Segir sátt verða að ríkja um hálendisþjóðgarð – ekki óeðlilegt að „meðgöngutíminn“ sé langur

Ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra segir að „hugsunin um þjóðgarð á hálendinu“ sé góð og að tækifæri felist í slíkum garði fyrir ferðaþjónustuna en að hugsanlega þyrfti að taka fleiri skref en smærri í þessu máli.

Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar og nýsköpunarráðherra.
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, ferðamála-, iðnaðar og nýsköpunarráðherra.
Auglýsing

Hanna Katrín Frið­riks­son, þing­flokks­for­maður Við­reisn­ar, og ferða­mála-, iðn­að­ar- og nýsköp­un­ar­ráð­herra, Þór­dís Kol­brún R. Gylfa­dótt­ir, ræddu frum­varp sem nú liggur fyrir Alþingi um hálend­is­þjóð­garð í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma í dag. Ráð­herr­ann sagði að málið væri af þeirri stærð­argráðu að henni fynd­ist ekki óeðli­legt að með­göngu­tím­inn væri langur og að það tæki jafn­vel lengri tíma en plön gerðu ráð fyr­ir.

Hanna Katrín hóf fyr­ir­spurn sína á því að segja að eðli­lega létu fjöl­margir sig málið varða, enda sner­ist þetta um risa­hags­muna­mál lands­manna allra í nútíð og fram­tíð.

„Það hefur verið mikið talað um sjálfs­á­kvörð­un­ar­vald sveit­ar­fé­laga og nátt­úru­vernd­ar­sjón­ar­mið í tengslum við frum­varpið en það hef­ur, að minnsta kosti framan af, farið minna fyrir umræðu um þau áhrif sem frum­varpið mun hafa á ferða­þjón­ust­una okk­ar,“ sagði þing­mað­ur­inn.

Auglýsing

Spurði hvað útskýrði mót­stöð­una

Sagði hún að þau í Við­reisn hefðu alla tíð talað fyrir mik­il­vægi þess að auð­lindir lands­ins væru nýttar með ábyrgum hætti sam­fara öfl­ugri nátt­úru­vernd.

„Við viljum vernda hálendið sam­fara þessu sjón­ar­miði fyrir fólkið en ekki fyrir fólk­inu. Ég held að við séum býsna mörg þar. En það verður samt að segj­ast eins og er að þær hafa verið margar og sterkar radd­irnar úr röðum ferða­þjón­ustu­að­ila sem telja mál­ið, eins og það er lagt fram í frum­varp­inu, vega að atvinnu­grein­inni. Nú hef ég eins og fjöl­margir aðrir Íslend­ingar verið ferða­langur í þjóð­görðum erlend­is. Ég hef notið þess mjög. Þar hafa þessir þættir farið saman sam­kvæmt því sem ég hef alla vega upp­lifað og best veit, það er nátt­úru­vernd og upp­lifun ferða­fólks sam­hliða atvinnu­upp­bygg­ingu á svæð­inu. Ég hefði haldið að þetta væri happa­fengur fyrir ferða­þjón­ust­una okkar en það er eitt­hvað í þessu máli sem virð­ist standa í mjög mörgum ferða­þjón­ustu­að­il­u­m.“

Hanna Katrín Friðriksson Mynd: Bára Huld Beck

Benti Hanna Katrín á að þetta mál, stofnun hálend­is­þjóð­garðs, væri í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórn­ar­inn­ar, höf­uð­stefnuplaggi hverrar rík­is­stjórn­ar. Spurði hún Þór­dísi Kol­brúnu hvers vegna hún teldi að mót­staðan væri með þessum hætti nú þegar vel er liðið á síð­asta ár kjör­tíma­bils­ins.

„Hefði sam­ráð og sam­vinna milli þess­ara ráðu­neyta, ráðu­neytis umhverf­is­mála og ráðu­neytis ferða­þjón­ustu, mátt vera annað og meira en raun hefur borið vitni? Hvað er það sem gerir að verkum að ferða­þjón­ustu­að­ilar eru jafn ósáttir og þeir eru ef marka má þessa miklu umræðu og sterku gagn­rýn­is­raddir úr röðum þeirra? Og að lok­um, herra for­seti: Hvað telur hæstv. ráð­herra að þetta frum­varp rík­is­stjórn­ar­innar um hálend­is­þjóð­garð muni gera fyrir ferða­þjón­ust­una á Ísland­i?“ spurði hún.

Hálend­is­þjóð­garður mjög stór ákvörðun

Þór­dís Kol­brún svar­aði og sagði að auð­vitað ótal mörg sjón­ar­mið sem heyrðu þarna und­ir. „Hátt­virtur þing­maður fók­userar á ferða­þjón­ust­una þannig að ég ætla að halda mig við það þrátt fyrir að einnig væri hægt að eyða dágóðri stund í að tala um þetta út frá orku­nýt­ingu. Þetta mál er af þeirri stærð­argráðu að mér finnst ekki óeðli­legt að með­göngu­tím­inn sé langur og að það taki jafn­vel lengri tíma en plön gera ráð fyr­ir. Þetta er risa­stórt svæði. Þetta er mjög stór ákvörð­un. Þetta er mikið sam­tal við fjölda sveit­ar­fé­laga, fjölda félaga­sam­taka, fjölda fyr­ir­tækja og ann­arra sem nýta þetta stóra svæði í dag, orku­fyr­ir­tækja og ann­arra.“

Sagð­ist hún hafa heyrt í mörgum ferða­þjón­ustu­að­ilum sem væru „svo sem áfram um mál­ið“, og í öðrum sem væru það alls ekki. „Svo er kannski bara stór hluti sem veit ekki alveg hvernig honum á að líða með það, finnst vanta frek­ari svör um hvað þetta þýðir fyrir hann og fyrir rekstur hans. Við eigum nú þegar mjög mikið verk fyrir höndum almennt þegar kemur að stýr­ingu, sér­leyf­um, úthlut­unum á tak­mörk­uðum gæð­um, til að mynda bara í Þing­valla­þjóð­garði, Vatna­jök­uls­þjóð­garði og ann­ars staðar þar sem við erum nú þegar með þjóð­garða eða svæði sem eru í eigu rík­is­ins.“

Telur hún frum­varpið vera mjög mik­il­vægt mál. „Það helst í hendur við hvað það þýðir að búa til þjóð­garð. Vatna­jök­uls­þjóð­garður stendur frammi fyrir stóru verk­efni í úthlut­un­um. Komið hefur upp þegar fyr­ir­tækin ætla að taka ein­hver skref að það hefur verið umdeilt og þau hafa dregið það til baka. En ég myndi halda, og ég tel, að fyr­ir­tækjum finn­ist skorta sam­ráð, skorta skýr­ari svör um hvað þetta þýðir fyrir þau. Svo er alltaf spurn­ing hvernig fólk upp­lifir þetta jafn­vægi sem þarf að vera til staðar á milli vernd­ar­sjón­ar­miða og nýt­ing­ar­sjón­ar­miða í þjóð­garð­in­um. Þær spurn­ingar og mögu­lega ein­hver tor­tryggni gagn­vart kerf­inu snúast, held ég, að hluta til um það. Svo ef maður setur það í sam­hengi við hvað við eigum eftir að gera í upp­bygg­ingu, úthlut­unum og öðru slíku nú þeg­ar, óháð hálend­is­þjóð­garði, þá er hægt að segja: Eigum við ekki nóg eftir þrátt fyrir að bíða örlítið með þjóð­garð­inn?“

Ferða­þjón­ustan í sviðs­ljós­inu núna

Hanna Katrín kom aftur í pontu og sagð­ist átta sig fylli­lega á því að það væru fleiri verk­efni á borði ráð­herra sem tengj­ast hálend­is­þjóð­garð­in­um, eins og orku­mál, og yrðu þau án nokk­urs vafa rædd síð­ar.

„En ferða­þjón­ustan er í svo­lítið í sviðs­ljós­inu núna, ekki síst vegna þeirra erf­ið­leika sem greinin á við að etja vegna COVID. Þegar upp er staðið er hægt að skipta þessu í tvennt, það er mót­staða við frum­varpið af því að menn hafa ekki haft tíma til að kynna sér það eða það er mót­staða við frum­varpið af því að menn segja að það þurfi að breyta því á ein­hvern hátt. Það er eig­in­lega það sem mig langar til að reyna að fá fram hjá hæst­virtu ráð­herra, varð­andi þessa til­teknu atvinnu­grein, ferða­þjón­ust­una: Hver er óska­staðan fyrir fram­hald­ið?“ spurði hún og bætti því við að þær væru lík­leg­ast sam­mála um að þjóð­garður á hálendi Íslands gæti orðið gríð­ar­leg lyfti­stöng fyrir ferða­þjón­ust­una.

„En snýst þetta þá um það að við þurfum bara lengri tíma til að kynna þetta frum­varp fyrir aðil­un­um? Eða snýst þetta um það að það þarf að laga þetta frum­varp að ein­hverju leyti betur að ferða­þjón­ust­unni og þar með að aðgengi fólks að hálend­in­u?“ spurði hún að lok­um.

„Ég held að þetta þurfi tíma“

Þór­dís Kol­brún svar­aði aftur og sagði að almennt sæi hún mikil tæki­færi í því fyrir íslenska ferða­þjón­ustu að hálendið væri ram­mað inn og ef ákvörðun yrði tekin um þjóð­garð þar. Hún væri þeirrar skoð­un­ar.

„Í því fel­ast mikil tæki­færi en það skiptir auð­vitað öllu máli hvernig það er gert og hvaða sjón­ar­mið vega þyngst í því. Það er mín per­sónu­lega skoðun að mér fynd­ist allt í lagi að hugsa, í ljósi umræðu um mál­ið, hvort það sé mögu­leiki að taka fleiri skref en smærri, sem mér finnst líka bara í anda þess að tala um þjóð­garð. Það að koma á fót svona stórum þjóð­garði, svona stórum hluta af land­inu, þarf auð­vitað að vera í sátt og það er verk­efni okkar að vinna að því. Það er erfitt að koma á fót risa­stórum þjóð­garði ef mjög tak­mörkuð sátt ríkir um það. Ég ætla ekki að full­yrða hvernig málin þró­ast í þeim efnum en þessi sátt þarf að vera til stað­ar. Ég held að þetta þurfi tíma. Ég er sam­mála því að það eru margir sem hafa ákveðnar hug­myndir um þjóð­garð­inn, vantar svörin og vantar kannski frek­ari tíma til að kynna sér það. Það er líka partur af þeim með­göngutíma sem ég er að tala um af því að ég held að hugs­unin um þjóð­garð á hálend­inu sé góð og í því felist tæki­færi fyrir ferða­þjón­ust­u.“

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Enn ein tilraun gerð til að semja um verndun úthafanna
Stjórnvöld á Íslandi, í Rússlandi og Kína vilja að fiskveiðar verði ekki settar inn í samning þjóðríkja um verndun hafsins. Stærstur hluti úthafanna er alþjóðlegt hafsvæði. Innan við 2 prósent þess nýtur verndar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Hafnfirðingar stefna að því að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins á næstunni.
Hafnarfjörður ætlar að hefja vinnu við hjólreiðaáætlun
Skipulags- og byggingarráð Hafnarfjarðar hefur ákveðið að fela starfshópi með fulltrúum allra flokka að hefja vinnu við sérstaka hjólreiðaáætlun bæjarins. Örfá sveitarfélög hafa til þessa gert sérstakar áætlanir um hjólreiðar.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Umhverfismat stækkunar Sigöldustöðvar er hafið. Landsvirkjun áformar að stækka tvær virkjanir til viðbótar á svæðinu
Landsvirkjun geri skýra grein fyrir forsendum stækkunar Sigöldustöðvar
Skipulagsstofnun vill að Landsvirkjun geri skýrari grein fyrir tilgangi og forsendum fyrirhugaðrar stækkunar Sigölduvirkjunar. Stækkunin myndi aðeins auka orkuframleiðslu lítillega. Meira vatn þurfi til að meira rafmagn verði framleitt.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Bensínlítrinn lækkaði í fyrsta sinn á þessu ári en hlutdeild olíufélaganna í hverjum seldum lítra eykst
Framan af ári voru olíufélögin ekki að velta miklum hækkunum á bensíni út í verðið sem neytendum var boðið upp á. Nú þegar heimsmarkaðsverð hefur lækkað umtalsvert eru félögin að samak skapi að velta lækkunum hægar út í verðlagið en tilefni er til.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Sortuæxli myndast þegar fólk verður fyrir sólbruna og raunar þrefaldast líkurnar á að fólk þrói með sér húðkrabbamein við það eitt að sólbrenna á tveggja ára fresti.
Óttast fjölgun tilfella sortuæxla samhliða hlýnandi veðri
Sérfræðingar í Bretlandi óttast að tilfellum húðkrabbameins muni fjölga samhliða loftslagsbreytingum og hvetja fólk til að vera vart um sig í sólinni.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Kaupfélag Skagfirðinga hefur hagnast um 18 milljarða króna á fjórum árum
Eigið fé Kaupfélags Skagfirðinga, samvinnufélags í eigu 1.465 félagsmanna með höfuðstöðvar á Sauðárkróki, hefur þrefaldast frá árinu 2010 og er 49,5 milljarðar. Eignir félagsins eru metnar á tæplega 80 milljarða. Verðmætasta bókfærða eignin er kvóti.
Kjarninn 15. ágúst 2022
Áfengi spilar afar stjórt hlutverk í danskri unglingamenningu.
Danskir menntaskólar endurhugsi drykkjumenninguna
Danska heilbrigðisstofnunin hefur sent menntaskólum landsins bréf þar sem óskað er eftir því að hætt verði að gera áfengi hátt undir höfði á viðburðum á vegum skólanna.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Vilja gera óperuna aðgengilega fyrir Íslendinga
Kammeróperan ætlar að flytja meistarverkið Così fan tutte eftir Mozart íslensku á óperukvöldverði í Iðnó. Safnað er fyrir verkefninu á Karolina fund.
Kjarninn 14. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent