Viðra hugmynd um nýjan dómstól og telja ekki rétt að fella út íhlutunarheimild SKE

Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar þingsins lagði til töluverðar breytingar á samkeppnislagafrumvarpi Þórdísar Kolbrúnar R. Gylfadóttur ráðherra, sem bíður þess að vera tekið til 2. umræðu á Alþingi.

Samkeppniseftirlitið
Auglýsing

Meiri­hluti efna­hags- og við­skipta­nefndar Alþingis telur ekki rétt að fella brott heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots og segir almanna­hags­muni standa til þess að Sam­keppn­is­eft­ir­litið geti brugð­ist við ef sam­keppn­is­hindr­anir séu á mark­aði án þess að brotið sé gegn lög­um. Þó telur meiri­hlut­inn að skýra þurfi fram­kvæmd íhlut­un­ar­innar frek­ar.

Meiri­hluti nefnd­ar­innar leggur til tölu­verðar breyt­ingar á sam­keppn­islaga­frum­varpi Þór­dísar Kol­brúnar R. Gylfa­dóttur ráð­herra sam­keppn­is­mála, sem bíður þess nú að vera tekið til ann­arrar umræðu á Alþing­i. 

Í nefnd­ar­á­lit­inu er því einnig beint til ráð­herra að kanna hvort fýsi­legt sé að setja á fót sér­stakan dóm­stól, sem leyst gæti af hólmi ýmsar áfrýj­un­ar- og úrskurð­ar­nefndir á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála.

„Meðal þeirra stjórn­sýslu­nefnda sem til greina kæmi að slíkur dóm­stóll leysti af hólmi eru áfrýj­un­ar­nefnd sam­keppn­is­mála, áfrýj­un­ar­nefnd neyt­enda­mála, kæru­nefnd útboðs­mála, áfrýj­un­ar­nefnd hug­verka­rétt­inda, úrskurð­ar­nefnd raf­orku­mála og úrskurð­ar­nefnd fjar­skipta- og póst­mála,“ segir í nefnd­ar­á­liti meiri­hlut­ans, sem segir að könnun á því hvort þetta væri fýsi­legt þyrfti að vinna þvert á ráðu­neyti.

Frum­varp sem hefur verið kall­að „­próf­steinn á íslenska stjórn­mála­kerf­ið“

Áform ráð­herra um að fella á brott heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots höfðu verið tals­vert mikið gagn­rýnd, til dæmis af Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu sjálfu, sem sagði að til­vist þess­arar heim­ildar hefði mikla þýð­ingu.

Auglýsing

Gylfi Magn­ús­son, dós­ent við við­skipta­fræði­deild Háskóla Íslands, sagði í ítar­legri aðsendri grein í Kjarn­an­um, sem hann lagði einnig fram sem umsögn við mál­ið, að um óheilla­skref væri að ræða. Hann hafði raunar miklar athuga­semdir við frum­varpið í heild sinni. Það höfðu Neyt­enda­sam­tökin og Alþýðu­sam­band Íslands einnig, auk ann­arra.

„Það verður áhuga­vert að fylgj­­ast með afdrifum frum­varps­ins á Alþingi. Í raun má líta á það sem próf­­stein á íslenska stjórn­­­mála­­kerf­ið. Verður látið undan háværum kröfum stór­­fyr­ir­tækja og sam­­taka þeirra um að veikja íslenskt sam­keppn­is­eft­ir­lit eða fær almenn­ingur að njóta þeirrar verndar sem hann hefur notið til þessa?“ skrif­aði Gylfi Magn­ús­son.

Við­skipta­ráð Íslands og Sam­tök atvinnu­lífs­ins voru á þeirri skoðun að það væri heilla­væn­legt skref að afnema heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots og skömmu áður en efna­hags- og við­skipta­nefnd kláraði yfir­ferð sína á mál­inu færðu þau rök fyrir því að það væri mik­il­vægt að heim­ildin félli á brott. 

Hags­muna­sam­tökin sendu sam­eig­in­legt minn­is­blað sitt inn sem svar við fyrra minn­is­blaði Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins, þar sem eft­ir­lits­stofn­unin vakti athygli á því að fram­kvæmda­stjórn Evr­ópu­sam­bands­ins væri með til skoð­unar að taka upp íhlut­un­ar­heim­ild af svip­uðu tagi og þá sem lagt væri til að fella brott með frum­varp­inu.

Ljóst er að nefnd­ar­mönnum í efna­hags- og við­skipta­nefnd hefur þótt það ganga of langt að afnema heim­ild­ina með öllu.

„Fram hjá því verður ekki litið að fákeppni og þegj­andi sam­ráð er lík­legri á litlum mörk­uðum eins og hér á landi en á stærri mörk­uðum þar sem leik­endur eru fjöl­marg­ir. Þá geta alvar­legar við­skipta­hindr­anir falist í tak­mörk­uðu aðgengi að nauð­syn­legum innviðum og þar með dregið úr sam­keppni á mark­aði. Meiri hlut­inn bendir einnig á að lítil fyr­ir­tæki á sam­keppn­is­mark­aði veita stórum og rót­grónum fyr­ir­tækjum mik­il­vægt aðhald. Meiri hlut­inn telur að hags­munir minni fyr­ir­tækja séu betur tryggðir með því að halda heim­ild Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins til íhlut­unar án brots inni í lög­um,“ segir í nefnd­ar­á­lit­inu.

Aukin skil­yrði fyrir því hvernig Sam­keppn­is­eft­ir­litið geti beitt heim­ild­inni

Nefnd­ar­menn segja þó einnig að marka þurfi beit­ingu heim­ild­ar­innar skýr­ari ramma í lög­um, því ljóst sé að beit­ing hennar geti verið verið afar íþyngj­andi, einkum ef hún felist í breyt­ingum á skipu­lagi þess aðila sem í hlut á. Því tengt þurfi að skil­greina hug­takið mark­aðs­rann­sókn sér­stak­lega í lög­un­um, á þann hátt að átt sé við rann­sókn Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins á sam­keppn­isum­hverfi á til­teknum mark­aði til að meta hvort aðstæður eða hátt­semi opin­berra aðila eða einka­að­ila komi í veg fyr­ir, tak­marki eða hafi skað­leg áhrif á sam­keppni, almenn­ingi til tjóns.

Ein­ungis að und­an­geng­inni slíkri mark­aðs­rann­sókn, sem sýni fram á skað­leg áhrif á sam­keppni, megi leiða líkur að því að íhlutun sam­keppn­is­yf­ir­valda sé rétt­læt­an­leg, segir meiri­hluti nefnd­ar­inn­ar, og í kjöl­farið þurfi Sam­keppn­is­eft­ir­litið að gæta með­al­hófs og nota væg­asta úrræðið til að ná því mark­miði sem að er stefn­t. 

Meiri­hluti nefnd­ar­innar leggur einnig til að ákvæði verði bætt við sam­keppn­is­lögin þess efnis að mark­aðs­rann­sóknir þurfi að grund­vall­ast á rann­sókn­ar­á­ætl­un, sem stað­fest hafi verið af stjórn Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins.

„Stjórn ber þannig m.a. að meta hvort áætlun Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins um rann­sókn sé þannig úr garði gerð að með­al­hófs sé gætt og að rann­sóknin sé lík­leg til að skila þeim árangri sem að er stefnt. Jafn­framt skuli haft sam­ráð um rann­sókn­ar­á­ætl­un­ina sem að lág­marki skuli snúa að aðilum máls­ins sem þar fái sann­gjarnt tæki­færi til að koma sjón­ar­miðum sínum á fram­færi. Gera má ráð fyrir að rann­sókn­ar­á­ætlun birt­ist jafnan opin­ber­lega í opnu sam­ráðs­ferli nema sér­stakar ástæður séu til ann­ar,“ segir í nefnd­ar­á­lit­inu.

Meiri­hluti nefnd­ar­innar segir þessu ætlað að skapa meiri fyr­ir­sjá­an­leika um beit­ingu heim­ild­ar­inn­ar, leggja skýr­ari grund­völl að hlut­lægum og vönd­uðum und­ir­bún­ingi og marka þannig fram­kvæmd hennar skýr­ari far­veg en verið hafi í lögum hingað til.

Nýr dóm­stóll á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála?

Eins og fram kom hér að ofan leggur meiri­hluti nefnd­ar­innar einnig til við ráð­herra að gerð verði fýsi­leika­könnun á því að setja á fót nýjan dóm­stól til þess að leysa af hólmi ýmsar áfrýj­un­ar- og úrskurð­ar­nefndir á sviði við­skipta- og neyt­enda­mála, þar á meðal áfrýj­un­ar­nefnd sam­keppn­is­mála.

Frá árinu 2011 hefur Sam­keppn­is­eft­ir­litið lögum sam­kvæmt haft heim­ild til þess að höfða dóms­mál til ógild­ingar á úrskurðum áfrýj­un­ar­nefndar sam­keppn­is­mála. Síðan þá hefur stofn­unin höfðað þrjú slík mál, en nefnd­ar­menn benda á að mál­skots­heim­ildin sé ekki í sam­ræmi við þá meg­in­reglu að úrlausn æðra setts stjórn­valds sé bind­andi fyrir lægra sett stjórn­vald og end­an­leg á stjórn­sýslu­stig­i. 

Nefnd­ar­menn benda á að síðan árið 2011 hafi bæst við heilt nýtt dóm­stig í land­inu og því sé staðan nú þannig að sam­keppn­is­mál gætu verið til umfjöll­unar á tveimur stjórn­sýslu­stig­um, hjá eft­ir­lit­inu sjálfu og áfrýj­un­ar­nefnd­inni og svo dóm­stig­unum þrem­ur, sem sé löng máls­með­ferð.

„Með stofnun sér­hæfðs dóm­stóls um fram­an­greind mál­efni yrði ann­ars vegar stuðlað að vand­aðri og skjótri máls­með­ferð og hins vegar að því að tryggja sem best að til staðar verði sú sér­hæf­ing og þekk­ing sem nauð­syn­leg er á sífellt flókn­ari rétt­ar­sviðum við­skipta­lífs­ins. Tak­ist vel til stuðlar hvort tveggja að auknu réttar­ör­ygg­i,“ segir meiri­hluti nefnd­ar­inn­ar.

Sam­keppn­islaga­frum­varpið er eitt af þónokkrum málum sem rík­is­stjórnin ætlar sér að reyna að klára fyrir þing­lok, en sem kunn­ugt er hefur dag­skrá Alþingis verið hálf­part­inn strand frá því fyrir helgi, þar sem þing­menn Mið­flokks­ins hafa rætt án afláts við hvorn annan um sam­göngu­á­ætl­un.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sumarið er tími malbikunarframkvæmda.
Nýja malbikið víða tilbúið í hefðbundinn hámarkshraða
Hámarkshraði hefur verið lækkaður á þeim vegarköflum sem eru nýmalbikaðir en nú eru þær takmarkanir brátt á enda víða á höfuðborgarsvæðinu. Upplýsingafulltrúi Vegagerðarinnar segir hraðann ekki hækkaðan fyrr en viðnám sé orðið ásættanlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Drífa Snædal er forseti ASÍ.
Ætlast til þess að samfélagslegir hagsmunir ráði för en ekki hagsmunir peningaaflanna
Forseti ASÍ segir fjölmörg verkefni sem stjórnvöld gáfu loforð um í tengslum við núgildandi kjarasamninga út af standa. Þá segir hún að „sumargjöf“ Icelandair til flugfreyja muni lita þau verkefni sem fram undan eru hjá verkalýðshreyfingunni.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Það eina sem er alveg öruggt“ er að meiri útbreiðsla þýðir meira af alvarlegum veikindum
Vonbrigði. Áfall. Erfið staða. „Það er aldrei hægt að leggja of mikla áherslu á það að í þessari baráttu er veiran óvinurinn,“ sagði Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn á upplýsingafundi þar sem okkur voru fluttar þungar fréttir.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Einn sjúklingur á gjörgæslu og í öndunarvél
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir upplýsti um það á upplýsingafundi almannavarna í dag að einn sjúklingur liggur nú á gjörgæslu vegna COVID-19. Hann er á fertugsaldri og í öndunarvél.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
Víðir: Faraldur skollinn á að nýju
Mögulega verða einhverjir lagðir inn vegna COVID-19. Annað hópsmitið hefur verið rakið til veitingastaðar í Reykjavík. Tæplega 50 manns eru í sóttkví í Vestmannaeyjum vegna smits sem greindist hjá einstaklingum sem þar voru um verslunarmannahelgina.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Ráðherra boðar til samráðs lykilaðila vegna COVID-19
Heilbrigðisráðherra hefur ákveðið að boða til samráðsvettvangs í formi vinnustofu þann 20. ágúst. Þar verður rætt hvernig móta megi aðgerðir og stefnu til lengri tíma litið með tilliti til faraldurs COVID-19.
Kjarninn 7. ágúst 2020
109 virk smit – 914 í sóttkví
Sautján ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og þrjú í landamæraskimun. 109 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Stórir lífeyrissjóðir hafa ekki farið vel út úr fjárfestingu í Icelandair
Aðkoma stærstu hluthafa Icelandair, sem hafa það hlutverk að ávaxta lífeyri landsmanna, að félaginu síðastliðinn áratug hefur ekki skilað mikilli arðsemi, og í tveimur tilfellum miklu tapi. Þessir sömu sjóðir munu á næstu dögum þurfa að taka ákvörðun.
Kjarninn 7. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiInnlent