Mikið velti á áhættudreifingu lífeyrissjóðanna

Breytt aldurssamsetning þjóða og áhrif hennar á lífeyrissjóðakerfið eru á meðal þess sem fjallað er um í nýrri skýrslu framtíðarnefndar forsætisráðherra. Að mati nefndarinnar er mikilvægt að íslenskum lífeyrissjóðum takist vel til í áhættudreifingu.

1. maí 2019 - Hópur af fólki
Auglýsing

Ald­urs­sam­setn­ing íslensku þjóð­ar­innar mun breyt­ast með sífellt fleira fólki í eldri lögum sam­fé­lags­ins. Til að mæta þeirri breyttu ald­urs­sam­setn­ingu er mik­il­vægt að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu í líf­eyr­is­sjóðum lands­ins. Meðal ann­ars með erlendri fjár­fest­ingu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu fram­tíð­ar­nefnd­ar.

Smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr stórum breyt­ingum í fram­tíð­inni

For­sæt­is­ráð­herra skip­aði fram­tíð­ar­nefnd um áskor­anir og tæki­færi vegna tækni­breyt­inga í júní 2018. Nefndin er skipuð ell­efu þing­mönnum og er for­maður nefnd­ar­innar Smári McCarthy. Fram­tíð­ar­nefndin er eins­konar til­raun til að fá þing­menn til að hugsa á lengri skala en í kjör­tíma­bilum

Smári McCarthy, þingmaður Pírata. Mynd:Bára Huld BeckFyrsta skýrsla nefnd­ar­innar er komin út og fjallar hún um þróun íslensk sam­fé­lags til næstu 15 til 20 ára með áherslu á atvinn­u-, umhverf­is-, byggða- og lýð­fræði­þætti og áhrif þeirra á tekju- og útgjalda­þróun rík­is­ins.

Fram kemur í skýrsl­unni að fram­tíð­ar­nefndin telji mik­il­vægt að stjórn­völd taki mið af nið­ur­stöðum skýrsl­unnar við stefnu­mótun og laga­setn­ingu á kom­andi árum, með hlið­sjón af því að smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr þörf á stórum breyt­ingum í framtíðinni.

Auglýsing


Íslend­ingar eru að eld­ast

Í skýrsl­unni segir að gera megi ráð fyrir miklum breyt­ingum á næstu árum. Þar á meðal í ald­urs­sam­setn­ingu íslensku þjóð­ar­inn­ar. Íslend­ingar séu að eld­ast og mun hlut­fall ein­stak­linga á vinnu­mark­aði fara lækk­and­i. ­Fólki eldra en 70 ára muni fjölga mun hraðar en fólki á aldr­inum 20 til 70 ára og að ­fólki undir 20 fjölga hæg­ar. 

Öldrun þjóða hefur marg­vís­leg áhrif á útgjöld hins opin­ber­a. ­Auk­inn heild­ar­kostn­aður við alla þætti öldr­unar á alþjóða­vísu, þar með talið heil­brigð­is­þjón­ustu, er áætl­aður um 2 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu árið 2060.

Þá kemur fram í skýrsl­unni að hlut­falls­lega ­mikil atvinnu­þátt­taka á vinnu­mark­aði í Evr­ópu hafi getað að ein­hverju leyti vegið upp á móti hækkun ald­urs á vinnu­mark­aði. Hins vegar sé talið að eftir árið 2021 muni fjöldi á vinnu­mark­aði byrja að falla og þar með auk­ist þrýst­ingur á líf­eyr­is­kerfin í Evr­ópu.

„Breytt ald­urs­sam­setn­ing þjóð­ar­inn­ar, ásamt breyt­ingum á flæði fólks milli landa, skapar sam­fé­lags­legar áskor­anir sem þarf að leysa. Í þessum breyt­ingum fel­ast einnig mikil tæki­færi sem þarf að nýta mark­vis­st,“ segir í skýrsl­unni.

Líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi sér­stöðu

Í skýrsl­unni segir að íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi mikla sér­stöðu við að mæta breyttri ald­urs­sam­setn­ingu þjóð­ar­inn­ar. Líf­eyr­is­sjóða­kerfið byggi á traustum grunni þar sem lögð sé áhersla á lang­tíma­vöxt kerf­is­ins og traust á milli­ kyn­slóða. 

Lífeyrissjóður verslunarmanna.Sam­kvæmt skýrsl­unni mun íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið áfram byggja á þremur meg­in­þátt­um. Í fyrsta lagi skyldu­að­ild allra starf­andi manna að líf­eyr­is­sjóð­um, í öðru lagi fullri sjóð­söfn­un, í þriðja lagi sam­trygg­ingu sjóð­fé­laga vegna ævi­langra eft­ir­launa sem einnig veitir þeim og fjöl­skyldum þeirra trygg­ingu fyrir tekju­missi af völdum orku­taps og and­láts.

Jafn­framt segir í skýrsl­unni að söfn­un­ar­sjóðslíf­eyr­is­kerfið hér á landi sé lík­legra til að draga úr kostn­aði rík­is­ins til lengri tíma ólíkt gegn­um­streym­is­kerfum sem finna má í ýmsum ESB-­ríkj­u­m. 

Tekjur af fjár­fest­ingum í gegnum líf­eyr­is­sjóði

Aftur á móti segir í skýrsl­unni að mikið velti á því að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu íslensku líf­eyr­is­sjóð­anna, þar á meðal með­ er­lendri fjár­fest­ingu, sér­stak­lega að teknu til­liti til smæðar íslenska hag­kerf­is­ins og áhættu í rík­is­fjár­málum til lengri tíma. 

Sam­hliða öldrun þjóðar þá fjölgar líf­eyr­is­út­greiðslum á hverjum tíma og sam­kvæmt skýrsl­unni verða líf­eyr­is­út­greiðsl­ur ­meiri en iðgjöld frá miðjum næsta ára­tug. Þó að ríkið muni hafa auknar tekjur af skatt­lagn­ingu líf­eyr­is­tekna þá sé jafn­framt ljóst að kostn­aður mun fara vax­andi.

Einnig kemur fram í skýrsl­unni að í fram­tíð­inni muni vax­andi hluti þjóð­ar­innar hafa tekjur af fjár­fest­ingum og þá aðal­lega í gegnum líf­eyr­is­sjóði en minnk­andi hluti mun hafa tekjur af vinn­u. 

Sjálf­virkni­væð­ing muni allt að fjór­fald­ast

Í skýrsl­unni er fjallað um fjöl­marga aðra áhrifa­þætti sem munu hafa áfram á íslenskt sam­fé­lag á næstu tutt­ugu árum. Þar á meðal aukn­ingu í komu ferða­manna þrátt fyrir tíma­bundna fækkun á þessu ári og fjölgun fólks sem er af erlendu bergi brotið á Ísland­i. 

Þá segir nefndin að búast megi við að íslensk hug­bún­að­ar­fram­leiðsla styrk­ist og að smá­fyr­ir­tækj­um  ein­yrkja og starfs­manna í fjar­vinnu fjölgi veru­lega. ­Jafn­framt muni fram­leiðsla mat­væla í gróð­ur­húsum aukast og sjálf­virkni­væð­ing allt að fjór­fald­ast.

Nefndin telur enn fremur að þegar árið 2040 renni upp þá hafi dreg­ist veru­lega úr nýt­ingu nátt­úru­legrar orku hér á landi og að elstu orku­auð­lindir lands­ins séu jafn­vel að ganga úr sér. Þá kunni fisk­veiðar að hafa dreg­ist saman um allt að þriðj­ung sam­hliða lofts­lags­breyt­ing­um.

Lesa má skýrsl­una í heild sinni hér

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Eldgosið í Meradölum er mikið sjónarspil, en nú bannað börnum yngri en 12 ára.
Umboðsmaður Alþingis vill fá skýringar frá lögreglustjóra á barnabanninu við eldgosið
Umboðsmaður Alþingis hefur sent bréf á lögreglustjórann á Suðurnesjum með ósk um útskýringar á umdeildu banni við umferð barna yngri en 12 ára upp að gosstöðvunum í Meradölum. Lögreglustjóri hefur sagt ákvörðunina reista á ákvæðum almannavarnarlaga.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Ekki allur munurinn á að kaupa af bankanum eða byggja jafn dýrt hinu megin við götuna
Fjármála- og efnahagsráðherra segir að þegar upp sé staðið þá haldi hann að nýjar höfuðstöðvar Landsbankans, á dýrasta stað í borginni, muni vel geta staðið undir sér. Hann sjái þó ekki neina rökbundna nauðsyn á því að höfuðstöðvar bankans rísi þar.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent