Hamfarir í Suður-Afríku tvöfalt líklegri vegna loftslagsbreytinga

Ef veðurfar væri svipað nú og það var fyrir iðnbyltingu myndu hamfarir á borð við þær sem kostuðu 435 manneskjur lífið í Suður-Afríku í apríl eiga sér stað á 40 ára fresti en ekki einu sinni á hverjum tuttugu árum.

BJörgunarmenn að störfum í Durban eftir gríðarleg flóð.
BJörgunarmenn að störfum í Durban eftir gríðarleg flóð.
Auglýsing

Hlýnun jarðar vegna lofts­lags­breyt­inga af manna­völdum gerir það tvisvar sinnum lík­legra að rign­ingar eins og þær sem urðu í Suð­ur­-Afr­íku í apríl orsaki gríð­ar­leg flóð og aur­skriður líkt og raunin varð.

Þetta er nið­ur­staða vís­inda­hóps á vegum The World Weather Attribution. Reuters greinir frá. Skyndi­flóð sem urðu við strand­borg­ina Durban varð 435 að bana og olli því að tug­þús­undir misstu heim­ili sín. Mikið tjón varð á veg­um, raf­magns­línum og vatns­lögnum í þess­ari mestu hafn­ar­borg Suð­ur­-Afr­íku og einni stærstu í Afr­íku.

Auglýsing

Vís­inda­menn­irnir greindu veð­ur­gögn og settu þau í hermi­líkan til að bera saman áhrif veð­ur­fars dags­ins í dag og veð­ur­far í lok nítj­ándu aldar – áður en iðn­bylt­ingin og losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda sem henni fylgdi hófst. Á þeim tíma var með­al­hiti á Jörð­inni 1,2 gráðum lægri en hann er nú. Nið­ur­staða rann­sókn­ar­innar er m.a. sú að sögn vís­inda­mann­anna að vænta má ham­fara eins og þeirra sem urðu í Durban einu sinni á hverju tutt­ugu ára tíma­bili. Ef losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda væri á pari við það sem þekkt­ist fyrir iðn­bylt­ingu yrðu slíkar ham­farir lík­lega á um fjöru­tíu ára fresti.

Gríð­ar­miklar rign­ingar geta átt sér stað óháð lofts­lags­breyt­ingum en lík­urnar á þeim hafa auk­ist mik­ið, um 4-8 pró­sent, með losun af manna völd­um.

Líkur en ekki full­vissa

Það fylgir því alltaf óvissa að meta líkur á nátt­úru­ham­för­um. Lyk­il­orðið er einmitt alltaf „lík­ur“ – aldrei full­vissa.

Vís­inda­menn­irnir benda í rann­sókn sinni á að suð­aust­ur­strönd Afr­íku verði fyrir áhrifum af veð­ur­kerfum yfir hafi sem sýnt hefur verið fram á að lofts­lags­breyt­ingar hafi þegar gert ill­víg­ari.

World Weather Attribution, WWA, eru sam­tök sér­fræð­inga sem sér­hæfa sig í að fylgj­ast með breyt­ingum á veð­ur­fari og kort­leggja frá­vik. Þau telja að gríð­ar­leg rign­ing­ar­veður séu orðin algeng­ari í sunn­an­veðri Afr­íku en áður. Veðrið í nokkrum löndum sunnan mið­baugs hefur verið mjög óvenju­legt það sem af er ári. Þrír felli­byljir og tveir hita­belt­is­stormar gengu yfir á aðeins sex vikna tíma­bili. Þetta hafði mikil og nei­kvæð áhrif á líf yfir einnar millj­ónar manna, m.a. vegna mik­illar úrkomu og flóða.

Vís­inda­menn sam­tak­anna segja að vegna mjög tak­mark­aðra veð­ur­gagna sé þó ekki hægt að full­yrða að lofts­lags­breyt­ingar séu almennt að auka tíðni slíkra ofsa­veðra í heims­hlut­anum en gögnin frá Durban og nágrenni skera sig þó úr og því hægt að álykta um það svæði.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Breytt áform á Mýrdalssandi og skömmum hreytt í umsagnaraðila
Viðhorf Umhverfisstofnunar er „sjálfhverft“ og afstaða Samtaka ferðaþjónustunnar „ósanngjörn“. Tékkneska stórfyrirtækið EP Power Minerals lætur stofnanir og aðra umsagnaraðila fá það óþvegið.
Kjarninn 26. nóvember 2022
Ekki í forgangi hjá Landsvirkjun að selja raforku til vinnslu hrávöru
Orkufyrirtækin segja eftirspurn eftir raforku gríðarlega og að forgangsraða þurfi samtölum við áhugasama kaupendur. Lítil umframorka sé í kerfinu ólíkt því sem talsmaður sementsrisans Heidelberg Materials hélt fram á íbúafundi á dögunum.
Kjarninn 26. nóvember 2022
Elon Musk, eigandi Twitter og ríkasti maður í heimi.
Musk veitir brottrækum á Twitter „almenna sakaruppgjöf“
Eigandi Twitter hefur boðið fyrrverandi Bandaríkjaforseta og fleiri brottræka velkomna aftur á samfélagsmiðilinn. Ákvörðunina byggði hann, að hluta til, á skoðanakönnun á eigin prófíl.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Pírata, spurði dómsmálaráðherra um nagladekk.
Fleiri sektaðir fyrir nagladekkjanotkun utan leyfilegs tímabils í ár en fjögur árin á undan
Ekki er ljóst á hvaða lagaheimild það er byggt að sekta ekki fyrir notkun nagladekkja fyrstu vikurnar eftir að bann við notkuninni tekur gildi ár hvert. Þrjár af hverjum fjórum sektum í ár hafa verið gefnar út á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Verið getur að tugþúsundir laxa hafi sloppið úr kvíum Arnarlax síðasta sumar.
Arnarlax getur ekki gert grein fyrir afdrifum tugþúsunda laxa – „Vítavert aðgæsluleysi“
Matvælastofnun hefur lagt stjórnvaldssekt á laxeldisfyrirtækið Arnarlax upp á 120 milljónir króna fyrir að hafa brotið gegn skyldu um að tilkynna um strok á fiski og beita sér fyrir veiðum á strokfiski.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Jeffrey Epstein.
Þolendur Jeffrey Epstein höfða mál gegn Deutsche Bank og JPMorgan
Viðskiptabankar Jeffrey Epstein hunsuðu „rauð flögg“ og gerðu honum kleift að stunda mansal og brjóta á fjölda kvenna. Þetta er rökstuðningur kvenna sem ætla í mál við tvo banka vestanhafs.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Formaður VR segist hafa verið niðurlægður þrisvar á sólarhring og sleit því viðræðum
VR er búið að slíta viðræðum um gerð kjarasamnings. Tilboð sem félagið fékk frá Samtökum atvinnulífsins í gærkvöldi um 14 mánaða samning var kornið sem fyllti mælin. Yfirlýsingar seðlabankastjóra og Bjarna Benediktssonar skiptu einnig sköpum.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Meirihluti landsmanna treysta ekki ríkisstjórninni til að selja meira í Íslandsbanka.
Yfir 60 prósent treysta ekki stjórninni til að selja Íslandsbanka og vilja rannsóknarnefnd
Næstum þrír af hverjum fjórum kjósendum Vinstri grænna vilja að skipuð verði rannsóknarnefnd um bankasöluna og 57 prósent þeirra treysta ekki ríkisstjórn sem leidd er af formanni flokksins til að selja meira í Íslandsbanka.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiErlent