Mikið velti á áhættudreifingu lífeyrissjóðanna

Breytt aldurssamsetning þjóða og áhrif hennar á lífeyrissjóðakerfið eru á meðal þess sem fjallað er um í nýrri skýrslu framtíðarnefndar forsætisráðherra. Að mati nefndarinnar er mikilvægt að íslenskum lífeyrissjóðum takist vel til í áhættudreifingu.

1. maí 2019 - Hópur af fólki
Auglýsing

Ald­urs­sam­setn­ing íslensku þjóð­ar­innar mun breyt­ast með sífellt fleira fólki í eldri lögum sam­fé­lags­ins. Til að mæta þeirri breyttu ald­urs­sam­setn­ingu er mik­il­vægt að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu í líf­eyr­is­sjóðum lands­ins. Meðal ann­ars með erlendri fjár­fest­ingu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu fram­tíð­ar­nefnd­ar.

Smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr stórum breyt­ingum í fram­tíð­inni

For­sæt­is­ráð­herra skip­aði fram­tíð­ar­nefnd um áskor­anir og tæki­færi vegna tækni­breyt­inga í júní 2018. Nefndin er skipuð ell­efu þing­mönnum og er for­maður nefnd­ar­innar Smári McCarthy. Fram­tíð­ar­nefndin er eins­konar til­raun til að fá þing­menn til að hugsa á lengri skala en í kjör­tíma­bilum

Smári McCarthy, þingmaður Pírata. Mynd:Bára Huld BeckFyrsta skýrsla nefnd­ar­innar er komin út og fjallar hún um þróun íslensk sam­fé­lags til næstu 15 til 20 ára með áherslu á atvinn­u-, umhverf­is-, byggða- og lýð­fræði­þætti og áhrif þeirra á tekju- og útgjalda­þróun rík­is­ins.

Fram kemur í skýrsl­unni að fram­tíð­ar­nefndin telji mik­il­vægt að stjórn­völd taki mið af nið­ur­stöðum skýrsl­unnar við stefnu­mótun og laga­setn­ingu á kom­andi árum, með hlið­sjón af því að smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr þörf á stórum breyt­ingum í framtíðinni.

Auglýsing


Íslend­ingar eru að eld­ast

Í skýrsl­unni segir að gera megi ráð fyrir miklum breyt­ingum á næstu árum. Þar á meðal í ald­urs­sam­setn­ingu íslensku þjóð­ar­inn­ar. Íslend­ingar séu að eld­ast og mun hlut­fall ein­stak­linga á vinnu­mark­aði fara lækk­and­i. ­Fólki eldra en 70 ára muni fjölga mun hraðar en fólki á aldr­inum 20 til 70 ára og að ­fólki undir 20 fjölga hæg­ar. 

Öldrun þjóða hefur marg­vís­leg áhrif á útgjöld hins opin­ber­a. ­Auk­inn heild­ar­kostn­aður við alla þætti öldr­unar á alþjóða­vísu, þar með talið heil­brigð­is­þjón­ustu, er áætl­aður um 2 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu árið 2060.

Þá kemur fram í skýrsl­unni að hlut­falls­lega ­mikil atvinnu­þátt­taka á vinnu­mark­aði í Evr­ópu hafi getað að ein­hverju leyti vegið upp á móti hækkun ald­urs á vinnu­mark­aði. Hins vegar sé talið að eftir árið 2021 muni fjöldi á vinnu­mark­aði byrja að falla og þar með auk­ist þrýst­ingur á líf­eyr­is­kerfin í Evr­ópu.

„Breytt ald­urs­sam­setn­ing þjóð­ar­inn­ar, ásamt breyt­ingum á flæði fólks milli landa, skapar sam­fé­lags­legar áskor­anir sem þarf að leysa. Í þessum breyt­ingum fel­ast einnig mikil tæki­færi sem þarf að nýta mark­vis­st,“ segir í skýrsl­unni.

Líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi sér­stöðu

Í skýrsl­unni segir að íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi mikla sér­stöðu við að mæta breyttri ald­urs­sam­setn­ingu þjóð­ar­inn­ar. Líf­eyr­is­sjóða­kerfið byggi á traustum grunni þar sem lögð sé áhersla á lang­tíma­vöxt kerf­is­ins og traust á milli­ kyn­slóða. 

Lífeyrissjóður verslunarmanna.Sam­kvæmt skýrsl­unni mun íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið áfram byggja á þremur meg­in­þátt­um. Í fyrsta lagi skyldu­að­ild allra starf­andi manna að líf­eyr­is­sjóð­um, í öðru lagi fullri sjóð­söfn­un, í þriðja lagi sam­trygg­ingu sjóð­fé­laga vegna ævi­langra eft­ir­launa sem einnig veitir þeim og fjöl­skyldum þeirra trygg­ingu fyrir tekju­missi af völdum orku­taps og and­láts.

Jafn­framt segir í skýrsl­unni að söfn­un­ar­sjóðslíf­eyr­is­kerfið hér á landi sé lík­legra til að draga úr kostn­aði rík­is­ins til lengri tíma ólíkt gegn­um­streym­is­kerfum sem finna má í ýmsum ESB-­ríkj­u­m. 

Tekjur af fjár­fest­ingum í gegnum líf­eyr­is­sjóði

Aftur á móti segir í skýrsl­unni að mikið velti á því að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu íslensku líf­eyr­is­sjóð­anna, þar á meðal með­ er­lendri fjár­fest­ingu, sér­stak­lega að teknu til­liti til smæðar íslenska hag­kerf­is­ins og áhættu í rík­is­fjár­málum til lengri tíma. 

Sam­hliða öldrun þjóðar þá fjölgar líf­eyr­is­út­greiðslum á hverjum tíma og sam­kvæmt skýrsl­unni verða líf­eyr­is­út­greiðsl­ur ­meiri en iðgjöld frá miðjum næsta ára­tug. Þó að ríkið muni hafa auknar tekjur af skatt­lagn­ingu líf­eyr­is­tekna þá sé jafn­framt ljóst að kostn­aður mun fara vax­andi.

Einnig kemur fram í skýrsl­unni að í fram­tíð­inni muni vax­andi hluti þjóð­ar­innar hafa tekjur af fjár­fest­ingum og þá aðal­lega í gegnum líf­eyr­is­sjóði en minnk­andi hluti mun hafa tekjur af vinn­u. 

Sjálf­virkni­væð­ing muni allt að fjór­fald­ast

Í skýrsl­unni er fjallað um fjöl­marga aðra áhrifa­þætti sem munu hafa áfram á íslenskt sam­fé­lag á næstu tutt­ugu árum. Þar á meðal aukn­ingu í komu ferða­manna þrátt fyrir tíma­bundna fækkun á þessu ári og fjölgun fólks sem er af erlendu bergi brotið á Ísland­i. 

Þá segir nefndin að búast megi við að íslensk hug­bún­að­ar­fram­leiðsla styrk­ist og að smá­fyr­ir­tækj­um  ein­yrkja og starfs­manna í fjar­vinnu fjölgi veru­lega. ­Jafn­framt muni fram­leiðsla mat­væla í gróð­ur­húsum aukast og sjálf­virkni­væð­ing allt að fjór­fald­ast.

Nefndin telur enn fremur að þegar árið 2040 renni upp þá hafi dreg­ist veru­lega úr nýt­ingu nátt­úru­legrar orku hér á landi og að elstu orku­auð­lindir lands­ins séu jafn­vel að ganga úr sér. Þá kunni fisk­veiðar að hafa dreg­ist saman um allt að þriðj­ung sam­hliða lofts­lags­breyt­ing­um.

Lesa má skýrsl­una í heild sinni hér

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
ESA hefur verið með augun á íslensku leigubílalöggjöfinni allt frá árinu 2017.
ESA boðar samningsbrotamál út af íslensku leigubílalöggjöfinni
Þrátt fyrir að frumvarp um breytingar á lögum liggi fyrir Alþingi sendi Eftirlitsstofnun EFTA íslenskum stjórnvöldum bréf í dag og boðar að mögulega verði farið í mál út af núgildandi lögum, sem brjóti gegn EES-samningnum.
Kjarninn 20. janúar 2021
Joe Biden, forseti Bandaríkjanna, sór embættiseið sinn fyrr í dag.
Biden: „Það verður enginn friður án samheldni“
Joe Biden var svarinn í embætti forseta Bandaríkjanna fyrr í dag. Í innsetningarræðu sinni kallaði hann eftir aukinni samheldni meðal Bandaríkjamanna svo að hægt yrði að takast á við þau erfiðu verkefni sem biðu þjóðarinnar.
Kjarninn 20. janúar 2021
Helgi Hrafn Gunnarsson
Mikið fagnaðarefni að „nýfasistinn og hrottinn Donald Trump“ láti af embætti
Þingflokksformaður Pírata fagnar brotthvarfi Donalds Trump úr embætti Bandaríkjaforseta og bendir á að uppgangur nýfasisma geti átt sér stað ef við gleymum því að það sé mögulegt.
Kjarninn 20. janúar 2021
Frá miðstjórnarfundi hjá Alþýðusambandi Íslands í febrúar árið 2019.
Segja skorta á röksemdir fyrir sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Miðstjórn ASÍ mótmælir harðlega áformum um sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka, segir flýti einkenna ferlið og telur að ekki hafi verið færðar fram fullnægjandi röksemdir fyrir sölunni.
Kjarninn 20. janúar 2021
Gosi – ævintýri spýtustráks
Öll viljum við vera alvöru!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um sýninguna Gosi – ævintýri spýtustráks sem sýnd er í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 20. janúar 2021
Á nýrri tölfræðisíðu sem sett var í loftið í dag má fylgjast með framgangi bólusetningar gegn COVID-19 hér á landi.
Tæplega 500 manns hafa þegar fengið tvær sprautur
Búið er að gefa rúmlega 40 prósent af Íslendingum yfir 90 ára aldri a.m.k. einn skammt af bóluefni og tæp 13 prósent þeirra sem eru 80-89 ára. Ný tölfræðisíða um bólusetningu hefur verið sett í loftið á vefnum covid.is.
Kjarninn 20. janúar 2021
Ágúst Ólafur Ágústsson.
Ágúst Ólafur verður ekki í framboði fyrir Samfylkinguna í næstu kosningum
Annar oddviti Samfylkingarinnar í Reykjavíkur verður ekki á lista hennar í komandi þingkosningum. Hann bauðst til að taka annað sætið á lista en meirihluti uppstillingarnefndar hafnaði því.
Kjarninn 20. janúar 2021
Rústir hússins að Bræðraborgarstíg 1 standa enn, yfir hálfu ári eftir að það brann.
Rannsaka ætluð brot eiganda Bræðraborgarstígs 1
Lögreglan á höfuðborgarsvæðinu er með til skoðunar ætlað brot fyrrum eiganda Bræðraborgarstígs 1 á byggingarreglugerð. HMS segir að eigandanum hafi borið að tryggja brunavarnir hússins og þær ekki reynst í samræmi við lög.
Kjarninn 20. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent