Innstæður Íslendinga rúmlega tvöfölduðust árið sem ríkið ábyrgðist innstæður

Þrátt fyrir að langt samfellt góðæri hafi staðið yfir á Íslandi árin áður en COVID-19 faraldurinn skall á þá hefur umfang innstæðna sem geymdar eru á íslenskum bankareikningum en ekki náð sömu krónutölu og í árslok 2008.

Geir H. Haarde, þáverandi forsætisráðherra, ávarpaði þjóðina sama dag og neyðarlög voru sett og ákveðið var að tryggja allar innstæður í innlendum bönkum.
Geir H. Haarde, þáverandi forsætisráðherra, ávarpaði þjóðina sama dag og neyðarlög voru sett og ákveðið var að tryggja allar innstæður í innlendum bönkum.
Auglýsing

Þegar neyð­­­ar­lögin voru sett 6. októ­ber 2008 voru inn­­­­­stæður í bönkum gerðar að for­­­gangs­­­kröfum í slitabú þeirra banka sem féllu í kjöl­far­ið, og lögin náðu til. Sam­hliða gaf rík­­­is­­­stjórn Íslands út yfir­­­lýs­ingu um að allar inn­­­­­stæður á Íslandi væru tryggðar og á grund­velli þeirrar yfir­­­lýs­ingar voru inn­­­­­lendar inn­­­­­stæður færðar með handafli inn í nýja banka sem stofn­aðir voru á grunni hinna fölln­u. 

Auglýsing
Yfir­­lýs­ingin hafði þó aldrei haft neitt laga­­­legt gildi, heldur byggði á því að stjórn­­­völd höfðu sýnt það í verki að þau myndu tryggja inn­­­­­stæður ef á það myndi reyna. 

Í sept­em­ber 2016 ákvað rík­is­stjórn Íslands að fella yfir­lýs­ing­una um ábyrgð rík­is­sjóðs á inn­stæðum úr gildi, en þá átti ríkið allt hlutafé í tveimur af þremur stærstu bönkum lands­ins og 13 pró­sent hlut í þeim þriðja.

Fyrir vikið var ríkið eig­andi að 80 pró­sent af allri grunn fjár­mála­þjón­ustu lands­ins.

Tvö­föld­uð­ust á hru­nár­inu

Í nýj­ustu útgáfu Tíund­ar, frétta­blaðs Skatts­ins, er fjallað um þróun inn­stæðna hér­lendis síð­ast­lið­inn rúma ára­tug. 

Þar er bent á að árið 2007, ári fyrir banka­hrun­ið, hafi alls 75.627 fjöl­skyldur talið fram 461,8 millj­arða króna í inn­stæðum á inn­lendum reikn­ingum og alls 3.630 fjöl­skyldur töldu fram 3,1 millj­arð í inn­stæður fyrir börn. „Ári síð­ar, í hrun­inu, voru inn­stæður 183.765 fjöl­skyldna árit­aðar á skatt­fram­tal en þá voru inn­stæður 933,7 millj­arðar og inn­stæður barna um 24,1 millj­arð­ur. Inn­stæður juk­ust því um 471,9 millj­arða eftir að þær voru árit­aðar eða 102,2 pró­sent og inn­stæður barna um 21 millj­arð.“

Næstu árin minnk­uðu inn­stæð­urnar jafnt og þétt, eða alls um 40,5 pró­sent til árs­ins 2013. Það sama gilti um inn­stæður barna, sem dróg­ust saman um 21,1 pró­sent. Í nýja góð­ær­inu, sem hófst af alvöru 2013, fóru inn­stæð­urnar svo að vaxa á ný.

Lands­menn 782 millj­arða  króna á inn­lendum banka­reikn­ingum í árs­lok árið 2019. Inn­stæður höfðu vaxið um 42,8 millj­arða eða 5,8 pró­sent frá árinu áður. Í umfjöll­un­inni í Tíund segir að þrátt fyrir síð­asta góð­ærið, sem slær hinu fyrra sem átti sér stað fyrir hrun að mörgu leyti við, eigi „ein­stak­lingar enn 151,6 millj­örðum minna á banka­reikn­ingum en þeir áttu í árs­lok árið 2008, árið sem fjár­mála­mark­aðir hrundu og gríð­ar­legir fjár­munir töp­uð­ust.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Var Ríkisendurskoðun að misskilja eða veitti Bankasýslan ráðherra ekki réttar upplýsingar?
Skýrsla Ríkisendurskoðunar um söluferli Íslandsbanka hefur verið mikið til umfjöllunar undanfarnar vikur. Þar hefur meðal annars verið tekist á um hvort Bankasýsla ríkisins hafi verið að fullu meðvituð um hver eftirspurn eftir bréfum í bankanum.
Kjarninn 3. desember 2022
Elísabet Englandsdrottning og hirðdaman Susan Hussey voru nánar vinkonur og samstarfskonur.
Aldursfordómar að kenna elli hirðdömu um kynþáttafordóma
Hirðdama á níræðisaldri hefur sagt skilið við bresku hirðina eftir að hafa látið rasísk ummæli falla um formann góðgerðarsamtaka í móttöku í Buckingham-höll. Þetta er síður en svo í fyrsta skipti sem kynþáttafordómar varpa skugga á konungsfjölskylduna.
Kjarninn 2. desember 2022
Lilja Alfreðsdóttir er menningar- og viðskiptaráðherra.
Stefnt að því að framlengja fjölmiðlastyrki til tveggja ára en ekki eins árs
Þvert á það sem Kjarninn hefur heimildir fyrir að hafi orðið niðurstaðan á ríkisstjórnarfundi fyrr í vikunni er nú komið fram frumvarp sem framlengir styrkjakerfi fyrir einkarekna fjölmiðla til tveggja ára.
Kjarninn 2. desember 2022
Helgi Þór Ingason
Yfirmaður minn – vitvélin?
Kjarninn 2. desember 2022
Það er ekki talið svara kostnaði að fara í stafræna umbreytingu við skráningu á máltíðum borgarstarfsmanna.
Starfsmenn voru að meðaltali 4,5 sekúndur að slá inn kennitöluna í mötuneytinu
Sérfræðingar borgarinnar fylgdust með starfsmönnum stjórnsýslunnar í borginni skammta sér á diska og komust að þeirri niðurstöðu að tillaga fulltrúa Sjálfstæðisflokks um stafræna umbreytingu í mötuneytum svaraði vart kostnaði.
Kjarninn 2. desember 2022
Forsvarsmenn Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun, ásamt tveimur lögfræðingum frá Logos.
Bankasýslumenn ekki orðnir afhuga tilboðsfyrirkomulaginu
Forsvarsmenn Bankasýslunnar sátu fyrir svörum í stjórnskipunar- og eftirlitsnefnd í morgun og voru þar spurðir hvort þeir myndu mæla með tilboðsfyrirkomulagi í framtíðar bankasölum ríkisins.
Kjarninn 2. desember 2022
Mótmæli hafa orðið að nokkurskonar þjóðaríþrótt Íslendinga eftir bankahrunið.
Tíu atburðir og ákvarðanir sem okkur hefur verið sagt að læra af
Síðastliðin 14 ár hafa verið stormasöm. Margar rannsóknarskýrslur hafa verið gerðar sem sýndu aðra mynd en haldin var að almenningi. Stjórnmálamenn hafa tekið ákvarðanir sem hafa virst vera í andstöðu við gildandi lög eða þau viðmið sem eru ráðandi.
Kjarninn 2. desember 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.
Skrítið ef „enginn staður á Íslandi kæmi til greina fyrir vindorku“
Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra segir að tvöfalda þurfi orkuframleiðslu á Íslandi „hið minnsta“ til að ná fram orkuskiptum. Íslendingar séu langt á eftir öðrum þegar komi að vindorkunni.
Kjarninn 2. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent