„Sóttvarnareglur ríkisins eru þunglamalegar og dýrar“

Sjálfstæðisflokkurinn deilir þeim orðum Sigríðar Á. Andersen að opinberar sóttvarnareglur séu „þunglamalegar og dýrar“ á meðan að einstaklingsbundnar sóttvarnir séu áhrifaríkar. Líftölfræðingur segir einstaklingsbundnar aðgerðir ekki duga einar og sér.

Stjórnmálamenn ræddu um sóttvarnaráðstafanir á þingi í gær.
Stjórnmálamenn ræddu um sóttvarnaráðstafanir á þingi í gær.
Auglýsing

„Ein­stak­lings­bundnar sótt­varnir eru áhrifa­rík­ar. Sótt­varna­reglur rík­is­ins eru þung­lama­legar og dýr­ar,“ segir á mynd sem Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn deildi á Face­book í gær­kvöldi, eftir umræður á Alþingi um vald­heim­ildir sótt­varna­læknis og heil­brigð­is­ráð­herra til opin­berra sótt­varna­ráð­staf­ana.

Orðin á mynd­inni eru eignuð Sig­ríði Á. And­er­sen þing­manni og fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra, sem var annar tveggja þing­manna sem töl­uðu fyrir hönd Sjálf­stæð­is­flokks­ins í umræðum gær­dags­ins, en flokk­ur­inn situr í þeirri rík­is­stjórn sem setur gild­andi sótt­varna­regl­ur. 

Þetta var í fyrsta sinn sem Alþingi ræddi saman um sótt­varn­ar­að­gerð­irnar sjálf­ar, en eftir því hafa ýmsir þing­menn kall­að, þeirra á meðal Sig­ríð­ur.

Auglýsing

Sig­ríður sagði meðal ann­ars í ræðum sínum að gripið hefði verið til harðra opin­berra sótt­varna­að­gerða hér á landi, bæði inn­an­lands og við landa­mæri, þegar útbreiðsla veirunnar hefði þegar verið byrjuð að dvína.

Þar vís­aði hún til þess að hinn svo­nefndi smit­stuð­ull veirunnar hefði verið byrj­aður að fær­ast niður þegar harðar aðgerðir tóku gildi. Smit­stuð­ull­inn er tala sem segir til um það hversu marga að með­al­tali hver og einn ein­stak­lingur smitar af veirunni.

Þetta sagði hún hafa leitt til þess að ekki hefði feng­ist reynsla á það hvernig áhersla á auknar per­sónu­legar sótt­varnir virk­aði án hertra sótt­varna­ráð­staf­ana eins og til dæmis 20 manna fjölda­tak­mark­ana sem tóku gildi 7. októ­ber síð­ast­lið­inn.



Þróun smitstuðulsins hér innanlands. Sigríður segir að ekki hafi fengist reynsla á það hvort persónulegar sóttvarnir geti skilað sér. Mynd: Af covid.hi.is



„Þegar leik­maður horfir á þessa mynd [...] þá vaknar óneit­an­lega upp sú spurn­ing hvort ein­stak­lings­bundnum sótt­vörnum hafi verið gefið nægt svig­rúm til að skila sér áður en gripið var til aðgerða af hálfu yfir­valda,“ sagði Sig­ríð­ur.

Mik­ils virði en duga ekki einar og sér

Kjarn­inn bar þessar vanga­veltur Sig­ríðar undir Thor Aspelund, líf­töl­fræð­ing við Háskóla Íslands, sem hefur verið í for­svari fyrir teymi vís­inda­manna sem setur spálíkanið saman og reiknar út smit­stuð­ul­inn.

Blaða­maður spurði Thor að því hvort það væri rök­rétt að horfa á þetta með þessum hætti, hvort mögu­lega gætu ein­stak­lings­bundnar sótt­varnir einar og sér haldið áfram að sveigja smit­stuðil­inn niður án þess að gripið væri til harð­ari aðgerða, boða og banna.

Thor sagði að það væri „ekk­ert hægt að rengja það“ og að það væri fróð­leg til­raun að sjá hvort smit­stuð­ull­inn myndi halda áfram að lækka án hertra aðgerða. 

Hann segir að smit­stuð­ull­inn byrji að lækka þegar fólk sjái smitin í sam­fé­lag­inu fara á flug og breyti þá hegðun sinni. Mögu­lega myndi smit­stuð­ull­inn hald­ast stöðugt hár ef ekki kæmi til frek­ari aðgerða.

Ljóst væri að þrátt fyrir að ein­stak­lings­bundnar sótt­varnir séu mik­ils virði dugi þær ekki til, einar og sér, til þess að koma smit­stuðl­inum undir 1. Það þarf að ger­ast til þess að ná far­aldr­inum niður eins og tókst að gera hér á landi fyrr á árinu.

Hann segir að smit­stuð­ull­inn þurfi ekk­ert að vera svo hár til að far­ald­ur­inn vaxi og vaxi. „Hann verður að fara undir einn. Þess vegna þarf aðgerð­irn­ar,“ segir Thor.

„Sér­fræð­ingum ber ekki sam­an“

Sig­ríður hefur verið með áhyggjur af því að opin­berar sótt­varna­ráð­staf­anir gangi of langt og hafi skað­leg áhrif, jafn­vel áhrif sem eru skað­legri en far­ald­ur­inn sjálfur auk mik­illa skerð­inga á borg­ara­legum rétt­indum fólks í för með sér.

Þann 6. októ­ber síð­ast­lið­inn fjall­aði hún um hina svoköll­uðu Great Barr­ington-­yf­ir­lýs­ingu, sem fjallað var um á Kjarn­anum í síð­ustu viku. „Þegar talið víkur að hjarð­ó­næmi er það útbreiddur mis­skiln­ingur að með því sé verið að boða að “ekk­ert sé gert”. Það er hins vegar fjarri lagi. Heldur er mark­miðið að verja þá við­kvæmu,“ skrif­aði Sig­ríður á Face­book og vís­aði til við­tals við þre­menn­ing­anna sem settu yfir­lýs­ing­una sam­an­.

Fjallað er um þessa yfir­lýs­ingu í grein á Vís­inda­vefnum í dag undir fyr­ir­sögn­inni „Er nátt­úru­legt hjarð­ó­næmi ekki eina skyn­sam­lega leiðin út úr far­aldri COVID-19?“ Í grein­inni, sem Jóhanna Jak­obs­dóttir líf­töl­fræð­ingur hjá Mið­stöð í lýð­heilsu­vís­indum og Jón Magnús Jóhann­es­son skrifa, er spurn­ing­unni í fyr­ir­sögn­inni svarað í fyrstu lín­u: „Það er til mjög ein­falt og vel rök­stutt svar við þess­ari spurn­ingu: nei.“ 

Sér­fræð­ing­arnir tveir rekja að nýlega hafi borið á mis­vísandi umræðu um hjarð­ó­næmi og eig­in­leikum þess, „í þeim til­gangi að hvetja til slök­unar á hörðum aðgerðum til sótt­varna víða um heim.“ 

Í grein­inni á vef Vís­inda­vefs­ins segir að það séu ýmsar rang­færslur í Great Barr­ington-­yf­ir­lýs­ing­unni í tengslum við hjarð­ó­næmi og tekið er fram að í henni eru ekki settar fram „neinar mark­viss­ar, skýrar ráð­legg­ingar um hvernig best er að vernda við­kvæma hópa.“

Sig­ríður sagði í annarri ræðu sinni í gær að menn þyrftu að hafa það í huga „að sér­fræð­ingum ber ekki sam­an,“ þegar talað sé um að fylgja sér­fræð­ingum í bar­átt­unni við veiruna.

Þau Jóhanna og Jón benda hins vegar á í grein sinni að það er „yf­ir­gnæf­andi sam­rómur meðal sér­fræð­inga um að eina leið okkar að við­un­andi hjarð­ó­næmi sé með notkun bólu­efna; áhersla á þróun nátt­úru­legs hjarð­ó­næmis er bæði byggð á fölskum for­sendum og mun leiða til veru­legs skaða ein­stak­linga, sam­fé­laga og þjóða.“

Vill milli­liða­laust sam­tal við sótt­varna­yf­ir­völd

Sig­ríður telur að stjórn­mála­menn þurfi að taka virk­ari þátt í sam­tal­inu um sótt­varna­að­gerðir og hvatti til þess í ræðu sinni í gær að útbú­inn yrði sér­stakur „vett­vangur fyrir þing­menn til þess að ræða þessi mál með reglu­legum hætti og eiga milli­liða­laust sam­tal við sótt­varn­ar­yf­ir­völd ef það á að vera þannig áfram að menn hlíti þeirra til­mælum í einu og öllu.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir er utanríkisráðherra.
Inga Hrefna nýr aðstoðarmaður Þórdísar Kolbrúnar
Utanríkisráðherra er nú komin með tvo aðstoðarmenn. Alls má ríkisstjórnin ráða 27 aðstoðarmenn. Laun og starfs­­kjör aðstoð­­ar­­manna ráð­herra mið­­ast við kjör skrif­­stofu­­stjóra í ráðu­­neytum sam­­kvæmt ákvörð­unum kjara­ráðs.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Jón Gunnarsson er dómsmálaráðherra.
Leggur til að sameina héraðsdómstóla landsins í eina stofnun
Jón Gunnarsson dómsmálaráðherra er með áform um að sameina þá átta héraðsdómstóla sem eru í landinu í eina stofnun. Forsenda sameiningarinnar er að sameinaður dómstóll hafi starfsstöðvar á landsbyggðinni.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kolafarmi frá Suður-Afríku skipað upp í pólskri höfn í sumar.
Pólverjum er vandi á höndum
Stærsti framleiðandi kola í Evrópu utan Rússlands er í vanda staddur eftir að hafa bannað innflutning á rússneskum kolum vegna innrásarinnar í Úkraínu.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. virðir hér fyrir sér dauðan hval í Hvalfirði í júlímánuði.
Lögregla væntir þess að Hvalur hf. skili dróna svissneska ríkisútvarpsins í dag
Teymi frá svissneska ríkisfjölmiðlafyrirtækinu SRG SSR flaug dróna yfir hvalstöð Hvals hf. fyrr í vikunni. Starfsmenn Hvals hf. hirtu af þeim drónann og lögreglan á Akranesi hefur krafið fyrirtækið um að skila dróna Svisslendinganna.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Hildur varði 9,3 milljónum í prófkjörsslaginn og átti eina og hálfa milljón afgangs
Hildur Björnsdóttir oddviti Sjálfstæðisflokksins átti 1,5 milljónir eftir í kosningasjóði sínum þegar prófkjör Sjálfstæðisflokksins í borginni var um garð gengið. Það fé ætlar hún að færa félagi sem hún sjálf stjórnar, en það heitir Frelsisborgin.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Skúli Mogensen hefur byggt upp mikla ferðaþjónustu í Hvammsvík i Hvalfirði.
Áformin einkennist af „einhvers konar firringu“
Zephyr Iceland, sem áformar vindorkuver í Hvalfirði, „forðast að snerta á kjarna málsins“ í matsáætlun á framkvæmdinni. Kjarninn er sá að mati Skúla Mogensen, eiganda sjóbaðanna í Hvammsvík, að áformin einkennast af „einhvers konar firringu“.
Kjarninn 12. ágúst 2022
Vatnsyfirborð Rínarfljóts hefur lækkað stöðugt síðustu vikur.
Hættuástand að skapast í Rínarfljóti – Munu skipin geta siglt?
Vatnsyfirborð Rínarfljóts gæti á næstu dögum orðið hættulega lágt að mati þýskra yfirvalda. Sífellt erfiðara er að flytja vörur um ána, m.a. kol og bensín. Gríðarmiklir þurrkar hafa geisað víða í Evrópu með margvíslegum afleiðingum.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Langreyður dregin á land í Hvalfirði með sprengiskutulinn enn í sér.
Fiskistofa mun taka upp veiðiaðferðir Hvals hf.
Ný reglugerð um verulega hert eftirlit með hvalveiðum hefur verið sett og tekur gildi þegar í stað. Veiðieftirlitsmenn munu héðan í frá verða um borð í veiðiferðum Hvals hf.
Kjarninn 11. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent