lok árs 2021.
Kjarninn 28. febrúar 2021
Freyr Eyjólfsson
Hring eftir hring
Kjarninn 28. febrúar 2021
Halla Bergþóra Björnsdóttir.
Lögreglustjóri vill ekki tjá sig um símtöl Áslaugar Örnu til sín
Halla Bergþóra Björnsdóttir, lögreglustjóri á höfuðborgarsvæðinu, segir ástæðu þess að hún vilji ekki tjá sig um símtöl dómsmálaráðherra eftir að Ásmundarsalsmálið kom upp vera þá að málið sé komið til stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
Kjarninn 28. febrúar 2021
„Mér leið alveg ömurlega yfir að hafa smitast“
Víðir Reynisson hefur lært „ótrúlega margt“ um mannleg samskipti frá upphafi faraldursins og hefði viljað gera sumt öðruvísi, m.a. Facebook-færsluna sem hann skrifaði um aðdraganda þess að hann smitaðist sjálfur af COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2021
Mynd tengd ráninu sem var framið í Dansk Værdihåndtering árið 2008.
Ákært fyrir áform
Fyrir nokkrum dögum hófust í Danmörku réttarhöld yfir fimm mönnum. Þótt réttarhöld séu daglegt brauð eru þessi óvenjuleg því afbrotið sem ákært er fyrir hefur ekki verið framið.
Kjarninn 28. febrúar 2021
Ný fjarskiptalög gætu kostað Sýn 325 milljónir króna
Í ársreikningi Sýnar er fjallað um lagasetningu sem er í pípunum, og er bæði íþyngjandi og ívilnandi fyrir fyrirtækið. Annars vegar er um að ræða frumvarp til nýrra fjarskiptalaga og hins vegar frumvarp um styrkveitingar til einkarekinna fjölmiðla.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Twitter búið að opna útibú í Reykjavík
Í lok síðasta mánaðar var útibú fyrir Twitter skráð í fyrirtækjaskrá. Stofnandi Ueno, sem seldi fyrirtækið nýverið til samfélagsmiðlarisans, vann fyrsta daginn sinn fyrir Twitter hérlendis í dag.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent