Viðra hugmynd um nýjan dómstól og telja ekki rétt að fella út íhlutunarheimild SKE

Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar þingsins lagði til töluverðar breytingar á samkeppnislagafrumvarpi Þórdísar Kolbrúnar R. Gylfadóttur ráðherra, sem bíður þess að vera tekið til 2. umræðu á Alþingi.

Samkeppniseftirlitið
Auglýsing

Meiri­hluti efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþingis telur ekki rétt að fella brott heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots og segir almanna­hags­muni standa til þess að Sam­keppn­is­eft­ir­litið geti brugð­ist við ef sam­keppn­is­hindr­anir séu á mark­aði án þess að brotið sé gegn lög­um. Þó telur meiri­hlut­inn að skýra þurfi fram­kvæmd íhlut­un­ar­innar frek­ar.

Meiri­hluti nefnd­ar­innar leggur til tölu­verðar breyt­ingar á sam­keppn­islaga­frum­varpi Þór­dísar Kol­brúnar R. Gylfa­dóttur ráð­herra sam­keppn­is­mála, sem bíður þess nú að vera tekið til ann­arrar umræðu á Alþing­i. 

Í nefnd­ar­á­lit­inu er því einnig beint til ráð­herra að kanna hvort fýsi­legt sé að setja á fót sér­stakan dóm­stól, sem leyst gæti af hólmi ýmsar áfrýj­un­ar- og úrskurð­ar­nefndir á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála.

„Meðal þeirra stjórn­sýslu­nefnda sem til greina kæmi að slíkur dóm­stóll leysti af hólmi eru áfrýj­un­ar­nefnd sam­keppn­is­mála, áfrýj­un­ar­nefnd neyt­enda­mála, kæru­nefnd útboðs­mála, áfrýj­un­ar­nefnd hug­verka­rétt­inda, úrskurð­ar­nefnd raf­orku­mála og úrskurð­ar­nefnd fjar­skipta- og póst­mála,“ segir í nefnd­ar­á­liti meiri­hlut­ans, sem segir að könnun á því hvort þetta væri fýsi­legt þyrfti að vinna þvert á ráðu­neyti.

Frum­varp sem hefur verið kall­að „­próf­steinn á íslenska stjórn­mála­kerf­ið“

Áform ráð­herra um að fella á brott heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots höfðu verið tals­vert mikið gagn­rýnd, til dæmis af Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu sjálfu, sem sagði að til­vist þess­arar heim­ildar hefði mikla þýð­ingu.

Auglýsing

Gylfi Magn­ús­son, dós­ent við við­skipta­fræði­deild Háskóla Íslands, sagði í ítar­legri aðsendri grein í Kjarn­an­um, sem hann lagði einnig fram sem umsögn við mál­ið, að um óheilla­skref væri að ræða. Hann hafði raunar miklar athuga­semdir við frum­varpið í heild sinni. Það höfðu Neyt­enda­sam­tökin og Alþýðu­sam­band Íslands einnig, auk ann­arra.

„Það verður áhuga­vert að fylgj­­ast með afdrifum frum­varps­ins á Alþingi. Í raun má líta á það sem próf­­stein á íslenska stjórn­­­mála­­kerf­ið. Verður látið undan háværum kröfum stór­­fyr­ir­tækja og sam­­taka þeirra um að veikja íslenskt sam­keppn­is­eft­ir­lit eða fær almenn­ingur að njóta þeirrar verndar sem hann hefur notið til þessa?“ skrif­aði Gylfi Magn­ús­son.

Við­skipta­ráð Íslands og Sam­tök atvinnu­lífs­ins voru á þeirri skoðun að það væri heilla­væn­legt skref að afnema heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots og skömmu áður en efna­hags- og við­skipta­nefnd kláraði yfir­ferð sína á mál­inu færðu þau rök fyrir því að það væri mik­il­vægt að heim­ildin félli á brott. 

Hags­muna­sam­tökin sendu sam­eig­in­legt minn­is­blað sitt inn sem svar við fyrra minn­is­blaði Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins, þar sem eft­ir­lits­stofn­unin vakti athygli á því að fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins væri með til skoð­unar að taka upp íhlut­un­ar­heim­ild af svip­uðu tagi og þá sem lagt væri til að fella brott með frum­varp­inu.

Ljóst er að nefnd­ar­mönnum í efna­hags- og við­skipta­nefnd hefur þótt það ganga of langt að afnema heim­ild­ina með öllu.

„Fram hjá því verður ekki litið að fákeppni og þegj­andi sam­ráð er lík­legri á litlum mörk­uðum eins og hér á landi en á stærri mörk­uðum þar sem leik­endur eru fjöl­marg­ir. Þá geta alvar­legar við­skipta­hindr­anir falist í tak­mörk­uðu aðgengi að nauð­syn­legum innviðum og þar með dregið úr sam­keppni á mark­aði. Meiri hlut­inn bendir einnig á að lítil fyr­ir­tæki á sam­keppn­is­mark­aði veita stórum og rót­grónum fyr­ir­tækjum mik­il­vægt aðhald. Meiri hlut­inn telur að hags­munir minni fyr­ir­tækja séu betur tryggðir með því að halda heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots inni í lög­um,“ segir í nefnd­ar­á­lit­inu.

Aukin skil­yrði fyrir því hvernig Sam­keppn­is­eft­ir­litið geti beitt heim­ild­inni

Nefnd­ar­menn segja þó einnig að marka þurfi beit­ingu heim­ild­ar­innar skýr­ari ramma í lög­um, því ljóst sé að beit­ing hennar geti verið verið afar íþyngj­andi, einkum ef hún felist í breyt­ingum á skipu­lagi þess aðila sem í hlut á. Því tengt þurfi að skil­greina hug­takið mark­aðs­rann­sókn sér­stak­lega í lög­un­um, á þann hátt að átt sé við rann­sókn Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins á sam­keppn­isum­hverfi á til­teknum mark­aði til að meta hvort aðstæður eða hátt­semi opin­berra aðila eða einka­að­ila komi í veg fyr­ir, tak­marki eða hafi skað­leg áhrif á sam­keppni, almenn­ingi til tjóns.

Ein­ungis að und­an­geng­inni slíkri mark­aðs­rann­sókn, sem sýni fram á skað­leg áhrif á sam­keppni, megi leiða líkur að því að íhlutun sam­keppn­is­yf­ir­valda sé rétt­læt­an­leg, segir meiri­hluti nefnd­ar­inn­ar, og í kjöl­farið þurfi Sam­keppn­is­eft­ir­litið að gæta með­al­hófs og nota væg­asta úrræðið til að ná því mark­miði sem að er stefn­t. 

Meiri­hluti nefnd­ar­innar leggur einnig til að ákvæði verði bætt við sam­keppn­is­lögin þess efnis að mark­aðs­rann­sóknir þurfi að grund­vall­ast á rann­sókn­ar­á­ætl­un, sem stað­fest hafi verið af stjórn Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins.

„Stjórn ber þannig m.a. að meta hvort áætlun Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins um rann­sókn sé þannig úr garði gerð að með­al­hófs sé gætt og að rann­sóknin sé lík­leg til að skila þeim árangri sem að er stefnt. Jafn­framt skuli haft sam­ráð um rann­sókn­ar­á­ætl­un­ina sem að lág­marki skuli snúa að aðilum máls­ins sem þar fái sann­gjarnt tæki­færi til að koma sjón­ar­miðum sínum á fram­færi. Gera má ráð fyrir að rann­sókn­ar­á­ætlun birt­ist jafnan opin­ber­lega í opnu sam­ráðs­ferli nema sér­stakar ástæður séu til ann­ar,“ segir í nefnd­ar­á­lit­inu.

Meiri­hluti nefnd­ar­innar segir þessu ætlað að skapa meiri fyr­ir­sjá­an­leika um beit­ingu heim­ild­ar­inn­ar, leggja skýr­ari grund­völl að hlut­lægum og vönd­uðum und­ir­bún­ingi og marka þannig fram­kvæmd hennar skýr­ari far­veg en verið hafi í lögum hingað til.

Nýr dóm­stóll á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála?

Eins og fram kom hér að ofan leggur meiri­hluti nefnd­ar­innar einnig til við ráð­herra að gerð verði fýsi­leika­könnun á því að setja á fót nýjan dóm­stól til þess að leysa af hólmi ýmsar áfrýj­un­ar- og úrskurð­ar­nefndir á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála, þar á meðal áfrýj­un­ar­nefnd sam­keppn­is­mála.

Frá árinu 2011 hefur Sam­keppn­is­eft­ir­litið lögum sam­kvæmt haft heim­ild til þess að höfða dóms­mál til ógild­ingar á úrskurðum áfrýj­un­ar­nefndar sam­keppn­is­mála. Síðan þá hefur stofn­unin höfðað þrjú slík mál, en nefnd­ar­menn benda á að mál­skots­heim­ildin sé ekki í sam­ræmi við þá meg­in­reglu að úrlausn æðra setts stjórn­valds sé bind­andi fyrir lægra sett stjórn­vald og end­an­leg á stjórn­sýslu­stig­i. 

Nefnd­ar­menn benda á að síðan árið 2011 hafi bæst við heilt nýtt dóm­stig í land­inu og því sé staðan nú þannig að sam­keppn­is­mál gætu verið til umfjöll­unar á tveimur stjórn­sýslu­stig­um, hjá eft­ir­lit­inu sjálfu og áfrýj­un­ar­nefnd­inni og svo dóm­stig­unum þrem­ur, sem sé löng máls­með­ferð.

„Með stofnun sér­hæfðs dóm­stóls um fram­an­greind mál­efni yrði ann­ars vegar stuðlað að vand­aðri og skjótri máls­með­ferð og hins vegar að því að tryggja sem best að til staðar verði sú sér­hæf­ing og þekk­ing sem nauð­syn­leg er á sífellt flókn­ari rétt­ar­sviðum við­skipta­lífs­ins. Tak­ist vel til stuðlar hvort tveggja að auknu réttar­ör­ygg­i,“ segir meiri­hluti nefnd­ar­inn­ar.

Sam­keppn­islaga­frum­varpið er eitt af þónokkrum málum sem rík­is­stjórnin ætlar sér að reyna að klára fyrir þing­lok, en sem kunn­ugt er hefur dag­skrá Alþingis verið hálf­part­inn strand frá því fyrir helgi, þar sem þing­menn Mið­flokks­ins hafa rætt án afláts við hvorn annan um sam­göngu­á­ætl­un.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðast þyrfti í nauðsynlegar styrkingar vega vegna þungaflutninganna til og frá Mýrdalssandi.
Vikurnám á Mýrdalssandi myndi hafa „verulegan kostnað fyrir samfélagið“
Fullhlaðinn sex öxla vörubíll slítur burðarlagi á við 20-30 þúsund fólksbíla, bendir Umhverfisstofnun á varðandi áformaða vikurflutninga frá Mýrdalssandi til Þorlákshafnar. Ráðast þyrfti í mikla uppbyggingu vegakerfis vegna flutninganna.
Kjarninn 6. október 2022
Ólafur Þ. Harðarson prófessor emerítus í stjórnmálafræði.
„Íslendingar eiga langt í land“ með jöfnuð atkvæðavægis eftir búsetu
Frumvarp sem formaður Viðreisnar mælti fyrir á þingi í september myndi eyða misvægi atkvæða milli bæði flokka og kjördæma, eins og kostur er. Ólafur Þ. Harðarson telur að þingið ætti að samþykkja breytingarnar.
Kjarninn 6. október 2022
Fóru inn í tölvupósta Sólveigar Önnu og Viðars
Þá starfandi formaður Eflingar hafði aðgang að tölvupósthólfum fyrirrennara síns, Sólveigar Önnu Jónsdóttur, og fyrrverandi framkvæmdastjóra Eflingar, Viðars Þorsteinssonar, frá því í janúar á þessu ári og fram í apríl.
Kjarninn 6. október 2022
Hallarekstur SÁÁ stefnir í 450 milljónir
Færri innlagnir, færri meðferðir við ópíóðafíkn og sumarlokanir verður staðan hjá SÁÁ á næsta ári miðað við fyrirliggjandi fjárlagafrumvarp. Samtökin áætla að rekstrargrunnur samtakanna verði vanfjármagnaður um 450 milljónir króna á næsta ári.
Kjarninn 6. október 2022
Seðlabankinn hafnar því að aflétta leynd um ESÍ á grundvelli almannahagsmuna
Árið 2019 var ákvæði bætt við lög um Seðlabanka Íslands sem veitir bankanum heimild til að víkja frá þagnarskylduákvæði ef hagsmunir almennings af birtingu gagna vega þyngra en hagsmunir sem mæla með leynd.
Kjarninn 6. október 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Komdu í leirkerið 请君入瓮
Kjarninn 6. október 2022
Jón Björnsson, forstjóri Origo.
Eigið fé Origo margfaldast við söluna í Tempo fyrir 28 milljarða króna
Árið 2009 stofnuðu starfsmenn TM Software lítið hugbúnaðarfyrirtæki, sem nefnt var Tempo. Í dag er það metið á 85,4 milljarða króna og Origo var að selja hlut sinn í því á 28 milljarða króna. Við það fer eigið fé Origo úr níu milljörðum í 31 milljarða.
Kjarninn 6. október 2022
Kjartan Magnússon borgarfulltrúi bar tillöguna fram í borgarstjórn.
Borgarhverfi framtíðarinnar eða loftslagsskógur á Geldinganesi?
Tillögu sjálfstæðismanna í borgarstjórn Reykjavíkur um að skipuleggja Geldinganes undir íbúabyggð var hafnað á fundi borgarstjórnar á þriðjudag. Afar mismunandi sjónarmið komu fram um það hvernig skyldi nýta nesið til framtíðar.
Kjarninn 5. október 2022
Meira úr sama flokkiInnlent