Hafa leyst hluta ráðgátunnar um píramídana

Nýjar rannsóknir á Nílarfljóti sýna hvernig Egyptum tókst að byggja hina gríðarmiklu píramída í Giza fyrir þúsundum ára.

Píramídarnir í Giza eru sannarlega mikið undur en smám saman eykst þekking okkar á því hvernig þeir voru byggðir.
Píramídarnir í Giza eru sannarlega mikið undur en smám saman eykst þekking okkar á því hvernig þeir voru byggðir.
Auglýsing

Þeir sem byggðu píramídana stór­kost­legu í Egypta­landi nýttu sér að öllum lík­indum nú upp­þorn­aða þverá Níl­ar­fljóts til að flytja bygg­ing­ar­efnið á svæð­ið. Þetta er nið­ur­staða rann­sóknar sem land­fræð­ing­ur­inn Hader Sheisha sem starfar við Aix-Marseille háskóla í Frakk­landi gerðu og birt var í lok ágúst í vís­inda­tíma­rit­inu Proceed­ings of the National Academy of Sci­ences. Sheisha og félagar komust að þess­ari nið­ur­stöðu með því að gera fræði­legt líkan að rennsli og far­vegum Níl­ar­fljóts síð­ustu átta þús­und árin.

Nið­ur­staðan er sú að fyrrum vatna­svið fljóts­ins og hærra vatns­borð þess fyrir 4.500 árum hafi gagn­ast til að byggja píramídana í Giza sem voru eitt af svo­nefndu sjö undrum ver­aldar til forna.

Auglýsing

Píramídar voru reistir sem graf­hýsi fyrir fara­óa, kon­unga Egypta, allt frá árinu 2650 fyrir Krist. Fræg­astir þeirra eru píramíd­arnir í Giza og er sá stærsti búinn til úr 2,3 millj­ónum steina og er með­al­þyngd hvers þeirra 2,5 tonn.

Vís­inda­menn hafa lengi viðrað þá kenn­ingu að Forn-Eg­yptar hljóti að hafa notað Níl til að flytja allt grjót­ið, ýmist úr kalksteni eða granít, til að byggja hinar gríð­ar­miklu bygg­ing­ar. Níl rennur hins vegar í tals­verðri fjar­lægð frá Giza. Kenn­ingin um að graf­inn hafi verið skurður að næstu þverá og árs­tíð­ar­bundin flóð í ánni svo notuð til að flytja bygg­ing­ar­efnið um skurð­inn.

Hingað til hefur hins vegar vantað rann­sóknir og þar með þekk­ingu á því hvernig þetta var fram­kvæm­an­legt.

Greindu berg og stein­gerv­inga

Sheisha og félagar söfn­uðu marg­vís­legum gögnum til að end­ur­byggja flæði­engjar Níl­ar­fljóts til forna. Þannig telja þau sig hafa kom­ist að því að verk­fræð­ingar Egypta hefðu getað notað þverána Khufu, sem er löngu upp­þorn­uð, til verks­ins.

Fyrsta verk vís­inda­hóps­ins var að greina berg­lög í bor­kjörnum af flæði­engjum Nílar til að meta hvar vatn stóð í þveránni Khufu fyrir þús­undum ára. Þeir rann­sök­uðu einnig stein­gerðar frjó­korna­leyfar af svæð­inu í sama til­gangi.

Göngin sýna að þeirra mati að Khufu-­svæðið stóð í blóma á árunum 2700-2200 fyrir Krist – einmitt á þeim tíma sem þrír stærstu píramíd­arnir voru lík­lega reistir í Giza. Þveráin getur því vel hafa gegnt því hlut­verki að vera flutn­ings­leið fyrir bygg­ing­ar­efnið í mann­virkin miklu.

Píramídarnir í Giza hafa staðið á sínum stað í þúsundir ára. Mynd: Pexels

Hins vegar lækk­aði vatns­yf­ir­borð í Khufu um árið 525 fyrir Krist og árið 332 f.Kr. var áin lík­lega orðin lík­ari lækj­ar­sprænu.

Nið­ur­staðan þykir styðja vel við þá kenn­ingu að verk­fræð­ingar píramíd­anna hafi nýtt sér Níl­ar­fljótið og þverár þess til flutn­inga. Að minnsta kosti er sannað að nóg vatn hafi verið í Khufu til slíks.

„Bylt­ing­ar­kennd upp­götv­un,“ hefur CNN eftir Jos­eph Mann­ing, sagn­fræð­ingi við Yale-há­skóla, sem segir rann­sókn­ina sýna hversu mik­il­væg lofts­lags­vís­indi séu til að auka þekk­ingu okkar á mann­kyns­sög­unni. Hann segir forn­leifa­fræð­inga og sagn­fræð­inga hingað til hafa verið þá sem helst hafi fundið púsl hvað varðar menn­ingu fyrri alda og árþús­unda en að umhverf­is­vís­indi séu sífellt farin að spila stærra hlut­verk og geti jafn­vel „koll­varp­að“ fyrri kenn­ingum með nýjum og fram­úr­stefnu­legum rann­sókn­um.

Þurfa að vinna saman

Mann­ing segir að margir vís­inda­menn hafi til þessa haldið því fram að Egyptarnir hefðu þurft að grafa skurð frá þverá Nílar til að koma bygg­ing­ar­efn­inu til Giza. Hins vegar sýni rann­sókn land­fræð­ing­anna að hægt var að nota nátt­úru­legan árfar­veg til flutn­ing­anna. Hann segir að mesta tæki­færið felist í sam­starfi sagn­fræð­inga og umhverf­is­vís­inda­manna, fólks sem beiti ólíkum aðferðum við rann­sókn­ir, og að meira þurfi að gera að slíku í fram­tíð­inni.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
„Atvinnulífið hefur ekki sýnt vott af samfélagsábyrgð á miklum óvissutímum“
Formaður VR segir atvinnulífið hafa nýtt sér viðkvæma stöðu í samfélaginu, Þar sem verðbólga er há og vextir í hæstu hæðum, til að skapa sér „fordæmalaust góðæri á kostnað almennings.“
Kjarninn 6. desember 2022
Gæti verið að ein hæð úr SAS-hótelinu í Kaupmannahöfn leynist á hafsbotni?
Hótelið á hafsbotni
Í áratugi hafa gengið sögur um að á hafsbotni norðan við Helsingjaborg í Svíþjóð liggi stærðar steypuhlunkur sem átti að vera hluti eins þekktasta hótels á Norðurlöndum. En skyldi þetta nú vera rétt?
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiErlent