Rúmlega tvö þúsund manns eiga meiri auð en 60 prósent íbúa jarðar

Í árlegri skýrslu Oxfam-samtakanna kemur fram að 22 ríkustu karlar í heimi eigi meira af auði en allar konur sem búa í Afríku samanlagt. Ef tveir ríkustu karlar heims myndu stafla öllum fé sínu upp í bunka, og setjast á hann, þá sætu þeir í geimnum.

Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Auglýsing

Rík­asta eitt pró­sent heims­ins á meira en 6,9 millj­arðar manns, eða tæp­lega 85 pró­sent íbúa jarð­ar. Alls eiga 2.153 ein­stak­lingar yfir millj­arð dali, rúm­lega 123 millj­arða króna. Sam­an­lagt átti þessi hóp­ur, í lok árs 2019, meiri auð­æfi en 4,6 millj­arður manns, alls um 60 pró­sent allra íbúa jarð­ar, sem áttu minnst milli hand­anna í fyrra. Þá eiga 22 rík­ustu karlar heims meira fé en allar konur sem búa í Afr­íku. Ef skattur á rík­asta eitt pró­sentið yrði hækk­aður um 0,5 pró­sentu­stig í tíu ár þá myndi vera hægt að nota það fjár­magn sem myndi skila sér í sam­eig­in­lega sjóði til að búa til 117 milljón störf í mennta­kerf­inu, heil­brigð­is­kerf­inu og í umönn­un­ar­geir­um. 

Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Oxfa­m-­sam­tak­anna um mis­skipt­ingu auðs, sem birt var í dag. 

Í skýrsl­unni seg­ir: „Ef allir myndu sitja á auð sínum þannig að honum yrði raðað upp í bunka af 100 dala seðl­um, þá myndi þorri mann­kyns sitja á gólf­inu. Ein­stak­lingur í mið­stétt í ríku landi myndi sitja í svip­aðri hæð og ef hann sæti á stól. Tveir rík­ustu menn í heimi myndu sitja í him­in­geimn­um.“

Arð­greiðslur hækka mun hraðar en laun

Í skýrsl­unni kemur fram að laun hafi vaxið um þrjú pró­sent innan G7-land­anna (Bret­land, Kan­a­da, Frakk­land, Þýska­land, Ítal­ía, Jap­an og Banda­rík­in) á milli 2011 og 2017 en á sama tíma hafa arð­greiðslur til hlut­hafa í skráðum félögum innan sömu landa vaxið um 31 pró­sent. Þá eiga karlar 50 pró­sent meiri auð en konur og er það meðal ann­ars tengt við það í skýrslu Oxfam að konur séu ein­ungis 18 pró­sent af ráð­herrum í rík­is­stjórnum heims­ins og 24 pró­sent af þing­mönn­um. Þar af leið­andi komi konur mun síður að ákvörð­un­ar­töku sem hafi áhrif á hvernig kerfi heims­ins þró­ast og virka.

Auglýsing
Peningalegt virði þeirrar vinnu sem konur vinni launa­laust í heim­inum í dag er, sam­kvæmt skýrsl­unni, að minnsta kosti 10,8 trilljónir dala, eða um 1.328 þús­und millj­arðar króna. Oxfam segir að það sé þrisvar sinnum virði allra tækni­fyr­ir­tækja í heim­in­um, en lík­lega fer það eftir því hvernig það virði er met­ið. Ef horft er á mark­aðsvirði þá er ljóst að fimm stærstu tækni­fyr­ir­tæki heims eru metin á um helm­ing þeirra upp­hæð­ar. 

Hinir rík­ustu koma sér undan því að greiða skatt

Oxfam birtir líka töl­ur, og nið­ur­stöður úr rann­sókn­um, sem eiga að sýna umfang skatta­snið­göngu hinna rík­ustu í heim­in­um, sem geri þeim kleift að ná árlega um 7,4 pró­sent ávöxtun á auð sinn að með­al­tali. Í skýrsl­unni er vitnað í rann­sókn sem fram­kvæmd var af Max Law­son og birt var í fyrra (Public Good or Pri­vate Wealth? Uni­ver­sal health, education and other public services red­uce the gap between rich and poor, and between women and men. Fairer taxation of the wealthiest can help pay for them) sem sýni að rík­asta lag heims­insisé að kom­ast hjá því að greiða allt að 30 pró­sent af þeim skatti sem það ætti að vera að greiða, og með því að veikja mögu­leika stjórn­valda út um allan heim til að eyða meiru fé í þá geira sem lík­leg­astir eru til að draga úr mis­skipt­ingu: heil­brigð­is- og mennta­geir­un­um. 

Þar kemur einnig fram að ein­ungis fjögur pró­sent af öllum skatti í heim­inum komi til vegna skatta sem lagðir eru á auð og hinir rík­ustu séu líka þeir sem hagn­ist mest á því að fyr­ir­tækja­skattar hafi víða verið lækk­aðir í sögu­lega lág hlut­föll, enda séu þeir að uppi­stöðu stærstu hlut­hafar þeirra fyr­ir­tækja sem hagn­ist mest á þeirri þró­un. 

„Millj­arða­mær­ingar geta einnig keypt sér refsi­leysi, haft áhrif á stjórn­mála­menn eða fjöl­miðla og jafn­vel haft áhrif á nið­ur­stöður kosn­inga. Notkun fjár­muna til að hafa áhrif á kosn­ingar og opin­bera stefnu­mótun er vax­andi vanda­mál út um heim allan,“ segir í skýrsl­unn­i. 

Sex til­lögur til að breyta stöð­unni

Skýrsla Oxfam er að venju birt á sama degi og við­­skipta­ráð­­stefnan í Davos í Sviss, þar sem margt áhrifa­­mesta fólk heims­ins á sviði stjórn­­­mála og við­­skipta kemur saman til skrafs og ráða­­gerða, er sett.

Í henni eru lagðar fram sex lykil til­­lögur um það hvernig megi vinna gegn vax­andi ójöfn­uði. Sú fyrsta er að auka fjár­fest­ingu í umönn­un­ar­kerfum til að taka á því ójafn­vægi sem er milli kynj­anna þegar kemur að ummönn­un­ar­störf­um, sér­stak­lega ólaun­uð­um, í heimun­um. Í öðru lagi að vinna að því að binda endi á óhof­lega auð­söfnun til að geta bundið endi á öfga­fulla fátækt. Í þriðja lagi að setja lög­gjöf alls staðar sem verndar rétt­indi allra í umönn­un­ar­störfum og tryggir þeim laun sem hægt er að lifa af. 

Í fjórða lagi að tryggja að þeir sem vinna í umönn­un­ar­störfum hafi áhrif á stefnu­mót­un. Í fimmta lagi að skora skað­leg norm þegar kemur að stöðu kynj­anna á hólm. Í sjötta lagi að virða mik­il­vægi umönn­unar fyrir við­skipti í heim­in­um. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Yfirlitsmynd af öllum fyrirhuguðum landfyllingum og dýpkunarsvæði.
Vilja dýpka Viðeyjarsund og losa efni við Engey
Til að dýpka Viðeyjarsund í 10 og 12,5 metra, líkt og Faxaflóahafnir stefna að, þarf að fjarlægja rúmlega þrjár milljónir rúmmetra af efni af hafsbotni. Hluta efnisins á að nýta í landfyllingar en varpa afganginum í hafið við Engey.
Kjarninn 19. janúar 2021
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður utan flokka.
Sérstakur transskattur „ósanngjarn og óréttlátur“
Þingmaður gagnrýndi á þingi í dag gjald sem Þjóðskrá rukkar fólk sem vill breyta skráningu á kyni sínu. „Þingið þarf að viðurkenna að þarna varð okkur á í messunni, leiðrétta mistökin og afnema transskattinn strax.“
Kjarninn 19. janúar 2021
Rósa Björk Brynjólfsdóttir er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins, sem myndi gera afneitun helfararinnar refsiverða á Íslandi.
Vilja gera það refsivert að afneita helförinni
Tveggja ára fangelsi gæti legið við því að afneita eða gera gróflega lítið úr helförinni gegn gyðingum í seinni heimstyrjöldinni, ef nýtt frumvarp sem lagt hefur verið fram á þingi nær fram að ganga.
Kjarninn 19. janúar 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins.
Enn reynt að banna verðtryggð lán án þess að banna þau að fullu
Fjármála- og efnahagsráðherra hefur lagt fram frumvarp sem á að banna veitingu 40 ára verðtryggðra jafngreiðslulána til flestra. Þeir sem eru undanskildir eru hóparnir sem líklegastir eru til að taka lánin. Íslendingar hafa flúið verðtryggingu á methraða.
Kjarninn 19. janúar 2021
Sveinbjörn Indriðason forstjóri Isavia segir hlutafjáraukninguna gera Isavia kleift að ráðast í framkvæmdir til að auka samkeppnishæfni Keflavíkurflugvallar.
Ríkið spýtir fimmtán milljörðum inn í Isavia
Hlutafé í opinbera hlutafélaginu Isavia hefur verið aukið um 15 milljarða króna. Þetta er gert til að mæta tapi vegna áhrifa COVID-faraldursins og svo hægt verði að ráðast í framkvæmdir á Keflavíkurflugvelli, sem eiga að skapa störf strax á þessu ári.
Kjarninn 19. janúar 2021
Boeing 737 MAX-vélar hafa ekki mátt fljúga í evrópskri lofthelgi frá því í mars 2019.
Evrópsk flugmálayfirvöld ætla að hleypa MAX-vélunum í loftið í næstu viku
Stjórnandi Flugöryggisstofnunar Evrópu boðaði á blaðamannafundi í morgun að Boeing 737 MAX-vélarnar, sem hafa verið kyrrsettar frá því í mars 2019, fái heimild til flugs í evrópskri lofthelgi í næstu viku.
Kjarninn 19. janúar 2021
Nafn Joe Manchin verður það fyrsta sem flýgur upp í huga fréttamanna þegar umdeild þingmál eru lögð fyrir öldungadeild Bandaríkjaþings. Íhaldssamasti demókratinn mun hafa mikið um að segja hvort þau komist í gegn.
Maðurinn sem Biden þarf að semja við
Sá þingmaður sem talinn er verða með mest ítök í öldungadeild Bandaríkjaþings á komandi misserum er demókratinn Joe Manchin frá Vestur-Virginíu. Ætli demókratar að ná 51 atkvæði með sínum málum þarf að komast að samkomulagi við hann.
Kjarninn 19. janúar 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – „Hvað hefurðu eiginlega á móti lestri?“
Kjarninn 19. janúar 2021
Meira úr sama flokkiErlent