Rúmlega tvö þúsund manns eiga meiri auð en 60 prósent íbúa jarðar

Í árlegri skýrslu Oxfam-samtakanna kemur fram að 22 ríkustu karlar í heimi eigi meira af auði en allar konur sem búa í Afríku samanlagt. Ef tveir ríkustu karlar heims myndu stafla öllum fé sínu upp í bunka, og setjast á hann, þá sætu þeir í geimnum.

Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Auglýsing

Rík­asta eitt pró­sent heims­ins á meira en 6,9 millj­arðar manns, eða tæp­lega 85 pró­sent íbúa jarð­ar. Alls eiga 2.153 ein­stak­lingar yfir millj­arð dali, rúm­lega 123 millj­arða króna. Sam­an­lagt átti þessi hóp­ur, í lok árs 2019, meiri auð­æfi en 4,6 millj­arður manns, alls um 60 pró­sent allra íbúa jarð­ar, sem áttu minnst milli hand­anna í fyrra. Þá eiga 22 rík­ustu karlar heims meira fé en allar konur sem búa í Afr­íku. Ef skattur á rík­asta eitt pró­sentið yrði hækk­aður um 0,5 pró­sentu­stig í tíu ár þá myndi vera hægt að nota það fjár­magn sem myndi skila sér í sam­eig­in­lega sjóði til að búa til 117 milljón störf í mennta­kerf­inu, heil­brigð­is­kerf­inu og í umönn­un­ar­geir­um. 

Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Oxfa­m-­sam­tak­anna um mis­skipt­ingu auðs, sem birt var í dag. 

Í skýrsl­unni seg­ir: „Ef allir myndu sitja á auð sínum þannig að honum yrði raðað upp í bunka af 100 dala seðl­um, þá myndi þorri mann­kyns sitja á gólf­inu. Ein­stak­lingur í mið­stétt í ríku landi myndi sitja í svip­aðri hæð og ef hann sæti á stól. Tveir rík­ustu menn í heimi myndu sitja í him­in­geimn­um.“

Arð­greiðslur hækka mun hraðar en laun

Í skýrsl­unni kemur fram að laun hafi vaxið um þrjú pró­sent innan G7-land­anna (Bret­land, Kan­a­da, Frakk­land, Þýska­land, Ítal­ía, Jap­an og Banda­rík­in) á milli 2011 og 2017 en á sama tíma hafa arð­greiðslur til hlut­hafa í skráðum félögum innan sömu landa vaxið um 31 pró­sent. Þá eiga karlar 50 pró­sent meiri auð en konur og er það meðal ann­ars tengt við það í skýrslu Oxfam að konur séu ein­ungis 18 pró­sent af ráð­herrum í rík­is­stjórnum heims­ins og 24 pró­sent af þing­mönn­um. Þar af leið­andi komi konur mun síður að ákvörð­un­ar­töku sem hafi áhrif á hvernig kerfi heims­ins þró­ast og virka.

Auglýsing
Peningalegt virði þeirrar vinnu sem konur vinni launa­laust í heim­inum í dag er, sam­kvæmt skýrsl­unni, að minnsta kosti 10,8 trilljónir dala, eða um 1.328 þús­und millj­arðar króna. Oxfam segir að það sé þrisvar sinnum virði allra tækni­fyr­ir­tækja í heim­in­um, en lík­lega fer það eftir því hvernig það virði er met­ið. Ef horft er á mark­aðsvirði þá er ljóst að fimm stærstu tækni­fyr­ir­tæki heims eru metin á um helm­ing þeirra upp­hæð­ar. 

Hinir rík­ustu koma sér undan því að greiða skatt

Oxfam birtir líka töl­ur, og nið­ur­stöður úr rann­sókn­um, sem eiga að sýna umfang skatta­snið­göngu hinna rík­ustu í heim­in­um, sem geri þeim kleift að ná árlega um 7,4 pró­sent ávöxtun á auð sinn að með­al­tali. Í skýrsl­unni er vitnað í rann­sókn sem fram­kvæmd var af Max Law­son og birt var í fyrra (Public Good or Pri­vate Wealth? Uni­ver­sal health, education and other public services red­uce the gap between rich and poor, and between women and men. Fairer taxation of the wealthiest can help pay for them) sem sýni að rík­asta lag heims­insisé að kom­ast hjá því að greiða allt að 30 pró­sent af þeim skatti sem það ætti að vera að greiða, og með því að veikja mögu­leika stjórn­valda út um allan heim til að eyða meiru fé í þá geira sem lík­leg­astir eru til að draga úr mis­skipt­ingu: heil­brigð­is- og mennta­geir­un­um. 

Þar kemur einnig fram að ein­ungis fjögur pró­sent af öllum skatti í heim­inum komi til vegna skatta sem lagðir eru á auð og hinir rík­ustu séu líka þeir sem hagn­ist mest á því að fyr­ir­tækja­skattar hafi víða verið lækk­aðir í sögu­lega lág hlut­föll, enda séu þeir að uppi­stöðu stærstu hlut­hafar þeirra fyr­ir­tækja sem hagn­ist mest á þeirri þró­un. 

„Millj­arða­mær­ingar geta einnig keypt sér refsi­leysi, haft áhrif á stjórn­mála­menn eða fjöl­miðla og jafn­vel haft áhrif á nið­ur­stöður kosn­inga. Notkun fjár­muna til að hafa áhrif á kosn­ingar og opin­bera stefnu­mótun er vax­andi vanda­mál út um heim allan,“ segir í skýrsl­unn­i. 

Sex til­lögur til að breyta stöð­unni

Skýrsla Oxfam er að venju birt á sama degi og við­­skipta­ráð­­stefnan í Davos í Sviss, þar sem margt áhrifa­­mesta fólk heims­ins á sviði stjórn­­­mála og við­­skipta kemur saman til skrafs og ráða­­gerða, er sett.

Í henni eru lagðar fram sex lykil til­­lögur um það hvernig megi vinna gegn vax­andi ójöfn­uði. Sú fyrsta er að auka fjár­fest­ingu í umönn­un­ar­kerfum til að taka á því ójafn­vægi sem er milli kynj­anna þegar kemur að ummönn­un­ar­störf­um, sér­stak­lega ólaun­uð­um, í heimun­um. Í öðru lagi að vinna að því að binda endi á óhof­lega auð­söfnun til að geta bundið endi á öfga­fulla fátækt. Í þriðja lagi að setja lög­gjöf alls staðar sem verndar rétt­indi allra í umönn­un­ar­störfum og tryggir þeim laun sem hægt er að lifa af. 

Í fjórða lagi að tryggja að þeir sem vinna í umönn­un­ar­störfum hafi áhrif á stefnu­mót­un. Í fimmta lagi að skora skað­leg norm þegar kemur að stöðu kynj­anna á hólm. Í sjötta lagi að virða mik­il­vægi umönn­unar fyrir við­skipti í heim­in­um. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Berglind Rós Magnúsdóttir
Umhyggjuhagkerfi, arðrán og ástarkraftur
Kjarninn 9. apríl 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Engin ákvörðun verið tekin um að halda Íslandi lokuðu þar til að bóluefni finnst
Ummæli Lilju D. Alfreðsdóttur, um að bóluefni við kórónuveirunni sé forsenda þess að hægt sé að opna Ísland að nýju fyrir ferðamönnum, hafa vakið athygli. Nú hefur ráðherra ferðamála stigið fram og sagt enga ákvörðun hafa verið tekna um málið.
Kjarninn 9. apríl 2020
Kristín Ólafsdóttir og Vilborg Oddsdóttir
Ekki gleyma þeim!
Kjarninn 9. apríl 2020
Landspítalinn fékk 17 fullkomnar öndunarvélar frá 14 íslenskum fyrirtækjum
Nokkur íslensk fyrirtæki, sem vilja ekki láta nafns síns getið, hafa gefið Landspítalanum fullkomnar öndunarvélar og ýmsan annan búnað. Með því vilja þau leggja sitt að mörkum við að styðja við íslenskt heilbrigðiskerfi á erfiðum tímum.
Kjarninn 9. apríl 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Kvikmyndagerð í skugga COVID-19
Kjarninn 9. apríl 2020
Fleiri náðu bata í gær en greindust með virk COVID-smit
Þeim sem eru með virk COVID-smit á Íslandi fækkaði um 23 á milli daga. Það fækkaði einnig um tvo á gjörgæslu.
Kjarninn 9. apríl 2020
Hjálmar Gíslason
Eftir COVID: Leiðarljós við uppbyggingu
Kjarninn 9. apríl 2020
Erlendum ríkisborgurum sem ákveða að búa á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega hratt á undanförnum árum. Stór hluti þess vinnuafls sem unnið hefur við mannaflsfrekar framkvæmdir hefur til að mynda verið útlendingar.
Tæplega fjórðungur umsækjenda um hlutabætur erlendir ríkisborgarar
Um 23 prósent starfandi íbúa landsins hafa annað hvort sótt um hlutabætur eða skrá sig á almenna atvinnuleysisskrá. Erlendir ríkisborgarar eru um 20 prósent af vinnuafli landsins en tæplega fjórðungur þeirra sem sótt hafa um hlutabætur eru útlendingar.
Kjarninn 9. apríl 2020
Meira úr sama flokkiErlent