Mikið velti á áhættudreifingu lífeyrissjóðanna

Breytt aldurssamsetning þjóða og áhrif hennar á lífeyrissjóðakerfið eru á meðal þess sem fjallað er um í nýrri skýrslu framtíðarnefndar forsætisráðherra. Að mati nefndarinnar er mikilvægt að íslenskum lífeyrissjóðum takist vel til í áhættudreifingu.

1. maí 2019 - Hópur af fólki
Auglýsing

Ald­urs­sam­setn­ing íslensku þjóð­ar­innar mun breyt­ast með sífellt fleira fólki í eldri lögum sam­fé­lags­ins. Til að mæta þeirri breyttu ald­urs­sam­setn­ingu er mik­il­vægt að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu í líf­eyr­is­sjóðum lands­ins. Meðal ann­ars með erlendri fjár­fest­ingu. Þetta kemur fram í nýrri skýrslu fram­tíð­ar­nefnd­ar.

Smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr stórum breyt­ingum í fram­tíð­inni

For­sæt­is­ráð­herra skip­aði fram­tíð­ar­nefnd um áskor­anir og tæki­færi vegna tækni­breyt­inga í júní 2018. Nefndin er skipuð ell­efu þing­mönnum og er for­maður nefnd­ar­innar Smári McCarthy. Fram­tíð­ar­nefndin er eins­konar til­raun til að fá þing­menn til að hugsa á lengri skala en í kjör­tíma­bilum

Smári McCarthy, þingmaður Pírata. Mynd:Bára Huld BeckFyrsta skýrsla nefnd­ar­innar er komin út og fjallar hún um þróun íslensk sam­fé­lags til næstu 15 til 20 ára með áherslu á atvinn­u-, umhverf­is-, byggða- og lýð­fræði­þætti og áhrif þeirra á tekju- og útgjalda­þróun rík­is­ins.

Fram kemur í skýrsl­unni að fram­tíð­ar­nefndin telji mik­il­vægt að stjórn­völd taki mið af nið­ur­stöðum skýrsl­unnar við stefnu­mótun og laga­setn­ingu á kom­andi árum, með hlið­sjón af því að smáar breyt­ingar í nútíð geti dregið úr þörf á stórum breyt­ingum í framtíðinni.

Auglýsing


Íslend­ingar eru að eld­ast

Í skýrsl­unni segir að gera megi ráð fyrir miklum breyt­ingum á næstu árum. Þar á meðal í ald­urs­sam­setn­ingu íslensku þjóð­ar­inn­ar. Íslend­ingar séu að eld­ast og mun hlut­fall ein­stak­linga á vinnu­mark­aði fara lækk­and­i. ­Fólki eldra en 70 ára muni fjölga mun hraðar en fólki á aldr­inum 20 til 70 ára og að ­fólki undir 20 fjölga hæg­ar. 

Öldrun þjóða hefur marg­vís­leg áhrif á útgjöld hins opin­ber­a. ­Auk­inn heild­ar­kostn­aður við alla þætti öldr­unar á alþjóða­vísu, þar með talið heil­brigð­is­þjón­ustu, er áætl­aður um 2 pró­sent af vergri lands­fram­leiðslu árið 2060.

Þá kemur fram í skýrsl­unni að hlut­falls­lega ­mikil atvinnu­þátt­taka á vinnu­mark­aði í Evr­ópu hafi getað að ein­hverju leyti vegið upp á móti hækkun ald­urs á vinnu­mark­aði. Hins vegar sé talið að eftir árið 2021 muni fjöldi á vinnu­mark­aði byrja að falla og þar með auk­ist þrýst­ingur á líf­eyr­is­kerfin í Evr­ópu.

„Breytt ald­urs­sam­setn­ing þjóð­ar­inn­ar, ásamt breyt­ingum á flæði fólks milli landa, skapar sam­fé­lags­legar áskor­anir sem þarf að leysa. Í þessum breyt­ingum fel­ast einnig mikil tæki­færi sem þarf að nýta mark­vis­st,“ segir í skýrsl­unni.

Líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi sér­stöðu

Í skýrsl­unni segir að íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið skapi Íslandi mikla sér­stöðu við að mæta breyttri ald­urs­sam­setn­ingu þjóð­ar­inn­ar. Líf­eyr­is­sjóða­kerfið byggi á traustum grunni þar sem lögð sé áhersla á lang­tíma­vöxt kerf­is­ins og traust á milli­ kyn­slóða. 

Lífeyrissjóður verslunarmanna.Sam­kvæmt skýrsl­unni mun íslenska líf­eyr­is­sjóða­kerfið áfram byggja á þremur meg­in­þátt­um. Í fyrsta lagi skyldu­að­ild allra starf­andi manna að líf­eyr­is­sjóð­um, í öðru lagi fullri sjóð­söfn­un, í þriðja lagi sam­trygg­ingu sjóð­fé­laga vegna ævi­langra eft­ir­launa sem einnig veitir þeim og fjöl­skyldum þeirra trygg­ingu fyrir tekju­missi af völdum orku­taps og and­láts.

Jafn­framt segir í skýrsl­unni að söfn­un­ar­sjóðslíf­eyr­is­kerfið hér á landi sé lík­legra til að draga úr kostn­aði rík­is­ins til lengri tíma ólíkt gegn­um­streym­is­kerfum sem finna má í ýmsum ESB-­ríkj­u­m. 

Tekjur af fjár­fest­ingum í gegnum líf­eyr­is­sjóði

Aftur á móti segir í skýrsl­unni að mikið velti á því að vel tak­ist til við áhættu­dreif­ingu íslensku líf­eyr­is­sjóð­anna, þar á meðal með­ er­lendri fjár­fest­ingu, sér­stak­lega að teknu til­liti til smæðar íslenska hag­kerf­is­ins og áhættu í rík­is­fjár­málum til lengri tíma. 

Sam­hliða öldrun þjóðar þá fjölgar líf­eyr­is­út­greiðslum á hverjum tíma og sam­kvæmt skýrsl­unni verða líf­eyr­is­út­greiðsl­ur ­meiri en iðgjöld frá miðjum næsta ára­tug. Þó að ríkið muni hafa auknar tekjur af skatt­lagn­ingu líf­eyr­is­tekna þá sé jafn­framt ljóst að kostn­aður mun fara vax­andi.

Einnig kemur fram í skýrsl­unni að í fram­tíð­inni muni vax­andi hluti þjóð­ar­innar hafa tekjur af fjár­fest­ingum og þá aðal­lega í gegnum líf­eyr­is­sjóði en minnk­andi hluti mun hafa tekjur af vinn­u. 

Sjálf­virkni­væð­ing muni allt að fjór­fald­ast

Í skýrsl­unni er fjallað um fjöl­marga aðra áhrifa­þætti sem munu hafa áfram á íslenskt sam­fé­lag á næstu tutt­ugu árum. Þar á meðal aukn­ingu í komu ferða­manna þrátt fyrir tíma­bundna fækkun á þessu ári og fjölgun fólks sem er af erlendu bergi brotið á Ísland­i. 

Þá segir nefndin að búast megi við að íslensk hug­bún­að­ar­fram­leiðsla styrk­ist og að smá­fyr­ir­tækj­um  ein­yrkja og starfs­manna í fjar­vinnu fjölgi veru­lega. ­Jafn­framt muni fram­leiðsla mat­væla í gróð­ur­húsum aukast og sjálf­virkni­væð­ing allt að fjór­fald­ast.

Nefndin telur enn fremur að þegar árið 2040 renni upp þá hafi dreg­ist veru­lega úr nýt­ingu nátt­úru­legrar orku hér á landi og að elstu orku­auð­lindir lands­ins séu jafn­vel að ganga úr sér. Þá kunni fisk­veiðar að hafa dreg­ist saman um allt að þriðj­ung sam­hliða lofts­lags­breyt­ing­um.

Lesa má skýrsl­una í heild sinni hér

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnir nýtt fjárlagafrumvarp í morgun.
Stóru breytingarnar snúast um gjöldin af bílunum og akstrinum
Fjármálaráðherra segir að það stefni að óbreyttu í óefni hvað varðar tekjuöflun hins opinbera af ökutækjum og akstri. Jafna þurfi byrðar og láta rafbílaeigendur greiða meira. Hækkun kolefnisgjalds kemur til greina, en gæta þarf að jafnræði.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, við kynningu á fjárlagafrumvarpi ársins 2022 í morgun
Afkoma ríkissjóðs batnar um 120 milljarða króna milli ára
Bjartari sviðsmyndir um afkomu ríkissjóðs eru að raungerast. Peningar verða settir í viðbótarhækkun á bótum örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega og framlög til heilbrigðismála aukast mest. Ef markaðsástæður eru góðar verður ráðist í frekari sölu á banka.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Frá gjörgæsludeildinni á Landspítalanum.
Gjörgæsluálagið vegna COVID-19 með því mesta á Norðurlöndunum
Ísland hefur færri gjörgæslurými á höfðatölu en öll hin Norðurlöndin. Vegna þess var mun hærra hlutfall þeirra undirlagt af COVID-19 sjúklingum hérlendis þegar faraldurinn var í hæstu hæðum heldur en í Noregi, Danmörku og Finnlandi.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Ísland raðgreinir mest í heimi
Í Suður-Afríku, þar sem hið nýja afbrigði kórónuveirunnar Ómíkron greindist fyrst í síðustu viku, eru innan við 1 prósent jákvæðra sýna raðgreind. Hlutfallið er langhæst á Íslandi.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Jóhanna gagnrýnir ríkisstjórn undir forystu Vinstri grænna fyrir að fjölga ráðuneytum
Fyrrverandi forsætisráðherra segir það vekja furðu að Vinstri græn ætli að „afhenda íhaldinu“ umhverfis-og loftslagsmálin. Það hafi barist kröftulega gegn rammaáætlun í áratug.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Orri Páll Jóhannesson er nýr þingflokksformaður Vinstri grænna.
Orri Páll þingflokksformaður Vinstri grænna
Orri Páll Jóhannsson var í dag valinn þingflokksformaður Vinstri grænna. Bjarni Jónsson verður ritari þingflokksins.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
„Umhverfismálin eiga að vera alls staðar“
Katrín Jakobsdóttir segist horfa á boðaða stækkun Vatnajökulsþjóðgarðar sem áfanga í átt að þjóðgarði á borð við hálendisþjóðgarðinn, sem bakkað er með í nýja stjórnarsáttmálanum. Kjarninn ræddi umhverfismál við Katrínu í gær.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Bólusetningarvottorð gildi aðeins í níu mánuði
Stjórn Evrópusambandsins hefur lagt til að bólusetningarvottorð gildi í níu mánuði í stað tólf. Örvunarskammtur framlengi svo gildistímann.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent