Laun hafa hækkað í kjölfar farsótta

Spænska veikin leiddi til launahækkana og mikils hagvaxtar fyrir eftirlifendur, samkvæmt rannsóknum hagfræðinga. Hins vegar ætti ekki að búast við eins þróun í kjölfar COVID-19.

Bráðarbirgðaspítali í Kansas í Bandaríkjunum á tímum spænsku veikinnar.
Bráðarbirgðaspítali í Kansas í Bandaríkjunum á tímum spænsku veikinnar.
Auglýsing

Mann­skæðum far­sótt­um, líkt og spænsku veik­inni, Svarta­dauða og Asíuflens­unni, fylgir gjarnan langt tíma­bil launa­hækk­ana og lægri vaxta. Þó er ekki hægt að búast við að sú verði raunin eftir að COVID-19 far­sótt­inni lýk­ur, þar sem hún hefur ekki valdið eins mörgum dauðs­föll­u­m. 

Þetta skrifar Gylfi Zoega hag­fræði­pró­fessor í nýrri jóla­út­gáfu Vís­bend­ing­ar, sem hægt er að lesa hér. Í grein sinni fer Gylfi yfir efna­hags­legar afleið­ingar far­sótta síð­ustu alda og hag­fræði­rann­sóknir tengdum þeim. 

Sam­kvæmt þeim virð­ist spænska veikin hafa leitt til skamm­vinnrar kreppu og langs hag­vaxt­ar­skeiðs, bæði hér­lendis og erlend­is, fyrir öld síð­an. Sömu sögu er að segja um aðrar stórar far­sótt­ir, en nýleg rann­sókn benti til þess að far­sóttum sem valda að minnsta kosti 100 þús­und dauðs­föllum fylgi tíma­bil hærri launa og lægri sem geti varið í ára­tug­i. 

Auglýsing

Mögu­leg ástæða launa­hækk­un­ar­innar er sú að vinnu­færu fólki hefur fækkað vegna far­sótt­ar­innar og verður því fram­lag þeirra sem eftir lifa verð­mæt­ari heldur en áður. Sömu­leiðis eykst fjár­magns­stofn þeirra sem eftir lifa, en með því minnkar fórn­ar­kostn­aður fjár­magns og vextir lækk­a. 

„Vegna þess að COVID far­sóttin hefur sem betur fer ekki valdið eins mörgum dauðs­föllum og spænska veikin er ekki hægt að búast við því að laun hækki eða arð­semi fjár­magns lækki á næstu árum eins og gerð­ist í kjöl­far ban­væn­ustu far­sótt­anna,“ bætir Gylfi þó við. Hins vegar segir hann að efna­hags­lífið muni smám saman kom­ast í eðli­legra horf þegar bæði fram­boðs- og eft­ir­spurn­ar­á­hrif yfir­stand­andi far­sóttar fjara út.

Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu með því að smella hér.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ný fjarskiptalög gætu kostað Sýn 325 milljónir króna
Í ársreikningi Sýnar er fjallað um lagasetningu sem er í pípunum, og er bæði íþyngjandi og ívilnandi fyrir fyrirtækið. Annars vegar er um að ræða frumvarp til nýrra fjarskiptalaga og hins vegar frumvarp um styrkveitingar til einkarekinna fjölmiðla.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Twitter búið að opna útibú í Reykjavík
Í lok síðasta mánaðar var útibú fyrir Twitter skráð í fyrirtækjaskrá. Stofnandi Ueno, sem seldi fyrirtækið nýverið til samfélagsmiðlarisans, vann fyrsta daginn sinn fyrir Twitter hérlendis í dag.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Hlöðver Skúli Hákonarson
Fjölmiðlaeyjan Ísland
Kjarninn 27. febrúar 2021
Andrés Pétursson
Evrópusambandslöndin tapa á Brexit
Kjarninn 27. febrúar 2021
Tæp 42 prósent Íslendinga eru á móti því að Ísland gangi í Evrópusambandið, samkvæmt nýlegri könnun Maskínu.
Íslendingarnir sem vilja helst ekki ganga í ESB
Litlar hreyfingar eru á afstöðu Íslendinga til inngöngu í ESB á milli ára og tæp 42 prósent segjast andvíg inngöngu. Kjarninn skoðaði hvaða hópar á Íslandi eru mest á móti Evrópusambandsaðild.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Rannsóknir eru þegar hafnar á virkni og öryggi bóluefnis AstraZeneca fyrir börn og segir Jóhanna það mikið fagnaðarefni.
Ef börn verði ekki bólusett gæti faraldur brotist út á meðal þeirra
Þegar faraldur fær að ganga óáreittur um ákveðna næma hópa fara sjaldgæfir atburðir að eiga sér stað. „Sjaldgæfir alvarlegir atburðir sem við viljum ekki sjá,“ segir Jóhanna Jakobsdóttir líftölfræðingur.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Samherji Holding hefur enn ekki skilað ársreikningi fyrir árið 2019
Hálfu ári eftir að lögboðinn frestur til að skila inn ársreikningum rann út þá hefur félagið sem heldur utan um erlenda starfsemi Samherja, meðal annars allt sem snýr að Namibíuumsvifum þess, ekki skilað inn sínum fyrir árið 2019.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Langflest hagsmunagæslusamtök landsins, sem reyna að hafa áhrif á hvernig löggjöf og aðrar ákvarðanir innan stjórnmála og stjórnsýslu þróast, eru til heimilis í Hús atvinnulífsins við Borgartún 35.
Búið að skrá 27 hagsmunaverði og birta vefsvæði með upplýsingum um þá
Tilkynningum á hagsmunaverði sem reyna að hafa áhrif á stjórnmál og stjórnsýslu í starfi sínu, og áttu samkvæmt lögum að berast um áramót, hefur rignt inn síðustu daga eftir að forsætisráðuneytið sendi ítrekun.
Kjarninn 27. febrúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent