Rúmlega tvö þúsund manns eiga meiri auð en 60 prósent íbúa jarðar

Í árlegri skýrslu Oxfam-samtakanna kemur fram að 22 ríkustu karlar í heimi eigi meira af auði en allar konur sem búa í Afríku samanlagt. Ef tveir ríkustu karlar heims myndu stafla öllum fé sínu upp í bunka, og setjast á hann, þá sætu þeir í geimnum.

Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Auglýsing

Rík­asta eitt pró­sent heims­ins á meira en 6,9 millj­arðar manns, eða tæp­lega 85 pró­sent íbúa jarð­ar. Alls eiga 2.153 ein­stak­lingar yfir millj­arð dali, rúm­lega 123 millj­arða króna. Sam­an­lagt átti þessi hóp­ur, í lok árs 2019, meiri auð­æfi en 4,6 millj­arður manns, alls um 60 pró­sent allra íbúa jarð­ar, sem áttu minnst milli hand­anna í fyrra. Þá eiga 22 rík­ustu karlar heims meira fé en allar konur sem búa í Afr­íku. Ef skattur á rík­asta eitt pró­sentið yrði hækk­aður um 0,5 pró­sentu­stig í tíu ár þá myndi vera hægt að nota það fjár­magn sem myndi skila sér í sam­eig­in­lega sjóði til að búa til 117 milljón störf í mennta­kerf­inu, heil­brigð­is­kerf­inu og í umönn­un­ar­geir­um. 

Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri skýrslu Oxfa­m-­sam­tak­anna um mis­skipt­ingu auðs, sem birt var í dag. 

Í skýrsl­unni seg­ir: „Ef allir myndu sitja á auð sínum þannig að honum yrði raðað upp í bunka af 100 dala seðl­um, þá myndi þorri mann­kyns sitja á gólf­inu. Ein­stak­lingur í mið­stétt í ríku landi myndi sitja í svip­aðri hæð og ef hann sæti á stól. Tveir rík­ustu menn í heimi myndu sitja í him­in­geimn­um.“

Arð­greiðslur hækka mun hraðar en laun

Í skýrsl­unni kemur fram að laun hafi vaxið um þrjú pró­sent innan G7-land­anna (Bret­land, Kan­a­da, Frakk­land, Þýska­land, Ítal­ía, Jap­an og Banda­rík­in) á milli 2011 og 2017 en á sama tíma hafa arð­greiðslur til hlut­hafa í skráðum félögum innan sömu landa vaxið um 31 pró­sent. Þá eiga karlar 50 pró­sent meiri auð en konur og er það meðal ann­ars tengt við það í skýrslu Oxfam að konur séu ein­ungis 18 pró­sent af ráð­herrum í rík­is­stjórnum heims­ins og 24 pró­sent af þing­mönn­um. Þar af leið­andi komi konur mun síður að ákvörð­un­ar­töku sem hafi áhrif á hvernig kerfi heims­ins þró­ast og virka.

Auglýsing
Peningalegt virði þeirrar vinnu sem konur vinni launa­laust í heim­inum í dag er, sam­kvæmt skýrsl­unni, að minnsta kosti 10,8 trilljónir dala, eða um 1.328 þús­und millj­arðar króna. Oxfam segir að það sé þrisvar sinnum virði allra tækni­fyr­ir­tækja í heim­in­um, en lík­lega fer það eftir því hvernig það virði er met­ið. Ef horft er á mark­aðsvirði þá er ljóst að fimm stærstu tækni­fyr­ir­tæki heims eru metin á um helm­ing þeirra upp­hæð­ar. 

Hinir rík­ustu koma sér undan því að greiða skatt

Oxfam birtir líka töl­ur, og nið­ur­stöður úr rann­sókn­um, sem eiga að sýna umfang skatta­snið­göngu hinna rík­ustu í heim­in­um, sem geri þeim kleift að ná árlega um 7,4 pró­sent ávöxtun á auð sinn að með­al­tali. Í skýrsl­unni er vitnað í rann­sókn sem fram­kvæmd var af Max Law­son og birt var í fyrra (Public Good or Pri­vate Wealth? Uni­ver­sal health, education and other public services red­uce the gap between rich and poor, and between women and men. Fairer taxation of the wealthiest can help pay for them) sem sýni að rík­asta lag heims­insisé að kom­ast hjá því að greiða allt að 30 pró­sent af þeim skatti sem það ætti að vera að greiða, og með því að veikja mögu­leika stjórn­valda út um allan heim til að eyða meiru fé í þá geira sem lík­leg­astir eru til að draga úr mis­skipt­ingu: heil­brigð­is- og mennta­geir­un­um. 

Þar kemur einnig fram að ein­ungis fjögur pró­sent af öllum skatti í heim­inum komi til vegna skatta sem lagðir eru á auð og hinir rík­ustu séu líka þeir sem hagn­ist mest á því að fyr­ir­tækja­skattar hafi víða verið lækk­aðir í sögu­lega lág hlut­föll, enda séu þeir að uppi­stöðu stærstu hlut­hafar þeirra fyr­ir­tækja sem hagn­ist mest á þeirri þró­un. 

„Millj­arða­mær­ingar geta einnig keypt sér refsi­leysi, haft áhrif á stjórn­mála­menn eða fjöl­miðla og jafn­vel haft áhrif á nið­ur­stöður kosn­inga. Notkun fjár­muna til að hafa áhrif á kosn­ingar og opin­bera stefnu­mótun er vax­andi vanda­mál út um heim allan,“ segir í skýrsl­unn­i. 

Sex til­lögur til að breyta stöð­unni

Skýrsla Oxfam er að venju birt á sama degi og við­­skipta­ráð­­stefnan í Davos í Sviss, þar sem margt áhrifa­­mesta fólk heims­ins á sviði stjórn­­­mála og við­­skipta kemur saman til skrafs og ráða­­gerða, er sett.

Í henni eru lagðar fram sex lykil til­­lögur um það hvernig megi vinna gegn vax­andi ójöfn­uði. Sú fyrsta er að auka fjár­fest­ingu í umönn­un­ar­kerfum til að taka á því ójafn­vægi sem er milli kynj­anna þegar kemur að ummönn­un­ar­störf­um, sér­stak­lega ólaun­uð­um, í heimun­um. Í öðru lagi að vinna að því að binda endi á óhof­lega auð­söfnun til að geta bundið endi á öfga­fulla fátækt. Í þriðja lagi að setja lög­gjöf alls staðar sem verndar rétt­indi allra í umönn­un­ar­störfum og tryggir þeim laun sem hægt er að lifa af. 

Í fjórða lagi að tryggja að þeir sem vinna í umönn­un­ar­störfum hafi áhrif á stefnu­mót­un. Í fimmta lagi að skora skað­leg norm þegar kemur að stöðu kynj­anna á hólm. Í sjötta lagi að virða mik­il­vægi umönn­unar fyrir við­skipti í heim­in­um. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Dagur: Mesta hækkun lægstu launa sem samið hefur verið um í kjarasamningum
Borgarstjórinn í Reykjavík opinberaði hvað felst í tilboði borgarinnar til ófaglærðra starfsmanna Eflingar í sjónvarpsviðtali í kvöld. Hann segir tilboðið upp á mestu hækkun lægstu launa í Íslandssögunni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Frá baráttufundi á vegum Eflingar fyrr í mánuðinum.
Segja borgina hafa slegið á sáttarhönd láglaunafólks – Verkfallið heldur áfram
Engin lausn er í sjónmáli í deilum Eflingar við Reykjavíkurborg eftir að tilboði sem Efling lagði fram í gær til lausnar á deilunni var ekki tekið.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Krínólín, kjólar og ómældur kvennakraftur!
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Konur & krínólin eftir Eddu Björgvinsdóttur.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Sanna Magdalena Mörtudóttir
Láglaunastefnan gerir mann svangan
Kjarninn 19. febrúar 2020
Loftslagsbreytingar, hnignun vistkerfa, fólksflótti, stríðsátök, ójöfnuður og skaðleg markaðssetning er meðal þess sem ógnar heilsu og framtíð barna í öllum löndum.
Loftslagsbreytingar ógn við framtíð allra barna
Ísland er eitt besta landið í veröldinni fyrir börn en samkvæmt nýrri skýrslu UNICEF, WHO og læknaritsins Lancet dregur mikil losun gróðurhúsalofttegunda okkur niður listann yfir sjálfbærni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, fyrrverandi og líkast til verðandi forstjóri Samherja.
Búist við að Þorsteinn Már snúi aftur sem forstjóri Samherja í næsta mánuði
Tímabundnu leyfi Þorsteins Más Baldvinssonar frá forstjórastóli Samherja virðist vera að fara að ljúka. Sitjandi forstjóri reiknar með að hann snúi aftur í næsta mánuði. Engin niðurstaða liggur fyrir í rannsókn Samherjamálsins hérlendis.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Útvegsmenn vilja að sjómenn greiði hlutdeild í veiðigjaldi til stjórnvalda
Ein af nítján kröfum Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi er að sjómenn greiði hlut í veiðigjaldi og kolefnisgjaldi. Formanni Sjómannasambands Íslands líst ekki kröfurnar „frekar en endranær.“
Kjarninn 19. febrúar 2020
Hluthafar Arion banka gætu tekið út tugi milljarða úr bankanum í ár
Áframhaldandi breytt fjármögnun, samdráttur í útlánum, stórtæk uppkaup á eigin bréfum og arðgreiðslur sem eru langt umfram hagnað eru allt leiðir sem er verið að fullnýta til að auka getu Arion banka til að greiða út eigið fé bankans í vasa hluthafa.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiErlent