Segir sátt verða að ríkja um hálendisþjóðgarð – ekki óeðlilegt að „meðgöngutíminn“ sé langur

Ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra segir að „hugsunin um þjóðgarð á hálendinu“ sé góð og að tækifæri felist í slíkum garði fyrir ferðaþjónustuna en að hugsanlega þyrfti að taka fleiri skref en smærri í þessu máli.

Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar og nýsköpunarráðherra.
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar og nýsköpunarráðherra.
Auglýsing

Hanna Katrín Frið­riks­son, þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar, og ferða­mála-, iðn­að­ar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, Þór­dís Kol­brún R. Gylfa­dótt­ir, ræddu frum­varp sem nú liggur fyrir Alþingi um hálend­is­þjóð­garð í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma í dag. Ráð­herr­ann sagði að málið væri af þeirri stærð­argráðu að henni fynd­ist ekki óeðli­legt að með­göngu­tím­inn væri langur og að það tæki jafn­vel lengri tíma en plön gerðu ráð fyr­ir.

Hanna Katrín hóf fyr­ir­spurn sína á því að segja að eðli­lega létu fjöl­margir sig málið varða, enda sner­ist þetta um risa­hags­muna­mál lands­manna allra í nútíð og fram­tíð.

„Það hefur verið mikið talað um sjálfs­á­kvörð­un­ar­vald sveit­ar­fé­laga og nátt­úru­vernd­ar­sjón­ar­mið í tengslum við frum­varpið en það hef­ur, að minnsta kosti framan af, farið minna fyrir umræðu um þau áhrif sem frum­varpið mun hafa á ferða­þjón­ust­una okk­ar,“ sagði þing­mað­ur­inn.

Auglýsing

Spurði hvað útskýrði mót­stöð­una

Sagði hún að þau í Við­reisn hefðu alla tíð talað fyrir mik­il­vægi þess að auð­lindir lands­ins væru nýttar með ábyrgum hætti sam­fara öfl­ugri nátt­úru­vernd.

„Við viljum vernda hálendið sam­fara þessu sjón­ar­miði fyrir fólkið en ekki fyrir fólk­inu. Ég held að við séum býsna mörg þar. En það verður samt að segj­ast eins og er að þær hafa verið margar og sterkar radd­irnar úr röðum ferða­þjón­ustu­að­ila sem telja mál­ið, eins og það er lagt fram í frum­varp­inu, vega að atvinnu­grein­inni. Nú hef ég eins og fjöl­margir aðrir Íslend­ingar verið ferða­langur í þjóð­görðum erlend­is. Ég hef notið þess mjög. Þar hafa þessir þættir farið saman sam­kvæmt því sem ég hef alla vega upp­lifað og best veit, það er nátt­úru­vernd og upp­lifun ferða­fólks sam­hliða atvinnu­upp­bygg­ingu á svæð­inu. Ég hefði haldið að þetta væri happa­fengur fyrir ferða­þjón­ust­una okkar en það er eitt­hvað í þessu máli sem virð­ist standa í mjög mörgum ferða­þjón­ustu­að­il­u­m.“

Hanna Katrín Friðriksson Mynd: Bára Huld Beck

Benti Hanna Katrín á að þetta mál, stofnun hálend­is­þjóð­garðs, væri í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórn­ar­inn­ar, höf­uð­stefnuplaggi hverrar rík­is­stjórn­ar. Spurði hún Þór­dísi Kol­brúnu hvers vegna hún teldi að mót­staðan væri með þessum hætti nú þegar vel er liðið á síð­asta ár kjör­tíma­bils­ins.

„Hefði sam­ráð og sam­vinna milli þess­ara ráðu­neyta, ráðu­neytis umhverf­is­mála og ráðu­neytis ferða­þjón­ustu, mátt vera annað og meira en raun hefur borið vitni? Hvað er það sem gerir að verkum að ferða­þjón­ustu­að­ilar eru jafn ósáttir og þeir eru ef marka má þessa miklu umræðu og sterku gagn­rýn­is­raddir úr röðum þeirra? Og að lok­um, herra for­seti: Hvað telur hæstv. ráð­herra að þetta frum­varp rík­is­stjórn­ar­innar um hálend­is­þjóð­garð muni gera fyrir ferða­þjón­ust­una á Ísland­i?“ spurði hún.

Hálend­is­þjóð­garður mjög stór ákvörðun

Þór­dís Kol­brún svar­aði og sagði að auð­vitað ótal mörg sjón­ar­mið sem heyrðu þarna und­ir. „Hátt­virtur þing­maður fók­userar á ferða­þjón­ust­una þannig að ég ætla að halda mig við það þrátt fyrir að einnig væri hægt að eyða dágóðri stund í að tala um þetta út frá orku­nýt­ingu. Þetta mál er af þeirri stærð­argráðu að mér finnst ekki óeðli­legt að með­göngu­tím­inn sé langur og að það taki jafn­vel lengri tíma en plön gera ráð fyr­ir. Þetta er risa­stórt svæði. Þetta er mjög stór ákvörð­un. Þetta er mikið sam­tal við fjölda sveit­ar­fé­laga, fjölda félaga­sam­taka, fjölda fyr­ir­tækja og ann­arra sem nýta þetta stóra svæði í dag, orku­fyr­ir­tækja og ann­arra.“

Sagð­ist hún hafa heyrt í mörgum ferða­þjón­ustu­að­ilum sem væru „svo sem áfram um mál­ið“, og í öðrum sem væru það alls ekki. „Svo er kannski bara stór hluti sem veit ekki alveg hvernig honum á að líða með það, finnst vanta frek­ari svör um hvað þetta þýðir fyrir hann og fyrir rekstur hans. Við eigum nú þegar mjög mikið verk fyrir höndum almennt þegar kemur að stýr­ingu, sér­leyf­um, úthlut­unum á tak­mörk­uðum gæð­um, til að mynda bara í Þing­valla­þjóð­garði, Vatna­jök­uls­þjóð­garði og ann­ars staðar þar sem við erum nú þegar með þjóð­garða eða svæði sem eru í eigu rík­is­ins.“

Telur hún frum­varpið vera mjög mik­il­vægt mál. „Það helst í hendur við hvað það þýðir að búa til þjóð­garð. Vatna­jök­uls­þjóð­garður stendur frammi fyrir stóru verk­efni í úthlut­un­um. Komið hefur upp þegar fyr­ir­tækin ætla að taka ein­hver skref að það hefur verið umdeilt og þau hafa dregið það til baka. En ég myndi halda, og ég tel, að fyr­ir­tækjum finn­ist skorta sam­ráð, skorta skýr­ari svör um hvað þetta þýðir fyrir þau. Svo er alltaf spurn­ing hvernig fólk upp­lifir þetta jafn­vægi sem þarf að vera til staðar á milli vernd­ar­sjón­ar­miða og nýt­ing­ar­sjón­ar­miða í þjóð­garð­in­um. Þær spurn­ingar og mögu­lega ein­hver tor­tryggni gagn­vart kerf­inu snúast, held ég, að hluta til um það. Svo ef maður setur það í sam­hengi við hvað við eigum eftir að gera í upp­bygg­ingu, úthlut­unum og öðru slíku nú þeg­ar, óháð hálend­is­þjóð­garði, þá er hægt að segja: Eigum við ekki nóg eftir þrátt fyrir að bíða örlítið með þjóð­garð­inn?“

Ferða­þjón­ustan í sviðs­ljós­inu núna

Hanna Katrín kom aftur í pontu og sagð­ist átta sig fylli­lega á því að það væru fleiri verk­efni á borði ráð­herra sem tengj­ast hálend­is­þjóð­garð­in­um, eins og orku­mál, og yrðu þau án nokk­urs vafa rædd síð­ar.

„En ferða­þjón­ustan er í svo­lítið í sviðs­ljós­inu núna, ekki síst vegna þeirra erf­ið­leika sem greinin á við að etja vegna COVID. Þegar upp er staðið er hægt að skipta þessu í tvennt, það er mót­staða við frum­varpið af því að menn hafa ekki haft tíma til að kynna sér það eða það er mót­staða við frum­varpið af því að menn segja að það þurfi að breyta því á ein­hvern hátt. Það er eig­in­lega það sem mig langar til að reyna að fá fram hjá hæst­virtu ráð­herra, varð­andi þessa til­teknu atvinnu­grein, ferða­þjón­ust­una: Hver er óska­staðan fyrir fram­hald­ið?“ spurði hún og bætti því við að þær væru lík­leg­ast sam­mála um að þjóð­garður á hálendi Íslands gæti orðið gríð­ar­leg lyfti­stöng fyrir ferða­þjón­ust­una.

„En snýst þetta þá um það að við þurfum bara lengri tíma til að kynna þetta frum­varp fyrir aðil­un­um? Eða snýst þetta um það að það þarf að laga þetta frum­varp að ein­hverju leyti betur að ferða­þjón­ust­unni og þar með að aðgengi fólks að hálend­in­u?“ spurði hún að lok­um.

„Ég held að þetta þurfi tíma“

Þór­dís Kol­brún svar­aði aftur og sagði að almennt sæi hún mikil tæki­færi í því fyrir íslenska ferða­þjón­ustu að hálendið væri ram­mað inn og ef ákvörðun yrði tekin um þjóð­garð þar. Hún væri þeirrar skoð­un­ar.

„Í því fel­ast mikil tæki­færi en það skiptir auð­vitað öllu máli hvernig það er gert og hvaða sjón­ar­mið vega þyngst í því. Það er mín per­sónu­lega skoðun að mér fynd­ist allt í lagi að hugsa, í ljósi umræðu um mál­ið, hvort það sé mögu­leiki að taka fleiri skref en smærri, sem mér finnst líka bara í anda þess að tala um þjóð­garð. Það að koma á fót svona stórum þjóð­garði, svona stórum hluta af land­inu, þarf auð­vitað að vera í sátt og það er verk­efni okkar að vinna að því. Það er erfitt að koma á fót risa­stórum þjóð­garði ef mjög tak­mörkuð sátt ríkir um það. Ég ætla ekki að full­yrða hvernig málin þró­ast í þeim efnum en þessi sátt þarf að vera til stað­ar. Ég held að þetta þurfi tíma. Ég er sam­mála því að það eru margir sem hafa ákveðnar hug­myndir um þjóð­garð­inn, vantar svörin og vantar kannski frek­ari tíma til að kynna sér það. Það er líka partur af þeim með­göngutíma sem ég er að tala um af því að ég held að hugs­unin um þjóð­garð á hálend­inu sé góð og í því felist tæki­færi fyrir ferða­þjón­ust­u.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Það er að birta til í faraldrinum, ári eftir að hann hófst hér á landi.
Tíu fróðleiksmolar um faraldurinn á Íslandi
Við höfum kannski ekki átt sjö dagana sæla í ýmsum skilningi undanfarna mánuði en við fikrumst þó í átt að viku án greindra smita á ný sem hefur ekki gerst síðan í júlí. Frá upphafi faraldursins fyrir rúmu ári hafa samtals 104 dagar verið án nýrra smita.
Kjarninn 3. mars 2021
„Þetta er mjög krítísk staða – órói sem sýnir að kvika sé að brjóta skorpuna en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer.“
„Þetta er mjög krítísk staða“
„Þetta er mjög krítísk staða,“ segir Freysteinn Sigmundsson deildarforseti jarðvísindadeildar Háskóla Íslands um gosóróann á Reykjanesi sem sýni að kvika sé að brjóta jarðskorpuna „en óvíst hvert hún leitar og hvert þetta ferli fer“.
Kjarninn 3. mars 2021
Gunnar Ingiberg Guðmundsson
Allur afli á markað
Kjarninn 3. mars 2021
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra.
„Engar hamfarir yfirvofandi“
Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn hjá almannavörnum, segir sterkt merki um að gos sé að hefjast á Reykjanesi en bendir ennfremur á að engar hamfarir séu yfirvofandi.
Kjarninn 3. mars 2021
Óróapúlsinn mælist við Litla Hrút, suður af Keili.
Órói mælist á Reykjanesi
Eldgos er mögulega að hefjast á Reykjanesi. Það myndi ekki ógna byggð né vegasamgöngum. Óróapúls byrjaði að mælast kl. 14:20, en slíkir púlsar margra smárra jarðskjálfta mælast gjarnan í aðdraganda eldgosa. Síðast gaus á Reykjanesi á 13. öld.
Kjarninn 3. mars 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður tillögunnar.
Mæla á fyrir tillögu um að Alþingi biðjist afsökunar á Landsdómsmálinu
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson er fyrsti flutningsmaður þingsályktunartillögu sem felur í sér að Geir H. Haarde, og þeir þrír ráðherrar sem ekki var ákveðið að ákæra, verði beðin afsökunar á Landsdómsmálinu. Til stendur að mæla fyrir málinu í dag.
Kjarninn 3. mars 2021
Spyr hvar Alþingisappið sé
Sara Elísa Þórðardóttir, varaþingmaður Pírata, vill að komið verði á fót smáforriti þar sem almenningur getur sótt sér upplýsingar um störf þingsins. Forritið mætti fjármagna með sölu á varningi í gegnum netið.
Kjarninn 3. mars 2021
Í þingsályktunartillögu þingflokks Viðreisnar er lagt til að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur verði aðgengilegar öllum án endurgjalds.
Þörfin eftir upplýsingum um landbúnaðarstyrki „óljós“ að mati Bændasamtakanna
Nýlega var lögð fram þingsályktunartillaga þess efnis að upplýsingar um opinbera styrki og greiðslur til landbúnaðar verði gerðar opinberar. Í umsögn frá Bændasamtökunum segir að ekki hafi verið sýnt fram á raunverulega þörf á því.
Kjarninn 3. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent