Ísland áfram á gráa listanum eftir febrúarfund FATF – Getum næst losnað í júní

Ísland losnaði ekki af gráum lista samtakanna FATF um þau ríki sem eru með ónógar varnir gegn peningaþvætti, þegar aðildarríki þeirra funduðu í lok síðustu viku. Næsta tækifæri til að losna af listanum er í júní.

peningaþvætti evrur
Auglýsing

Ísland fór ekki af hinum svo­kall­aða gráa lista sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) á fundi aðild­ar­ríkja þeirra sem fram fór í lok síð­ustu viku. Lönd lenda á list­anum ef sam­tökin telja að varnir þeirra gegn pen­inga­þvætti séu ekki í lag­i. 

Eftir að Ísland var sett á list­ann í októ­ber í fyrra mættu bæði Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir, dóms­mála­ráð­herra, og Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, mættu fyrir efna­hags- og við­skipta­nefnd Alþing­is. Þar kom fram að stjórn­völd stefndu að því að kom­ast af list­anum á fundi sam­tak­anna í febr­úar 2020. Nú er ljóst að svo er ekki. 

Á gráa list­anum eru alls 18 ríki. Ísland er eina ríkið innan Evr­ópska efna­hags­svæð­is­ins sem er á honum en á meðal ann­arra sem þar er að finna eru Alban­ía, Kam­bó­día, Bahama­eyj­ar, Pakís­tan, Sýr­land, Panama og Simbabve.

Í umsögn um Ísland, á und­ir­síðu sam­tak­anna þar sem talin eru upp þau lönd sem eru á gráum lista fyrir ónógar aðgerðir gegn pen­inga­þvætti, kemur fram að Ísland hafi tekið nokkrar póli­tískar ákvarð­anir um að skuld­binda sig til að auka virkni varna sinna. Á meðal þess sem gert hafi er að fjölga starfs­mönnum í þeim eft­ir­lits­stofn­unum sem hafa slíkt eft­ir­lit með hönd­um, sér­stak­lega innan skrif­stofu fjár­mála­grein­inga hjá hér­aðs­sak­sókn­ara. Þar segir að Ísland ætti að halda áfram að inn­leiða áætlun sína um að bæta úr brota­lömum þar sem þær eru að finna, meðal ann­ars með því að mæti fyr­ir­liggj­andi skorti á réttum upp­lýs­ingum um raun­veru­lega eig­endur fyr­ir­tækja. 

Næsta tæki­færi Íslands til að kom­ast af list­anum mun verða á fundi FATF í júní.

Þurfum að klára skrán­ingar á raun­veru­legum eig­endum

Skortur á því að raun­veru­­legt eign­­ar­hald á íslenskum félögum lægi fyrir var eitt af þeim atriðum sem verð til þess að FATF setti Ísland á gráan lista sam­tak­anna í októ­ber 2019. Ein for­­senda þess að Ísland verði tekið af list­­anum er að skrán­ingu raun­veru­­legra eig­enda verði komið í almenn­i­­legt horf á þessu ári. 

Lög sem flýttu fresti sem félög hafa til þess að upp­­­lýsa um raun­veru­­­lega eig­endur sína til 1. mars næst­kom­andi voru sam­­­þykkt skömmu fyrir síð­­­­­ustu jól. Þær upp­lýs­ingar þurfa því að liggja fyrir í byrjun næstu viku.

Auglýsing
Þegar voru í gildi kvaðir um að upp­­­lýsa um raun­veru­­­lega eig­endur þegar nýtt félag er stofn­að. Þær hafa verið í gildi frá 30. ágúst síð­­­ast­liðnum og frá 1. des­em­ber hefur verið hægt að senda upp­­­lýs­ingar um hverjir þeir eru með raf­­­rænum hætti til rík­­­is­skatt­­­stjóra. Upp­haf­lega stóð til að gefa öðrum félög­um, þ.e. þeim sem þegar eru í rekstri, frest til 1. des­em­ber 2019 til að koma upp­­­lýs­ingum um raun­veru­­­lega eig­endur til emb­ættis rík­­­is­skatt­­­stjóra. hefði sá frestur haldið ætti rík­­­is­skatt­­­stjóri því að vera kom­inn með allar upp­­­lýs­ingar um eig­endur félaga sem starfa á Íslandi, ef allir fylgdu lög­­­un­­­um. 

Ákveðið var að flýta þeim frest eftir að FATF setti Ísland á gráa list­ann. 

Brotala­mir í eft­ir­liti banka

Á Íslandi hefur verið hægt að kom­­­­ast upp með það að fela eign­­­­ar­hald félaga, með ýmsum leið­­­­um. Ein sú algeng leið var fólgin í því að láta félög, t.d. eign­­­­ar­halds­­­­­­­fé­lög eða rekstr­­­­ar­­­­fé­lög, vera í eigu erlendra félaga, sem voru síðan í eigu ann­­­­arra erlendra félaga, sem voru í eigu sjóða í skatta­­­­skjólum þar sem engar eða litlar kröfur voru gerðar um skrán­ingar og skil á gögn­­­­um. Þannig hefur verið verið hægt að fela hver raun­veru­­­­legur eig­andi félaga er. 

Hér á landi hefur slíkt eft­ir­lit aðal­­­­­lega verið á hendi banka. Í kjöl­far þess að FATF gerði úttekt á Íslandi, og skil­aði þeirri nið­­­ur­­­stöðu vorið 2018 að eft­ir­lit Íslands með pen­inga­þvætti fengi fall­ein­kunn, þá hóf Fjár­­­­­mála­eft­ir­litið að gera athug­­­anir á íslenskum fjár­­­­­mála­­­fyr­ir­tækjum og getu þeirra til að verj­­­ast pen­inga­þvætt­i. 

Auglýsing
Nið­­ur­­stað­an, sem birt var helg­ina fyrir jólin 2019, var sú að Fjár­­­­­mála­eft­ir­litið gerði athuga­­­semdir við mat allra íslensku við­­­skipta­­­bank­anna á upp­­­lýs­ingum um raun­veru­­­lega eig­endur fjár­­­muna eða félaga sem eru, eða hafa ver­ið, í við­­­skiptum við þá. Í nið­­­ur­­­stöðum eft­ir­lits­ins á athugun eft­ir­lits­ins á pen­inga­þvætt­is­vörnum þeirra voru gerðar athuga­­­semdir við þeir hafi ekki metið upp­­­lýs­ingar um raun­veru­­­lega eig­endur með sjálf­­­stæðum hætti.

Dag- og stjórn­­­­­valds­­­sektir

Sam­­­kvæmt nýju lög­­­unum um raun­veru­­­lega eig­endur þá er hægt að refsa þeim sem ekki fylgja þeim. Ef eig­endur félaga upp­­­lýsa ekki um hver hinn raun­veru­­­legi eig­andi er, með fram­vísun þeirra gagna sem lögin kalla á, þá getur rík­­­is­skatt­­­stjóri lagt á tvenns konar sektir á við­kom­and­i. 

Ann­­ars vegar er um dag­­­sektir að ræða. Þær geta numið frá tíu þús­und krónum og allt að 500 þús­und krónum á dag. Heim­ilt er að ákvæða umfang þeirra sem hlut­­­fall af til­­­­­teknu stærðum í rekstri við­kom­and­i.  Við ákvörðun um fjár­­­hæð dag­­­sekta er heim­ilt að taka til­­­lit til eðlis van­rækslu eða brots og fjár­­­hags­­­legs styrk­­­leika við­kom­andi aðila. Dag­­­sekt­­­irnar sem verða ákvarð­aðar eru aðfar­­­ar­hæf­­­ar. 

Hins vegar er um stjórn­­­­­valds­­­sektir að ræða. Þær er hægt að leggja á þá sem veita ekki upp­­­lýs­ingar eða veita rang­­­ar/vill­andi upp­­­lýs­ing­­­ar. Þegar brot á lög­­­unum er framið í starf­­­semi lög­­­að­ila, og í þágu hans, má leggja stjórn­­­­­valds­­­sekt á lög­­­að­il­ann án til­­­lits til þess hvort sök verður sönnuð á fyr­ir­svar­s­­­mann eða starfs­­­mann lög­­­að­ila. „Sektir sem lagðar eru á ein­stak­l­inga geta numið frá 100 þús. kr. til 5 millj. kr. Sektir sem lagðar eru á lög­­­að­ila geta numið frá 500 þús. kr. til 80 millj. kr. en geta þó verið hærri eða allt að 10 pró­­­sent af heild­­­ar­veltu sam­­­kvæmt síð­­­asta sam­­­þykkta árs­­­reikn­ingi lög­­­að­il­ans eða 10 pró­­­sent af síð­­­asta sam­­­þykkta sam­­­stæð­u­­­reikn­ingi ef lög­­­að­ili er hluti af sam­­­stæð­u,“ segir í lög­­­un­­­um.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Berglind Rós Magnúsdóttir
Umhyggjuhagkerfi, arðrán og ástarkraftur
Kjarninn 9. apríl 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Engin ákvörðun verið tekin um að halda Íslandi lokuðu þar til að bóluefni finnst
Ummæli Lilju D. Alfreðsdóttur, um að bóluefni við kórónuveirunni sé forsenda þess að hægt sé að opna Ísland að nýju fyrir ferðamönnum, hafa vakið athygli. Nú hefur ráðherra ferðamála stigið fram og sagt enga ákvörðun hafa verið tekna um málið.
Kjarninn 9. apríl 2020
Kristín Ólafsdóttir og Vilborg Oddsdóttir
Ekki gleyma þeim!
Kjarninn 9. apríl 2020
Landspítalinn fékk 17 fullkomnar öndunarvélar frá 14 íslenskum fyrirtækjum
Nokkur íslensk fyrirtæki, sem vilja ekki láta nafns síns getið, hafa gefið Landspítalanum fullkomnar öndunarvélar og ýmsan annan búnað. Með því vilja þau leggja sitt að mörkum við að styðja við íslenskt heilbrigðiskerfi á erfiðum tímum.
Kjarninn 9. apríl 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Kvikmyndagerð í skugga COVID-19
Kjarninn 9. apríl 2020
Fleiri náðu bata í gær en greindust með virk COVID-smit
Þeim sem eru með virk COVID-smit á Íslandi fækkaði um 23 á milli daga. Það fækkaði einnig um tvo á gjörgæslu.
Kjarninn 9. apríl 2020
Hjálmar Gíslason
Eftir COVID: Leiðarljós við uppbyggingu
Kjarninn 9. apríl 2020
Erlendum ríkisborgurum sem ákveða að búa á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega hratt á undanförnum árum. Stór hluti þess vinnuafls sem unnið hefur við mannaflsfrekar framkvæmdir hefur til að mynda verið útlendingar.
Tæplega fjórðungur umsækjenda um hlutabætur erlendir ríkisborgarar
Um 23 prósent starfandi íbúa landsins hafa annað hvort sótt um hlutabætur eða skrá sig á almenna atvinnuleysisskrá. Erlendir ríkisborgarar eru um 20 prósent af vinnuafli landsins en tæplega fjórðungur þeirra sem sótt hafa um hlutabætur eru útlendingar.
Kjarninn 9. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent