Traust til Alþingis hefur ekki mælst meira frá því fyrir hrun

Traust til stofnanna jókst á síðastliðnu ári. Mest jókst það gagnvart heilbrigðiskerfinu og traust til Seðlabanka Íslands hefur aukist mjög mikið á tveimur árum. Um þriðjungur landsmanna treystir Alþingi.

Alþingi Íslendinga.
Alþingi Íslendinga.
Auglýsing

Alls bera 34 pró­sent lands­manna traust til Alþingis sam­kvæmt nýjum þjóð­ar­púlsi Gallup sem mælir árlega traust til stofn­anna sam­fé­lags­ins. Það eykst um ellefu pró­sentu­stig milli ára og hefur aukist um 16 prósentustig á tveimur árum. en Alþingi er samt sem áður í fjórða neðsta sæti yfir þær stofn­anir sem almenn­ingur treystir minnst. Fyrir neðan Alþingi eru ein­ungis annað stjórn­vald, borg­ar­stjórn Reykja­víkur (22 pró­sent traust), banka­kerfið (26 pró­sent) og þjóðkirkjan (32 prósent), en hún fellur um eitt sæti á traustlistanum milli ára.

Almennt hefur traust til stofnanna íslensks samfélags aukist milli ára. Það mælist nú meira hjá ellefu þeirra stofnana sem mælingin nær til en í fyrra, en minna hjá þremur. Þær þrjár stofnanir sem mælast með minna traust ný en 2020 lækka lítilega. Lögreglan lækkar um eitt prósentustig niður í 72 prósent, Umboðsmaður Alþingis um fjögur prósentustig niður í 49 prósent og Landhelgisgæslan um þrjú prósentustig niður í 86 prósent.  Hún er samt sem áður sú stofnun landsins sem landsmenn treysta best allra, líkt og var í fyrra. Í öðru sæti á þeim lista er forseti Íslands sem nýtur trausts 80 prósent aðspurðra.

Traust til heil­brigð­is­kerf­is­ins tekur gríðarlegt stökk upp á við eftir að hafa hrunið niður um tólf pró­sentu­stig á einu ári milli 2019 og 2020. Í febrúar í fyrra mældist traust á því 57 pró­sent en er nú 79 prósent. Engin ein stofnun bætir við sig jafn miklu trausti og heilbrigðiskerfið milli ára, en mikið hefur reynt á kerfið síðastliðið ár vegna COVID-19. 

Auglýsing
Traust til Seðla­banka Íslands tekur stökk upp á við annað árið í röð. Milli áranna 2019 og 2020 jókst það um 14 pró­sentu­stig og nú mælist það 61 prósent. Traustið hefur því tvöfaldast frá árinu 2019, en seðlabankastjóraskipti urðu á því ári þegar Ásgeir Jóns­son tók við starf­inu af Má Guð­munds­syni, sem hafði gegnt því í ára­tug. Auk þess var Fjár­mála­eft­ir­litið sam­einað Seðla­bank­anum í byrjun árs 2020. Stýrivextir hafa lækkað mikið í stjórnartíð Ásgeirs og eru nú 0,75 prósent, sem er það lægsta sem þeir hafa nokkru sinni verið. Sú lækkunarhrina hefur leitt til þess að fjármagnskostnaður heimila og fyrirtækja hefur lækkað mikið. 

Greint var frá þjóð­ar­púlsi Gallup á RÚV í gærkvöldi.

Meira traust til Alþingis en í upp­hafi árs 2018

Alþingi, lög­gjafa­sam­kunda Íslands, hefur átt við mikla trausterf­ið­leika að stríða allt fá hruni. Í síð­ustu mæl­ingu Gallup á trausti til Alþingis fyrir þann atburð var nið­ur­staðan sú að 42 pró­sent þjóð­ar­innar treystu Alþingi. Árin eftir hrunið fór það niður í 10 til 13 pró­sent. 

Svo virt­ist sem að traustið væri aðeins að ná sér á strik árið 2014 þegar það mæld­ist 24 pró­sent, en svo komu Panama­skjölin ári síðar og það lækk­aði aftur um nokkur pró­sentu­stig. Í byrjun árs 2017 var mynduð ný rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar og traustið mæld­ist 22 pró­sent. Hún sat í nokkra mán­uði og sprakk í sept­em­ber sama ár vegna upp­reist æru-­máls­ins.

Aftur var kos­ið, í annað sinn á einu ári, og við tók rík­is­stjórn Katrínar Jak­obs­dóttur í des­em­ber 2017.

Í stjórn­­­ar­sátt­­mála hennar er lögð umtals­verð áhersla á traust. Þar stendur meðal ann­­ars: „Rík­­is­­stjórnin mun beita sér fyrir því að efla traust á stjórn­­­málum og stjórn­­­sýslu.“ 

Í fyrstu mæl­ingu sem rík­is­stjórnin og nýtt Alþingi fékk tók traustið kipp upp á við og mæld­ist 29 pró­sent. Það var sögu­lega enn lágt, og langt frá því sem var fyrir banka­hrun að jafn­aði, en meira en nokkru sinni eftir þann atburð.

Árið 2019 hrundi það svo aftur og mæld­ist 18 pró­sent, og hafði ekki mælst lægra frá því í upp­hafi febr­úar 2016. Ástæðan var nær örugg­lega tengd, að minnsta kosti að hluta, Klaust­ur­mál­inu svo­kall­aða og því hvernig Alþingi tókst á við það mál.

Síðustu tvö ár hefur traustið svo aukist og er nú fimm prósentustigum meira en í fyrstu mæl­ingu sem gerð var á trausti til Alþingis eftir að sitj­andi rík­is­stjórn­ var mynduð.

Borg­ar­stjórn náði sér tíma­bundið en hefur dalað hratt

Traust til borg­ar­stjórnar Reykja­víkur var í fyrra (17 prósent) á svip­uðum slóðum og þegar Gallup mældi það fyrst eftir hrun­ið, í febr­úar 2009, eða nokkrum mán­uðum eftir banka­hrun. Þá var traustið 18 pró­sent. Ári áður, í febr­úar 2008, hafði það reyndar mælst enn lægra, eða níu pró­sent. Það er í eina skiptið sem stjórn­vald hefur mælst með undir tíu pró­sent traust. Þá hafði gengið mikið á í borg­ar­stjórn en alls fjórir meiri­hlutar sátu við völd það kjör­tíma­bil. 

Traustið lag­að­ist hægt og rólega og árin 2014 og 2015, við lok borg­ar­stjórn­ar­fer­ils Jóns Gnarr og við upp­haf borg­ar­stjórn­ar­fer­ils Dags B. Egg­erts­son­ar, mæld­ist það 31 pró­sent. 

Það hefur oftast nær dalað á und­an­förnum árum og er þá þróun ugg­laust hægt að rekja til harð­vít­ugra átaka meiri­hluta og minni­hluta á vett­vangi borg­ar­stjórnar um flest mál sem þangað rata.

Þrátt fyrir að traustið aukist um fimm prósentustig á milli ára er traust til borgarstjórnar enn minnst á meðal stofnana, eða 22 prósent.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðherra sveitarstjórnarmála mun ekki hafa frumkvæði að sameiningum sveitarfélaga með færri en 1.000 íbúa eins og upphaflega var lagt til í frumvarpi Sigurðar Inga Jóhannssonar samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra.
Hagræn áhrif fækkunar sveitarfélaga geti orðið fimm milljarðar
Nýlega voru breytingar á sveitarstjórnarlögum samþykktar en ein meginbreytingin felur í sér að stefnt skuli að því að lágmarksíbúafjöldi sveitarfélaga verði ekki undir 1.000 manns. Upphaflega stóð til að lögfesta lágmarksíbúafjölda.
Kjarninn 20. júní 2021
Ferli Rauða barónsins lauk á sama stað og hann hófst, á Stokkseyrarvelli sumarið 2016, er hann dæmdi leik heimamanna gegn Afríku.
Saga Rauða barónsins gefin út á bók
Rauði baróninn - Saga umdeildasta knattspyrnudómara Íslandssögunnar er ný bók eftir fyrrverandi knattspyrnudómarann Garðar Örn Hinriksson. Safnað er fyrir útgáfunni á Karolina Fund.
Kjarninn 20. júní 2021
Helga Björg segist óska þess að það væri meiri skilningur hjá fjölmiðlum á valdatengslum og á stöðu fólks í umfjöllunum.
„Framan af var aldrei hringt í mig, enginn hafði samband“
Fyrrverandi skrifstofustjóri skrifstofu borgarstjóra og borgarritara gagnrýnir fjölmiðlaumfjöllun um eineltismál í ráðhúsinu en hún upplifði stöðugt áreiti borgarfulltrúa í langan tíma.
Kjarninn 20. júní 2021
Rannveig Sigurðardóttir, varaseðlabankastjóri peningastefnu Seðlabankans.
Segir mikla verðbólgu bitna verst á tekjulágum
Varaseðlabankastjóri peningastefnu Seðlabankans segir áhrif mikillar verðbólgu vera sambærileg skattlagningu sem herji mest á lágtekjufólk. Samkvæmt henni er peningastefnan jafnvægislist.
Kjarninn 20. júní 2021
Tveir fossar, Faxi og Lambhagafoss, yrðu fyrir áhrifum af hinni fyrirhuguðu virkjun í Hverfisfljóti.
Auglýsa skipulagsbreytingar þrátt fyrir ítrekuð varnaðarorð Skipulagsstofnunar
Skipulagsstofnun ítrekaði í vor þá afstöðu sína að vísa ætti ákvörðun um virkjun í Hverfisfljóti til endurskoðunar aðalskipulags Skaftárhrepps sem nú stendur yfir. Við því var ekki orðið og skipulagsbreytingar vegna áformanna nú verið auglýstar.
Kjarninn 20. júní 2021
Christian Eriksen var borinn af velli eftir að hann hneig niður í leik Dana gegn Finnum um síðustu helgi.
Eriksen og hjartastuðið
Umdeildar vítaspyrnur, rangstöðumörk, brottvísanir eða óvænt úrslit voru ekki það sem þótti fréttnæmast í fyrstu umferð Evrópukeppninnar í fótbolta. Nafn Danans Christian Eriksen var á allra vörum en skjót viðbrögð björguðu lífi hans.
Kjarninn 20. júní 2021
Þórdís Kolbrún hafði betur í oddvitaslagnum í Norðvesturkjördæmi.
Þórdís Kolbrún sigraði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi
Öll atkvæði í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi hafa verið talin. Haraldur Benediktsson, sem leiddi listann í síðustu kosningum, lenti í öðru sæti en hann sagði nýverið að hann hygðist ekki þiggja annað sætið ef það yrði niðurstaðan.
Kjarninn 20. júní 2021
Þórdís Kolbrún tilkynnti það síðasta haust að hún myndi fara fram í Norðvesturkjördæmi og sækjast eftir oddvitasætinu.
Þórdís Kolbrún leiðir eftir fyrstu tölur í Norðvesturkjördæmi – Haraldur þriðji
Kjörstöðum hefur nú verið lokað í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðvesturkjördæmi. Talin hafa verið 798 atkvæði úr flestum en ekki öllum kjördeildum af um 2200 greiddum atkvæðum Teitur Björn Einarsson er sem stendur í öðru sæti.
Kjarninn 19. júní 2021
Meira úr sama flokkiInnlent