Sex mánaða orlof á hvort foreldri verði tekið á fyrstu 18 mánuðunum í lífi barns

Drög að nýjum heildarlögum um fæðingarorlof hafa verið birt í samráðsgátt stjórnvalda. Þegar fæðingarorlofið verður lengt í 12 mánuði um komandi áramót er ráðgert að hvort foreldri taki 6 mánaða orlof. Einungis einn mánuður verður framseljanlegur.

barn
Auglýsing

Það tíma­bil sem for­eldrar hafa til að nýta rétt sinn til töku fæð­ing­ar­or­lofs verður stytt úr tveimur árum niður í eitt og hálft ár, sam­kvæmt drögum að nýju frum­varpi til laga um fæð­ing­ar- og for­eldra­or­lof sem lagt hefur verið fram í sam­ráðs­gátt stjórn­valda

Þetta er meðal ann­ars lagt til með það að mark­miði að for­eldrar séu í orlofi þegar barnið þarf á mik­illi umönnun þeirra að halda, auk þess sem lagt er upp með að for­eldrar nýti rétt sinn til fæð­ing­ar­or­lofs frá því að barnið fæð­ist og þar til því býðst dag­vist­un. 

Orlofs­tíma­bilið sem ráð­gert er að stytta var 18 mán­uðir fram til 2009, en þá var tíma­bilið lengt í 36 mán­uði. Árið 2012 var tíma­bilið stytt aftur í 24 mán­uði og með nýju frum­varpi er lagt til að stytta tíma­bilið á ný í 18 mán­uð­i. 

Skipt­ing orlofs­réttar verði sem jöfn­ust

Einnig er lagt til að skipt­ing fæð­ing­ar­or­lofs­réttar verði sem jöfn­ust á milli for­eldra, þannig að for­eldrar geti nýtt sex mán­uði hvort um sig þegar fæð­ing­ar­or­lofið verður lengt í 12 mán­uði í upp­hafi næsta árs. Þó verður heim­ilt fyrir for­eldra að færa einn mánuð sín á milli.

Í dag er fæð­ing­ar­or­lofið 10 mán­uð­ir, 4 mán­uðir á hvort for­eldri, auk tveggja mán­aða sem for­eldrar eiga sam­eig­in­lega. ­Sam­kvæmt frum­varps­drög­unum hefur reynslan hér­lendis sýnt að stærstur hluti feðra nýtir ein­ungis sinn sjálf­stæða rétt en mæður bæði sinn sjálf­stæða rétt og sam­eig­in­legu mán­uð­ina sem hafi verið í gild­andi lög­gjöf. Þannig hafi reynslan hér­lendis sýnt „ríka til­hneig­ingu til þess að mæður nýti þann tíma fæð­ing­ar­or­lofs sem er sam­eig­in­legur milli for­eldra.“

Auglýsing

Þessu á að reyna að breyta með frum­varp­inu. Í umfjöllun um þetta atriði segir að mik­il­vægt sé að sem minnstur hluti fæð­ing­ar­or­lofs­réttar verði með þeim hætti að for­eldrar geti skipt honum með sér. Ófram­selj­an­legur fæð­ing­ar­or­lofs­réttur feðra geti þannig styrkt stöðu þeirra til töku fæð­ing­ar­or­lofs gagn­vart vinnu­veit­end­um. 

Þess­ari breyt­ingu er með öðrum orðum ætlað að styðja við það að frum­varpið nái mark­miðum sínum sem eru meðal ann­ars þau að hvetja báða for­eldra til að gegna skyldum sínum gagn­vart börnum sínum og fjöl­skyldu­líf­i. 

„Á sama tíma er breyt­ing­unni ætlað að stuðla að auk­inni atvinnu­þátt­töku og jafna tæki­færi for­eldra á vinnu­mark­aði og gera báðum for­eldrum auð­veld­ara að sam­ræma þær skyldur sem þeim eru lagðar á herðar í starfi og einka­líf­i,“ sam­kvæmt því sem segir í grein­ar­gerð frum­varps­ins um þetta atriði.

For­eldrar fái sjálf­stæðan rétt til orlofstöku eftir fóst­ur­lát

Í frum­varps­drög­unum er lagt til að hvort for­eldri fái sjálf­stæðan rétt til tveggja mán­aða fæð­ing­ar­or­lofs vegna fóst­ur­láts eftir 18 vikna með­göngu, en í gild­andi lögum er ein­ungis kveðið á um sjálf­stæðan rétt for­eldra til fæð­ing­ar­or­lofs eða fæð­inga­styrks vegna and­vana­fæð­ingar eftir 22 vikna með­göngu, en tveggja mán­aða sam­eig­in­legan rétt for­eldra eftir fóst­ur­lát eftir 18 vikna með­göng­u. 

Í grein­ar­gerð með frum­varps­drög­unum segir um þetta atriði að reynslan hafi sýnt að „mæður hafa nær ein­göngu nýtt sam­eig­in­legan rétt for­elda til fæð­ing­ar­or­lofs við fóst­ur­lát og þá hefur þótt vera of mik­ill munur á rétt­indum for­eldra eftir því hvort um and­vana­fæð­ingu eða fóst­ur­lát hefur verið að ræða en með­göngu­lengd í þessum til­vikum getur verið nán­ast sú sama.“

Heild­ar­end­ur­skoðun sam­hliða leng­ingu fæð­ing­ar­or­lofs­ins

Ásmundur Einar Daða­son félags- og barna­mála­ráð­herra til­kynnti fyrir um ári síðan að fæð­ing­ar­or­lofið yrði lengt upp í eitt ár í áföngum og á sama tíma var vinna við heild­ar­end­ur­skoðun lagaum­gjarð­ar­innar í kringum fæð­ing­ar­or­lof sett af stað.

Starfs­hópur á vegum félags­mála­ráðu­neyt­is­ins, sem skip­aður var full­trúum frá Alþýðu­sam­bandi Íslands, Banda­lagi háskóla­manna, BSRB, Sam­bandi íslenskra sveit­ar­fé­laga, félags­mála­ráðu­neyti, fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyti, Sam­tökum atvinnu­lífs­ins og Vinnu­mála­stofnun hefur síðan unnið að end­ur­skoðun lag­anna og á vinnu þessa starfs­hóps byggja drögin sem kynnt voru í sam­ráðs­gátt­inni í gær.

Þar er hægt að gera athuga­semdir við frum­varpið þar til 7. októ­ber.













 



Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent