Skora á stjórnvöld að hætta urðun sorps

Átakinu Hættum að urða – Finnum lausnir hefur verið hrundið af stað þar sem Íslendingar eru hvattir til að skrifa undir áskorun til stjórnvalda um að finna leiðir til að hætta urðun.

Urðun
Auglýsing

Nýju átaki, Hættum að urða– Finnum lausnir, hefur verið hleypt af stokk­un­um. Mark­mið átaks­ins er að vekja athygli á ókostum urð­unar en hér á landi eru rúm­lega 200 þús­und tonn af sorpi urðuð á hverju ári. Á vef átaks­ins er fólk hvatt til að skrifa undir áskorun til stjórn­valda um að finna leiðir til að hætta urðun og í lok sept­em­ber verður áskorun og und­ir­skrifta­list­inn afhendur stjórn­völd­um. 

Líta á rusl sem hrá­efni til að nýta

Á hverju ári eru tæp­lega 220 þús­und tonn af sorpi urðuð hér á landi en það eru meira en 20 Eif­fel turnar af rusli sem grafnir eru ofan í landið árlega. Í frétta­til­kynn­ingu átaks­ins segir um sé ræða gríð­ar­legt vanda­mál sem Íslend­ingum beri skylda að finna lausn á og stöðv­a. 

„Urðun í slíku magni hefur slæm áhrif á jarð­gæði og loft­gæði og eru í eðli sínu slæm nýt­ing á tak­mörk­uðum auð­lindum jarð­ar­inn­ar. Sorp getur verið margar aldir að brotna nið­ur,“ segir í frétta­til­kynn­ing­unn­i. 

Íslenska gáma­fé­lagið leiðir átakið en með því vill fyr­ir­tækið stuðla að skil­virk­ari og umhverf­is­vænni leiðum við förgun og end­ur­vinnslu, þar sem hætt verði að líta á rusl sem úrgang, heldur fremur sem hrá­efni til að nýta.

Auglýsing

Hægt að flytja sorpið úr landi án þess að auka sót­spor

Á hverju ári falla til frá heim­ilum og fyr­ir­tækjum lands­ins um 530 þús­und tonn af almennu rusli og af því er um helm­ing­ur­inn urð­að­ur. Gáma­fé­lagið segir að með auk­inni end­ur­vinnlsu sé raun­hæft að draga úr urðun sem um nemur 20 til 50 þús­und tonn­um. Þá standa þó enn eftir um 150 til 180 þús­und tonn sem urða þarf á hverju ári. 

Sam­kvæmt gáma­fé­lag­inu væri hins vegar strax hægt að láta af nær allri urðun hér á landi með því að flytja ruslið til brennslu í Evr­ópu, þar sem það nýt­ist til hús­hit­un­ar. Félagið segir að sót­spor land­ins muni ekki stækka í kjöl­farið þar sem skipin séu hvort það er á ferð­inni og að flutn­ings­geta þeirra sé ónýtt vegna mis­ræmis í magni á inn- og útflutn­ing­i. 

„Með því að flytja sorp­ið til Evr­ópu þar sem það er nýtt til hús­hit­unar náum við hins vegar strax nærri 100 pró­senta end­ur­vinnslu á öllu rusli,“ segir Jón Þórir Frantz­son, for­stjóri Íslenska gáma­fé­lags­ins.

Útflutn­ingur á okkar eigin úrgangi umhverf­is­leg ósvinna 

Einar Svein­björns­son, veð­ur­fræð­ing­ur, segir hins vegar að ­út­flutn­ing­ur á úrgangi sé „um­hverf­is­leg ósvinna“ af marg­vís­leg­um ­toga. Hann gagn­rýnir átakið í Face­book-­færslu í dag og bendir á að Íslenska gáma­fé­lagið og Sam­skip standa að baki her­ferð­ar­inn­ar. 

„En það vekur athygli að þeir sem virð­ast kosta þessa her­ferð sú einmitt Íslenska Gáma­fé­lagið og Sam­skip. Þær yrð­u margar ferð­irnar sem farnar yrðu með sorp­gámana í skip Sam­skip alls stað­ar­ að af land­inu og margir farm­arnir til Sví­þjóðar með heil 150 ­þús tonn af úrgangi árlega. Þeir munu græða en við borg­um,“ skrifar Ein­ar.

Hann seg­ir að ­urðun sé ekki slæm ef rétt sé að henni staðið en að þá þurfi að flokka eit­ur­efni frá og annað sem þykir hag­nýtt til end­ur­vinnslu. „Vilji menn brenna sorp, líkt og á Norð­ur­lönd­unum gerum við það hér heima, en flytjum ekki okkar eigin úrgang til ann­ara. Þeir geta á hag­kvæman virkjað vind­inn og sól skorti þar orku,“ segir Ein­ar. 

Und­ir­skrifta­listi afhendur stjórn­völdum í lok sept­em­ber

Hall­dóra Geir­harðs­dótt­ir, leik­kona og tals­maður átaks­ins, segir að þau sem standi að átak­inu vilji gefa fólki færi á að senda stjórn­völdum skýr skila­boð um að líta beri á sorp sem auð­lind en ekki vanda­mál. 

Halldóra Geirsdóttir er talsmaður átaksins. Mynd:Aðsend

„Við finnum ekki lausnir fyrr en við byrjum að leita að þeim. Fyrsta skrefið er að ákveða að núver­andi ástand geti ekki varað leng­ur. Stað­reyndin er að nú þegar eru þær lausnir til staðar sem duga til að stöðva urðun alfarið á skömmum tíma. Við viljum gefa fólki færi á að senda stjórn­völdum skýr skila­boð um að líta beri á sorp sem auð­lind, ekki vanda­mál. Með réttu hug­ar­fari finnum við lausnir sem henta hverju sinni. Og með sam­stilltu átaki getum við hvatt stjórn­völd til að stöðva urð­un,“  segir Hall­dóra í frétta­til­kynn­ingu átaks­ins.

Átakið verður í gangi út sept­em­ber­mánuð og í lok þess verður svo áskorun og listi með þeim und­ir­skriftum sem safn­ast hafa afhentur stjórn­völd­um. 

Fáðu veitingastaðinn heim
Safnað fyrir gerð bókar sem inniheldur uppskriftir frá vinsælustu veitingastöðum landsins.
Kjarninn 22. september 2019
Kristbjörn Árnason
Áhrif járnkrossins vara enn
Leslistinn 22. september 2019
Matthildur Björnsdóttir
Lífsferli í gegnum skólagöngu
Kjarninn 22. september 2019
Líkur á fasteignakaupum hjá leigjendum ekki mælst lægri í tvö ár
Um 92 prósent leigjenda telja það öruggt eða að minnsta kosti líklegt að þau muni ekki kaupa fasteign á næstu sex mánuðum. Það er hæsta hlutfall sem mælst hefur í könnun Íbúðalánasjóðs frá september 2017.
Kjarninn 22. september 2019
Ómögulegt að fá heildstæða mynd af gjaldeyriskaupum útlendings
Sami útlendingurinn getur átt í umtalsverðum viðskiptum með gjaldeyri á Íslandi án þess að slíkt flaggist. Ástæðan er sú að allir erlendir kaupendur á gjaldeyri eru skráðir undir sömu kennitölunni hjá fjármálastofnunum. Kennitölu „ótilgreinds útlendings“.
Kjarninn 22. september 2019
Basil hassan
Drónar og skattsvik
Í fyrsta skipti í sögunni eru danskir ríkisborgarar ákærðir fyrir að taka beinan þátt í hryðjuverkum. Fimm menn eru taldir hafa útvegað dróna sem notaðir voru í árásum á herstöð í Sýrlandi árið 2014. Ennfremur tengjast málinu umfangsmikil skattsvik.
Kjarninn 22. september 2019
Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent